Full text of "Nauigatio ac itinerarium Iohannis Hugonis Linscotani in orientalem siue Lusitanorum Indiam..."

See other formats

--1J 

Hirsmu. isniino 

SQTWHO-PAUllVA 


m> \ 


. 1 3 _.. 

;4 


jT. 
































It. isiirtltl BTOfilCtl 1)1 PAUOTA 

3 «ii. 

a) ii t, ». ojtio 



MiUMCO.pJ.DUVi 

’/ 

Falco 



N. Ini 

B 

































































































































































































































































































NAVIGATIO 

AG ITINERARIVM 

JOHANNIS HVGON1S L]>f - 

SCOTANI IN ORIENTALEM SIVE LVSITANO- 

fvVM INDIAM. DESCRIPTIONES EIVSDEM TERRA! AC TRACTVVM 
Littoralium. Praecipuorum PGrtuumjFiuminumjCapitunijLocorumi-liieLufi ta¬ 
ri orum ha&enus navigationibus dcte£torum, ligna & nota:. Imagines habi¬ 
tus gcftufque Indorum ac Lu Granorum per Indiam viventiunijTcm- 
plorun^Idolorum.Aidium^ArbommjH-uduum.Herbaruin, 

Aromatum, &c. Mores gentium circafacrificia, Poli¬ 
tiam ac remfarniliare.Eiiarratio Mercature, quo¬ 
modo & vbi ea exerceatur. Memorabilia 
gcftafno tempore iis in partibus. 


ColleBa omnia ac ikfcripta per eundem Belgici , Nunc 1 >ero Latini reddita, hitifm 
(ommdttm ac Voluptatemfiudioji Lecloris noVarnm memomqjte 
dignarum rerum, diligenti sludio ac opera. 



HAGjE-Co MITIS 

Ex officina AlbcrtiHernici. Impenfis Autboris & Cornelii Nicolai, 
proftantqucapudj£gidiumElfcviiumi Ahno 1599. 






















































































ad illvstrissimvm 

ET SERENISSIMVM HESSI^E 

Lantgrayium in fabuiam Europae allufio. 

T l^Pijvcxit pelago JruBra obluBantibm undis 
Candidus wt aciam taurus jfgiftQjftdsitt, 

Fertur afferto mundi per elegia grejdu^ 

Quem pietds alii Jubvehit alma jtm . 

Sidus ad hoc torque patn& pater inclyte claVunu 
Et tumuli placidant Je dabit ira ffiarih 



































|V 


A TQVE S E R E N IS SIMO 


PRINCIPI AC DOMINO D. MAVRITIO 

LANTGRAVIO HESS1A-, COMITI 1 N C A T Z E N E'L N- 


bcgciij Ditftz , Zigcnhain, Isidda, Ac. 



Agna funt , 1 lluftriffimc Princepsinter resmcuralium virtus, 
S; lapientia. longe vero maximum c£Ic pietatem , qui non 
advenit, neque quid virtus ipfaquc tapienria fit, facis mihi vi¬ 
detur advertere ; Sunt illa quidem ad conlfituenda imperia, 


vindicandam legum au&oritatem, & res firmandas mutuo fibi; eiquc pro 
rerum humanarum forte fatis firmo auxilio } hax bene & falubriter confu- 
lendo/ortiter agendo altera. At quanto pietas,quam in vera Dei cognitione, 
puroque ejus cultu politam accipio, A conciliandis inter fe animis utra¬ 
que effieador & initiiuendis re£te adionibus certior dux, tanto ad tuendam 
reip.tranquillicate m, & lecuriratcm firmius prxfidium, fi enim har, quod 
lapienciim plcntq.perfuafum eft, i n bonarum legum oblervat io ne majori ex 
parte conquidcuiit , apud quos major (perari; & diuturniorpoflit, quam ubi 
pietatis Audio du&i officium finguli tuum fponte faciunt ? qua: rererna: 
veritati innixa,& utilis ad emnia,non florentia tantu,fed beata etiam imperia 
& relpublicas fecit, cumipfa virtutis moderatrix fapientia & vindex fapiemi* 
virtus hujus luce deftitutae vix ulli nobis bono fint feturae, quod non raro fi- 
inulacia pro tebusJpeciofn pro honeftis, & falutaribus amplexas ipfx fibi in¬ 
teritus fint cauia. Quod non eo (hercule} dixerim, ut ram pradara uti I iaque 
divin^ benignitatis dona vel momento elevem; (quis enim hoc probus ferat?) 
fed ut agnolcamus nihil hominibus polle in hac vira contingere prarl tantius 
pietate,nihil quod adverfus omnem inlultum preftet tudoies, nihil quod ho’ 
minem Deo propius conjungat. Vt vero referendas ellc huc omnes animi 
dotes nemo fanas mentis non intelligit,ita A obvium cuiq.eft flipata virtute 
feu fortitudine & fapientix ltudio pietate elatius elucere, & bono pub. latius 
fe, & uberius diffundere: quod in magno principe, quem ce Cbriliiana rei p. 
agnofeit, quam in privatis cvidcntius,in C. E. illuftriff memoria: mojoiib. 
cvidentiflimti,quorii infigni virtutefervata haec Heiliaci imperii amplitudo 
& aflerta fuaGcrmanff libertas,lapientia itahilits regioni tranquillitas,pietate 

excitatus admirabilis omnium illic ordinum conlenfus. 

Qux Heflite rute falicitas, quam alibi ab avorum jam memoria magna 
Chnffiani oibis uars ddideramus magis quam Ipcramus, adconcq.bac rem- 



nataliutn 
























mralmm fplendnrenotiora habcat,eerriorcm in pietate quam opum magni- 
tudine fce ieicatcm ponat ut vel hinc liquere pome tam ellc verum qua vetus 
vitam principis vivam effe legem, eoque vel folo nomine beatas dici polle 
relp.ubi qui imperant, actiones conliliaq. fuaad pietatem omnia metiantur 
quod Ime hac neque fortitudo. neque lapientia nomen auc dignitatem luam 
rueri,finchis coni fere imperiu non pofli^conjundaabfoUita boni principis 
imaginem conftituant. Quamutipcciatim G.T.vcl potius proavorum no- 
ftroruni profpericauCattisgratulcmur, fecit hinc nata illulbriflimi nominis 
tuiglutia, qux ut elt confentiens bonorum laus,neque nos latere potuit me¬ 
dicum & civem n actos excellenti artis fuxufu&fvde Bcmardum Paluda- 
num , qui a multiplici rerum cognitione, C. T. gratiffimus non minori 
fepi lis voluptate quam apertogratitudiriis argumento has ejus dotes,&ftudta 
tam commemorat explicate, quam ab eadem benigne exceptus, & diu libe- 
taliter habitus non difficulter illa potuit perfpicerc. Eoque animum mihi 
(qua? mea erga ilium obfervantiacltj tam grato mihi,quam fe digno fermone 
accendit ut cogitanti qua animi erga tantum principem mei,propen(ionem 
& Ibidium via dcclaiarem,haud fatis fcioqui pr^ter morcm,& verecundiam 
meam in mentem mihi veniret,ut rudes hos navigationum & rerum Indi¬ 
carum commentarios, qui jam fubprxlo erant Latme convcrli illuftrifTimo 
nomini tuo nuncuparem, quodununjc tenui peculio ellc mihi videba, quo 
apertius paulo aninuhic mei fenfm explicarem, argumento quidem valde 
. 1 > & <P od * n 0 n prater rationem principum otio ccnfcri poilu, nec e*o 
ignoromdignutp; led ne praeter rationem mihi faturus viderer, idem mihi 
qm accenderat animu m confirma vit fu bindc,ad occaftone m repetens,quam 
.C. 1. ad horum inferiorum contemplationem nonnro&qua alacritate fe 
dimittat,haud nov Q | ane magni principis exemplo. Optare mequidc eas eiTe 
nas diuturnae & longae peregrinationis noftrse obfcrvationes,qux vcielegatia 
retinereahquantifper, vel argumento C.T.animum explere polfent. Sed 
qu,t>.u neutrum avitxmexinftiruto rperari, multo minusprxftari poffir 
m f JP W probatum iri C. T. attentam ejus, qua cum eram «catfe 

gcntia b fidem, quam unam proxima nolWi navigatione ad amulfitn 

■ 1 . P 1:1 navigatio. Ejncquefbrficpnin rudi hac congerie, quod no- 

SJESTS ?* 1 ^kpl^Ocprc.aa.obnic.T?», fi me 

W i t & " , f'"“““d™ P«> fro maofuetudinc demotee 

I imperio dirifcTOttacolu”” 1 urilhm Ecclefii fcc 

naifo ijptj. 


inicm, Enclmfe ad cai. lan. Anno a Servatore 


III®*. C. T, 


dedicift 


toanm Hugpms tt 
Lmfcbotm. 
























































































































































































































































PRAEFATIO 

AD LECTOREM. 


m 




m 


Bclor beneVolt: Cum in Orientali Irum moraret , citam ( ut 
fine arrogantia loquar) inter primarios CbriUitmos, alia» 
'rhmque feclarum homines ibidem elegent es, non potui omittere. 
Vel naturali injhnfht commotus, yil peregrinarum reium de» 
teBabiliadmiratione, modo hoc, modo illud annotare, piflu» 
ftfijui pro Virili delineare, ex rebus notatu dignis, qm a mjlri 
Cadi gemo aut moribus differrent,privatis tantumJhl.his, k 
amicorum poft reditum meumdeleflatinni intentus, yft En-- 
cbuftam (Deo laus) reVerfus, multorum h<ec mea Commen¬ 
tam “lidt rudia ac inornata iufjridcntiittn admonitione exs! inudor ad aditionem, iw* 
tuitu Voluptatis, qua Deflores meos ( ut ipfi adjcrcbant) faliifatmm. yltqiie ego ea 
perjuaftone denmn commotus, majorem tamen ingemijubtilitatem, ac procedentis exiret* 
lationis operojant polituram requirebam, ut eruditis eo modo jitjjicerem. Verum aut 
jam mare ipfumplenum tenet , utfrujlrd confdiumjiium arguit, quo cum riatita ratem 
intravit,ita & ego non Valde me nunc in excu/atione ddataVcrim, intufata f t tuet f alie» ion 
ignorantia. Tua: duntaxat hemVolentk infijlo, qua: mg-enit mei tenuitatem,/1}li infalhi - 
tatem, exafciatmbnqve afferam etiamnum, ex animi mei bono proboque motu boni 
conffdat 3 qtio & armeis meis antea gratifnartVolui,nunc vero(srtibi,a(biatlis,MufaiiJque 
claufo , offerre quicqmd XUL annorum ffacio memoria dignam mibiin ipja terni quarti 
habiiaVi y ac reliqua peregrinatione contigerit* Co?ifulo id m eum -■ / ut liu m haud < i lit d tm 
fore utilitatis ac dekUatmk Ceterum mc imaginum ob/ecro elegantiamartmqneopem 
fmrem requires ^ mc (uwmari<t narrationis fiuavem eloquentiam t utm nativa ictfigmdq 
hifiomque purg ac fufficere queant Jtqui juventam iis artibus excultam 

mu habui* ergo honora mihigrataque m erit , fi TroWrbti ejus fructum cwpta hn ; quo> 
Voluntatis bonae adfe cluni pro tonjwnati operis effeSlupomL 





















































































1^-f -V Vartsfj V .A', 4 


t! t jTJ 1 ■ J. 
AI (-1IA.DE n/ 

^CV -Vi 




t.’OA 


Lynjcotm ^artifici fculpta tabeh mam 


r 

t 




k 
























































































































































Mnim iVctiii 
Joiyiui^Hu 

»<l fig 
ligltcnd^-KJ 

ziqyis. 


AnnO j 7 
Defflftpb.i.ct 
TTullii 


NAVIGATIO 

AC ITINERAR IVM 

IOHANNIS HVGONIS LINSCOTANI 


IN ORIENTALEM SIVE LVSITANORVM INDIAM 
7)i'f&iptioncs ejuftkm 1 trn e ac ’i racluum Liltoralium. PrMtpupritm 
Tortuum, fluminum, Cdpitmt, Lator umA, Litfumorum hackmti nalT 
gatiomlm. kuxbnuiiffna ty nota:, Imagina habitusgellitsA Indorum 
ac Lufnanarum per Indiam Vi Vent iam/Tcmplorion, ldolorum, Jf-Ediwn, 
^ Irborum, Frucluum, Herbarum, jirmmtum^c. Mora gentium circa 
facrifiua/Politiam ac rem familiarem Enarratio Mercatura,quo modo tr 
Vbi ta exerceatur. MemorabiliageBa ftto temporeiji in patiibud, Cotlrfda 
omnia ac dejeripta per eundem Belgtc^Hunc Vero Latine reddita,in Vjum, 
commodum ac VoluptatemJludioji LtSlons naVarmn memoria^ dignarum 
rerum,diligent i Jludw ac opera. 



Rimo Juvenci flo- 

rt, cum domi viverem, 
habcb.ic metummacum 
i voluptate rerum adrui- 
\ ra udarum ac roto Orbe 
geftarurn jucund illima ieCbcx Ceterum in- 
ct-fTic tandem major ucuberioi lubido vi¬ 
le nd i re mo c i o re s t c rras 3 ac rd i n que nd i na¬ 
rde fu Ium, Iuima?^marLeJuncddei’brb 
oni me x fiercr poriiKmum ficis. Oppugna¬ 
bat m teri m Amicorum ac Pare suum Na¬ 
tu ra urgente re neri or ad fc dus, qu e n i pd t 
mpijinelensdivmo .idfuHiim fpcixi auxi- 
lio: frantque tum cirCiTexaLia.nl Hollan- 
riijET m fulam ptures naves ad navigationem 
in Hitpjju&m & Luhtamam patat&e j ita 
c .1 pr aca oc c a h o n e & i mger ra ii a pa tc n t i b u s 
verna s qui tum Enchufue habitabant* na¬ 
vem conicendi 3 qtix S. Lucam de Baira- 
meda petebat j fratres mihi duo Scvillx 
h a b i ta ba n r, cos t □ v i fc ve dee te v era m * para¬ 
ro iniis fumJiaiL vellit prodici io nd pcrlu- 
fu-anda extera Regionis & ad Hi%aaiei 
idiomacis notitiam, 

E rgo fc x ta 0cc e m bn s , A n no m i 11 efi m o > 
qumgentdinio, (bptnagdlmo nono fblvi- 
i n u s ex T exa 1 i a, c lallt S o, n ay i u m,c u rfu ad 
Hilpanias i i Udi tuto- Nona ejusdem Frau¬ 
ciar & Anglui; Capita fupcravmiUs, Duo¬ 
decima dedit fe m coidpeilum I Jiipaiiia: 
Pro m o n to rj um , q u ud C .. de Fm tjhrta v o- 
canttDccimaqiiimi terra Siti rea: alio no nu¬ 
nc C,de Roxcnt ad oftutm Tagi Fluminis* 
cuj nobUifEma Civitas Liibona adiacer. 
Hoc flumen aliquot ex claiEb naves, fb£to a 
reliquis dtfcdlu, fub ivere. Decima fcp ti- 
ma Promo ncOTiumS. Vi ncentij appanutySe 
vigefittidquimai pfo Nanvitatis Chriili dic 
5. Luca; 11 utnto n avis fc noftra i n t u 1 i c, I bi 


per duos trcfve dies moram traxi ac inde 
Sevillam profectus ad eam vrbem pnmi 
lana trij veniibique unum ex fratribus meis 
reperi, cum alter ad Regiam au km M ad ri¬ 
tum cllet proteiitus. Et quamvis me etiam 
tum vrgeret defiderium inlpiciendi peni- 
aorap rov i n c iar, Scv illam ta m en an i ere e o- 
gebar ignorantia Ibeiici fermonis * quem 
omm ifudioaddifcebam. 

Eo mtcrim tempore obijt Henricus ulti- Mp ^ 
mbs ex Portugalfise [Urpe Luftraiux Ruk, nUnSSl* 
Ejus mors magnis motibus caufim dedit. 
Inihmerateuimtdfamento heredem Phi¬ 
lippum Hifpa&ix Regem IbroriS lilium: 
verum LuUrani (ut funt irifitis Odijs Hi i pa¬ 
norum hoftcsjplures a Reg. Philippo aver- 
li, in Antonium Priorem Ocmtcnfcnit in¬ 
di i i'i ba. n t e rit i s E le nrici Reg i s de fu 11 i ti 
fratris hlius, Hifpanix Rex certior fidius 
de hac animorum diilcnfione, expeditio¬ 
ne min Lu fuan i n m pa i a f ? liifccpmrus ip fc 
RegniCoijpha. Erpramtttcb.imr Albanus 
Di ix j qu i m ag n is adjutu s cop i\$ q u i ete m 
ac rranquil litate ni metu bdli conciliaret- 
Vi /Ionis, pol licitatione, peivkit Rex phi- 
1 1 pp u s H i fpa n t x i m per i o ac e ei i i t Lu fi t a- 
nia. Ex Scv i lia nui hi tum cupidi novatum 
teium ad Lufitanicum belliim pnoficifee- 
ba n cur & in ter e os fmcei mc u s ,a 1 i or um i n - 
ftigationeJsubi Bndaios vetiilletfque limi- 
cancaHiIpania;divius ad Lulltamai termi¬ 
nos aula tiijnRegis obvicjmtsicc-m decora- 
h at u i pacat x om ni a i nven i r ,pul fo A n ro n i o 
fi i b S xio m fo 1 i n m Regni per uni ver fa rn 
Luficuiiain Philippo. Ergo mutata frater 
(c i \ te n eia i neu lit 1 e fi mili x Le gari Regi s ad 
Italica negotiadefHnati, fed SaLmiattcar ex 
itinere in morbum incidit,qui Ttivardith* 
diftus f fi[pamam itlfeflabat inulta motta- 
lium Rrageps & fam meo I et hi ferus fuit. 

A estfuttf* 


t 


i 





































X 


Utn. 


{ D/P, 

Aiar&k r< fd/fMjjd/Jtf J 

tjtfr#,*» lix^.Wuini,jh r l lultAMy (jtrm.ittiiiM 
i 'j' p!cr.if'fu<? Enwpx ternu ;.'. r jLtb.irjn qjtt&t 
in /ruit 4 a> temporeexiftct wcidi- No- 
n;nic fui 1 ) CwGqIkcm ztvcubatur. T /t enim 
gam ttm Tri Iit jt1't'p tru voce x m f tLtb-mw r . thft /- 
UtioMe -i hem sH *xttunt patres* Ftbrit m hoc 
morbo i tytitwtM cw t VA^fhtrlfeihcaibm^ non 
(, i m s Cxpr, i ffUAtft’. j r d r csji tn t c tiwrfo vt olerui. 

H.iud magno anta hoc templis f patio 
ingens in LtiLuama prilis Uviebar, qux 
Ulboru' fpaciu biennii Lxxx. m.iL murta- 
Lium .ihfuLnptcr.it, inde hxGoegricudo k- 
cutu totius Hifpanix uicqks maximis ad 
fecit mi feriis, 

h . h 4 n n(1 M cniis A u gki Iti d in qui au eju fde m au n i * 

Hngo.tiobUU jam aliqui idumuris peririi idkchis dedi 
ujtLnl^Luci- 1u: in familiam ex Gecirunu Nobilis, Hic 
Lufitaniam periuflrare cogitabit, tcrrdln 
irinctc. Scviili primi Septembris profecti 
Ridajos venimus o£kxvi cjufdrm incidis. 
Eo iu oppido fratrem meum eo ivveni ad fe¬ 
clam Aule rcgi^.ls geminus ei it fu prodicto 
mortuo fratri* 

Eodem menfe obiit Regina Hripinix 
Anna Aultriaca foror linp* Rodulphi & 
1 inp^Matimiliani (ilia, v.vor Regis Philippi 
in 444 il«iii|iit qti.ifra,magno tonus Hi Ijmiiu: dolore. Ba- 
<ia i ls cad aver tu mu louii.L.uiwtitiimon.i- 
iterto illatum fuit. Poit aliquot dies quo? 
Badaiis traxeramus Litbona pro fuci;i tran li¬ 
vimus civitatem Elvas.EiLuhranue prima 
ti\ ,d i (laus i. aut cnbus mkl.aBidaiis-eftque 
inter iftji opp ida ter mi nu5 H1 fpa nix&c Pe 1 
ntgaf[ia\ Li (bonam venimus 10, Septe m,b + 
hanc cum Gubernatos i? nculo Dux Albtc 
tenebat & magno omnia apparatu iieme- 

tnhjnnp.H 1- i]1 Eventum Regis, qui vetutb Lnlica- 

^.oihuorfi nia: ntu erat miugurunaus. Ceterum rue 

MeKawuis venientem mutatione ibli & 

i u ii£L t. ’ d u r.i n te ad huc aeris in tem pe r i e re ce nri b u C~ 

nue morbi vedigiis argrittido invdit .dem- 
mento fini taris, quam tamen polf fepnes 
repet 3 tam v e 2 \ at u m ledi l 0 nem re eu; >e rav i, 
Pai voiam tum apud nobtlem emolumen¬ 
to vivebam , itaque Mercatori me adjunxi, 
fu b q lio du 1 n met 10ra ex pcdlo, Me re atu rx 
artas cognofccre; intenm pdfc > qua: novis 
v 1 r 1 b u s luce teve tat cdBre erepit, mda v e- 
rarqticea hactenus adventum Regis: fcd re- 

IM » v p enitl1 * P cncuio n«tifc Majo Anno 
LiLiKjiutc*»*' Lxxxj* Liiboium venit, ibique, magnis 
c ‘' ltw J i oq 11 l n excep tus er iu mp his, Genna n icx 


KifLru HiT 

p aUX SllOSl- 
riii^c ut 5 , 

l.AUttTllLl 


Navigatio Iohannis Hugotiis 

Dux Albo: Lifbu n.e,ante obipu pecxiiij.dhi 
ladte muliebri enurritus* Cadaver ad Alba» 
neniem terramdelacuLii , ibi lepulehro in„ 
larum fulr,ammacibus ante conditum. 

Eodem menfe, cum Rex adhuc Liibona: 
de geret obiit Prine cp s & h eres i Aeg ni h 1 1 u s. 
natu majai ^if^Madritii, novo^liabL- 
to Atdan‘mi'toi , c& rdLibane duutaxar fili¬ 
us jumor Philippus tk duashlia: ex liberis 
Regiis. 

CI i te a h cc t tf 1 11 p t> ea exccp t a fu 11L ifbortiE 
magno apparatu Ibtor Regis Maxim ilin.ni 
ImpH defundi j uxor, una trahens (dia claudo 
pede ddlinaum monallica: Rdigtoni, 

Poil obitum D1 rg* Regis filii Lilbonam 
convenerunt omne? Hilp-mise ac Luiuanije 
proce lvs.II li in p.ilatio Regio fidem magna 
io le mu itate dederunt Principi Hilpaim- 
runi Philippo, ut heredi Se jfuccdlan Reg¬ 
norum Hilpanix ac Luiitam.e, cicerarum- 
que pactis dominatio 11 utn. Initio Anni 
Lxmj, L i (bona mari ingens fe chxiTis cum- 
mific.H^ca M are h 10 n e S + C iu c is condu c ti. 
mulco nobilium comitatu in demonftea- 
11 0 11 e m b 0; ic erg .1 Regem voluntati ?, FL m - 
tincas infulas ex decreto petebat, quibus 
r. um.td(idcb at An eo n 1 us, m u Iti v i Gali ica- 
m m n a v 1 u, fub P hi I ip po Sto r zc\ p ra: fedt 
iedpall dirtim.adveri.uu e 1 allium cone ut- 
fu m p l u r 1 mi mor C a li u m h i ne &a n de c o m - 
miifacaidc, (multa fortuna in Gallos lncu- 
buit.Ouptivi fuere multi acpr^cipuiGallia: 
! 1 obi le?, quos M are h 10 i n $. Mi c h aei i s in_ 
ini 1 capite crucitcos vita ipoluv.tr, abdudli? 
caceris ad officia triremium; ipfc Antonius 
Liburnicae praefidio evafir, cum Philippum 
Sttoazam g ravirer faucium minutum Aca¬ 
tium haberet: is poft ex vulnere obut.Mag- 
nu 5 inde Hifparvis ex tata vidtorn animus, 
paratis Matehiotii iug»mibu; mumphh. 


Ira pacatis omnibus difiidiis Rex Lifbona 
commilir fotoris fiha Alberto Auftriaco 
G ard i n a 1 i. I p fe eu m I m pera rn ce foro re & 
Cardinalis matre roraque AulaMadririum 
Hifpinia: urbem abiit. 

CAPVT IT. 


'Pnncif tftmu navignttonis mejt in Lnftt&ni& 
jtve Oricnus Induinu. 

S Ed dum Lifbome fedeo &c minuta c{- 
feut recentes Luiitanorum ac Ibero- 
mm dillcnlioncs commercia, obtui:c le 
ia:cior occafio addefidetii mei implcmen- 
, - . tum. litat Lrfboitie ex S. Dominia Reen- 

naijom iwW reliquit ^imu operis & • la Monachus, fiiwr Vinccntms Fonk. 
4 ’.a.iaii\-.Li,it.unq,idusPonsciim Arcu ‘ ca, nobili genere natus, &ob lingularem 
triumphali, co m loco quem primo Rex doctrinam m conriomtowrm Regis I’or- 
rr.iiUtvit.innltis undique pidtuns ac imagi r rugalha Sebaltiam adoptatus. Hunc in A- 
mbus Ixtitiam rdhnnbus, exotnaiifiiue fncamcuntem 


pratu: 

cum exercitu fccutus fuerat 


L.n. ^ L r J liment iwUiiJi CAtlCJ LU 1LL.UCU5 ILieifLC 

hulocurum acTaperotu mul^udineeom. & interfecto Rege ipfc quidem cuptiuu* 
pitis, m.it i m n > m n 1 u ctlc or .itione & Izm. cxtinr nofl une, _n. 


rn in ta 1 1 bu s, aed a 311 a c i on e, 

Xtl. Ueccmb. Anno Lmj, cxcducc vita. 


cnrtiCjpod vero pecunia redemptus inPa- 
triam redierat, 1 t>i Philippus Rex , cogniti 
hominis prucUniu in prcwp t\irn habuit. 


Dar ^(bi 

uiuaeftuar. 


Ftliai R. t £u 
obu t 


Pwietej Bif. 
P iJJ ^ ac G» 

HtJcvir 
^ntWiihw 
fiiit? Rcgti, 


Claris j|dFi|s 
illius IdCCu 
■jdvcfius Ai. 
luikiuui. 























































in Indiam Orientalem. 


r nasiliti* 
rjflifcca. _ 

Arihic^’^' 
yni lnd^ii 


Cui luhSlrt* 
Ku(| 4 «iifi- 
[jiipjlid* 
iluQ Itiddil 


iJcmque Couciiiriiicojris munur permisit, 
facta i pe .ui maiores dignitates - y Sc vacabat 
Atchiepicopaciu lndi.t Orientalis* lumc 
Rex impetrata mos a Pontifice confitimti- 
01 ic V meent i a o b cu ji t, qu i v en t us rxd iu i n 
& longinquitatem navigat i oriis s non na 
Ii thesin .mimo ad dignitatem a I Lini aece 
debat. Venuu vbi RexvoI li nratem iuaar 
ingcfe, & tpem redeundi poft quinque 
quamoi^e.umuqjiratouim ingenti prtr- 
mio in i -uti taiiia, condi donem fnfccpti 
Hic ego rem qnani quaafebam opportuni 
nadtuSjOmjuiludio conabar famili^Ardib 
epifeopi accedere, cumque eu jiv India na¬ 
vigate. Commodum autem frater melis 
ree dio Aubt adactus; a Domi si|f iun , qui 
Regi a iceretis erat * Scabe animus m Navi 1 
India m Oi lerrt a I c i n eo a tino peten te „ i m pe 
traverat.Idem vero fratris mei monitu Do¬ 
minus,A re h i ep i f e opn e: u i p erqua rn fiim Lli- 
ar l s era e a ne e on m i i e i id av i r, & ab e o fi aud 
atgit fu Reptus cum exteris aaiuo$ul> 4 r s edr 
amem4 ..numero. Fracn meuscurdectii/ 
Naviam conce<Rh.riur,e.im qua Aicfiiepii- 
copus vehebatur Jibi deputavit* \: cum- 
niodnis mutuo■ nictemur auxilio. Ifa qua. 
ad navigat Ume lrf pei Ltneb.ttu curidtacma- 
fcamus.Cbilis autem' noitra quinque Nav i 
l> u s e o 11 ftaba r. fi 1& Pktfiptpt P r.vto ri a Nari s 
nomine vocabatur, vice Prutoria S.JLir^r* 
S. Lx;trtn r,7 cc r c i a ,q na r t aS. Inm afct , qu 111 r a' 
S. Salvatori? ; qua- noflxaerat, dux priores 
jioviter fabricata? <Sc initprfhc, ad nomen 
it eg i urn 1 \'i i r ei p 1 (que reip icic bai iq Uib D t 
votum tutela. 

Vnn Aprilis Aium) M.rt,LXXJaii,die Ve 
nens Sanati , quo potillimum tempore 
ihluimc Naves v pari etulu Lilbona Ocea¬ 
num ingredi * curium verius Infulam Ma- 
deram tenebamus implorato divini numi¬ 
nis auxi lio ■ ime qircrcrtrfnes conatus noLtri 
vani apparent. 

CAPVT Iit 

Ordo hidi£ iit ^ Qncitteh/fL*> in- 

r ' J 

d r ijran titan*. 

N A v es I n d ix com mu m v u fg ariq uc fere 
numero quadringentos live quingen¬ 
is ‘ u ' tos homineslingul^habenqctiain Ulbindv 
piiUes * pro ratione rem pons audio inrer 
Milites £c Navales foeios numero. Mimico 
autem onere in ] ndiam proheikunruuDo- 
lia quadam olei & vnn ferunt altaique pri¬ 
va en tum merces * piaitei cibil de uburram, 
Pmifiimum vero in ludiam argentei mimi 
miccu n lu tJ 05 A'- d <>s v oeant, 4 ;:>. i rite r l 1 js 

q«fuut, i ere xflimatus. Se rv it b .re pec u n i a ad lo Iu - 

t innem Pipei is*& Mercatores iiugu lis an 
ms fortem mittunt * ad quidem arom&is 
emptionem;vt& alij piiv.iti luas pecunias 
ad vanos ufus* Pii emm pnriiamdbnium 
es hoc monet* generem ludia lucrum- 
Cuin (ut uoRri computant) 40.111 centum 


Ap.An,el|. 


Ksrti jnJ| E 
+«». iP 3 ).{? 5 . 


viee qualius ccdant.Navigqs m Maredda- 
- tis , relRtu Pluminn. t urlUjdeieetiu onini- 
tim habecurjtamNavalium Ioeioiu, quam 
Militum.Qui autem Albo 111 fcfipti in Lu- 
i!i.miapeniialbi‘ut J a fuibi n;tv r. aduotarur 
m n. in LulLEantapdliriodumdldeiiijlbreni 
dwJimriqfnuicfe ein (idejullore odere debet, 
facul tatefqtte abi en tis* cjiix m navi reperi- 
tuiii:i auctiOJiL vaidurur* confetloearum 
Uivenrano & apud Capiraneum Nav is d 
pdfitof Ra quoque de momii 111 ti.lv i 
bonir f(t5 Sed iffa vix ad juftov DoinEiMs 
vedenut obRurat;^ facultatibus. 

N aif claf C?li ber n ati* r l [ q l 1 u p ccju m i u ni i 11 
abitu tedulique ad i 1 .. Mifieibs afccndit. 
flf ilvt (m antt ;u f "'-Catohmjs Belgice mu- 
rtczx redigi m n Cerei dm Uuium.e ratio ■ 
ilibus omnes iunu.ua'm imnuui quodtlam 
fieciii&E gfiiLiV j tm UJULU' * Rfjfii vocans 

ffio.Reyh unutP Caa^miim/ ctfuhtiilqatar 
ejuaciror lieafi.-: arg^rme^* katiuo Rcyff 
quatinn-duki, vafcni. Lki-fqiR dnobiu 

j lixia mdnetam bacavR' i Lee ideo retero m 
confler ledon eoiripireu n 'm . apud PonLL- 
llatfo i-Uio'.Niin v :u-md:Lu ; L:im.Au'Lto- 

tdmemo Cubenute i d' Nauclems iniguii 
if.Milrdos accipiujjf, & Rmr ilfi: k]j- 
qu.i haud exigua pramriaex eaiuen . fu- 
;m lutibi--. .V #3 locini ac- 

cedente item' privilegio inimuiiitatuii^ 
quod U' arieraitcEis Navibir/ eunt cerenv 
Navium- urini (Iris habent Verum Uccr 
hoc Ineroadficnnmr boni Nauta: , mag 
rjii^i tamen ante largitiones dllmduut , 1 u 
at ex talibus qua:litus vix mipeidimi pe- 
cuniam osquet. Inique ollicia Lvcii f i-ii- 
Y£>uforc Ardiiralallu Regio non Ime tmg- 
ms Jums comparaiUL]!’, favore non mc- 
r 1 c o\ Piremiun 1 c q u i dc t u q uod i u pia 1 n e- 
i r l o rav i ccrt u m n on ell, ntu tam r ex o cc a- 
fione T erar autem cujn noi navigarcmiis- 
h.xc fdarlj catto.. Cekulies vero ialarij cati- 
ia ju.Mihvfos accipitjauLloiamet] 1 ..Pro- 
reu 1400. Rcyfos lingulis mcnlibui iS: CK 
Vc^usvimmujLtr.ue iS^o.RevfbsJn air.i. ■ 
ramentum 7. Ahlrefes. Oubenaator quein 
mlerioveiT:- -ec.uia- n- lingulos meufks 
tiOU.RcjhJA kpn tre; Diiuatos conficiunt* 

eodem ccnju ujf vc^ui.v eum' Proreta. 
Duo fabri qui N.Renf ftipant finguli m 
m en f es'. Dtoofl to s acc ip iu t tk c n lj U v et tu- 

ix jvoo- Reyjbf. Dilparlatot qui potuua 
c ibilin'q u e d i fl ri bu l e ftfeilitfo st. mbtilc* 
habet & ex vectura' 7 .i$ ^ ReyloR tantuii 
dem AfcriMhe t q‘i:i «aprivo.' Lu n.?? ignen: 
;mn o f ui liqUe m ilit ,13 c nV r 1 ?(\ t ici 1 ex c ep r i £ 
cubiculis £< immcmcaiiLu- vdciagxhurn* 
qu ibus & ceteri O dic i ai es* Nau (, h , iV kl o- 
1 u 11 ix ,Tormen nri j*<kc .qu 1 it l iuiq-nb mu !v 
miuiikiio degunt. jintu fatn/nem oJhuf 
friumtur. Vfctoi 5 J>ucatos menfhuus ha¬ 
bet & 5900. Reyfos cauiavefLur^. Smticeri 
duo> qin velum & Acatium rota bendkio 
diiniltancrcpofhilwitcdiiigali unum Mik 

A rdUm 


. Homirrnai 
d-uLUm. 


i' i'!«? 11 ll ‘i 
L'I Ili iri 1 11'JJC 
n .1 vi 

yjncci:ijic'i 

cur, 


F' Tru^lkrf 

ULig"V-. 



I i.rgi LhJ u L V 









































Maderam ?i- 
iciit, 




Oh Cubat 


a Ordo 

refum m menfem habent Sr l&oo. Rcylos 
ex vcClm i. Triginta tres naitrx Mi i velum 
Imguii m meniem ii4frpiitnt & 2S00. Rcy- 
(in pvu vedtura. Triginta fepee Mdonrni- 
c±' m mcnkm imguh bibent 660. Rey- 
io$ & iS(X>. Re vi os ex vedtura, QuAtuor 
Pueri e 13 ineiilem computata etiam veCtu- 
va 44j, Reyibs tperant. CondUbihs uniis 
& odo Baliihrij divello ui muufes pretio 
feniunt, nequerTontbti cerrum flipcndi- 
um dt. lullimr lV Scribi nullum acctpi- 
llji r E11 ii' tu m ,C u b icu i a du n raxat quxd ,1 ni 
iinguli bibent; Ynuin inferius quod vi- 
gtud Orcis ad decem vafa continet, ik 
iltcrutn liipeims ad iomnum ; ex iffcis 
nugsiLts quaiffii$ redit. Atque Ilis con- 
Ifcac uuivedum Navigij miniiWum, Ci¬ 
bus .e urem inter foetos djfttibuitur, ut 
q inique nullo di [camine indies habeat 
pondodcdimidium ex Bifeocto, dimidi¬ 
um Vim pacti tum, Amphoram aqu£, Ar- 
y<>l'.tni j quie tviglnta& duo pondo fiUtar 
l imi 1 ; habet, in mentem, quofdam in fu- 
per p 1 £'ces 1 n du mro s* C x pu :>, portu m, Xc. 
t j 1 3 x c 1 m 1 u .1 P ar vi litue p ve c i j con fc i\ 1 m di- 
v 1 du m Ur. Qufcd.mi ex SaccarO a Md 3 V u a: 
p id.Cj pruna, fama, aliaquc bellaria ad &- 
grorum n eceflitatescufodiuntur. Coqui- 
n an im fu pel l eCl ile qu i i que 11 b i p ara t. I i is 
quos e muneravi mus accedit Scriba Re¬ 
ti i us,cijm eo qui penum procu rat,ad u fu m 
militum, quibus fu a difcibiiciodt, move 
tamen eo,qui etiam inrcrNiums fervatur, 
H..vc te ve ita U habent, quando Indiam na¬ 
ves-pctiim:In reditu, nulla mfi aqua;3c Bl(- 
cofti dillribuno ufurpantCjUfqticad Caput 
Hona: i pd ■ a b eo C ap s ce i n H iIpan ia u [que 
propria libi curi victum Nauta: procurant. 
C etenim Milires & illiqui una navigant 
ab omm tunc diftribinio ne femoti fu na 
Libem navigatio tantu concedidsr 3 Ciftam 
unam in alvo navis habct,& foros ad fom- 
ninn.Ablquc venia ai mena Pro vege impe^ 
rrataex Induu 10 p vob cilcuniti r, qu i nqu e n - 
nii omnes termino ad [erviutim Regis in 
ijs partibus oblhicti.Mancipia naulum fol- 

vunt&ttibutum Regi, quod io defcdptio- 

nc Reditus naftri declarabimus, 

XV, Apii lis confpedx fuerunt a noftris 
IniulqMadera&;Portus Sanciunto in loto 
Naves, hieta fegtcgatione ad diVctfos cur- 
. fusabeunt. laianrevertcrefotiuin quifquc 
contendit Nantkius, qutedus uberioris 
^ primu in Indiam appnlfum. Ea Iu. 
bidti futunde inbrlicis navjgatiunis caufa 
db dempta ope mutua, quando nocturnis 
ac JMcmpcftivis htiris inopinatum urget 
pencLilum. ® 

Xfiin. Ora Gmnea; apparuia Eaini- 
mnn ducit a 9. gradu porredta ulquc ad 
^Equuiodirde L i neam - ibi tonitrua^ fui- 
nunaexaudiuiuur. Ini imbriummagnade 

iuptuxopiacadit s vanp vi, utad legenda 
^cLi enumero hiveukiidum* buolcra- 


navium 

biles luc^ftus funi, & aqua qtiar in Navi 
fervatur pdlimum ipla odorem contrahit, 
ur occludendo: iinr bibenti iifucs : Verum 
u bi /Eq u i n oct ia Iu m fu pe rava is, ip fe ftrtor 
emendatur, AJ terram Ii prope acccelkas 
cempeftarcs graviores mteUiges , tk tian- 
qu illi taces invilos ac tccdiofia, ideo Navi, 
gia ad duos atiqiiado mordes illo iu aadlu 
coache morantur, antequam vEquinoctia- 
I c 1 n r ran i ic re qucai it. Tu m v e n r 0 te m n t u r £ ms co od^ 
g en erali ,q u i No r ape 1 i o tes c it. In h a e au te m 
tractu dubio & anxio curfu Naves rendnni. 

Ad oram epirn Braiiii.a iS. gra, ivrtes quut- 
d,im fmit, quas Luiitan i *AWolho voeant, 
porrgdta? in Oceano nd 70. mil. (Icas ad dex- 
r r xi n & i nfer 10 re m re r v a m. I deo n au ix v i - 
tandi periculi gratia C.uuiea propius acce- 
du n t d t cn i m i ] 1 h b rev 1 a i n c i der e n t, h aud 
line magno Naufragij periculo Luiitan vim 
cogerentur repetere. Ita Admiralionoflro 

t' Ri 1 ■ r 1 1 ' , Cintnj Mjip. 

i, Piulippi anno Ixxxjj. acciderat. Isemm iami». 
nocturna navigatione in lias fyrtes incidit s 
magno metu naufragi j: icd bona ufus for¬ 
tuna illud qu idc m per ic ui um e v afir 3 -a t re- 
licti infticuti navigatione in Lniitamam 
redijt. Hoc auccm anno^ ut eadem pcncul t 
evitaret & fhidioiius oram Guinco; tenet, 
duos ibi menfes imbribus & malacia de¬ 
tentus confumpllt. Inde diligens naucle¬ 
rus 6c oum Guinea: vitabit , ad effugien¬ 
das tranquillitates j&Braiilia: non temero 
accedet, ne in illas fyrtes incidatjfumma 
enim totius itineris ex hac moderata vcb- 
Ecarkmc dependet, 

XV.Maijcum ab^quinoffciali jo. miL 
ad Septentrionem navigaremus, occurre¬ 
bar nobis Gallicus Myoparo,Is mox focios- 
n o [Iros 1 j 1 j efto me t u tu rbavit, e ran rem rn 
plurimi morbis ob maximum calorem, 
qui ilhs partes adHcicinvalidi, accedente 
imperitia maris & marini coiiflidEus: fimt 
quippe pleri que navigantes tempdfacum 
rudes & pro p cerea ad 0 cd i ritn 1 ac d i i c 1 p 1 i _ 
nam ]nepti, excntlis tainen tormentis ali 
quot, Myoparone di [cedente, merus cef- 
favir. 

Eodem die dvcavcfpcmm cofpcfta fuit 
anoftris major Navis; illa ut arbitrabamur 
ex cbllenolfra erattk cum inito colloquio 
appvoqumqualTct S. Fr.mcifci navem die 
iiirclleximui-noftro omnium gaudio. 

Xxvi. Maij Lineam j£quinoddakm fu-^quino^ 
era v unus , quo: mediam S.Thomsc In fu- 
-im di v idi r| ad oram Gu t uca:, & tu nc pri¬ 
mum vifttm nobis AufhaJc Aitrum, amifb 
Septentrionali, Sole in meridie Scpccntri- 
onem obtinente , itautadflarer generalis 
ventus Euronotum qui in ifto tractu per in- 
cegmm aitnum fertur. 

Xx ix. Maij qui dies Pentecoftci fefto 
erat inlu|tns ex antiqua coniuctudinc in 
navibus Imperator quidam eligitur, orn^ 
neique Officiales immutantur, COnftituto 
infuper epulo, quod in tres quaiuorue dies 

exuahitur, 


E 































































Cipus Fik 
Jum vadem. 


in Indiam Orientalem navigantium. 


extrahitur* Itaque ± noftris eodem mote 
Imperator dcleuus fuit. Ceremm convi¬ 
vii* intentos excepit lubitadifcordia, t\iix. 
cr dc l- n s c li 11 iio s ad ar rn it co j te i t*w i [ & e- 
dutti erant fere ioo*entein mutuam pet- 
niciesTi , nili Are biepife opus ck cubiculo 
en 11 n p ei isjn.i^ms t fai n o v i b U 5 f c J i do u e tn 
cumpof iitlc^en Icfqueomnes ai pugiones 
aUtuLide c > co m minatus cxcu i n m u n tc a 11 fl¬ 
uis notam in cos, qui novus res moliri qo- 
narentinvPtscipLii nutem fcdmonis.uitho- 
res m compedes cogebantur j tu deinceps 
quieti coniulmm* 

Xi i, Iu nii fyi t&s i Ite Bulli ia: cv&finuts,' 
inde ibcijs magnum gaudium, adempto 
metu revefJimmin Luhuni.un. Et feieba- 
rmir et lam tum generali vento, qui nos vif- 
quead flumen Argenteum deduxit; ibi fe- 
eundus nos ventus excepit ulque ad Home 
{pei caput. 

XX,quidem Menlls S-Ftancifcr navis, 
quae haftcnus n oblicum fuerat extra con- 
ipcdhim abiit, 

X Lluli i G u b er nato r qi11 nquag i n ta m i J ] . 
nos ab die a Bcmx tpei capite computariit* 
Ideo juilti Archiepifcopi tert» admota n li¬ 
vi ipfum Caput contemplari licerer, 
nebula & caligine decepti m continentem 
incidit* Qilhbit continens fpatio taiimm 
duorum m ili. ita nobis metus, nam p ne¬ 
rer computationem acciderat, Cererum 
didi paca n ebuli terram agnovimus C-Falli 
&£ytGes illius tractus dilhmtvs in Onen- 
cem i 5, mdL a Capito Bonadpci Mokam- 
bicduam vetius.Caput Bonae ipei ad 
g ra, A uft ral i s pi agar cx ten d ini r. H i c M ,1 1 Li¬ 
cia nos habuit & codi fas Lix nitor, is me¬ 
dix dici (pario durabat, quo pilent 10ni in 
fyrtium tundo io. & rx. ulnarum eximii 
pifeis vacabamus. Is A fello minori haud 
d i flim i 1 is eftjui I’i tau i Pcftadas vocant. 

XX.quidem jungebamur dentio navi¬ 
gio S.FfanciIci. Id ufquc,id ixinj. una no¬ 
ti i fcum navigavit. Eodem die omnia vela 
deduximus; erat enim ventus advcrjbs ■ Jta 
quiete ferebam 11 c , ne recidere t navis. In 
altitudine tene Nativitatis tunc eramus; 
ca incipit a 3 2, gradu, finitu rqlie 30, A Ca¬ 
pite Bona: (pei Sidat tp*milLHoc in traAn 
vulgo confitium peritur ab ofliciubhiis! na¬ 
vigii, Num navigatio perducenda fit inter 
continentem Africae & infulam S.Laureo- 
ili - an vero circum ducenda exteriore S. 
Laurentii parte* Interior illaMu fisam hir¬ 
quum petit ac inde Goam ; qui .UTtcrii cir¬ 
cumducunt ac S, Lamenti i lutatam ad ii 
nifttam habent, Goam venire nequeunt, 
inferior enim illorum cur dis dt abripiente 
ftuftm Cochinum ergo ili is pomis dt* l>i- 
itac autem Cochinum Coa e . >. lmUiari- 
bu $ t tetu i n fe riore v v r fl 1 s A u fl n 1 m * Cx - 
temm ubi navigia Caput i 1 ms traniunt, 
tunc tnconjukum dt Mofzambicqiiam 
navigare* nam tardiusGoamveniuntob 


tranquilli [aces * qux interiorem illum cur- 
ilim infdlant. Sed qui luho menta Caput 
fupciant Mo fatam bicquam feliciter pc- 
titiu /empore fu ilici eu te ad aquationem; 
& 10. aut 11, dierum * [U letem* Sed qu i Au- 
gullo menta trantaunr, hi Cochinum nc- 
cdLii o p ceu n t. Habet au tc 111 ea n av 1 gat 1 o 
moldbrplus ; quyd pictu n que morbis & 
infirmitatibus fucii vexem ut; eram m v luo 
ac urb* 

X x x. l ] u Iden 1 ad ai tundi nem Capi 11 s das 
Co fremes ferebamur, diil.it xjo.tdilLa 
raNativi tatiijdtque 24.gr.1du ad Alllbuuij 
ibicnrfjns initium, inter infulam & conti¬ 
nentem cfl. 

infula S. LitiiYtnty tjtyti r P*iuh m$gn& 
infula ijfyCadiigxfcar voc 4 tur s ub i sinihta 
Tbcvcro Aiudag*fiiar t ca maxima vwnium* 
QnmitiUnm JnfnLirum,WAgmtnd\m Qijhl- 
Ita [ac 'Panugalha ‘Rc$num cxcedti: ati af- 
teratH partem jfjriCx pta? ubi capm 'Rana 
Sjn-i t wttfiveru. LonittMdwtmjftxtu oinnio- 
nem rkevtu habet 72, gtad. o : i-ttitudmcttL* 
i 1 arr m $o.7mn. CompLbhtttr jftxu (jitorm- 
dam computationem j 0 0 c itah& mlL Juxta 
altorum 0 c. ta conficiunt 6 a o,vc! J a, wi!L 
A lemam t, Tcmp?r.tiur& bottt Infula Imc 
haheutradfo mali; hic mcoU qut omnes Ma- 
rhomeum fUtit. M.. Paulus enarrat hac m 
Infula y na isiorcjf S en 1 e rc s , (ju: Impmtittu 
fibtmcaKU^amfutr dmttpt cjfeflvcfnbm & 
Aamcfhat animantibus , pcrcgnmfifMt avi- 
bttt , atias fibulis nulla cowmcrttratianc dig¬ 
nus dtlatat- Habet ttuiin- hac Infula Ett- 
phantos rjr diverfa animalia ; quibnf unum^ 
duHtaXai w ntf df f quorum anum genat 
affm India nomen habet > aln rmn Ortx v$- 
cat#r,fjjts vngitht. Ingentem ha Ut copiam 
Augiiuim , Lacmomm & v a fias Sylvas ex 
S and ah rubro ^ par a a An ob abundant: a 
stjhmattoms. Et tam Mare cldhnpn fgnit. 
In hac przterea Infula copia Ont, t , Hor- 
da.Mah Ajfyna,Citrt & PepttmmcH. fo- 
p otia ita magni, m m, ir coi vix iio:npluhUPn\ 
rubri favi & ai b i. meliores fane gulhn quam 
nosha, Zingibera fert eaftdetn copiam . vir:- 
d L 1 td m t's bum t n co It s cf , rJTi O', Acu mi t n & 
Snck zro A: vius ; quarum tamen vlr-ro igno- 
ranLf t Crucum,multas medum t herbas ac J ri¬ 
dica: ‘ifftccs. 'Producit tuam &drgentuwu„ 
A fultis irrigatur Flstmsmbw am&mjf Fon- 
nbuu Habet Portm comttsodtffmoi^n quibat 
rmhi Sa?racent ac Mauri commercia exptt- 
nant, tsfnmmnempe, Sancum,(joJJ)pinas 
vcflety hntcamtmt y&c 

A Cap i te das Cm eme v I n fu I a S. LaU re n- 
nidifet lio^imlii.miqipfa in longitudine 
habet no* pometa m Auftruin ^ Septen- 
monem; in lacftndincatlitem70. m lII - in¬ 
cipit i 6 ,grad. 5 c \ t . verfos feptemaonem 
finitur* Incola; nign (imc ur& populi Mo- 
z.nnbicquhinnii incediuu.capillo non ta¬ 
men iu cnfpo funr ut MoUimbicqu.v 

A £ gentes* 


























Syrtes tu<hi- 

K, 


tpu veniunt 


Kjvis M jLic- 

CX iHLU tCJlt* 

tw ruyj^cr 



Mofeambicqua: deferiptio. 


’ * 


genees, neque ici piccL Luft.ims tenue 
commercium cum Irdularnsdfc* nulla c- 
nimopUmvi ptaidjp habenmr, ideo lucte- 
jius fere incogniti pcent. Primi Augufti 
ev a (i mu s l v r e e s q uas '$m xos dv Indi, t v o- 
cantjtlla: x Capite d.ts Concura* j j, milii* 
djlV.iut,iltii:iiKcr iniuUm S. Laurentii, & 
continentem, nimirum ab Infula ro.mill, 
& a continente 70, Incipiunt yigdficno fe¬ 
cundo gradu & dimidio , & finiunCLif u . 
Prorfus horretidxibnciie p ericii lofo:, mul- 
cilquc navibus exitiabiles* & nuper Anno 
1 f % y. 1« l y J 1 >1 11 e 0 r 1 x S * Laco L> L, q 11 xi v 1 cep lvc- 
loj-ia | ur, i (ailinolha- eat, ut i lio loco iuev 
rabi nuis. 

Ii 11, Augtifti Mofzambicqux terram 
cou(peximus, ea diit-ic a dictis fyinbttS 90. 
inilii tria if. gradu ad Aulicum. Poitero 
dic ad Mclranibicque itat tonem deiaci fui- 
im! s , l p {13 n u e 1 n ultio nave ni ii l nr.ui ictam 
NI tcobi aip xrmusd'inp rqueap cifegre- 
gaLione area Madeam jdiyifa Luerat. Pri¬ 
die N Laurentii 5 : S.Fnmciki naves, ad eun¬ 
dem ] o e u m aece i i e ra n t. Ex erun r ex dllfc 
jiottra-Verumec ibi hxrcbaternmiunti na- 
v i s q Ue M al aeca i n ex de e re ta p et i c: i IU p rior 
mcull? refmmo ceteras ex Lusitania m lu¬ 
diam proEe lI centes naves antevertit, quod 
long lore utatur n.iv ig.iuo ne. At Moizam- 
b i equam aquar lonis cnuU fu b inde perit 
ira exigente nccelbrate- aliter S. Laurentii 
i u lulam ad fini Aram iegit.Qitamorex cUN 
i e noitra ii.lv es ad Moljam bicquam fta- 
banr A' pLXioria S,Philippi duntaxat de- 
e rat qiladmn cau tuis fm es U tat il lx Ab ro i- 
h qs \ i rat, in ei deiut in rrauqu 11 h e a ces, q ux 
circa oram Guiuex fune* ideo j£quino&i&- 
lem longo poli tempore tranfmifit * cxrc- 
t i o rtq l le cur fu re L da io fiu m b icq ua Co- 
chmum appulit ( poitiongasfociorum mi- 
fen a s, & d ] v et fas fcorfat ti vexatio nes; e urn 
jam nov ante duos menUs Goain cenu- 
illemus* 

CAPVT IV. 

Dtfcttp fi .1 Mcfl Cii rtibicqii t |f. gr#d.Jlt£ (id 
Aisskrstitoi .ni Orsum t^€tiwd<i i 

Ahex fi iv Abixun. 

* 

(Xpvidt ftomtn cfh ',ti_ 
fnftslii Pr.tfio fectirtt ftdmMutQ Farte , M 
dtxtntJ» fubttts Atfwtr.ts Aim Sajdbt , ad 
fiiitibrjtm tlhtlbftm Onfiud „ rj* 

ifiuimvtf J?r i b} p„trnm ft! integer t utarin ts j- 
m ° l habet , <?b firxf commtdtfa- 

ttm.Ohfii i yrittHitet (tetha obtttiehttf /mpc~ 

J r ‘- :ti '■■■' ■ f 4 h cf mer.jH '■> h.ibt r. ibitrftrf hb 

Gubernatore, .pum Araba Znpsau nomi- 
mtbm&. 

M Ol/ambicqna In£iiia a continenre 
iiitvqectn niedu milLipatio dividi¬ 
te* e tino ut concinens Uccok, licet Sep- 


ccntrionctn veihii Jactus in mateptoten¬ 
dam t quam ipfainfuli, In anteriori parce 
;iJ]x du.r mluLt jacent S. Geurgu tS: S. Ia- 
cobijill^eurncoticincnris e^trem itate qua 
drant. lutet lias duas Inlulas, l.iux uihabv 
carx luut ^ contincntemi cur fias Moliam- 
bicquam ferrat,uc ad. AuJhaun ad liniitrairt 
ripam mlu Lvconlpiciamur, (S: couti u A ad 
dextram ad Septentrionem * ita parvo ni ii- 
liaris 1 'patio tn Mof/amlsicou.un tendit 11 'J ►'- 111 ■ b- 

1 r , cuti itftvi- 

navigacio lecuraapique exploratote ma- 
ns. Nam altum ibi dt,&appatcnc mJiifttes 
arena- conciueiUJS, m f.icile vsrau poiliur. 

Piopead .iteem&: mluUrti naves admota 
liant, tn uc lapidis jadu terram acringa^ 
inter contiucneem & miulam pr^bcute rlu- 
mine porrus faciem. Infula magiumdmc 
medmm millijir. epiri picet itu r, folo plano 
& l i ccore, arenis albicantibus. IA re Indicas 
Palm is & Nuces j edam quaidatn arbores 
Malum Arfvriain, Citrum Se Ficus India;* ^ufiut 
Cxteri autem oricaris fractus vix inveni- ii:il 0 lCl i : ^ 
un t u r, en a m Fru men t u m ,Ort za^cot ceraq u e 
ad victum, linteamina uliaque nece Eli) ia 
ex India; de feruiuu r. B o ves i O ves , C a j 11 v- 
x, Sues, GaNui/t:, &c*quj ad pecuariam 
rem Jive carnariam pertmer facilehiccom- 
paramur<Scvili prftto. Oves hujus uaclm 3 
nugnitudine infolcnci caudam habent, ut 
in cibum lllfficiat ac vahitate ea;teris Ovi¬ 
um partibus xq netu i. Gallina; nigris funt GMnx ni 
plumis, carne quoque ingriac oli ibus a- E«Ki«iby, 
tris, ica ur coclx rerro ac luligineo coloro 
in tnenfisappareanr: Ceterum guftuopn- 
mo ac ante caaeros pneflabiJi holpitesre 
c rea n t. C aro fu illam dei ictis h abe t ur efL 
que ea mu j i da & pa 1 ar o grat illi rna, i u pra. 
que omne genus carnium inclyta, xgrii 
ideo noninretdicla fublato alias juxta me 
dicorum diicipltnam omni carnium u- 
fu. Aqua pueabilis dulcis huic Infu- 
lx nulla e(l * fed ex continente transfer¬ 
tur, ex loco quem Lufumi Caba/era vo¬ 
cant; ideo oilx ingemes ex Indu m {h- 
pelkdiJc funtquibus aquam fervuur. 

LtiJirain Arcem mhac Infula obrinem, Ar* muN.:.- 
q ux i m ra dece m a$jt duodec i mk i m os eo n - Uia S‘ ufi * 
fummata iiuperj duabus Infulis obiicitui, 
ad accdium Navium* Munitaeft, li qua in 
panibus Indix, led parum reunientis iii- 
Ih 11 da ac bd l i co tpp aratu ; v i x ullo e 11 a m 
milite, habitam tantum a Duce tjuiquc 
comiribus* Ceterum ubt res poftulat Lu- 
fitam omnes qui familiam alum & cou- 
nubi is j undi ftint ac in Ullam colunt, qua¬ 
draginta aut quinquaginta numero ad 
fu m m u m feit, cenentu r .id de fe n fonen i 
Areis. Alii quippe rmmicione Infula non 
fervatur* Arx hxc praecipua eH, extern aper¬ 
ta funr & expolita nudis Imcuibus. In cir- 
cmru interiorecaffcri cifternx multre paia- 
rx funr ad aq ua: c o n lc r v a r i o uc m, i ea m an¬ 
num nec effit ate ingruente aqua procura¬ 
ti fufficit. PtUfttCi hos quadraginta & quin 

qUagim a 
























































































r 




































































































































































































Jo /uar £ danes aurum trn^n ldftrra terra: 
Ambara fert pretia littus odere pari 
Aufcrn hiTi? tolerabile mt quog? pubem ( . 

Auehtrtz pdapo dira cupido meam 


irmc 


■;■'■■", 


fn/mee tt artis 


>■ AllftdtJlUr cbiiTS<* imrij 
aurz c: ambat* .dattia 
aff mentis ! ' magnus 

-.■■jLirr Lfli numerus IT£ 
Jmm lI bdu r i iur t 

. L:-Ah,:trrt 


tanutt 

'■ v'-*tft§£ des lifanti 
'A&ca.TnhtGue 


y: AprsAA 


SiT-iJ 

5’^ - J-l 1 , 


'j r _ - * . * -v 

T% 

■ '-iv-J' 1 ' 


per :fv:K \\ 
rdtainhofti fjn. pout. i 
A mb&rgrys ■„■, tt r 
JetljtJiuen mier fna 
rcb geVoert vCcrd fi 
■ - fc/; Jtn i} q ( vtff,■ 
V 7 L 


■■■.'-■ ■ 

s" 1 - 




;,, •' e. r■ 

‘:: l; -- - 


■■■ 


v m-. 

fe-m 







































































































































eam 


fartor wtf 


irmc 






• ' • >: v • , . : K 

, 











































































































































































































































1-.2: J na hihi 

W, 


Kifissix mti ■■ 
(meruit feri 
horab» pc 

lujJiLaici, 


WtWtfflim 
1 m jieri n ut 
ttium anncr 
le.it «ft + 


firrt r5.gtaJuab^nuinoi5tmliad Auftrum. 


arx alu cfb, ea Mofzarnbicqua GaputRo 


qu ftg i 11 tx Lu fita rio t & rJ?iw J fiv c Mix- ! 

cos {qui a Lutitams m indu procreati St 
mixta gener luciiiu feruntur Lufitanurum 
appellatione vcmuiir ) in hac Infida qua¬ 
dringenta* ftramiriae eaEclunt indigeni 
LixmNigri caru m, eoiore quo Sc ii qui circa. 
Otpuc Viride habMnt 3 m S, Thomie In¬ 
fula & univcrla j 4 khiupia:fcdfe<fti funr. Ru¬ 
fi t x ms ;l ii j: c n i pa i 'e n l . q u l d. e r n ex i i s M ic hu¬ 
met 11 ut colutir^Tmrctiruni pomiidtu ad Ma¬ 
re Rubrum ante advencum Luikanorum 
indufli& dim aliis multi illius ii-Cte m 
huc M.ub Rubri tractu. Verum qiiiaMo^ 
za m bj5q i ia u Iqu e a d Capu t Ro na: Ipd h a- 
bitanr, nullo eum Mac lio m eranis immu¬ 
tati commercio, prilHnos etiam mores fer¬ 
vant, Etenim plani: barbari fune S: filve- 
ftre s t bdtiis quam ho 1 n i n i bus pn >p i 0 res, 
nulli Legum aut Dei icicnti.L Quidam ex 
his iiifulanis Nigi itis Chriltiani tum,qui¬ 
dam litfmufi nudi omnes incedunt. Viris 
taurum extrema pudendi pars linteamine 
ceg l t u r. Muli en bux a pcCtore tn ed io 11 i q u e 
ad famur medium Golfypmo panno ru¬ 
di, corporis medieras vcl.imiguc ex pictum 
inter liguras ludia: apparer. Cacem m ji 
qui in continente vivunt nudi p rarius in¬ 
cedunt.» pudendis in quibuidam vix co- 
Opertis, 

Lufirani cum incolis firma terrae com¬ 
mercium habent in vicis vicinioribus, ki- 
licer 5 r».b eJfyfaMWit, SojfhL*, ( /t,rma y Stc f 
Ii fere f ennonibit> Sc moribus inter fe dik 
fidenc.divifi impenis,ciuri vicinis bella ge¬ 
runt 4 Iri ume nas capdvicacqs ac v end it fa¬ 
nes *Qui da m humanis etiam carnibus vei- 
cunrmgut Macuven les St alii, plurimum 
ex venatione victum qujrnrnt, & ex Ele¬ 
phantorum carnibus, ideo ex illo tradtu 
multum Lboris adfiuir. Nigri te contineo 
tJs ac totius /Ethiopix vicos habent ac Re¬ 
gibus eorundem parent, diffidente lingua, 
divcrJiique vivendi ritibus , bellis vicino ■ 
rum continuo adfcilL Parum illis fidei eft, 
quod nulla religione adltnngaimir, inde 
a r 1 te a u nos qu m q u c au t q uat u 0 r c 11111 Lu- 
ficani quiere ut exiilnuabarit in Africa in¬ 
ter h ai ce gentes milmitis commerciis vi- 
verent, fu hira cade perpelli fune hoftiles ac 
fraud u le n t os N1 g C 1 1 arti ni ani m os. 

Lu fini n n m m imperiu m, quo 1 n £ ii I a te¬ 
netur hoc modo confli tuitur» Trium an¬ 
norum fpnrio Capj cauci mimus termina¬ 
tur, ira Regio lntlitori errer ikjue officiali¬ 
bus ad triennium du u taxat ex mandato 
Lu lita n 1 x Rcg i s pro v [detur. H i e 1 1 g u n tu r 
gx iis quibus Rex Porrugulluv in clade I n- 
dicaulus fuit,qui in Praemium hujulmodi 
dignitates pro officii ratione fufcipiunc, 
cum jullo i'alatio, procer illa qua- eu tem¬ 
pore ex officii qualitate quasterc poffimr, 
quae quidem haud parva fime,quod omnes 
minimi pro aibirrio vivanc & agant. Ca¬ 
pi uucg inde fu minum lucrum cS, Soibifc 


na: fpm verfus centum dc viginti milliaiia 
diitat. Vicinar huic Arci Aunfodmx Mo- 
nonibiapa: funr a qui in provincia lacus 
di fons Nili & Cuamarllvc Nigri flumi¬ 
nis m Mare labent is mter Softal.tm&Mo- 
zarmbiequam m cunis arenis aurum repe- 
rirur. In hac Fodina Monomocapa: niuh 
tum Auri cft. St alia quadam Aliti fpe- 
cics 'Bofongv & auro p<r> iddl, pulvis ju- 
ri* Eli enim minutum, arena: inibat, op- 
timrt tameti ven^, inter omnia Orientis 
metalla. 

Hoc ili Propugnaculo Inllitor Capita- 
ner Moiiainbicqum degit. Ideo lingu¬ 
lis annis ter quitcrue mittuntur Mok 
za 1 n bio. ] uam N av 1 g 11, ‘Pangaj w d 1 c> ,qtj ue 
Oram legunt, Auiumque Capttaueo ad- 
ferunt 

Navigia bec ex ligno levi fadta 7 filis 
contexta, nullo ferreo clavo concinen¬ 
tur. A fodmis SolbtLe parum diihnc il¬ 
lic quae circa Angobm Ium, ad aliud A- 
iiJCLe latus , ditferenua fere trecento¬ 
rum rmlliarium > Sc (ape cx Angola Ni- 
griia: Soibdam ceneitri itinere accc- 
dunr* 

Nigricat autem quidam alios dorfo fe¬ 
runt ? veWpimenta, ad illudminiltemim 
adfuefadli, enim alia onera non fccus ac 
fi equorum albiorum que officia uiurpa- 
tent, locutus ego fum iis qui talia ocu- 
Iis adfpexerunt. Vc ad propofiruin rever¬ 
tar. Ducis Mo feamb i equae luctum , quod 
trium armorum fpatJo capit lupra 50000. 
Duc at os aCcendit^ cafumma novem Au¬ 
ri tontm conficit* Id 110 his reft i Scaba¬ 
tur eo ccmporc, quo ibi kdubirnus Gu¬ 
bernator ‘I\mno 'Vchi> Vsrara. Confi¬ 
ciunt autem illos redditus maxnne Au¬ 
ri fodi ne SoJialie Sc Monomocapf tio qui¬ 
bus a: 1 at u m dfi I: x \lo i ka m bicqii a in i j \- 
dii ani deferuqtur Aurum , Ambi a grifia. 
Ebenus & Ebur-inuita item mancipia qua: 
in Indu ad iordida St dura mniilhria ob 
firmitatem corporis expet unnir, qua < ite¬ 
ris mu udi famul is pudhuu. Navigaqa 
cx Moizaiubtcqua in Indiam femej dun- 
taxar anni unius i pano inftrukur, pei to¬ 
tam enim ludiam velificatio certis rem- 
pei U ri bu s te ^ eu i n at u r* E as v ocan l 
jfoyns. Venio enim hoc vel illo modo 
RatiLC tempdlates confidcranuir. Secun¬ 
dus ventus in Auguilo ufqUC ad Septem¬ 
bris medium ex Molzambicqua in Indi¬ 
am ducit , triginta dierum navigatio¬ 
ne. Vique in Aprilem Naves tlluc in lu¬ 
dia h^rent, coque tempore incipit com¬ 
moda tempcftas, venio favente cx In¬ 
dia m Mofzambicqimm. Ita Imgulis 
Annis una Navis Gubernatoris nomi¬ 
ne Indiam perit: Nemo .unem ad epm- 
mercium admitcicur, prorei illos qui 
Moizambicquc coumibiis \uni\i habi¬ 
tam-, 


Mmcix jLtri 


tnfliEoi 

J 1 i I j r.i" j M ii(- 

/.ithliicffui 

■luu .1 inmc- 

IMi 


Rcd^Nu^Oi» 

ptiAnciMp- 


■tempefLirca 
IndUcom 
nio je-iL -ccrr 9 
JiJTigin tibiis 






































HaChtnbfc- 

Ifl ctt. 


CivitJtU G 3 X 

Abcc. 


8 


Mofzambicqua: defcriptio, 


unt. Ctrl i hi s amem 1 1 i fula no 11 eapi e* pii - j 
viIegioRtigi.v LuUeaniat, ne cultoribus ra- 
ena aliquando iit. Poft Moizambiequara 
longo tractu Pralbyrtii loh-irmis Jmptri- 
umptt) tenditur, id tbi cara AWinornm 
appellatur, unde.etiam ora qu£a& lobtam- 
bicqtii nd Rubiam Muro pertingit, <>ra 
Abest vq^ucur. AbyUinorum pictuiMs, le¬ 
ges ac motes polica trademus, Ora Im?c 
A b ex etiam ora Melmdc a Lulirmis dici¬ 
tur , a Regno & ov irate illo m craCtu c \us 
nominis» Rra .ui te en hujus loci folidi ami¬ 
cula Ldfiranqs primum exceperat, & durae 
adhuc Ikics.Moizirnbicqua: tenebar ad 11\ 
dus & cr.it nobis nccdknaru i enim cura* 
aquae & victus. Multis e? aoftris fatale id 
i o! u m fui t. N!. n n g r av i s ac r dt i n agit oqu e 
idhiatdot. Ideo in morbus & inottes ma¬ 
debant fbcii. 

XX, Augtillivda dedimus cMqtiuchu 
qua e uor naves erant ex noitus, & tina Du 
cis Mullam bicq u x y cujus t ri en mu m ti 111 - 
t u i n er j [. £ t v o ea ba tu e lue’ D ou ' Ptdro de 
C' 4 stt 4 9 , m cujus lucum iucceiler.it prx- 
t licti is Poreira: Cum uxore ac liberis na¬ 
vigabit in ludiam defunctus Capicaneus- 
fert enim i ea Regis dee rerum. Hmto trien¬ 
nio, quod dignitatem terminat, aluid il¬ 
lis criumuuni ddtinacur; quod implere dt- 
i minifterio Regis T pru arbitiio Prote¬ 
gis India:, propriis lumpribus antequam 
in Lui ira tuam reditus parear, nili ex induT 
gene i a fucciudh diplomate Regio poft pri¬ 
us triennium m Lulitamam redeundi fa¬ 
cul tat e ni n anci liramur t qua: ia.ro datur, 
privato tamen & inJsgni favore» Ex India 
quoque exitus non patet ,111(1 licentia Pro- 
u g i s, m ag n o que tdfctt u m Rudi o o b ier- 
vatur. j 

ax u 11* Augalti, nunc v confpcffcui k 
nofiro obtulmim du,e Infula:, Coni ora 
nempe ,& Do» l>\n de C.i&nK Comora a 
Mofz.nnbicqua fa.. milL jacet ad Sepeen- 
crionem uiuiedmo gradu AnEhvi]] plaga* 

1 VsT.e aurem fini® dciiliimis d\ , nk-oqiie 
totius dtei prolpeca navigatione vix oculis 
e rep tus . Eqde s n d 1 e div i fu e I aflis i n d i verfk 
tendebat ob mionesaiue dictas. 

i mia Septenibris Lineam dEquinoftk- 
km den 110fiaperavimus^ illa notatur inter 
Melmdam £k B ravam oppida, ad oram 
AbeXjdtlf atque Mofzambicquaad Septen¬ 
trionem a50. militaria. A Lineautqucod 
CaptitOiiardiifain juxta eandem oram furit 
1 ^0 .miHiana, & Situm ell illud duodecimo 
gadu ad Septe atrio nem. Ad hanc ciram 
inter Moka m bicq u a m & Capu r de G ua r - 
daftint lita iunt hxemutes: Quib^olim 
Rapca.MombalJu lira m exigui Iniit |a eitill 
dem nominis - portum haler qoiduaUs 1 
ni unitionibus defenditur, Melmda, p aUi 
huv.i % Magudo.xo■ Regnum autem qua 
que eo nas ibcuit, fub lege Machomcri 
liKOk gilvo colbrc funt, capillo mtido. 


Politia 6c gttbanatione utuntur ritu Aro- 
hum x caicerorumqut Madiomeranorum. 

Caput hoc deCuardafum linit oiam Abex 
live Mei m Re : Ec adjacet huiePromontO- 
itoadBorapelioren InfulaSocorom, Aloe^i s ^ 
proventu iflulhls > Vndtf& Aloe Socorori» lub, V 
na oprima nota firma & cratiam omnes 
partes transiertur. Circa hoc Promanto¬ 
lium olti u n i eft fi et t d e M$u >t 7 b opp id o 
Meccaquod in Arabi alitum , nitrum eil ex 
cadavue Madiomeri. |d ibi fenearcifia: in^ M^h^, 
c I u fu m fu bduotum a terra pendet, fu b cx- l*P'^^■ 
loex Magnetefabrefado , magnaquevili- }LIj "''' 
Cantium Tu rearum & Maurorum religio¬ 
ne eclehamir. Olhum hoc etiam Rubri 
Maris uommc clamm dt, non quod aqua 
ibi rubear, fed quod montes circum jacen¬ 
tes rubicajvtes rofeum marmor habeant, 
ipkque fundus maris m quibufdam pav¬ 
idius rubras arenas volvat. Ipfum illud dt 
Mare quod Mqylb cum filus Ifrad ficco 
pede rrmfmilit. A Promontorio live Ca- M(K 
pitcdeGuardafum uique ad.Sues, oiiin 
Arfnoe ( qua: ultima& terminans fretum 
civi tas dt ) M ,1 re 111 te r 1 o re r ecdlu u e c e n e a 
& fcxaginta milliaria habet, A Sues pa¬ 
eon ementem ulluie ad Mediterraneum ma¬ 
re non agi n ta m i fl 1 aria fu n t. Frer u m i p 1 11 n 1 
in ultio inra iorequeparre maxima larim- 
dinc qiiadragiut millmria habec, ac in qm- 
bufdam locis ardiore rermino ftringkur. 

Mu Itas Infulas habet. Ab uni parce, apud 
Sues ad Septentrionem Arabiam defertim 
{p eifa r, & ab ai i a part c ad A u 11 m m Mgy p - 
ri regionem ; quam Nilus Fluvius irrigat- 
In defcenfu autem Indicum mare ver fu s 
Arabiam Fcc licem 8c ab adverfipmcAbex- 
inos live PiJdbyteri loEiannis imperium. 

In extremitate Ambiar Fal icis, ubi odi u m 
Rubri maris eft, Lufitani quondam pro¬ 
pugnaculum habuerunt, id Aden vocaba- 
tur, id iiune in Turcai iun porefhtc elL , cu^ 
jus commoditate Tureae fubmdeer Sues, Tu«S 
ubi triremes fabricantur ddeendunt } pei 
Rubrum mare, totam que Meiindx oram 
infeftaut , ut fuo loco narrabimus. Li¬ 
nea lupe rata apparuit demio Septentrio- 
n;ne Sydus , id ereptum nobis fuerat 
hactenus ab Infu Ia S.Thomit live ora Gui- 

neff. 

Quarti Septembris S. Francilci navis 
a noltris vila fuit in ieptimum ufquc 

die Eiu 

necimd tertia Septembris S.Iacobi na¬ 
vigium videbamus, kd id nullo colloquio 
le nbllulir, 

XX. Septembris Anguium multitudi¬ 
nem inter marinos fiuctus confpexumis, 
Anguilla m m magnitudine^ alia quadam ** 
nUquainarutn pricium forma, aLuikanis 
ZJtMHtts didta, quod (mnlitudinciu quan- 
dam habeant cum mediis Rea lis Luiir.uu- 
c.r inoneraxi iorum numerus mges catum 
aigumentum oia: ludisc prabet. Et paulo 

poft 



























































































rrrtjrn fidit 
rugn* 

(JUJC 

(A, 


Xniiitpifc&. 

paiQuitx- 


Citr ^.graduab^Equinoftialiatl Auftmm. p 


poft: terra apparuit magno gaudio Nava¬ 
li ujn fo ciorum , e je cfca qu e Sol i de rep e t1.1 
fuit altitudo ^ymhnuumj ea erat terta Bar- 
des in extremitate oflii fluminis Goa: , dif¬ 
ferens 3,ab urbe m ili. Alta admodum terra 
cftjtbiquc Indi^Navesatichorasdimittunt 
ac onus levant, quodpoft minoribus uavi^ 
giis m urbem defemn T Et nos anchoram 
jecimus tcmo.ti 3* milii* a terra. Malacia 
enim erat ac atHts ab led Ierat , verum ab£- 
que periculo j purus enim utique fundus 
cft ac ane horis aptus* Aiftatis ibi tum illi¬ 
cium erat. 

Poliero die xxr.multa navigia ad na¬ 
vem no ftra m a ce e d, e banc, e a yl bm tdtas vo¬ 
cant, ferumque pa nem * frudtus, CStC. Indis 
Chnftianis rectoribus qmbufdam. Pariter 
triremis ad navigabat m u.iiim Archiepif- 
cophls defcindeus in triremem Parcginuni 
vehebatur. Is locus medius eft interBardes 
& Goam,ad ipfum flumen. Ibi gratulatio¬ 
nes omnium nobilium excepit, ac iplius 
Protegis Frandfci Mafcarcntc. Magiflri cL 
vitaris orabant; maneret eo in loco^per id. 
aut 1 i.dieSj ut fpacium habercncexonian- 
dsc uvbis ad ingreflum tanti viri. Id facile 
COnceflit. Eodem diepoft meridiem flu¬ 
men hibivunus ? ad [lationem tertx Bardes, 
cratque is dies xxu Septembris anni 3 yS5. 
fpatio quinque mentium ac 30. dierum ex~ 
ado , ab navigatione ttoltraexLulkanih* 
cum per 15. dies Mozambi equa: UiUlcmus; 
Et erat fanc f^liciUima hxc navigatio, qua¬ 
lem vix navC 5 ;aut pfa:c edenti, aut lequenti 
tempore na£fci lucie. 

Xxi 1.appulit S-Iacobi navis-poflcto dic 
S.FrancilcL In navi noftra morte aniifcta- 
mus io. homines, *nter quos mancipia 
quedam erant uniti que Gcrmamis, 5 atdles 
olim Hifpamc Regis, cum omnes fere ali¬ 
quo morbi genere tentati venatn fccadent. 
Hmc fere fumma pereuntium ell tora navi¬ 
gatione, Aure 10* vel 11. annos, cum Pro- 
rege India: Ruy Latendo ( D*uayora> naviga¬ 
bant nc-o. viri; Sed fubims morbus, ame- 
qu am Mo 1 zam b 1 equam ve n 1! lc nt 900.C 0 n- 
fumpferat- Multitudo etenim pellem pro¬ 
vocaverat , inde hodie pauciore numero 
hominum naves abeunt, ac vix ita fator 
noxius vitatur, 

Xxx.Septembris Dominus meus Archi- 
c pileo pus magnis fetfciique triumphis Goa: 
exceptus , a nobilibus & Magiftratu Regni 
in templum folemni cantico deducebatur, 
ac inde poft multas ceremonias variolque 
ritus antiquos, in.palatium fumn , quod 
templo vicinum dl, 

XX. Novembris Pratotia noftra S. Phi- 


bar&Cochini, ur i|s in locis Pipet alia¬ 
que Aromata oneranda: Navi exciperent, 
Quredam au tem onerantur c irca oram Ma- 
labar Otiari* Mangalorr, Cana nor i ,&c, 
qua-dam Cochini^ut du# iem per Naves eo 
in tradhi Piper jufto Onere nane i fcatUUr. 
Coehmum ad Auftrum Goidiftat 5j0.mil E 
N av es Luii tanicas m crc es G oar expon u 111, 
ibi domicilia etenim Inditorum ite Merca¬ 
torum funt. Indeoram icg-unt ac Piper faf- 
c ip iun t. Quxqu c navi s co m m unit er 800, 
quuuallos Piperis habet Luficanico pon^ 
d ere. maittu au te m 1 18, p 0 udo co m i- 
ner.PoitCochinumveniunt, coque&In- 
(tirores proiiciIcuntur, ira Navibus Caflia, 
Caryop hil Io n 5 f cetera Aromata Indi e pro 
onere cedunt, ut ordine in Hiftotia reditus 
mei enarrabo. 

Menii bus Ia nuar io & Februario Anno 
S^Cochino.Naves in Luiiraniam abivere* 
cum ijs ik Frater meus, fui Oflici] ratione. 
Ego apud Dominum meum Archiepiieo.- 
pum ersumuum hadt, certus India: mores* 
ritus Regionum hominum que , formas 
fructu ixm ite A tomatu m qual 1 tatrs fedulo 
^erlpicere. Vt vidi ipfe, ur audivi a gravi¬ 
bus viris diligenter tradam, lutrplici Jtylo* 
amicaque veritatis oratione. Commercia 
Regnorum & populorum facile mihi adi¬ 
tum ad cognitiones has pubuerunt.A Lu- 
f11 an is gk ni m 0 m n i a fe i e ai 1 n o ta ca a c per- 
luftrgcafuiit* Sed an ecqua ipfos Intfic mo¬ 
res* fructus, eommercia,&c + defcnpfejtim^ 
opere pretium erit primum Orientalis ora: 
litum declarate. EaaRubro Mad aCivi- 
tare Aden incipiens, ufque ad Chi ne Reg¬ 
num narrationi nollrae ita exordium dabit. 

CAPVT V. 

‘Dcferipffo m\t zsfr.iln.t 'FseHcis > fvt Rubri 
t^Cam s ad Jn falam <7 

zArtcm Qrmatij* 

sAnmtaho CD. f T*iL 

*Adcti Trtoniuffima & fwwaw^- 
bti£ Foeltcft f Ctfttet (fl, fit a itu v#lU? ab und 
parte vuHdtJftmb mum , abMterd mmtibrt* 
chutjx,, qtttbm m qmntftte Ayccs vifinrur t 
depurati (fb multitudinem jb^AVtum 

'venientium ^ ahtamum. Civitas 6ooo.st.dss- 
CQMfUBittiY. ' : Tcrfc, yEthuipes^ Jndi, T ares 
commetem ibi habent*> fere nin turuA^ oh mta- 
litabiles aBw. <*Ad lapidis jaBum ab urbe 
Ai&nsefimm xArec^dommlmm Gubernaro* 
rU. Oltm m nrtu firma hxc ZJrhs era f, nunc 
hoMmttnu indfiftrui in ifeciem fnfuU xc- 
datla jacet. 



quam fupra natavimus & 7. me nilum ac 
la.dierum navigationem. 

V Itimdcjufdcm Novembris Goii foive- 
rc naves inltuuu* Oirlu verius oram Mala- 


A i >en in oflioRubriMaris > ad5epte , n- Aden dcllrl- 
trionede latus jacet, ad Arabie Fadi- 
cis oram interiore litu 6 d. miII.Promonto¬ 
rium enim de Guardafum juxta McIuuLe 
ora m prominet & reccd it in tro rfu s n Ara¬ 
bia. Aden xj.gradu computatur ad Septen- 


monem. 





































Iu motttc 

tJjiltuJtiLin- 

<nufn pluir. 


MJtftJtnlty 

pifu!i 9 . 


10 

tLionern, huieora ad Vpoaxcum indiuat, 
uiqiae ad Roi.il garo: caput , quod ia .gradu 

C)CtfC [lio [ifLl AlM L>LCV' l uStClS i .MilllC 

Indicii dttlatqucab Ad tu 14 mwi lliuribus. 
Civicas Aden cum inorno Dirius affini) 
Ui.is ox i olida petra conflat, nulhque pili 
vi:t iigatu^ IncoU hujus Arabici Httorii 
cilvo colote Ium 3 eodem fore quo i\ , qui 
MelimLin live Abex inhabitat, Lx hacRe- 
^Tione Equi prMlantiffimi in Indum veni¬ 
unt, u e ia 1 u Thus ,M y r ha, Bai i a 1 nu, Ba 11 an 1 i 
]]gnum,&fructus, M an na cetoraque bone 
oie uria Aromata. Legem Machomoci fcv- 

v.itic tt l 3 orl.ii'Liui docti'iua.. A Cupi eo ko*- 
ialgam ad Caurum ora interior extendi-; 
mCjUlquoadC, de Moucadun 3 olim AIV 
bom7c,miilinifi dilhnria.Opiit hoc ere 
giom: Iutiila' Orramtij picetiCgradu* Hic 
nmw\ heri l?crlki:& Infula Ormus ab ima 
parte Al ibiana habet, ab al reta Pediam ad 
Septeniamnem* In latitudine io. milliaria 
tenet. ACu\ioneadon iuter kjce liitore Ara*- 
Ux\ ufquuadInfulam Bimn 3 o-miUiarin 
conipurantur 3 gtaius 16, & dimidius* Hic 
1 > r.i:iLet * 1 ■> Ormutio Liifi canus Inditorum 
jfuu m lia be r, K egio no mm c> pi fc at t o a e e e- 
t cbr i p r.cft .1 n e 1 ili 1 narti N t arg ar 1 tam m , quo: 
jnlh> titillo Orientales appellantia. 

Interi oto cjufdcm om Arabica; ficti s huc 
Sinus lLrilcijCivius Bailbri | accido, mil¬ 
ii anu Ibat io ab I.IUriL Civicas li.ee jo.grai 
ilea confluentia Fluminum Etiphciftis & 
Tigridis in Sinum PtfritCLifti etlebrtitur* 
C uc a haW id ex mge 1 tcea en uni n u m ru i nx 
appare ut, Babylonio Vvbis mtitytfr YcHigia* 
dc.uc doctores aut mnam,hic locus Patadih 
tertdtris fuit. A Civitate Ita Rora Jictus ad 
Septentrionem Ormunum excerne, fub 
Imperio 1 VvU£ ea vrbs clb Sinui iptolaci- 
ntdinctn habet 4* ■ milluntJiu * nuiltis in¬ 
fui is dillm&us.tn oilso dUedebris Infida 
Oi mus jace e ibi Luunnis Arx dl, ac cum 
InfuLuu%mixrji habitatio* Ducem habuit 
cccorofquo Magilhatus in triennium } ut 
h lo i l .1 m bicq U ac 11 ab itato res * 

CAPVT YL 

'Dtfirrft™ fnfuh& CmuuisOmtHtif. 

O R m u t i nm In i'u 1 1 cft & Re g nu m fu b 
Lui trano tu m hodie I m peno, qu ibus 
UibatUin iolv mRegt etiam num ibi domi- 
c 1 1 ui [ vi eft ,extra Ln litanocu m Vrbc m, v 1 v 1 r - 
cucis Machometi indituris; Gens colote 
albo Perlatu notatur. More recepto atroci 
Mm R^utn Liouits Rex itucio Impcrij fui ftatiibus 6 c 

4 ^ K ^ 1,1 ^J* 04 cmit,ex«Ka- 
lii iitijiium t eo tq 11 e de m u m l au te h ab er. I x ge ete nun 
cautum ul iempitenia: Ne taeci Regnu ad- 
m i n i ihv ntji ta t mio i e b i I i s bd 1 i a hx mu l o 
corc 11.1: c c l J£ n,tt o mu 1 c o 1111 u r J n i u 1 a m ag - 
ninidmc j.mdhartum cl^rupiblK ®c petris 
alpeta^acprorim inheauuLuNull.i ibi hej- 
ba y ians ^ nec aqua potabilis s ihb ubique 


T^uIiOcnui 


Infula: Grmatij deferiptio. 

rupes liorruu , iftde mun dium laills ex , 

lapidibus couttrufti ftant- Nullos fat fru- 
Cfus ■ icd omnem coiiimeaiuin es A i abi.ij 

J>ci'i"ra,c 1V1 tuccha I Ib va acc ip l t d J i opte r 11 e u m 

mitem & oppOTtUu itarem loci omnium n- 
nm abundantia florei, mgentique Maca 
romm frequentia loIkui f labci enim fotu 
CwtStefmLm Palle, Ambia.^TutcLirJndix*, 
omniu umjuc vici navum Rcgionuna.Piieci- 
[Hia autem multitudo di Pedarum, Anne-. 
iiionl, Aliaticoiumac Venetorum, quibus v^ C[iDl . 
«i re a gemmas maximum ftudium eft, Oi- umtut.-nb 
mtltiurn ae ex India deferucur & Omiutio 
Ve ue fias Ctr refler i mnae. Ad eandem irem 
Infulam ex vari js locis alia vehuntur, ex 
1 LaiLe tertis, Costco ne & Dias Au 3 ,ea pr.v 
fbiOCillimatae Jkuujfc vocantur-.Ex Tm 
eia Camelina diverii genens: Es Aiabia 
h erbar & Avo ni at ,1 ad Me dee i n£ u fu s, Sa n 
guis nepe Draconis, Manna,Mvrha.TliUs, 
tkc. p rdb m i fli m i Equ 1 ex Ba re m , divnfr 
Oriei 1 l al es ill ul tie l'que Marg a r na- ex h 1 a i 
catta: Portus is e it mter Pro moror ia Rofal- 
gar e &M 5 cado ad Arabie litrus,Vu^ pali r, 

Dact v I i v ar i 1 gen er k & Me r mei I ivi as, que ex 
Ormtifto in India portaum^tOtaque esi im- 
pie t* Ex Li m nti p e eu n c er ta 1 pec i c O r mu - Mo n« u l 
tij inagiHtS quoque queihis ctmfrahiiur, & 
ingens commerciru Forma pecunia?autem 
oblonga eft ^ m duos veliu ramos rkiiuens 
ad [peciem argentei fili, norata tertis litte¬ 
ris live fanis.In Perfia m monetam reditn- 
tu rex a egento excocto tanta copia,ur mag¬ 
nis negotiatio ilibus fufHciat, ob qaarfum 
cerciifunmn circa Lndta: loca, in qujbtu 
magni valorisciLCaidaautem hujus m m- 
ftiliOrmutij frequentia; hxc habecuLSin- 
gulis annis duat v d u t eo n gregario nes cet 
srlhc iter confidunt. Eas vagat C r {ffiic? fvc 
C*rrv<itn.tt* Alcppo autem vcnumt.Ha SyiLc 
Ct vitas dt, er in m dierum itinere a Tripo) i, 
qux ad Mediterranaun Mare jacet, i Ln: 
turma fivcCifHla iequentem oidinem fer¬ 
vat. Singulis annis Aprili & Septembn , 

-,’i p. r • I 

meli nus ? C ap i time m quidam eligitur, eum 

aliquot centtim laitifzcns, qui velm pitd t- 
diarii Caflylam ad Civitatem Badbtam dc- 
ducu nt.Bnllbrd vero Or muriu m nav igatu t. 

N te rcaro res te mpn s- pro fe£t 1 o tus C at v ai 3 x 
«Alieni.Ibi mm CamelOrumjBromcdario- 
rum & Equormrt jnagna cupiadV, p.ira¬ 
tis ad iter hominibus , i| fuoinde toco. 
aut jooo. numerantur, ordineque itei a- 
gum in copiarum morem. Bini Camelo 
uifuknt, hirte & uidedependentibus firci 
uis tediiia lanitzerom cura contra Arabum 
infultu$,qui pndat ion ibus dediri, magnas 
viatoribus moidUas ingemiK.QuadpagiLi 
ta dierum tranlicu deferto m conunuarur, 
fmuque fpattjs lingulis trium quatuorve 
dierum fiBofli putet ad aquationem lumi]- 
num & bdHarurn. Mu 1 11 quoque Atmon.r 
Curatores tUrmte illas fequijmrjilli omnia 
qu x ad yiil u m pe 11 i nen tptxumd vendunt, 

Sifaulis 



































































































Iniulx Ormucij defcriptio. 


u 


Singuli* noftibus cutifti fub tentoriis qui- 
eieiint, ardta dimoti vigilia. Iu Ballor a m 
vetuunc pra:rccgrdli Babyloniam , nunc 
aliaque farno/a loca. Bitioricper 
aliquot dies quiefamt, eddumque in urba 
reditus cempote turmarim coriim\ae Alcp- 
pusts repetunt. Hinc ilia Uti $ in regionibus 
freque iu ] i m ere nt< j i u m 6 c i n ere ium, m tg - 
nivutommoinuiumqus natio numcom- 
L no di r ate. Hi ip anis t im ; r 3, Lu| 1 u n 3 5 ,a t i 1C 
qttyHiipuniammRcgi iiibjedis, ea com¬ 
mereri facultas,dmegatutj niti quod jfubin- 
ik G.il lon 1 m, V e 11ror mn, A n g lo e- li 1 n v e a - 
talo ciMiifranc. liti quippe populi Alcppi 
eoiijules fuos Bc mfbitoitfs habene, ut & 
Tri poli ■ qu£ q ua t ieLi ,11 ia n av 1 gut i o ne V e ne- 
torum G siliorum sic Angloru peritur ■ nani 
ibi navigia onerantur & cxoneiannir, ma¬ 
ribus inde Aleppum rarcftn umere dela¬ 
tis , & Alcppo vice vafi Tripolim j mag¬ 
nis innvunilcuribus ac privilegiis a. Turea 
unpmaris, 

Cctemin furiri Ture actui) mentione no 11 
polium non mdiearoquo modo ex eam va- 
HHuiniHi- jris&fpifjis K.giombubi Giefar Turearum 
cernor redditur d-.; omnibus rebus, q-u: 
peruiuvcrium Imperium gemiuu.t; Ergo 
per coram Tureum Columb? alumur/pn: 
an.nul.qs pedibus adjunctos habent. Mu 
Bilibri sic Alcppo ConlUntinopolim fo- 
mncut J & e cone fi: Vbi autem negotii ratio 
poftula 1 1 Ep i ifccda a rniu lo adtig i cur C m i Cs a 
advolatum Columbi: illa celeri cum pen- 
ni fuecos 1 ep et it lares , fe rctum mremun- 
eia EpiitoLim ad deftinata loca fert * con¬ 
fectis ica bcevi ipacio mille milllaribus.Ex 
hb Columbis unam in India vidt, apud 
Venetum quondam tmht familiarem, qui 
miraculi e ausa eam acciderat, Sed ad pro- 
politum. Ornius vige fimo fe primo gradu 
numeratur. /Effcarc ibi; eodem quo apud 
&fafjita nos anni tempore, ita lol fervet, ut lio mi- 

C!P-I 3 ! 1 L, , J ■ ^ [ j‘ 

nes m alveis ligneis aqua plenis lomnum 
cogantur capere,capite tantum prominen- 
3 -iafli* ce & corporibus aqua in rommerfis, O111- 
niacediticia fuur plano t e£ to v ac fora m 1 n i- 
bus pecfpicuo, ad auram ac frigus fufeipi- 
endum^utdc Cayri. Itaque & oicillatione; 
quam C*trt*tvent vocant, crebra corporis 
fuccu dio n e } ac fl abellk licui itur i n coU ad 
ventulum excitandum. 

AnmtrXm *D. FalL 

C+yriu .kf.i kAit fAsfitU , compltuty* /ire 
padif$ rtn:Hcnttl?Kt,rtd cr/tJ 0 h;ift(hf Vmbrti ac 
cjftiqttttdttrH Solis Ardorem, Ex medu don*ttx 
pa rtc in pnta ftfttiU e xt m <hn i m\ decem cubi¬ 
torum iilnrtfthue eminentes , *tc*td feptentno- 
wmporreii-a, exciptertdi v$mi gr.tfid f ut tt*i 
fer utuverj \tm domum sp,t rg.ttar. 

Hyems ei qualitaredt, qui in Lulitania. 
Aquaqunn potant ex comme ne j de fertur, 
fernata iu ollis & ciitemis. Arci item ue 


MofYiitibicqur ad annum Live bicimium 
dcaquaprovifmn eft.Apiid infulam liarem 
etiam aqua liauntui per urmatores altitu¬ 
dine quituor aut quinque ulnarum fub 
fallis ductibusj boni faporis & optime fon^- 
ixivsi .ciUuU. Ormutii morbus quidam pa¬ 
trius viget * nafcentibtfs m crurib;is vermi- 
culispi f ut opimo habet.) ex aqua quam 
homines potant oriuntur ; forma fuut 
chordarum feltudinis, duarum aur trium 
ulnarum longitudine j paularim vero cdu- 
cuurur, routipeimula uve Ibam 1 ne, dum 
lponte fequuntur:Verum ubi redftuntjnon 
dt allaborandum, ied teliga.ru r eduCd.i por- 
tiojU n g 11u i'qu e e u m or f u b fora mine, ree e j 1- 
lioLidunifalico butyro, itainttaduo¬ 
decim aut decem dies abfqUc majore of- 
feti fi crus ab inUTtis liberatur- Ceterum 
imperitia violenti medici > abrupto ver^ 
iniculo, crus tumet, magnifque dolori¬ 
bus uritur , quibus quofdamipie adfeelOf 
vidi. 

Dr hi-i 7 irrm.btu m p?vrer ftu firtbtt jflft- 
ktr.itiim hoc modo. Qjcbttf<L>mut ha* tutet 

at rem y fii/WMW cjsfnDw ettofcttnrttr, 
qm m wlmt Rwm *dfcetus vociter,quod 'Bo- 
y&uhm.ih crebro vexentur, ftrpu-m .tutem 
itm ^ut f s &fab Cute t en dumur , dont e tpj4 m 
perrumpi n i t A ibdm ft n.in d 1 eo nit ex p>t r- 
gutiotif corporis d ptttnd# jlermMt% 

Ideo domi uolh.c apud Archirpifcopum 
quidam Omuun incola, nuperus famulus 
modo tupradiclo quinque quaruorve ver¬ 
mes cduccbar;diCtiraus commune jd p.acn^ 
Tuae malum dic. 

Pr,e feft o 0 emuriipoft pra: Lectu m \ lof- 
atambiequas niaxima utilitas , itiaximum- 
que lucrum fupra omnes India- Duces nai- 
cjtur, Navigia enim fua mittit Goam, 
Chaul, BengaUm , Mifcattatn , ibique 
m e re 1 j no n i a d iil ra h i r, ed i eto adhibito : Ne 
quis quid vendat au ce dilbadionom rerum 
m^ECtumque Pncfedli, non quidem Ile- 
gLs privi legio ,eum Rex hujuiiuodi machi¬ 
nationes prorius prohibeat , fed proprio 
placito, quod abfenec longius RegeUnlii- 
tneexteridu 11 r* Ccteium Regia benevolen¬ 
tia Equos nemo in Iu diam vehere poteft 
pv.rtei PiaefeCbnuT, cofque quibus is per- 
in 1 ferit. Ea ratione lucrum Capitanco in¬ 
gens redi r: Equoril quippe mTndia magna 
oiSlinuno cil, cum ilicujus bonitatis equus 
qiiadtingvnciS auc quingintis Tarda*- 
res vendatur, afcendendbus quibufdam 
ad mllU ‘Turdmws 5 ^Pufdmvo ad valorem 
dalcri Im pedalis computaro Belgica mo¬ 
neta, Tciupdlas auteiu navigationi com- 
modaGodOimutium in nienlibus lanna- 
nOjFcbruariOj Marcio, Septembri & Octo¬ 
bri \\c cidit. Seq u i eu r o va qua a b O rmm t o 
Indiam attingit- 


Su‘i fisifllfitl 
itibuv jgvi 
colMtut 


Mwitujj Ot^- 

itmtlicx 

vcfniubiii. 


Ffifccli Os- 
frtufiira. pid- 
V^ultu, 


EijdOmrn an 
IjiJLj ejiiUi- 


Cap, vm. 

















































































































iz 


Infula & Civicas Diu, 


capvt VIL 

Qri Orttttttititt tjtft-ftii ud CtvitMtwac fttjii- 
Ltm Dwptftjnortm fr^agnuculnitu , 

Rtuutiu metus flexu ad Vpeuru/eam' 
fiic (:,ipuc Liiquc,quondam Camella. 
Regio olim Caman >a dicebatur. Caput 
hoi idimidia gra. jacet& Onmictu $. 
mjli.diihq pcrll-uitionc om>,flftueafcfe 
vivim SnuU, qui ab hiftorids Indus vppel- 
latur , orfmrqiie ut aiunt ex monte Cau- 

LMil^ubi&flume Ganges ilirgit.in Regno 

Bengab m.;n influens, pro tu [no Joco de- 
lodm ftiticr. clarabiirrP 1 ;. Ab hoc flLimine UuloliveSm- 
J, l 10 e ,i 1 1 ui i a i vo me 1i duc 1t . Qftin m au te i n 
ad 14. i;a- pertingit & .1 Capite lafqua: fu- 
pttdi&x-rdpaui> 140.m ili-d iftac. Ad fluvium 
hunc pertinet terra Sinda;, unde cti^m flu¬ 
vio nomen a Lufitanis {iieccflit.Rcgio ipfia 
opuleiuaelf&fifrttlis, magmiqueemuer- 
ciis fioquentUi, vteinoLum LuiicauQium, 

1 1 id dtu m*eg tei oidqu e ex Ormucio ac altis 
locis. M ulta habet Gullypma eaque tenu- 
n Ii avi , qiur tenmesv ocmt, & Smdon.cs, 
quas foUnta dicunt , ac magnam quanti- 
ULCLU olei ex Coco live Indica Muce. Butyri 
quoque vim feti i id tum uu mundum ert, 
qii.vlcBauvihabchr, fapidum rainen & ad 
culinas uciliffimmn. Picis etiam & Saehan 
Uttdtl multum mitrir, cx corio irem petite 
q uar i; l m facta ;1 fl ,oi‘i 1> u fq uc cx B y 1 lb v ac i i $ 
coloribus ornata, Hifice utuntur in tapeto- 
inm vicem, & ledis menCitque imponunt. 
Ibi cciu tu vxi des t c illu1 x 3 c aptu!a-jfe♦ co n 


Arcifiti 4 Rcct 

CftU 

fructui. 


fici Utut afebk, cx ligno vario conchi {que 


Minati* tt* 

tcfluj 


MjglUls. 


Tnfut* fliil 
Udciiptiu* 


tm J o nu m 111 re qcet; s r am d is,qua* o m n ia in 
T11 dia ve hu nrur, eu m eo Li ili ra nom n av t$ 
p rofic t fcu 11 tur. Fl u me iit p rad i chl p 0 it q it af_ 
dam Infulas ad ur.im Sinda: [equiturSinus 
m i 110 r, q uc m En fetida Lu litam votam, in 
quo multa: Infula; pane. Sinus idem ftf- 
fjttund dici tur, ab fi: diu accdluque maris fu- 
baro ac longinquo motu mluilns, qualem 
nullo m loco miun natum experitur. Huc 
Alexandrum Magnum ludi penctralTe fe- 
tunt,detvLtittmuHie fubito recefiiis Occam 
m i 1 acu 1 o, avd ia i fic Divi na m i ca m exnei- 
rui luo impendere j Ei ulterius tenderet s m 
hic i m p urii Ilii 3 ac v idto r i a m 1 n te rm i nos 
coniti mere voluerit. Sinus diltar tfo.iniH.a 
flummc Indo. Oram mox ad Norapdiotcn 
l .qucnci iuccedit civitas Diitj cum pro- 
pugnaculo. Lufitani ibi habimnt ? & cum 
iii mixti incolar, 

CAPVT IIX, 

fnjuld \Dui clint-i vsfLimb.ucr cum 
^PrOBtigiiActi io, 

I KjuJaDiu ditlat a flumine Indo'-o.mill* 
a t . g ra. ac terre fl r m« ac i jace t; 0 1 i ra Reg 1 
Camnavc paruit, in Regno enim lilium |a- 
cet.Luutanis ante ab ipio Rege concdfum 
aliquod ciat muuirnintum, led tempore 


tota Infula cum oppido in ClMtianomm 

potcllatemvenu, lili ftudioie munitioni- 

hm excitatis^ntm hoibles impurus m- 

vidum loeu conflituete, A Suhanu Cam- 

b.ua - ac [ociis obidH iucrUnt Lu litam .inno 

1J39, Uc tecuiadd autio 1 verum liofti- 

bus fortiter rejectiv obiid:o levabatur 5 ru 

Lui i tau orum Annales magnihee comme- I 

moram. Portus luiicutbi effc commodi ili- Portuf. 

mus, ;tc frequentia Mercaturum nobilis, 

Pane t fructus, Vrbs Jjjpoituniwcc litus in¬ 
ter Cftmbajddv Smdl, diciflimas regiones, 
cel L- b L a 1 11 1 . Inde i e n spe t pe ieg rm 1 1 1 1 c d iv er - 
larum gentium muies, 1 tuCS^Pni[aijAnnc- 
mi^AtabesA^ Optimum hkfi: lucrolilH- 
muni Regi Portugallix ved-sgal lolvicur. VoEtt^l l> 
B.inianescnim, Cfufimusc^limu, &Pcrlk, 
qui in Cambaji nego d an cui: & fretum Ru- ' 
brum petunt hic fere naves onmnr& ex¬ 
onera nr tempefliuo InLula; litu $ ad Sinum 
Cambapu. CivLtos i Lulitanis habitatur, 
admixtis luculis, ut Grmunumcutt-rosquc 
Indue civitates, quas Lusitani colunt, ex¬ 
ceptis duntojac arcibus, qux in Luiiiano- 
ruro po reflat e fune, Ininla plena dl & Re-* 

eunda rerum necdfimrum. Habet Boves, 

vaccis > (ues,ovcs 3 g.tHinas,bucymmJac J al- 

lium, libasse, ut m Belgicis regiouibus. 

Lacticiina taratn non ira munda tum. Cl- 
fcos enain mittit, fcd Lilcimnio, parum 
gratos. Pileem falitum in maximi copia vU 
aeas f is ad formam Aielliefl, Incola; equo- 
queearnem fumo iiidurant a qua v viatoribus 
ad fuftentatiouem dt c6modElTima. Hilcc 
ad v ictu m pert 1 ne n cibus te b us etkm :d i as 
regiones ipJi inftruunc,Goa& Cochinum 
ptitcipuc, ibi enim butyrum, ccpw,aIlium, 
p 1 fa^oleum,aliaque legumina non nnicmi- 
tur,led cx aliis locis adveniunt. Ea fingula- 
titer explicabimus^ ac Luctos cujufque re¬ 
gionis referemus. 

ILociem craCtu ad Oncurcm,ulquead 1 q. sj m iic^- 
auc 16.niiU.incipit Simus CambajtCjin ipio M*< 
oftio & fere alias lams t 8, milLintenore 
tractu qo.milL longus, ac in Meiaquilone 
direthisJn exrrema Interioreguc fimis par- 
te ctvii .is Camb.qa j.icetjque regno A: regi- cimLM 
oni nomen dat, 1 5, gra. computatur. Hic tmm < 
Rex live Suit anus habitat, 


CAPVT IX. 

kegio C#»ibaj 4 , 

C A na baj a Regio fertili (fl m a I n dia , a d 
cameras Provinciae nece ifaria vidui u - 
bu nd e d 1 m i tt i t, inde cqiirin u a frequ c ntiil 
Lu l Itai 10 rum. Pe rfaru m, A r a bu, A r m e mo¬ 
rumque celebratur. Rex Macftomcri legem 
retinet, kd tpii indigena GnfnJUn- 
;.i n a v i vun t Py 1 1 ug u cr i nft i ru r i s. It flibcr i- py ih ^ v- 
liiTImi ingemit homines, Mereirorcs totius 
I r idue ac u t illitu i h a betu r. F,i gu ra pofi often - 
diuiijCum morum rmmvnquc declar.uio- 
ne luo loco.Fcn itaque hxc Regio frumen- 

cu m. 


























































































































Rcgnum Cainbajx 3 & India? oia. 


nim s Otiz&m , pifa> butyrum , oleum, £cc 
in co m mo < i uro o m n i u mei rc u ro j acen n u m 
tcgionunu Golly pina ibi mulcacoiiHcmn- 
mr, dive dique genens, ac nominibus di- 
fi indta ut fu n c Cann cf ny n^Boffitat , foryns, 
nui» «tu» vela& facd hunt* 

^rnwiti * Yemiiaurein admodum filo quasdam cum 
Hollondix linteaminibus cenare polient. 
Etiam aul^a iullmuiit zsfkariff* daAa- fcd 
non fune illa tanti pretii, ut iis Aquari pof- 
fine, qu<c ex Pedia Ormutmm advehun- 
E ur, p rxpara iu & ai ia v i 1 10 r, ;t Ban^t.ty i v o- 
C.1 U , i u mod u [ n pii' n i cx Sco f, i a]i n e is 
pi£fci, ad tegumenta eidarum ac Ic&onim. 
Eadem arte llraguU faciunt, ImcolUo ex¬ 
ornata^ acu picta, te muria omnis gene- 
^ r e s, w t e? s I j v £ 1 j qa me n u 1 cti i e ar u m I n _ 

diae t ad imponendum grabatum , tecti ea? 
Indicas, mulierum fellas, aliaque mmntaj 
tabulas lu forias ex eborc> & terfudinis fcu- 
eo variatas^, anrmlos lignatoiiosibi 
quoque genus aliquod Crilbili Monu- 
na: ad nodulos, hgna, ru nullas ,cx[cuquc 
infinita fervit s mirabili ac pulcherrimo 
op ere. Mu Itas ha bet g e m i n as A mc t h yftum, 
Gatamaurtcum, Hv;t|im:hum, Elpiudlos, 

ij™ ^ Robailbs , Chiyfblythu m, O /£« de Garo j 

quafidiceres Carri oculum, live Achatem, 
multa Iafpidis. genera, fanghims fa£t ii¬ 
que lapides (ut vocant) plurima quoque 
medic a, Airt ti o n i i v i: 0 p i u i n T C a m p fio rat n , 
JJangiiiam, Sa n d a 1 u m j Ili is loc i s re fere n da. 
Alumen, ficharum quod a ligno nomen 
renet, altaque qua; nunc non fuccummr, 
ac perlongam narratiouem redderent. 
€Jfftml ii ve Ivdtgp in Cambaja prxp.ua - 
tur> ac ptr uni ver fas Orbis partes djftu- 
hitur ut poflea dee J arabimus. Rrc de 
Cambaja* Poft Cambajam fcquinir In¬ 
dia & regio Decam &: Orneam , in teno¬ 
re fitm ad larus Index „ a Cambaja ufquo 
ad India: oram, ubi ipfdimis incipit* Ora 
b 9 ■ Ze phy i u m vergit & Vpoli bonorum, u{- 

quead infulam f ".retias y qua; aci iutrof- 
tu m fi i) us j ace t, v igefimo gradu 5 e pq ue in 
tcaduin rimiatcriracivicas cum 

propugnaculo vifitur ^ac a Lufunis, qui¬ 
bus fubeft, habitatur* A Uiu ad Vp t urum 
49. milLd] flxrt. 

CAPVT X. 

Ora fttdiit 3 fOTttu ac loca rpifdo ^, 

A B In fuLi Parttos ad finum Cambaja: 

otalin^asptopri» incipit, exteris Io- 
cis fu a nomina fixnt, ut Mofaambicqua, 
Mdinda, Ormutium t Cambaja, Choro- 
mandd,BengaIa s Pegu, Malacca,&c, Sed 
hic cm£tus Indi® titulum vulgo folus tue- 
mr. Is ab infula Zlaqiias , ad Mefoplxxni - 
ccm t nlque ad CaputComorinenfc pro¬ 
tenditur , ibi tjtis hms eft ,&funi:ccnrum 
& oituaginca milliaria Portus urbdquc 


j habet p lutes, quibus jLufitanipi^fiint,!^- 
flrudbs arcibus, Intdc cas DanhitL* pri- noiqn^^ 
mo loco eft , inde quindecim milii ari- 
bus, decimo nono &; dimidio gradu civi¬ 
tas Bafctjn. 

A Bafujno decem m-i Ili.ifia,dcciin6 no¬ 
no gradu dlitat civitas Chatd , cumpro- 
pugnat ulo. 

A Chatti uique ad Dalml decem nnl 
liaria fune, & jacet decimo octavo gra¬ 
du* 

A adinfulam Coam triginta 

milliaria computantur j jacet autem de- 
cimo quinto dc dimidio gradu. Has ci¬ 
vit ites Lufkam cum propugnaculis pof- 
hdcrn excepta urbe "Dabat^ cujus polieib- ^ 
onem ante aliquot annos amillrunt- Xi ttfa nffi ^ 
traduc qui ab infula Goa Damatu uique 
fivt ad imum Cambajx pertingit, ab in¬ 
colis Gos vocatur terta Septoncrioua- 
lis. Verum a Goi ufqac ad Caput Como- 
rincnfe , omnis ora teitar Auftralis no¬ 
men habet , pr^cipilo tamen titulo ora TeiliA(lLi . ; , 
Malabar vocatur. Gbcc incolx quibus mo- Se¬ 
ribus vivant poli enarrabimus, nunc jis 
qux ad oram hanc pernnent immota bi¬ 
ni u n Prxd i dx o m nesui bes D t m?an^ t Ba- 
t Chatti ^ opamos habent ptntux ac 
f roquentia com mere idni irt cd c bres. Td Iu s 
autem hic riaitus abunde fert onzam, 
pifi, Sc alia legumina, butyrum , ole¬ 
um & Indicas mices. Oleum ex olivis iii 
Oden te nullum invenitur s nili quod ex 
Portugalha advehitur, alus autem ad vj- 
(Sum necdlanis abundat. Quadam ibi 
cx goilypio conficiuntur, fed exiguo 
meto, Chatd celebri commercio floret, 
cum Orp u r: i, Cim bajx, Sy n dx , M ,i f- 
qiiarx, Beiigalx hominibus, at Rubi i mu¬ 
lis accolis: Habet opulento? pofemdbu* 
m e ren t o xcs j tnu 11 an i que Jtsv i um V i m, Lo¬ 
cus prope Chatti cfl, in qnoemus indi¬ 
genarum ve tu Ha ^ ibi ex Itrico vdles, & 
bombycina indumenta magni copia H- 
unt , nuie celebri negotiatione ex China 
fericum incolx ad ferum, quod poft tex¬ 
tura in uium veitium hoc in loco redi¬ 
git ur. Ea item in urbe ieClicx 3 ledi lia, 
cilLrqne mini .utc fabricantur, ac Lac¬ 
ca fig illatori a tegnntur ? varii coloris. Eti¬ 
am Zingiberis foacundiilima ora cft: Ve¬ 
ium parvo in pretio habetur. Septen¬ 
trionalis haec regio vocata > acre bono & 
temperato fruitui ? totiufqpe Indix falu- 
benimo: Nam civitas Diu & ora MxU- 
bav malefino cenio laborant. HifCc Ihdis, 
ur etiam CSbajx incolis, quos Banianes 3 c 
Gufuracas vociir, liiquc qui Dccm habitat, 
montdque Balbgaue.qui Decanim 6 cC a- 
naex 13 om i n an tiif, d auu s co I o r c ll, q u i b u f- 
dam tamen ad albedinem indi nantibus, 
aliis veto ad nigredinem. Sedqni ad lit¬ 
tus habitant gilvo funi colore „ corporis 
habitu ac vultu Euiopaiis haud abilmiles. 

B Incola 















































































Maljlnrrtep 

tUnifnilltci. 

Lnfudnouim 

UoIUj. 

Htgkmubrc* 
vMilllmftlo 
t ir:.n oum 

Jfivil*. 


Ot=t Mjljti- 
ifn(jt pxiaci' 

ptnnip 


flpec *iu«t 
JIj: vC&l-t \Kl- 
gi;u (tiJLti 


14 

Incolae vero craftus Ma labar incipientis ad 
Auftnl duodecim mi 111 eribus aburbeGoa, 
a d cap u £ u fque C o mo nnenfe, Ma i a bet re n- 
fes dicti i habitaro res Jitcocalium loco- 
tum, colote nigerrimo ac picea exitium, 
nitido mgroque capi EIo, vultu & Ii .ibi- 
ru aliis Europajorum. Hs praeftantillimi 
milites, ac Indue optimi bellatores , Lu- 
iicanomm acerbi (limi ct:am hote him. 
Cctcmin ut coniis terne ratio l«£tori con- 
IV r „ brcv i ter v |ii i I ituiu cxpl icabim us« O r\ 
hxc T quam Induc vocamus., adodoiive 
decem milliaria proteriU, humili cdpira 
ete, coque Citnz&mH» dicitur, Foft eam al- 
tior retxa jacet, nubibus squati, qux ab 
um patre ad aliam porrigitur, ab urbe 
vu u (qua ad CombriJiciile Caput, 
c>; tremu m lnd i :t pro montorium. In de al¬ 
tera ora ChiinwuftAel feqmmr, folo alra 
cultura: .pic ipciilimo , iu (uprenra pat- 
tcplano , quod BalU^tru dcDccun-* in¬ 
digi tam: , multos per reges & domina¬ 
tu? JiviUtm. Itito tat ac indigens valgo 
Decani ni & Cinara: appellantur, Figu¬ 
ras & dcfcxjptioncs poft exacte oilcu- 
demus. 

CAPVT XI 

Qrxlndi&ab ttrbt (j&* itfqttt ad-Qifm 
Conwnnenfe , qnjL iJvGdUtw* 
nnjh dkitttr. 

O Ra Mafetbac initium duc icit Gnp* de 
id ad Aultnlm aburbcGoi 
decem miIIuda diftat, iinioir aurem Co- 
m o Lijte nfi c ap i te, o I ita Cor i i , quo tract u 
cantu in & Leptem , aut centum 5 : ocio 
rmlharia continentur. Luiltarus diver- 
i’v hic arces futin Prim.t cft Onor \ C.tp de 
decem m ili iiE ibus jcadectiTioquar- 
ro gradu a Portuga lcn.li bus renetur- Hic 
rbidra copiaPiperiSjUt annuo navigii one¬ 
re tufficiar,.ad 7000. aut Sono, qumt.illord 
Lulvcatiomm ponderibus. Id piper hoc in 
metu, i mo per totam Indiam prxftftR- 
ti(hmum h aberat. Dominium hujus ter¬ 
ra: ad. reginam RitycoLt pertinet. Wjcc pi¬ 
per vendvt & tradit m(llcod eorum qui pi- 
pSfisc npriotiem conducunt, is Onori ha- 
bitat. Verum pecuniae folucio fex mend¬ 
um fpacio pipeds traditionem antftver- 
t ] r, abtei n ull t m rrc and i cum ea vario mi rl 
po t cft: tu m m ia p e t partes i n tegm m p ip c- 
tis onus implet, qtJbd paulanm in atee 
coli igitur 5 ufquc in adventum Luii ca¬ 
ri le nav ium, quibus piper infertur. Hic 
ori m quoque ingens proventus cft. Cete¬ 
rum arx li.ee piumn frequentatur tantum- 
q ue co t em po T e quo n av es o n e r.in cu r v ifi- 
ratur. Ante aliquot annos pi p er i $ co m me c- 
cio haud peri ride florebat, nuper id pri¬ 
mum hic inqmptum colligi. Ab Orn* ui- 
que ad arcem %iffifor viginu quinque 


Tragus Malabarcnfis defcripdo. 

militaria funt decimo certio gradu jitem ut 
Owjr a Lulieanis habitatur a multa pipem 
c< otiza: copia, 

A %trfihr novem milii- 

aria computantur duodecima wT dimi¬ 
dio gradu. Lulltatiorum hic quoque aot 
cft, ac eadem pipetis £c criza; abundan¬ 
da* 

A ejn€*wgiihr ad Concinor quindecim Ci Blaw 
milii acia iu nr undecimo &c dirmdio gradu, 
largiore numero* Huic Ludianomm pro¬ 
pugnaculo maxima nobilitas dt, pi^itat 
enim ceteris in hoc tractu abundantia pi¬ 
peris. \lalabares ipd circi arccm>v icu m li¬ 
ve planiciem capacem luo more sdi fi ca¬ 
tam habent, ibi quotidianum forum csil, f Qt , Xi , 
re r u m que ad (dlknu t ic«i em corpori s p er- «m*«ft 
tincnt,mtLlftca copta. Eatavids id nundi¬ 
nis aquari poreft tanta multitudo gamma¬ 
rum, ovorum, butyri, mcUlSj olei In¬ 
dici, ficuumqtie Indix habcmiL Ficusji* 
Ungulati nom me ex C itsahqy vocar^mag- r XU( Ui: . 
mtuvime ac prslbmtb in univeria India t ' 4 ^- 
celebrantur.Navium quoque mali hic exi¬ 
mia pulchritudine ac proceritate repenun- 
tur, ut nec Norvegia meliores habeat, tan¬ 
to item numero ut & vicinis regioni- 
bus abunde fuEbciant. Terta haec aipeitu 0« Mim 
vividis &: petjUCUnda cft, ruboribus pro- JQtluil 
ceris confpicuaj ac mu Irarum rerum fa 1 - 
cu nd a, m $C nn i v c r la o ra cJfytaU k ir v iii- 
tur.Inta MiEabares multi albicantes Mui- ^uiL 
ri dtgunt, qui Madiometi inftituris vi¬ 
vunt, & maximo mercandi (ludio Ru¬ 
brum mare frequentant* Ceterum ikc 
M auris net Indis hzc mercatuca: ratio li¬ 
bera dl, line diplomati s a Lufittn is i mpe- 
crati beneficio. Singulis enim annis Lufl- “i 
tanomm c lalli s , qua: matx fecum m a 
prxdombus ac piratis reddit } fimcidatm 
r.ul 1 o m a ni to s p ri v i 1 cg io, eos prxda: loco 
cum mercibus habet* Ita crebro naves tx. 
Catubaja.Malabar, Sumaira, aliifque Ori¬ 
entis 10Cii , quod Rubrum Mate ab(que li¬ 
cenda petant capta: ? perlulitanos abdu¬ 
cuntur. 

Mauri aurem mera accis Catii Ltifaano* [t#&l 
rumiunc fed clanddlinis conjurationibus LultHimn» 
iufeftij tdiquis Malabatenfibus Lufitaho- 
rum inimicis, pecunias fubminjfttant, in 
dam na Luiiranorum.Figur? eorum ac ima¬ 
gines mox fequunrar , cum reliquis Goa; 
tk Malabar. 

A C.vhmar ad Cvlecurum odro millist- 
riafunt: undecimo gradu jacet. Calccuti 
oppidum olim tonus Lndne celeberrimum 
fbitj caput regionis Malubarte regia S.r- 
worwi , id eft , C a: Lu is. Sad Luficani mi- 
do bellorum OrtcntaliUj a Saflwntio crebro 
decepti, ac ludibrio habitae jus fraudes de- 
tefb-tij Coe hin i regi ad bivie tum. Is crar va¬ 
fri Ius Siti?jor;m 3 ac minori potentia. Cete¬ 
ra rebus feliciter lueccdcntibus au£laLull- 
ratioru terra, marique poteftateCalecucum 

quidem 



















































































































Tra£tus Md labarem} s defcriptio. 


quid*!» interiit, detrimento commerci- 
domm&fanJ&jt minoribus nune oppidis 
tribon. ^Qinciatam, Cochinum vero florere ac- 
' ;i "' c.cp E t, c v eiito rege e fi im iupr i s fms n nmn } 

fjcionnn pQgtugaUeuliUinaiixiUa uc co¬ 
piis, 

^ppiw, Cileciifo ad Crtngonor io- ITUII.rmmc- 
rin tur , i o Se di m id io gradu. Hic Luiltani 
arcem etiam habent. 

^iinjm. A ftatiganorQoQ\nn\xm deccirl millia- 
il\ fune ac decimo gradu jacet, Coe binum 
•a LuJ i ranis h ab i eaeu e & i nd igen is; a ] iifquc 
1 j idis C b r iilian ts. Mag nkud t ne Goam Fe- 
re sequar, mulcd incolarum faquentii, 
muiufquc xdibustempjis ac moiuftc- 
riis ornata, jucundiflimo&nitido flumi¬ 
ne , fbltdque portu. Extra urbem parvo 
ipeio riuums quidam fluit, quem alL 
quando Aceo pede cranfcas; fupra riuulum 
jacet locus nominatus Cvchin j 0 myw *, id 
a \ 3 fup ra Coe h imi m j i b i terti tori u in M a* 
Ub.uenlium adhuc in priftina {effcu viven¬ 
tium dl, ibi rex aulam habet. Locus &t- 
temfatisinftmtUuscfUudorum more eti¬ 
am loro cotidiano celebris, eodem mudo 
ut in urbe Cmmor* fed majore abuti da si¬ 
ti a & frequenc an tiu na fcclic io re eo m m e r- 
cio. Coe hi neti iis ditio ad infula; formam 
i* ceir > multis enim tiuulis ac fluminibus 
uk&ibIu. cingitur. £ regione Coctiui i ad Sepcentri- 
onem al ia i nfu la j ace c Vij n d iifcu y qu x 
vel uri lux Crttn^tuor aqms cingitur. Om- 
ms hx regiones piante Se dcpidl® fune ut 
in B atavia } verum nec aggeribus, nec are- 
nofis collibus muniuntur, nudo tantum 
lictore adverfus impetum maris protecta:, 
id neque altum dt> natura: tamen bene¬ 
ficio conferva cur. Ipfe agri eo n (pedtus ju¬ 
cundus , grato virore , multis (ilvisacar- 
buftis diflinitus, oculis adlubcfck. Sunt 
& ibi iilvoe qua Cinnamomum ferunt, 
^uod Cuncti a de +Man% id dt s lilvcfttfe Cm- 
ruinonmm vocatur. Hoc bonitate aCafia 
infulae ScUmu diffeix. Nam cum precium 
Galliae Sei Iarwc ad centum 'P^trdaKvos live 
Da E eros afccndit, hxc cantum vigmu & 
quinque Ave cngiiu.t Purd.mWi<; illima- 
tut,& cautum eft v Ne qms hanc Cadam ad 
Lufitanrie ufus diikah&t, Verum eo non 
oblhntc quotannis magno numero adm- 
Cc^. R i t Ux vcs krtur, fed tubur i e aula in regiis codk 
cibus j fub nomine Ctfi® Scilin® inno- 
VllC41 * w icit, u 11 u vect igal i bu s fi at i at is. C och i - 
num Piperis quoque mulcum mittit , & 
implentur eo dux naw& quotannis , ex- 
teti oram legunt divcrfifqtic locis id fuf- 
cipium,utfuprarelatum cft. Extra Cochi- 
num etiam multi Mauri Maeli ume tani 
babitauc s nulkiquc ludau opulenti Enni 
homines. Libera illus rdligiodl, ut eti¬ 
am Mac h omet ] cultoribus quibus&Aife/"- 
^•nfx live templa umr. ‘Urinent* quoque 
Malabarenfmm & Indorum iaectdotes 
idolis i u i s q ua: du dicuntur 1 erv iu n t. 


1 1 ac ^des habent iifdcrn dedicaus. H® tres rudori, Mauri 
nationes fuis viuuut mltitutis ? nulladif- actiimidvi 
cordii aut perturbatione 3 ac cum ^ 

! idctl , nobilibus feud.tcaslis adconliitum 
regis nullo difcrrniine promoventur. Cuiri 
aliqua res graviorem j deliberatio nem es- 
igir rex tres hafce gentes cogit, ab iiiquo 
confiliam magni fiducia exigit. De Rege, 
incolis Malabar, facerdotibus Mra- 
mm* > moribus ac ritu, Se idolis P^goda^ 
alio loco fufius dicemus 3 adjundris nnagi- 
nibus ac figuris. Nunc rrasftum Indi® ic- 
q liamur. 

Cochmo ad fathn duodecim rmiluria Coh\q S . 
fum nono gradu: ibi arx Luhiinorum cfl, 
ad quim ungulis armis una navis Piperi 
oneratur. 

p 

A CqhIoi% ad Caput ComoriiicnCc vigia- CjpLit 
ii milliana numerantur. Hoc Promoneo- meuniiifti 
dum fecundo Se dimidio dradu extenditur; 
tbi^ue tractus Malabar In ii.eque ora finem 
habet. 

CAPVT XII. 

'Ii seUr.it io rtgttpL* , eortmiftic origo,. 
divtfivn & rcgwnraUufqH-e 
v3 '€dabar» 

V T fCi£t£ Icftpr m cel ligar regionis Mac¬ 
iabat divertam ditionem ante omnia 
fcienduinell:- Multas ance annos um regi 
totam regionem obierhpetalle, tum Mj- 
narchiE exedientii polleret, quod nunc 
in multos dominatus divifum dL Vlci- 
mus regum fui c (ut indigenae narrant ) 3 * r- 
rjns. f Ptr}' rnd. Ejus tempore Mac h orne¬ 
um Arabes commercio maris Rubri in¬ 
di se rraftum frequentamur. Vnde ab jis 
ipfe rex f'eductus Machometi iefta adhav 
fit 3 convalpfccnteper Orientem hujus re¬ 
ligionis authorirate 3 qua; viribus firmi¬ 
or adverfus Chnltianae fidei me cemen¬ 
ta di ll dent f contmua Maurorum infii- 
garionc aveifii Indis a Lufitanorum pietate 
ut ipfae gemis hiftori®reflantur. 

Ira ceperat cjufdein (cihc amor Sani- sjrjm irt % 
mawu regem Ut ve i ad longinquam pere¬ 
gi i nationem animatus, (tpulchrum Ma¬ 
elio meti > quod Mecc.c colitur Se ipi e invi- 
feredecreverit, ibi vitam certa ialttds fpe 
fiqicunis. Itaque convocatis amicis reg- ^ ntJm 
num dividit; Vui Coe hin um,al teri Caiia- 
nor, tertio Chalc, qu.irioCoulou, &c, pio- 
pinatjCum regio titulo. Calceatum autem 
amam illimo Abi m iniftro doiur, cum¬ 
que Samonmmj live Cxfarcm nuncu- ltl ' 

par- Imperator is Se ceteri omnes v a falli 
Client. 7nde manfir Calccuti regi inhunc 
ufque diem SAmorm nomen, cum prte- 
ftami.i potc&uk fupra omnes reges Ma- 
labar. Rex Snrama apud Meccam obi¬ 
it , & rata fuit diviAo , ex qua ed¬ 
am hodie ibccdJiG omnium 

B i regum 






























































































































































r j6 Maldivarum deferiprio* 


regum cluar. Cererum fodiat#- 

icm immjrntirLuhuuoium adventus, ,lc 
pradUr hodie Coelum rex ut fupraretuli- 
mcol*Mali* U 1 us. Incola hujus ditioms eximii bdh 
tu? pJCJc A * gIui i i fer u n cur, iiud■ pro t. i'u 'i uui edu n r vi 
n pasta u£famiruT } pudenda usuum redi* 
Infdbiliini iunr Luhwuaiiim hortes* qui¬ 
bus hcet cum Santoni w pax jfic , urnlrti- 
q u e arci bus v .1 lea n c * <) eeu ite tamen 1 S*t - 
murino fuikhtJS peuintu^quod portus tj 1 11 - 

dmu chndcitmi esiammim fuperiint, ut 
S-if^rim 11 Cij.de , /jleCftt. CunhitU, P,t)kint , itec* e 

tcciLlnjjuj. i 1 ' ■ ■ 

quibus Liburnicis erumpunt &; niereat o- 
ies mileros ipoiidnt: Etiam J*.c mwto le- 
viscrtciira pacis, quam pro arbitrio rum¬ 
pit, mitigatus perM&chometi adoratores, 
qui Lusitanorumreligionem omui tnodo 
citifii tuli- tollere couannie. Novum M il.ilurum cau- 
u-iijijju. 14 chills quocui u is Goa lolvsr , oifhvo 
t e m po rc, au [ oc ui 1 ratem me r c .1 corii qu t - 

bus ilis piraca' uifeii.mrur , prafdatonis 
lembis. Ager fertilis cft& fuictindus , fed 
llti ' xi v: invito ac p ere gi 1 no r 11 m v x \ etud lm ad - 
ver lb. Iji hoc tantum tractu & lictore p i- 
Fi p er i n 3 r j P ^ 1 iHvciiir uv ; qu xu\ v i v cti i m m Ma! ac- 
A&Ubctud' cr quibufdain locis cielcnt> fed non Mil¬ 
io numero, At huic per uni vcrlli m Orbem 
ipucgimr* 

CAPYT XllL 

/af *Li cJfyCMjva fivd 

E RegioneC. Gomortncnfis (Jo. mil lia¬ 
ri bus a firma tcira,ad Ocu demo,in fui e 
itjiJwfrpoi- mcipmntjquas iJPtfjfdtviu vocamus deci- 
:+u ' mo Optimo gr-ulu ad Septentrionem, poe- 
reddite 1 J litet licis verni natum tertio gra. 
m AuStam, Ipacio 140. militarium. Qui- 
dam harum infulam numerum ad t rodo, 
ferunt; led uoudftcercimno. Innumera¬ 
biles eniin iimt. Incole Milab.irenJibus, fi- 
milcs.Qu?dim autem habitatore® habent, 
quaedam vero nullos■ Ager etenim deprd- 
[ i u eft ’ u t Goc hm i & C ran g.m ori i jdeo q ue 
fluctibus quandoque obrutus. Mabbares 
infulas has continenti adhxfille femnt, 
rriduquc temporis violencii matis, prop^ 
F.urs in>U* ccr agri bumiliratun auultb. Nihil hic 
[ciih i""" 1 ' h n S 11 1 ■ L ^ P rx rc r I u do r u m r m oc s > q u as 

rr?.f vocanc, & nucum culleolas five ut In¬ 
di vocanr Catrvs* Ex iis funes navium Iit- 
dia fc conliicimirui; ucaprkl nos ex canna, 
vtii^mijo. bc. Maximi hic fmttus illius abimdan- 

Cli totus r cnc Oricm inftniicar. N.ivem 
cum omnibus armamcncis ex hac amo¬ 
re conhcuiHE, vela ex fohis filis cxailleo- 
l;s confutis, Jmeullo feneo clavo; Onu s 
au t e m nav ium cx n uc thus ad 11 ego mtio- 
nem: Cibus quoque ip{c navigantiiim cx 
eadem arbore cfL Ira navis cum metei 
bus victu, &c. atbous lmju s titiJiflim.e 
frudibus condat, in iiiftencariouem eo- 
nimqminhis iillulis morantur, totam- 


que Ipdiim fuis nucibus pinerram. Eti¬ 
am m lildem infulis eximite ac fin^idu 
res alie nuces iunt, adverfus venent va- 
1 jilc , na ag ni t ud i ne ac coi ore n j g ro : i otx 
bi 1 es. Y idi ego a bl a n s 1 } ro reg 1 1 nd iat, c 4 - ^ rtii ^ 
pautdtc duarum Amphora.sum 3 Aitim.t- 
Ui n! trecentos 'Pa^L-ivus , qu;t Kugi 
Hiipaniarum in munus lervabamur. De 
hac arbore & fruftibus poft latius dice¬ 
mus, Nunc ad tiattus dcfcripnonem rc 
Yert.arrmv, 

Ab eme ni irate Gamorytt naCtus incror- 
liun abu ad Borapcboten, ufqnc xd No 
gapactc promontorium undecimo gradu, 
quod a Gap. Cemerijt* nonaginta millia^ 
ria didar. 

A Capi tc Qnn or ij « ad Vp opba-ci k. 11 n in 
mari extremius iniiilccdelebari&Taae Stjlm 
cmiucc, porrecta inde ad Ypaauiloncm, l tU ' 
ufque ad Negapat-c proiUonronum , dif- 
fcientid cum hrma rena ditioque Pro- 
moncorio decem milliarium, inter conn- 
nentem vero& .infulam ipftm lyrces qny- 
dim live lnliilai jacent,a quibus ingens jii- 
liailuni aliquando dt navibus Iknqa- 
Ja-m & nadtum ChofomtwtUl petentibus, 
per hoc fere fretum. Infula Sejhn^ Lm- 
giuidme fdtigiuca miliiaria habet, Sc la¬ 
ti tu d l nc quadragima. Gradu 1 eptim0 tk di- 
midio LufitanommncxCW^fodktacon- 
Ipicitur, qua- jufla fempei: militia, maxt- 
milqiiu impendiis ab ijumicorum quoti¬ 
dianis expeditionibus conietvaiur. Nam 
praiterhunc nullum in infula inuuimen- 
ium r #lic receptaculum Lufitunu rdhr. 
Exiguus ijpie lacus tft, fed perquam mnni- 
elis. Mihtcs pixlidiavti fere cx damnati? 

relegatis ftint, in hunc locum ob ali - 
quod facinus. Item mulieres i mpudicc ad 
hanc arcem mittuntur , uc contubernia 
militum adjuvem, Multis -arx ipfa pra-- 
his ab incolis petita , fvpeque obfei- 
ia etiaiTitiusn virtute militum uoiiiet- 
vatur, 

CAPVT XIV. 

Infi\iU Sejivtu dcftyipnp, 

'[Nlul^ Scjlotuex melioribuscftfjua: m- 
Xilns temporibus tunc detedb:, femlilli- fi*us<;*Pi 
m litem omnium infulatum , tuita 6 c fre- 
quei iter habitatu a populis, quos Cwt/.\Lv 
vocant. Illi fere uultu & moribus MaUba- 
rcnJium degunt, longis paruidque auribus 
fe*,l colote non itu nigro. Nudi etiam incc- 
dutitjiiihquod pudenda tegant. Vnus hic 
rex oli ni imperabat, is po fica dolo quoiun- 
drm iubtatusfuit,divi!0 intet multos prin- 
cipes imperio. Nuper tonfor quid a ] 11 pro:- T 
ctpuum e regibus e medio fuftuEit, fibiq UC BtHU jBF |J r| 
i mp Clium adlcripfir, depuli es iniigni n r - 
umiidc catfris, cx quibus unus in ludi- 
ail1 Pelagie, ac Gox muuificenni R^ 

gis Lub- 




































































































































»■ 


■Defcripdo Seylanac TnfuLt. 



ffo&luk 

UjiPELtm 

UjaijiudiJ' 1 




Ahilljmui 
cieas *a iii' 
fgUScjlOA* 


fuidtf Ikip 


jf i s Lu ucta n ts il i t \i r* H i c to n for Re| n i p o - 
i c iis ‘T^i n .1 p p v \ Utiu > pi o v j der 1 1 ii Sc i n cd - 
lectu ptatentifiimus , bcllommquc haud 
liidis , vcnmi nemini fidens. Ihwgtfta 
eidem ipfl inftiftt iusu, odiqijue unum, cy- 
rannidcin habent , prdlt inierim nictu ad 
obedi entia: miiijftana. idem holtis Lufi- 

tanorum acerbidimus , co anno qui difo 
cdlum meum pistcdlerat, ex Indu, Ar¬ 
cem Cdumbo obfidionc cmxcnt , mul¬ 
li populorum ac Elephantorum vi , fcd 
irrito conatu, auxilio obfollL a extern ex 
India LO i danis allato. Moimte dl Intlii- 
li, in qua item fublim,is admodum mons 
vificur, aitiflimo htu i n terto uusIndLf ca¬ 
cumina j voca, cuique 'Pteo de ufdam j». 
Aderunt demi Indi opinione Paiudili ibi 
Io eu m fuifle, ibi que fite m A d a i mi m, ac 
c damnum extare eodem in Monte viefti- 
gu primi Patris Ibitis infixa , Se velur 
ic li lp ra ad perpet u am m emori a m. Fuccu 1 i- 
da t[\ Infula $tytcn-> omnium Indiae fru- 
teum, feitomnjs generis feras ■> Cervos, 
Aptos , Lepores, Cuniculos J etiam aves 
dtveifas, Pavones, Calibus, Columbas, 
Sic. Oprhnie nota: MaUaurea, Limorum 
dee. quibus corius Indix imo Hifpanhe& 
Lufttanisc fru#us furite cedunt. In fu ru¬ 


ma fo la fere cuncta collegit qua: in ex¬ 
tern Indi;e partibus feparat i rti fparfa tepe¬ 
fiunt ur. Non defunt etiam In di ex Pal¬ 
ma:, fivc Nuces quas Cqms vocant. Se af¬ 
firmant quidam fide digni, qui m eadem 
Infula , interiore parre, capti vi fuLTiun , ex 
qu ibu s ipfe an d i v i, dic i b i de m N u ce s My- 
rifticas»CaryophiJli arbores & Pipetis pkn- 
tas- quamvis non certo conflet: nam ul- 
que iu hoc tempus nullo cum Chriftk- 
nis commercio fequcntanJi:.Ceterum fcc- 

Oniijmpnm , - 1 — 

fl?irauo * hei proventu optimi Cinnam orni maxi- 
me gaudet, id Orieuns laudati (limum fyf- 
vi$ & nemoribus paffim in hac Infula ex¬ 
hibetur , Orbique infertur* Luimini il¬ 
lud manu armati * diveriis expeditioni¬ 
bus militarem in modum vindicant, irt- 
tempeflivis horis 3 praicipua Ducis Pro¬ 
pugnaculi fructu, cum aliud emolit men- 

cimmttx tmVi fote no ^ habeat, Mune eadem In- 
fuLiomnis generJX gemmas, fi Adaman¬ 
tem exceperis , fed Pyroporum , Cyano¬ 
rum, To palorum , Spiuelomm, Gtana- 
fotum, Roba(Ibmrn,&e< maxima praten¬ 
tia dt, fupra Orientis reliquos lapides. Eti¬ 
am marg an tarum p i fcat tone laudatur, led 
non ita proba, ut eaqux Baceyni apud Gi- 
mutiLim cii, Aun, argenti , exteronun- 
que mciallorurri fodinas habet, quas ta¬ 
men Reges non permittunt exhauriri, fer- 
vatts veliit theuurorum loco in oflenta- 
tiouem* Mihi caula videtur: Ne quis il¬ 
lis bellum inforat, cupidine auri. Fertum 
quoq u e ,1 i n u m 5c [u \ ph u r pro duc i r. E t i a m 
tfboiis ingentem vim , commendata ibi 

multitudine ac prxRantia Elephantum* li 


n obit illi mi finit Intlii' Orientalis , ideo-* 
que. Ut veri id me probatum dl, aextens 
, tiufdem generis animantibus ex aliis lo¬ 
cis privata veneratione adorantur, IncoLx 
h ve Cfjmgalcf artiliciole laboruu aurum, 
argentum, ebur$cferrum,aliaque nn-taL 
la, operibus acetcns ludis iupra modum 
xii i n iit is. Tor m en coru m live 1 d o pe to m m 
lilluLis inhgni qtioque arte formatu t ve- 
lue artifici manu exafeiatas, lude Domi¬ 
no cneo A te h repi £copo Crucis imago ob¬ 
lata , quam artifex ScyJanus ex eborecon- 
focaat,in longitndininunius ulux, tan¬ 
ta artis viut capi i 11 1 barbaipfcqUe vul¬ 
tus viventis hominis gdram mentiren¬ 
tur, optima flatura: merjfuri ? In Euro¬ 
pa nihil tale. Ideo ab Archiepifcopo ar¬ 
es inclufa , ad Hiipanix Regem mif- 
fa fuit, digna xlfimatlone inter precio- 
ei (fima rami Regis Cime:! ia* In niftrio- 
mim aa tibus cxcclltlnc i idem maxime, 
multalque venu (lates corpore ac ludis ex- 
erccnr 3 totam Indiam percurrentes, mag¬ 
na (petentium admiratione. Sed de hac 
Infula fati?* Rdlatcdamimm ora Choro*. 
m an de l,ad e x tie m i ta tem N egapa i3i , 

CAPVT XV* 


£!cpluntia 

cxSqrlon 

LiubifiiliElUii 


tncotie Scf- 
Ion aruiiuio- 
1l|] t tl i i inor* 
tabum. 


CflLfW lilii 
fjo aitificlQ - 
iLaJT rujL 


Ora Choromxndd ^ RvgrtHnu 2 ^ 4 r- 

jlngt fivc iSiJkagJtr. 

O Ka Chorowandd ab extremitate Ne- 
gananE initium fum it, tendi eque ad 
Ypaqunoiiem , in locum quem zJMufa” 

Lifamnj votant, rlOitagirita milliariurri 
fpacio , decimo fexto dimidio gradu, 

Eadem in ori inter horc duo loes, vicu^ 
quidam jacc^quem S*Thoma:vocanrded- s *’ r ^ c 
mo tertio & dijpdio gradu, quadriginu 
m illi ad ii di fta n t i .i a Neg apatffl p u nSi o* H i c 
focus cum NegapataaLuliranis habitatur, 
qui inde c.ittct as parces cqtn merdis freque- 
tanu Idem vicus olim celebre emporium 
fuit, Melmpor didnm, regni Narhngatj cu¬ 
jus Rex nunc vulgariter RexRtfoagar a p- 
pel.latur,a metropoli S: regia urbe: Illa in 
teri ore regni parte jacet, h odi eque caput 
eft Navfmgx Se totius pt$ Chor^rm^deL 
Incola: vultu, moribus & ritu himlcs funr 
habitatoribus BallagatEfc, Decamnis, & 

Canaris : fere enim cjufdcm generis po¬ 
pulus eft, tantumque regnis & locis dif- 
crcpat* Cctcmrn uc mrclIiga$CLir S*Tho- 
mx iVommt hic locus imiofclcaf Jndi nar» ni i. 
ranr, eo tempore quo Apoftoli imtvcr- 
fum Orbem Evangehj ciuLi difpevfi obi¬ 
bant. S. Tboifias peragraris multis Indiae 
locis , in Narfinga: Regnum venit pluri- 
mofqucibi adChnfli fidem convertit: ita 
commemorantClii:iltiani,(juosidem Apo- _ 

ftolus ad fide perduxerat & baptiimO IItera- 3 

verat, qui ibi aLufitaniiiniao navigatio- ftoi* 
ms Indica?inventi fuerant,hodkquc multi 

B j exifUmr, 








































































































































































£pSftdpu» CJt 
jii ]t,us'i].nn 
njf :gil 
KkJrtT jIL ili !c 

tubii^Ui 


Millenium a 
S, Thema* 


5 . ThunyiaJ 
coxiteditui- 


iS 


Ora Choromaudel 


txUhmt, viventes ritu fert: Gi^corum & 
Chaldaica Itngtu Lieris operantes, nullo 
cum i ,iiuoinis eoniniL*te kj circa hdan,De¬ 
mum meo tempore quidam intercos Epi- 
icopus Romam profedfcus.kfuEcclufi^ Ro¬ 
mana: authoutati Eibjecu, raenris tamen 
antiquis ceremoniis, quas Pontifex illis 
pormiiit.Cu Dominus me* Archkpifenpus 
Cdciltd Pioviucidu in urbcGoacelebrarer, 
ad quod fufhagaitci uu rictant Epiicopi Cu- 
chinijMaDcc^&Ch lruuiu a uri rori eas ma¬ 
jor ellct.ipfum quoque illum Archiepiiopi 
riculoauddjac Ronii nti peni me advectum 
eu o cavit, is .itiuduc p ad ens concilio mrcte- 
ue, cerrus tamen nihil mutare in ceremo¬ 
niis quos lurtragatiet exterorum S-TJioma: 
Chriitianorum uiurpabani\Ad propofitum 
conversi oratione. Narrant iidem D.Tho- 
rru diu parvo fruclu concionibus in Regno 
Narlinga-, propter advertam fertam Sacer¬ 
dotum apud ludos tdolis l P,t#odu (ervien- 
ti um, quos Bfcwtnts vocatu, i ncaidiile, ita 
uc fruftea poftuUrcc iRege feecllu, in quo 
ftcnficaicc, poputumqu edoceret. Verum 
fu bito Dei nutu (ut ajutit) flumini ad por¬ 
cum urbis Mffajfjto objectus arboris trun¬ 
cus, omnem portus commoditatem impe¬ 
divit, iublato commercii fructu ingenti 
damno regisJs fupu 300, Elephantos con- 
gregwit,ue 1 i rruneum extrahere 11 r: verum 
te 311 e re, nec qu icq u a m ju vatibus Brament> } 

1 Iv c Mag 1 s. ideo eo ner i Ifcu us Rex, m u 1 tis 
Ptoi niiU o 11 i bus fo Ili e i ra t ed ucfc ionem fa ta¬ 
lis 1 ignLH.iC occidione D, I humis Regem 
adit, pollicetur ielblum edudtumm trun¬ 
cum ? modo Regia liburaliute ligno uti 
pol fex,ad llru&uram Sacelli: eo nfem it Rex, 
irridente Sae r i fico ru m turbidbi cum Apo- 
itolus cingulo quod gerebat trucum ficil- 
limc in terram protraxit, mirabili ftupore 
circum liantium , iplnifque Regis,qui mox 
Saedlumjuffir^diScari.kamuhi hoc mi- 
Tacu lo cxc iut l ,fide m C h rifti ai Fu mp feni 111 * 
mfXmU ialuurmndgcum maxima im¬ 
minutione auchoriratis Sacerdotum genti- 
I|uni:Sed dis nequaquam mcufidei Cbri- 
tluna: profectum ferentes, D. Thomam in 
Sacello gen ibus Hexis orantem,* rurgo in- 
v ad u n r,ac co 11 fol Iu id ad ncccm adigum.Ea 
hii tori a in multis India: templis imdepigh 
co IpiciEur.Dcfcendenres autem tx illisam 
ApoftoJum ad necem compulsant, velut 
divina u-a devoti, ab ipfa nativitate fignura 
maledictionis adurunt, fum nbitfquc in¬ 
flatis, uc Elephantos altero crure, reliquo 
corpore bene formito,re Ferant. Hofcc ego 
homines multos vidi, feminas ac viros 
imuenim paJ]]ni&plurimi incaD.Tho! 
m.L 1 icgitme.Au cavero iftiusenormiscraf- 
ntudinis cauia lir, dilptitandum reiinouo 
Szpcj ipis caiiDm quarftvi, qua illi diam 
non adieroiu,prouer eitm quam fiipacetu- 
InnuS 1 Gredum ipfumaljls non nnpcdjc. 
Ubitac duntuxarlorma irregulan^ dillanR 


Sc regnum Narfingsc. 

que a ceteris mortalibus : Figuram eorum 

poit videbis. 

Civicas t^Kfhrfp£?r iuccdlii temporis a Civiiaii^ 
prilltno (plcpdotcdefdvic,ut cuncta nmn- t&in 

di taberna,fui$ vicibus annihilantur, Luii- JiEI * bili, ■ 
t.impoJl terra: hujus detectionem, m loco 
lepuldm S/rboma - civica re conlUtuerurir, 
erecto cx lapide cempio,eo in loco ubi olim 
fidelium ex ligno fuci atheon ita eque etiam- 
3ium janua remph ex predidlo lignoud me- T 
nioriamrdj magno conemfu Chriftiaho- 
rum: Sciret enim miraculis, itant oftium 
clavis ferreis munitum fit, ac ferro tc£tum: 

Ne quis immensa religione ligni particu- 
Lts ; iuibrar,LcdadH poitmodum ad nihilum 
ipfa janua. 

A tGH ttfitlcpMtfH-* ora ad Vpocoeciam 
Heditur, uique in Regnum Beugabe tao. 
mi 11. cftquc ca Regio s peLtuicns ad 
eandem oram ad flumen Gangem^ in itium 
Regm Bengak, Tradus hicNarimg^Hif- 
nagar, ik Orixai-, oraqnc Negapata: & D, 

Tho vulgari ter a Lufitams Cboro^wdd 
dicitur, aduiquebcngalam , ubiLufitani 
max 1 m O ft udio mcre ;tt u ra exercei 11, Dives 
erum & ubemma regio eft,omnium rurum 
ad ilium hominum, Griza : 3 avium omnis 
generis aiiimalmmque. Acrecriam fruirur 
optimo.Lufieam ibi ik. ciceri aduen^ falu- 
bcmmu babkanc, cum in aliis Indis locis 
iniquius cadum fir.Ex hoc rradn frequenti 
commercio Bengala, Peg Uj Shn f MaE 
& India petuntur. Hic pulcherrimi Gofly- 
pinafiujit, nominarim Nugapacs, in urbe 
I S.Thomaf, ac Muiulcjpan, diverfi eoioris, 
variis irem figuris acflofculis ocoinau, ce! 
nui facturi, arftimatione in India fupra bijf- 
I I^tn, dc Ckfjfl*u voc&nt, Lufiranif- 

I que ac Chciflianis fetviunr ad braccarum 
ufii5. Eria 1 mceamina.quidum mulieribus 
conficiunt, qua; ab umbilico corpus deor- 
i tum ccgiiu^aomelUco indumdo perquam 
pulchic fado. Optimum genus cft quod ex 
S-irsdfo vocati c, hio aum argu nti'vc i n ferto, 
amhciofiflima texturidiverfo maxime gc! 
rteie, lucuudiifinaoqttcgratia ornatus ad- 
fpedu. His quoque in fiaubus arundines il- 
l^crefcunr, qust cralFiCLidiiiq Infjgnes , ad 
ulum Pallanqumoru ex jis dependentium Arundius 
quibus mulieres gefennir/erviunc ur poit ^ 

,-x figuas patct.Craffities duabus vix mani¬ 
bus comprehendi poceft. Pukhcr aurem 
nuum. arundinum afpedtlSjVarictatccolo- EeivElcd* 
ntm,oculos valde recreaque fuo loco latio- 
n natrationu explicabimus. 

CAPVT XVL 

Bctogait &f!rtwc*Zj , 

A D finem regionis Oiixx rraautque 
CbtnmMidtl, flumen Ganges incipit 
!'! rcgnoBengaJa. Hoc fluentum intctOr- 
bisatjOas clariliimutn eft.Oneo ignoratur 
Viim quidam e* Paradifb repetunt fobula 

inmitUi 

















































































Regnum Bengalae & flumen Ganges, 




liti 1 ' 


inniicu, quam Bengalsc homines referunt. 

Rcxquidl fkaajunt) cuptdus cogriof&mii 
oauL quo Idam educari juflitpifcecrodo* 
u r iis fra commodius uteretur. Hos navi¬ 
bus impoficos advcrlb Gum orato- 

tes mifir>qui demum poflquomnd.I meuE- 
nm navigatione devenere in Loca, ubi odo¬ 
re flfsviwmoaw mitiflimus luceret, aquis 
leniter ftaguancibus, impleta Ede Paradiii. 

Cum autem ulterius tendere conarentur, 
jpfiquidc nihil profccam^pugtiantcvali- 

io Ilum inis corffcMtaxpfc revoli ad Rege, 
qua vifa fuemnt expalluerunt, hmulquc 
etedinnn elt, Gangem « Pandito aquas 
in noftrum orbem ferre. Crocodilos habet 
* hic HuviuSjUt Nilus -«gypiti. pftium 11. 
eri, eft& ora ad Vpcurum ceudi^uiquead 
Regnum Aracanjpatio fere Scuinilhtttftu 
incommodopei multas mfuhs,fyrtttjJEO- 
moTicotia& &dlb:Hfcciii Bengal ? %u> 
interiore E tu ad fmu que B e ngal as vocant, 
lacec . Ab Aracauora ad MdoPhoniiccm 
extendit fcMahccam vecfus a & ^eremum 
littus quod Singapure vocant.Ad Gangem 
Gih « ftn* utrcvctcamiicdndi aquas fluminis maximo 
flwijisjki* bab^t in precio fumma taiictuatis optmo- 
•*** „e. Qui enim iquis ittis tingitur deU&pru 
cecta veniij cum recenter natis integritate 
cenareporeft: Ideo arbitrantur abfquc ab¬ 
lutione cx Gange neminem falvari > dlque 
inde ad flumen frequens Orientis concur- 
j[us: multis jfttpeiftitionibus vadoque cerc- 
moniamm gcftu ejus majeftatcnr ialptci- 

entis i a quo furnmum boimmludi.cra.tdi- 

g io nc p e nde ce cx iflimat. 

Ab hoc flumine jo* miH, ad Ottentcm, 

civit,is Cfc*»W»(W 4 » ra " t ?P?. li * Be 'J. gl ' 

IxUncoIs Sc indigtm-E Buigalu: us qui Sey- 
lon hib itant fere ii miles furit cimitdiores 
trenitai- tamen aliquantulum Chiugalts. Cctctnm 
tfjsdEBu, natura callidi lunc & pravi, pilliml ideo 
mancipiorum India, inclinatis in furta & 
meretricias artes fccminis,licet m partibus 
IndiE libidinis labes vulgatis fic mmisqua 

trita fit. Cibum ex more eadem ino a; is j a( i corbium, (.portularum 

non coquunt. In adulterio repe ■ hrninque cleganriarum facturam, cuius 

abfcinditur, permill» divortio « lege, auatumque _ 5 -.r—<L. 

m eL;_ im-T- fertilis d 


apiLinuiuiL , -- ** 

<niam arfti ferviant. Ipfe ager fertilis cft 
otnmumquE ad vitam pertinent, Orizam 
ptECipuJ fert, qua:aimuis inde navibus in 
ceteras Orientis partes dlllrahimr. Rerum 
:niKr»m omnium preciaviliffitna iunt,& vix nar ra¬ 
tione fide habitura: Nam integrum Bovem 
Vaccamvc ad Urini aiffimaciotiem com¬ 
paraveris: Lariam autem valet lo.ftuveros; 
Ovium, Gallinarum, &c.Equalis umocit. 
CUila Ori*E,qu<t feci 14-modiis coitat, io. 
ibiauc ttJftuvens emicui :Sachaiurn ecn. ia 
pro vilioris fui itione, Indequeabiindan- 

da omnium reru facileluppnunubus coli- 
lUtXufcamfiia ibi commercia exerce nz s cc 
ittoi \ n in quibufda locis habita nc^ih Portu .nempe 
,giUh^ magno & Portu parvo, Verum h mi im 
uc * munitionibus au i legibus continentur, J- 


bcciquc ac nalanccs degunt j nulla ]UHitia: 
curi,uuod Rrc cxco nutnero fmt-qiii fcclc- 
ribus in ludia infimes , hac iibi loca dole- ^ * 
gcruc.Magni nihilominus frequentia mer¬ 
catorum regio celebratur, pet inccgfum 
amii fpaciu commeantibvis navigiis.Pister 
OrizanvnniUa hic Goflypinacunliciunmr, 
per Indiam magnopere laudata j qua: non 
modo in Orientis loca, fed in ipfmi qyo^ 
que. Luiuaimm dimittuntur. Sum autem 
multa: tpefles: SawmpttrM vocant, Cdjjjs, ^^ IJ,]JdJ ‘ 

G o . .H ffft/ littis j S,:?" ■ l y-fljfif-f j ificc, liOtn' aliis 
mille nonuuibu^. litum quasdam eximia 
& candida ox herba inftai Eli praparant ? fi- 
lum apud Paludinum videas, colore flavo. 

Herba Bengalse nominiEur. Pingunt hoc 
filo leftum,idragula, pul maria, mantilia, 
c}U tbu s p u ltos Bap t i 5 and o i i n duu u m- 

eextis floribus imagiuibulqut? ad tui ocu¬ 
lum ufquc artis, ut nec in Europa tale quid 
inveneris. Subirnl: item feneum mifccnt; 
ibdea qu.a‘ ex puni herba Eunt prccioEioia «tJvcfb*, 
funi, ipfimiqueiedeum exluperaiic, Telas 
] i u ju fm o d i S;irri‘ n voc.i ht, ni n Id u fu sm lu¬ 
ti i a^ad bracc as tk r h orae es v i i o rd ■ A b luu n- 
cur ut apud nos linteum i na, nitOtemiquc 
fimrn vt-lut nuper facta: recipiunt. Ex B; n- 
g-ala Qittu. quoque live Algtillia praveiiit. civeira Bta- 
il-d pravo Behgala: hominum ingenio, ea ^ tiE - 
cor rumpitur, ad ni ixtis i ordibus ole b adipis, 

dccddcoqueparvi fit..Etiam in hoc Bengaia: 
regno Rhinoceros magno numero icperi- 
i mV^dmmis^W^ dicLtur Cqmu.caro, ahWera ^ 
ungufe, fanguis 3 & c^rera corporis contra 
ve m m valeri t* ideoque apud I udos max i me 
eelebramuij ut alio loco tefeicmus, Ssnit ■ 
lirer hic in marmoris varietatem arundines 
crcfcun^ qiiaea Luficanis CxtutxVmgth 
vocantur , & apud Paludmum exibntdi- 
verfa forma. Qnvx eae#non fuut/cd intus 
proilhs folida- cntlfe ur arundines Hifpa- 
nix 1 lente adinflat viminis vi rid i oris i Vati^ 
velut penicillo depife; vetulis m ufum 
fcipionis in Luflc.ii] ia ferviunt.Aliudquod- 
j Jm itenuf fccvitvitnmeote- 

nuique lentore adcorbiuitij ^pottuHiiitn 
al taminqn e elegant i arti m facturam , cii|Us 
apudO.Paludanum d^erfas formas fpcCti- 
i. Sachan & butyri (ut narratum cft) 
magnam babet copiam* Nunc de reliquo 
u agamus* 


tra 


CAPVT XVII. 

TrpStM & terrt- , & S*4£*, 

Mfqttc ad exrrenwatm Singap*r*i & 

CivititTtWdC ilYGfflf A'i.aLiC££. 

R Egnum Bcngalseioquuivir regna Atd- 
& Pcg *, ibiqire ti itlus a Bengala 
ad Mdophccniccm tendit, addita rem vel 
portum in regione P*&* 7 o. 

liiiU tjfytjrtdva}!-* jacet 16. gradu, tLnqne RJ<fl . 
initium Jacit xcgmm Sum.. lutent w, ««jp 

gi ollcS Am&&t'l» opuRntillmiE hmt, ? 




















































































20 


fert ii e fque o m n iu m ccru m p rove ntu, a uti 
pr m feni m, no bi i i u m qu e g e m m ;ir u , Py ro p j , 
Sap hy 1 i J Hy.ic mthi s R o bdE, Qtm a e r, &c. u t 
latis tK quotidianis coinjtocrciis apparer, 
quibus m alias partes diltraimnmr, i: nam 
La«4 jL*cc# hk conficitur* quat ranco numero 
Urbi j nuitur. M.e\muji hic quoque Ele¬ 
phantum numi tu^ eilji in aliqua parce ter- 
eusiiti Vt Euiiram tuamur qui ibi merca- 
candiJui WtfXm, ^meiitaJtege Peg» candidus Ele 
u f .ph m. ph ,ti adoratur. M os i neo 1 1$ r “ 


Ho’pi.tcj am 
:nr* In excipi 

itaiLiii 


P b ij- ad ora t u r. M os i n eo fis i cg m h i e 

nil. Ab hoip j te quovis q tias uuun 1 p To a d- 
vemii-^Li xnto t empore itn velle tk-gcrtfVbi 
aliquod ille notaveri t.confdlim mulra* ni. 
de m tih as offrru nt, a quibus un ,i m eligat, 
eu m o e i e pareu cibus iranligit, fi i n er pue 11 a! 
iUij2M.tui.ju, Ea deinde nocturnis e lumilqire 
ofK!_■: i w holpin mancipata Se fanniLe & 
cr> tl jugis vicem impier. Cficccuma confei- 
t i u cum a1 r e ra m u | iere p t ud e n, ter caveat, 
aliccL m ceitum vitee periculum devenenr. 

h 


Calorlz-i;,, 


rr. I “ .T ... — 

J empore cjnatjojus clupio rd/tirumu cog- 
naii-, J ii ve parentibus puella, cum pretio 
mi ni f teri i £&r tracto * qua: poft liou edure 
nd tumori famatadegic, bolpireitcrftuim 
«. p-rtcqiie|te. Quin uno h eadem alto cum 
mantd enam regionis pracipuo countibii 
lc S e iWritareifcrfo hoftirc jure recepto 
n.. patitur, ad cumque relicto marito tedir 
coque difc^dentc ad virum nulla jiuemip- 
t^hdri macula temear. H*C illis inviolata 
eonnubn Lex dl , comracaccroiiimmari- 
c ? rLJm ' A ' : °Z'- K ' Paji rariojie qui natalibus 
sttaquedignitate ebrior dl, duthima UX o_ 
Kem.hoipuem quendnm fmdtose perfequi- 
iu^qui pumi nocte virgimfiorem deliber 

abftaia ita urputat moidhd fummo fponii 
honore. Is mos non tantum apud nobiles 
venim & apud ipfum Regem viget, ’ 
Quidamptrremtcx indigenis 7 W no- 
Um magnitudine nucis adtixam gcniuli- 
bus luter cai'ncm &: cutem gerunt. NoLim 
talem quam ex India attuli Paludanus a m c 
uono habet; lono admodum fuavi ferutur 

lnco1 - ^l^inSodcJCi' 

libidinem proclivis funt.idcoycl hoc mo, 
a» V M M ufus prohibctui.FarmnE 

nud.eft.i e incedunt, velamento tanta dica 

pudendn, nuod ip(o greflb aperitur, certis 
kctbris litidiiiu, quibus viri a Sodomia: 
pecca to retrahatur. Puellis infamibus qui- 

dam pudenda filo confuunt, ad ufumla 
«innduntaxatrel.aooi^uc,fo 1Wint 

pofl fpoMs membrum icCecari fuoarbitrio 
uirac, unguento jtveoleo ad medelam vul- 
nanniufo, IpiemUrbeGoaexmulieribus 
m uni (peilav bqiwm A rchicpifcopi c hin r- 
giy I ta co mplexui maritali aptaio ^ceddidu, 

i;* mt r ^ f. rin,um 


Aracan Pcgna; Sc Siarxddcripiio. 

| hominumque commercia fans propaf an r. 
Homines Jhuatn, Peg» 3c S,.iv fere biniks 
iunciii qm ChiucLcgmim habicanr 3 colofc 

tamcii diffeninr, quod nigriores fine Chi- 
ne n Gbu s & B ciigal cn I ib us can di d i or t s, fi_ 
gura poft patebunt. 

Ad orans, poiT u rn, u iEe q u e M,i ru r, ;n 
ex tremi ratem regni Pegpac initium regni 
Si t ut reverramur. In ci virate Marrav* oJ 
1J Ix ingtn tes codc iun tu r M a rta vane dicta: o; ‘ : ' e ^ 
qua k nomum quam duos cados capiunt, & 
per Indiam maximo numero dilhahuncut. 

VaH quippe non habent nili quxcx Lujira, 
ma dcfcru ti tur. Olr lc m aute*aqua& vinum 
m his ollis fuirnnabonitate fervatur mm 
no commodo vi.uoiu, idco&i„2£! . 
cxpet u n ru l , ad i erva 11 on tm o Id & aq u# m 
navium ubbits, in Indum prolicdceiumm, 

A AI. trtxv.m mapit tractus Sun ad Mc- 
fopbffiiiicem ufque m extremi ratem Sin^ 
gapurapollMalaccam i^o.mill.lpacio. 

A ' /•tyfrtVitti ad urbem Si t M reiraad Mc- 
fcnmm tenditur. Ad aliud lacus maris Sc 
tr1ctus 70.n1tll.ib1u ; ac juxta mare rraibus 
f ur diclum eil} ad proinoiitorium Sinea- 
pura: porrigitur, indeque incrodura ficSi- 
cur, ul.iue ad fupiadiftatu urbem Ssau 
iram modum biachuhic cara sive excur- 
(ushgiirarur.latttudincmaxima j , c.n)iil.& 
iubir.de 10. duntaxar, co nempe loco, quo 

C|1i !t,ls ' ^ ' lnal ftry!ia |icer,derjua pofbcaagc. 

mus. Omnisha-cregioolim tnbutumiol. 

s ebat tegi Smjio. Is imperatoria maioilate 

maximis terrispnserar, nunc item potens 
verum a rege Fcg », clim quo b( .,_ e 

ium gcrcbat,& adeo nunc lufinicoodio pe¬ 
titur, maximipaxcevirium exutus. Anno 
I ;6is. magnis copus i lirer duos hofce reaes 
eercatum imt, centum aliquot millibusvib 
utmque parre mterfcctis : Std Regi 'Fem 
viftoria iuit idcoque rex iW tribulum vl 
lutviaort lolvit. Caufa tSti certaminis erat xrii 
Elrplias candidus. Eum Pegueuies honore 
maximo hab^dt cum rex 5 w»,apudouem 
candore i mftreanimal litrvabarui, multis 
-sgatiombus proimiliique infinitis Eic.Va- 
tus. Elephantum iispcrmirterunollet ac- 
cenfi r eguenfes,omr i bus regn j vinbns ad 
regem Sume contendunt, tlcphamoq Uc 
imn tantum ponuntur,verum & ipfiim re. 

gcmfuouciuntuupo tributo.lnde prima 
regni Sana decimatio, Poft multi eti im 

£|fc| itaiKi?We ^ 

in, 

as ir citarr 


1 


. r *. ■ i» j j 

ngenri regno in multas iatrapi- 

univcrfali ramen 

umverlal' Sia,« regni nomine compre¬ 
henduntur. RegioSiin Bemjfm: magnam’ 

Sy f"*™ r > * «de 


r' ' ^ lT5 uon raucum Luficmk __ t 'P~. -Eiavemmr, ac inde 

ff^jttuirajc ibi agentibuseotnpemdl vt i Lh^ £ltS ^i OflC 5 Tlnc 0 k'vixabii 5 quiPe^u 


-, „w „u[unnodi , V ‘TV/ iV0d iknmi ™ viuunT^ CLr4U 

S quos etiam Jocorum | Inde «<>■ null.ac 


o-miJJ.ad Mciturii intcnjuail inlblas 

ora ic 












































































































Civium MiUcca cum arce. 


it 


ora feinrrorfum ibunt, uK civlms Taiui- 
TrfriM f^ L -y n ^ jacet 1 1 .gra.Ab hac urb: ad to,t m- 
cttm tnill. liuicud > extendentis fer “rr.i: pa 
ter.Frequens in lue urbe eonfuetudo Luti¬ 
tari orum viget. Hm velat dt five 

fu r u m om ni. ti e ii iv ra i n , q a $ ex P eg a.i 6 z 
SiaBftdefemLur. MuJu etiam hic vina, col- 
linmtilt, «t Indi e nucibus., quas VQ- 
virt#igni c.iur.ld vinum tf;r/w A dicitur, 

d.| j ‘ | . 1J lrt csi id eft > v m u m i g ut e hqu ani e e' Fu naf Lorjnaj 
lw ^ riuJ ' conftaca ^ lti; aqi U quam educunt ex nuci¬ 
bus iitdcm^ddem v iicuwqua apud nos vi¬ 
ni latex. Coas quoque fir,fcdqua: cx 
T.in ai lefm a at l v rhiturp-rxli mrilTi m .t cfl, & 
frequenti u iii in olli s Mahavan per Indiam 
; ., l[nd dilhuh mir.Mu!ieres Eitdi^huncporum ar- 
" denrcr cpncupifcmir a a quo pr^fenubos 
quidem vius abhorrere vidmrnr, veranta- 
iticn iis remoti > 1 ib uv potant, l .uuiJfariua^ 
rcgnunijolim tegi S ia n® tributarium* ho- 
di e p t a?c ipuum re g c m tuber. 

Es Tanallcriu l io, mill. ad Africum > ut 
linum interdius infulas evadis , nnn ad 
Noiapcltot ;ii,ii tractum perfeqturk, itfque 
id re g n u in de i! ib i n Qj11 -dam do. m i U iaria 
computantur. Lu -r 6 J &dimidio gra, l J ro- 
pri u m ice m 3 rx e d i t i o rege m h ab -e r* u t T\u 
nallmrudtcm jrina fumlia,pij*T quoque. 

A Quedaeodem tractu ad Ph^mcem 40. 
mill.4^ & dimidio gradu civitas Pera oc¬ 
currit. Illic multacopiaCWrf^flf tepentur* 
maceriafhntio perfmiili 3 ut etiam m Cjftn- 
jhlw, ejiiidem ciruSfeus loco ad Circium. A 
Qu -da 5 o, m 1 1 \Xik. d inaidto gra. A Pera 30. 
mali. adVpopl 1 ll- n ice civiras Malacca. co n- 
fnicimi xA’ dimidio gra.&i Scptetvioncmi 
Inde 10. milLad Aultam didat Caput Irn- 
jus brachii d ve limis, quod Smgapuras vo¬ 
catu* 1 .gradu ficum. 

CAPVT xirx. 

CfViUs tidiicc* mm-> -me. 

M A lacca a Lnficanis habitatur» admix- 
cis indigenis,quos .ILtLfQf vocant. 
HicLufuani arcem habent* ut Nlofzarnbic- 
niLE, ea pofl: Molzambicquai lS; OrmUtii 
propugnacula Huc ibus luis qLi^duohllima 
eft.L iv icas Epi t c o pal i fed e f u 1 g e t, 111C oc 1 it' 
nuta ■ A rch i c p 1 i co po t ara eu G q $ fa bi iemi u 
y ^ lv,i ' Hic fo eu fivc hipeL tdt tonus l n d 1 x , CI u- 

5 Infui arum quas Jbi-ttlw&M voeint^ Ar 
aliarum ciiv umjacenciu, Ire quem ibus na¬ 
vigiis CxChma.Molucis, Panda, Iavis,Sitr 
jn at ra^c. S ia 11 s Pegu,Bcnga 1 a>C h oroman- 
dd, ac Indi at Inde crebras veniencin ac ane- 
uuciu ddTes/ncreimoniis onuftat infinitis. 

Familiae Potugalknfiu hic quoqncdogunc, 

v t tu in j 1 l"> F! pr A c ent u m. C. e rei u m m ag no 
mercatam m numero lo tus colitur, cxlpe- 
itantium tempdUies quas A-f^(p[yti' vu- 

c ant 5 ca fu o tcvnpo re cems liat i bu $ 1 p i t .au t 

&£ navigia ad decretaloci Orientis tefe- 
iunt.Quod aurem tam exiguo numero Lu¬ 


it ra ni hic reperiantur, ai : ris intemperies in Actc&iituf 
cauta dt; non Ucui ludi genis ? apiam c;<- Latwlulsi ^ 11 * 
r e t E s ac j >ereg ri n i s g i' a v 1 ili m a. i n de eu n c tos 
1 b n n o 1 am t ra hei ires m n r bu s in v ad 11 ,cc r t o 
fumatis mbuco;ciiea cutem aut ernus, ut 
diettur. Qui vitam iplam. iervac miraculi 
velurtidcm nuplcrldco a multis ha L c plaga 
v itat m^qu altus tamen puditas etiam cuna 
dmamciito valetudinis inavr.de % tiimuLir, 
ac poliikmi ferce admovet. Opparcunicis 
urbis fine magna eft , ideoque ram njlme- 
1.0 f i m e rc a coru m u 11 i t u d m e pe 1 1 c ur. Ter ra 
t pia per fe nihil fert a exonnhuie ramum 
mercibus clarefcir. Qiiat.inrus ad hunc lo- ifavls Matie* 
cum navis ex Lui j tama profici Icitur, qua; carofleratut, 
e ne illis fpacio navigatione cetms Induc 
naves anticipat t inque iplam ludiam nili 
nece hi rare compti I f-i n • >n ded L u at. In Ma- 
hcca cinnim onus i ufcipir, ceteris navigiis 
opu le nr ia rem m o m n itfea n t m io q u Mm vx- 
cd len 11 orAn d ! gc 11^ na rrnit renue Malacce initiuin uxbu 
originem lex ane Ifpcem pile irorii primum ■ 
habi ra t s 0 ne, 0 b aer ts nui ig ji i urem: veru m 
poft auctum mimemm j pddirodbus Sia- 
nasiPcfetM- ac Ik-figab; acccdedbus 9 qui uira * 

civirare asdili cautes, peculiare idiomacon- 
fl t r ti er u u c, e xc e ip ta p h 1 aiI c I cgnnrtfli mi ex Scrmn y. A \ 
omutuin ti.uiomim lerinonmus. Nomen ciUflL,twm , 
civitati d-.tuni ^£.:hiu\i y qu* perbreve 
reinpus Jinis oppormmt,ne taura opulentia 
claruit, lic cum pocentilEmis vehibus ac 
regnis c i rcu mjdce ntibus cerrarc pblTir. Lu 
lac i timorum autem ferino cc feb; .minus 
dtj&dcgdnd(Hmus mtidiffimufijtictotius 
Qvicntis. Ipfi iudigen^viri pista ac 
nx ,.im o ri b us i uav idime mduJgcn t 3 ne mini 
a mandi mjarre m Orbejllcandpmt Opi n an¬ 
ear. FUiirmts & cantilenis plurimum valet, 
ac carmine amoris potentiam magnis ani¬ 
mis fpinmqiieitigei-iricclebraur. Vlhs Im¬ 
ius fermonis per ludia TtiuliUS ed 3 iit apud 
11 os linguae Gallica. Figuras poft videbis 
cum iisqtucLivac incolas reprademant. 

CAPVT XIX, 

'S&fititra ohnLs TiiprobaHX. 

C Omra Malae eam ta diametro ad Li^, . 

b o no 111 m 1 o . mill. di t&rcn 1 1 a, afirtu a 
kti a nimirum prope Malaccam ubi fretum Tjpr(lbanj 
migulVillimum dl, infula percelebria jacet, 
q U hm vcteasTaprobatiam nominabar, rr- 
ccutiores Sumat mu. F.idcm a quibuldarn 
hi (loricis Aurea Cheifondbs dicitur., ab 
aliis vero Ophir/x qua Salomon (ur lacta; 

Literm tefl:aii#r) opum litarum inagimu- 
duiem impldlet.Olim continentis Malac- 
c£ .'utapimjpars fair.Infulaaprima extie- 
miiaK verfus linum %uigala j. gradu ad 
Septentrionem miuiim habcr,ac piXM Ma- 
]aecam ad Phoenicem tendit,fado fmecii- 
c ii Uvas mqoris infulam ,6.gia.ad Anilium. 

Longitudine tenet iVO.miESdaticiidme ve- 
t o6o t Hic nullius Lulit.monjm lucoLmis 

tft.Com- 

































































11 


MiLiWJtn 

obliila. 


eft, Commerciis Biuura quadam exiguo 

numero loca foquen tam ur* quod .lUis in- 
col$ ipuMti.icc.im cum mercibus venunt, 
tuwatirplu* Maleos habet Sumicaieges.pi^cipuiu .in¬ 
timi tenet. * cm cfc iQX zAthtyn , cupis ditio _* A' dimi¬ 
dio ^tidu ad Septentrionem jacet circa pri¬ 
ma m inliil vpromontoiium, Rcgis hu ju$ 
*■“ Ae h ?T * 4mma P otc utiadl, ac inagiiopeve Luiim~ 
CSs»j3fltun nis mFeiKfspeM aiaecam obiidionepieflit, 
magniique incommodisalFecitjeriam meo 
tempore impedito navigiorum curfu, qu e 
victum & annonam MaUcitanis iercbant, 
i p foqu c freto i n ter Mal ac cam Sc St t m ac ra m 
abfefio, luut Chinre, ItponixMolucca- 
rnmquc civiles, longinquo cur fu in iulis 
circumducerem, magnoyoftomm viato¬ 
rum qu e d«; l m c i\ tr>, Nequ e dee rant infuiu- 
nis triremes fabricari pnfidio Chrilha- 
norum transfugarum, qui rcli&ifidc, gen¬ 
ti 1 ium foderi adh ar rc bu n t,quales siiliIcl 121- 
veniuntur: ita mercatoubiis malunt faepe 
datur. Verum Dei nunt & Lufiunonl ope 
ac iubfidio , navigatio priftim iccutitati 
reditura fuit‘ucp 0 licilunabimus. 01 nn .1 
% regibus LufitannlEidia:queptorcgibusiiw 
ftitun fu it etfpcd i do i n Sum atra, & eti am - 
11 um duces exiftunt , qui a rege hoc titulo 
ftipcnd lu m f^feipiimr, Pnefedti live Adt- 
Ltutxth honorej verum hadtonus fruflradn- 

siimiirjiu[ti fuladiveseftamo, argcnto&aerecorona- 
tar&zi. rio , cx quo ingentem tormentorum vim 
conticium ; fert etiam aromata,ligna odo¬ 
rifera ac alia medica.Igncu fulphurfs mon¬ 
tem habet, etiam fontem ut adierunt puri 
ba (fami liquore fluentem, magnam quo¬ 
que copiam fena. In ultima hac obiidione 
Tornatum Maiaccz rex -zsfcheyn tormentum ingens 
bolbum ia- pellicum opere clarum, cui nullum fmailc 
Europa vidit mittebat ad rege hr qui apud 
Mnbccam in tra&uSlanas imperat, cuin 
filii m dotem. Id m Lufitanoru potcfWem 
cum ipia regis filia venit, &M.ilaccam de¬ 
latum , pofteain Lufitamanavi impolitum 
fabam loco ferebatur regi m egregium 
tmrnus.Hic machina adhuc in i ulula Ter¬ 
ee ra jacet, quod naufragium navis perpelli 
fuerat r ut m reditus mei nartatiouedecla¬ 
rabo, Ipfaaute civitas /araLuIiraitis capra 
&vi expugnata fuit, ibique inventa tjoo* 
tomicncacx ite, p at va& majora varii ge¬ 
neris, cum imaginibusfiaribufque admo¬ 
dum fdre ornata, quamvis aliqua nmpfctti 
m agn 1 rud i ne m u ix excedere lu . Id ideo refe¬ 
rendum putavi, ur pateret apud ipfbstor- 
ra en rorum ufum haud peregrinum elle.Ad 
propolitum: In quibuieUm locis Luiitani 
commercia exercent* in loco niniini quem 
l Su m *■ 'Pedir vocanr, io .mil 1 ,3b Aebcyt1 , in tradtu 
l ’ ri:gL.,:ic Malacoe} inJ « multum pipeas 
wn, affer m t, m u 1 1 u m q uc auri; i n al 10 Ctfmf/fr 

dicio Uib linea fere i£qainodhali,eadcm in 
infula ad Aulim: Ad Occidentalem infuli 
Ji**° ac * Trt ~ P 2EIcm jieet 'Mmuncafo locas celebris pu- 
gtonuin fa^lura,quos vocant,In pre- 


Ci^iui Iof 
«fTa .1 Ln- 
£unU t 
cum T{». 
icimsiTcu. 


Taprobansc & lavx majoris dtferiptio, 

tio furnmo hoc teli gtfniis habetur, inter 
cjcte|apr.elUntilIimum, ac lava; Malace *- 
qua: incolis fummoperu expetitum, 

CAPVT XX, 

[a v .r dt[tripi i s, Mercet, >ng$ 1 ut no y ])ond 0 , nto - 
nettjfrecti} mcahs iiu ujU. 

A D Phoenicem adverfus exnramlmctn 
SLinurread Aulcraiem plagam ^Equi- 
nottialis linea" infula jacet quam lavam 
majotem dicunt:Ibi Fretum dl mier Suma- 
iriini 1 a v x m ,quo d fretu m Su n de v oca n 1, 
nomine ab urbe quadam Sun da in ini fila 
lava d cd udo, I nlii I a h^c fu m ir i m t i u .117. 
gra. ad Amtrurn, tunditqu: ad Vpeurum, 
longitudine ijo. mi!l. at latitudine h aete¬ 
rnis incogniti,cum quidam parte die terms 
uulkalis exiftiment * qu.r Capiti Bonjr Ipd 
ob^eiita in hanc ufque oram porrigimr-Pro 
iiiLula tamen comniiiniter habetur,Incoli 
nanam interiore LavapUga, flumen flve 
torrentem.manare, cui fjgn.unjedta lapidis 
duritie in induat, Pernavtgav.it hoc fretum 
nuper Britannus Dux Tbomm Cxudifch, ex 
mari Auftrali Novi Hifpanti adveniens. 
Fert lava abunda suiiTi me o rixam * ili a que 
nccdlanaadvittum, armenta, fues, oves, 
galiinas,imurn,nudi^ Indi3e>omti:(que ge¬ 
neris atoraau^iryophyllon^myiitlicas mi- 
C^s,macin, iScc. qua: Malae eam deferuntur. 
Portus lav.T pneipuus dt Suada (alapa g 
unde deficto nomen. Hoc in loco magna 
copia piperis habetur, meliori zflimatiunc 
quam piper Indii flve Malabar, id ad yooo. 
uve qooo.Luiitania: ejmnuHoi facile fuffice- 
cerct.Thuris quoque multum ferr,bcn20i- 
num,c,imphoram, ik adamates.Hic facilis 
fine ullo impedi meto ratio mercandi cou- 
Itareti Nam Luiitani cono temere veniunt, 
quod ipli incoli Malaccam fere iua vma- 
hadeferant. Er quamvis extra propolltum 
narrandi genus aliquo modo ik , tamen 
haud impcmnentei: cum de lava agamus 
ejus gentis ufum m emptionibus venditi- 
ouibusqna referam. Itaque fCiendum cft 
Sundi nullam aliud moricti genus dic, 
pnter C*tXM'cxis\£C t magnitudine d qua 
Holi audi £ obo I i ferum tur > tenuiore tamen 
n vatem, foramine f.iclo per mcd:tim f ad Fu- 
mcuJiuiamjca nempe 100.au 1 1000. funi¬ 
culo ut vico co n n edtu nt ur, p ara ta eo mo d u 
luppiiCiuio 110,103.nempe CWcv.t Satam co- 
hciunt,$£ quinque Sata 1000. t- xas , v a 1 o r e 
Crifjan Luiicunici, aut trium Caro linorum 
moneta Belgrc^.Piper Sund^per taccos va- 
diiui^ faccus autem valet 45. ([attk Chi- 
ncnlibus ■ Lattm vero zo.LuIitauiae vncias 
habet, &: faccu piperis emas ad minimum 
joco. Catxu ad fummum Sooo.aut ;ooo. 
Macis,catyophyl lon, nuces mynftici f ben- 
xoinum, nigrum & rubrum, cimphpra, 
omnia hec venduntur per j Uharot : Bharm 
Suud^ ^o.Cjsriipr Chmi habet.Aliquando 


lavi 


FtciamSii* 

dj. 


T.iaitui Ij 

tiijila. 




Stet» 

fipiic 
jbandjsif- 
[ IlU y. 


Emprene^ 
vc;iJji:l- i ■ 

stc^Acnt^ir. 




Fxeeia iff' 


macir 




































































































































* 


Molucc# infula 


maris fi ve flos nucis myriflkae optimae pufi 
chejfcim^qucJiotie iooooo*& i iqoqq* C Ht - 
W f f emi tu r , p u Idicteii n a c a 17 op h y \ Lv 1 tem 
faaratione* Ex caryophyllis autem, Ibrdi- 
bui admixtis ac ei id es, 'B Lirm 

7oo0o.de Bocroo. fitixif emitur. Nuces my- 
niEcc aliquando per hhitfHM-» 20000. 5 : 
ifooo. Cxtxts cmuliCur.Album& nigrum 
Bezoinu emas t yOooo*Si i St>g0o*&20OC00* 
Ctixit per Bhurnm. Merces autem quar ibi 
metuntur in per mutationem aroma tum 
furit diverti generis gollypina vertice lotia, 
qtucejcCambaja^Choromandel fc IfengaU 
Kcjai^' adveniunt , ntfunt SxfJtffbf de Sj t thm &, Se 
Et, 4 piaaaularicx S-Thumae vico, ex Bcogala 
iilbu gollypina, variis libminibiisnotata, 

Sa r£M*p*&*t > SA f i j p op -, Citjfi , Sic, ex Cum oaja 
jgaHtottqmnti nigro euiorCj Tnrtan& rubro; 
qusc omnia ex gollypio fiunt; BejfytffiitHrf 
rubri coloris mi tiora majbaquc , qu;e vel 
fabrili velo Camemccnliu compararipof- 
funt: quod II nota linteamina eo delata 
eflene, in spari (ut opinor) in pretio habe- 
ramir,qiiam quy in I ndiaex gollypio fiunt. 

, ^ Incolor lavre firv i fiinr 3 tniccs & diri naturi, 

£ « 5 fc- coloreMalacccntium nigricantes, Brafilja- 
■i“* n|s haud abfmiite, validi & rqbulli artp- 
bus/acic plani, alcis(fiatccnfifoucmaxillis, 
magnis pinlprbris,niinu[is oculis, tid bin 
ba, tribus tantum quacuorve capillis fupra 
o $dc infra,capillo raro k brevi, tamen in 
ipe fft nigro. Imago apud MalaccetifiUnv 
guras videri poielt Periequendo One do- 
ftdmad Vpeumm lavam ma¬ 

tum^ preru^mtsum lava minor iumit,& longi¬ 
us paulo infula Tfmffr a ubi S&ndalu maxi¬ 
ma copia crefcit, alttequc mille infui® ciu 
cumiaccnteSjqU^perinde non fequencan- 
tur,habitae® tamen ac gentibusfm&ibuf- 
que replctstjUt lava. ExMalacea navigatio- 
ne petuntur infui® Handa Si 

tAtxfajm , ubi Lutitant Se arces k duces 
habent , ad commerciorum facilitatem. 
Curius autem eftex Malace t ad Vpopha:* 
meem,per icoimill*mulcas inter infulas & 
fyrteis; ita ut fuiguHs noftibus anchotam 
naves cogantur emittere ad fyrtui .evitanda 
peri cula, que ujique ad Mo lutetis fere ditiae, 
PoMpatiura illud 100. mill. navigatio ad 

Apelioten vergitSfMefocctciam^fq.mill, 

fi™>h nue» ad infula utique Banda j.gra. Aullrali.Hanc 
Lutitani frequentant, quod in ea optimas 
nuces myriftic? proveniAt,& optimas fi os 
ea ru n dem ,q u e m Mac 1 n v oc a m u s+ Et ia lite 
nuces ijri wnftrvatft redigunturydt i n oleum, 
celebri yt€hi ra verfu s Malace ain^ac 1 n de ad 
alia loca. Peritmtanortcnegotiatio fere hic 

JuccicEat-i ut in Sundd* Imi. Non temere 

^Sicnti, hifcc gentibus fides adhibendacfl:, quou 
dolo iis artibus mercatorem circini veni me* 
J^Javem tcnetOiCotiriii -ivtem nolito petere, 
fed intenti vigilia cuncti obfervaro.^pti 
in fui a n i me re es ad iav l g 1 .1 d i eru Lqu i nu t - 
sum iu negotiari poterii Non raro I .uiita- 


15 

nis nimia eo 11 fidentii : agentibus impemut. 

Amicus itaquida meus dux navigii, amiEi 
in hoc uactu n avidum omnibus iuis coni* 
prthetffus biennium mi E re captiuus tra- 
duxac ; podeapretio redemptus* Nemoau- _ 
cctn m liandam aIs.ifve Orientis infulas ex- 
ti.i auchoritarcm Luiitanis regis navigare p* tMm»m 
poteft. Vt cetera officia ita hoc etiam navi- am 1,a " 
gandi munus, quibufda benemeriris con¬ 
cedi turtur fuo loco referemus- 

Ab infula Banda ad Caurum io. milL 

,acer Amboyna infula } ubi Lufitanorum or “ 1: 

minuta quoque arx d'L Infula hsec non eam 
mulra habet aromata*Verum naves quo; ex 
Malacfea Moluceas pctdc, ibi aquam uccn- 
tem fumunt.Ad Aparttiam jo.jtliIL ipacio 
infula Tyd-jr j.gra.ad Septennio ne fica cft> 
prima mfulatum quas Mo luceas dicunt* 

Ad Apaktiam 6.mj U- jacet mox 

inluli caryophyliorum* 

CAPVT XXL 

tjfytvfcccd ftiJiiU, 

I NfukMolucc® quinque numero funt. 

fcilicet Jl^tucQ i T^rn^te J Tjdor i Cjdtuio 
& quin ea alia; tbi Luficadorum dii® arce? 
funi, in infulis Tnnniu & Tydor, dimiiii 
p o lltifio ne 1 n fu laru q . cogi 1 ition e e 6 m er c s a 
exc reen t s u ,ex M ilacca & Ludia, Hi £pai 1 i e t i a 
nmlcum opere poilierunt, advcndicandas nijndiumi.u 
hujus navigationis utilitates, ex novaiiil- iiif^v^aai 
Damadedeu iuTarenatedelatidlent navis lupirr^j 1 »^ 

r * „ ''i * *■ , TAtt irLl;j!,^’i 

eorum ccmpcftatcpemt f ademprarcvem:di :4hJ ; uw ^ 
fpc, ideo alAttitanis paitim c®h, partim 
e ap c 1 a c ad re ge m Lui' t ea n ix m i Sil Fuci u nt, 
oborto ingenti difiidio inter duos reger 
Caftellsr & Lufitanix fuper hatu infularum 
proprietat^quod poilea per Pontificem fuit 
compotitum* In lumroa hodie focus Lull- 
ranus navigat libare.Pmer cacy ophylla ha; 
infuJa nihil pcoducunr , verum ranco ibi 
numero cre(cunt , nr cotum hodie orbem 
inipleani,In iifdem infulismoces flammi- 
v^iiiirepcriunn3L,eftenim adttfium ubique 
fo [ u m, mh il dpi conti n odu m Ii ab c n s ,p rae- 
ter earnem & Pifcem* 0 xizam, frumen tam, 
allium , crpasex alus regionibus Lufit ani 
advehunt , per mu tat^rie fageam caryo- 
phy 11 es. Panem quem proprium habent ex 
herba Iweradicibus ccmficiut,ut Brahlisni. 

Ydli menta ex ftram i ne au c herbis en n texta 
funt ekgantiffimcL In hifcc duntaxat intu- 
1 i s ave s icp t n u n t ur > qu a$ Lu litati i 10? 

de SofrdpLnt } Itali Manu cedtarus , Latini 
aves Paradifi, apulchvirudine plumarum, 
alias avium plumas decore exfuperantium* 

Has volucres nemo vivas vidir, mortua 
enim dirntaxat decidunt. Adverfns Salem 
volam (ut dicitur) conti nuy in aere , milio 
teri® dum vivunc contactu. A p odes quippe 
fixnijline alis, capi te tancum & cotpore, ve¬ 
rum cauda maximi conflantes, ut apparet 
ex iis qu® hinc in Indiam , atque adeo in 

nofitas 


F 


s. 



























































da» 


KarilCo- 


CajnfhoiJ. 


f*n+ 

Tjnne* 

Fato^J^siiia, 

l.tenum Ca- 
lambl* 

£afon?ti£itu- 


^atnboja 

tiiibj. 


Maeon FL 


24 C.Singaptirae J Siaaa J Cantboja i Cauc!aiticIiina J &c. 


notes regiones licet ne illime ob indens 
precui deferiinatr. Dcxfbori Paludano duw, 
quas mccLiin ad tuleram ad ornatum fui 
Miliaciobrui i,matciTt nempe &fvmdUm. 
Inreiius mfuLs mu Ira etiam alioqacctit, 
vis cl' ilit.TLt fmetn cog¬ 

nitae, coque omittenda, couvtsrloItylo ad 
reliquit M.dacit.ini cratfcus, cujus ddc rap¬ 
tionem ad Caput uique Singapiirje per¬ 
duximus. 


q 1 1 c n da m 3 1 a b etyqu 0 d t a n ta aque a bn ndan - 
na uilhvo cetQpoic polleat, ucNdi inlUt 
campo? omnes luis undis inundet. Homi¬ 
nibus C.miboj.r pcdd.Ltliin dt, omnibus 
creacis.bmtis juxta ac hominibus, cnjuivk 
sjciicrisjpolt tau boni m a lique prem-ia dc-* 
nfn.lEtcriorcceaapoitCnmbojain & Sun 
plurima? nationes jaccm. Sunt ibi 2 ~upo- 
Euntes Liuxmra 3 a^tfW 6c r Brmnx> qui Circa 
montes habitant, Gtm monticola* feiirute 






GAPVT XXII. 

£itp, Singipun tfffM ad ttrhm Statis, Ora 
Cawhija rjr C- ittchittch ? nx , ?nftiU B&rtidv, 
L ajfima>MiWt ihzjiv c'PhdtppMA . 

A C ap. 5 mg apu ra ufq ac a< 1 pro m 0 n- 
tOiiutii Smofura ad Apelioten iS. 
mi 11. n 1 l 1 me l\i n tu t. Sex aut !cp tcm milldn de 
diffcat fcopulus in mari Pena? candide no- 
mine; ibi migno fepepericuJ0 Chii ix na¬ 
ves venientes abeuuCdqucvLTlintUt:, cum 
q ? i \ru 1 id a m 1 n te n e u; v 1 i d e 11 vg n a gu h et' e 1 a- 
10 rum c au e soi \c v ita t u r, quod al i us iiu 11 1 1 s 
curte pracer hanc lupam, 

Ab hoc promoneat id Siuolte ad Vp«i- 
tum 40. nii 11. iiinnt miciurn :n(uU 
i.gt ad u ad S e p ce n t r io 11 e sii, porrig 1 tu eque 
liO.milL inBorapdioticii *.gra, Latitudo 
etumnum incognitadl. Arboribus fcatet 
hiEc rntiiLi,qu.r C amplior un producut to¬ 
tius Orbis prefent ili imam. 

A Siuofura tragus vergit in Septentrio¬ 
nem 3a mi 11,ad civitatem 'Pau$ r $c dimi¬ 
dio gra.Supva 1 D.milLcodcin curik tractus 
in Citetutn inclinat jo.mil Libae io, ubi ci¬ 
vitas i Pjtene\zc£iji &:dimidio gr.i. puo 
h.cc loca P.ttt Param regnorum celebri- 
ucetn_ habent, fu b tributo came regis Sim, 
In hi ice locis lignum nafcir uv 'Pah 'Da- 
^Udiclum, &odotifemm illud precio- 
'(□ mque C, iL 1 mb± 1 ig 1 mm f q uod clilu b Li¬ 
ri um dl ai 1 ro arge n. toq u e a^q 111* ui. i T abe r 
quemueCamphoram verum ea 111 ferior ce¬ 
dit illi quse ex Romeo adfermr. Eriifin hic 
auiiiin invenirurfic lapis Bczjtr hvc 
bo no ad ver l u s ve tu' na a 11 r i l loto; A l! ain as 
quoque, nux myritea, macia &: lignum 
Sapoa, qiindctiiin ex S;an veni r ligno Bra- 
fili L r hattiabiimile. 

A Paranei Irpra 100. milLad Szpxcutrio- 
nem,tractus ulquc m Sum rccuidc iq.&di- 
imdiogi.i.a Sr. 1 , Ex ft 1111 a ii L r b o \ \ ot u \ n 

fpacioi|vttull.Ora excumt ad Notapdiotd 
7 '• mdl, ad urbem C.irnhoja;. I _ l.uccivitas 
io,gra.jacct.fnd.e ora ad borapeliotcn con¬ 
tendit 6o.m ill. a mox Co.m i ll.ad Borealybi - 
cLim porrigitur, unde ad Com intimofinu 
Cau d linchina: reced ir, HicCa boj.i; cradt u t 
etiam ora CLtmp£ nominatur, dhjuc hoc 
in loco multum ligni iiTitisodonfen q UO d 
CaLmthx nomen habet. Per hoc regnum 
Mdaw dumen flui eae mari llemifcet. Id 
apud Indos iiipta acEtcafluminiDucamin 


indomita, quibus hninano: carnes in cibu 
jJlnr,omnequecoepus Lerto candcnn nota- “ 
nir, excelle tu (utpUEantJ jingulan: Harum 
quidem genttu nota nobis vocabuli iiint, 
verum plurima iguorantuu 
Ad Orientem m maria traiffcu Cambojj: 
live Ch.tmpe loo.mill/ere inliile Lnllbties 
dLft,e [.icen e , primum ab Htfpan 1 s ex novsE 
Hifpaniidetectx anno tj£ 4+ 1 Lc Mamili- 
arum live I 1 h i lippi tur u m n omi n 1 bos q uo r 
qu; iiintHelcuni 3 quod pr:i cipuus portus 
cum e ivita re, ,Man i U iaj n om en ! 1 a beat: ab 
alisv ena Lullbn vocatur. Inde infulis idem 
nomen. A Philippo au rem rege Miipam 1- 
. rutu 1 J b i 11 p p l C aftel Jam s dicutiEur.Civi- 
ksLtifm uve Mandi i a jacet 14, gra. Huic 
ininl a: ac urbi m u Ita; m 1 n ores adjace n 11 n- 
Luk\gcncra]i nuncupatione mluikes. Hif- 
pams hodie patent, Gubernator m urbe 
Aiamllia live Lujfon habitat. Is regis Ca- 
JtelLu nomino ex nova Hifpatiiaeo mitti- 
rurcii Epi i copo. SuLt regno Chmaresedem 
olitn inTuIarcontintebaiitur^ verum certas; 
ob canus a Chinen(ibus deferet incoW 
nnlli lege ad itr ictos habebant; atque inde? 
kcilem ad pr.tda Hifpams cdlere, quorum 
f>pcra multi etiam hodie Chriteuis im¬ 
buuntur difciplinis. Terra feili®ma cft 
muUqJr umentJ proventu , venar tone itecn 
11 berri m jl , ceFvOi Um ac h i nmi 1 oru m, ar rnc- 
eis quoquejbubaliSjbobuSj vaccis, captis ^ 
porcis.l I.xoet piures ^tixuhi feles, oninige- 
11 o [ q ue (■ nictus u c C h in a, Cop i a m q tioq uc 
m^irss^ pifetum. Etiam aromata ja&ant 
Hdbani vaoncan fabd ignoratur; Cerer» 
a Climenhbus muttumfccquenEantur* ad- 
vedis mercibus, feneo nempe, eo%io a 
porce i an is .pulvere tormentano, iulphure, 
terro, argento vivu, chalybe, aJlufquc me- 
l 4U]S > cupro, f ut i s nuci bus.calbmeis, bif- 
cocto p;mc 3 dadtylis 4 omnigenis linteami¬ 
ni bus, t !i ed s fc dprori i s „ ex 1 1 ri li r uc rebus 

adcunoficareexitii^ pertinentibus.Vigm- I 
ti naves quotannis ex China ha[nfimjdi HU>fldkni 
comn-.erc:* «d infulas luite «creent, qira 
vetius Mtxtcm continuata, tritam hodie * 

11 a v iga cio ne m fac iu n tjiiop nai no d c cie bri- 
E.ue.qLiam ea lic, qu® ex India Lulitaniara 

pair. Sed ad eradas omidam deicription^ 

rex-emmur: Nempe ab in tenon hnu Cau- 
c unclune ad Orientempalqaic mpromou- 
romimWalnc ly.graduTd fpaeium 60. 
na eJ Lliubc t + Hic initia fumit dia inecos 8c 

emohChin ? rrgio jtly , m auddc r mr.on, S.“"* 

illute- 










































































































































































































































































































































































-J. 


^lahtchq ihcolz fer mone et moribus quam reliqui Indi 
cultioribus et inanis comes , 

'■^vco/iUc'! -jti/i S^laffocka we(c£e affc nnden Indlancn ut 
tac(c cvurtff en te foven jam . 


w 


«U‘ -» 



































































































































































































































































en 


■ -r 


r Ltu (jcns cervicis. 

&cn cv fanda- ?wfr harvm ‘Z&cfcks v&tcfc is hzrr ■ 
nccft cf en pgfhmct 













































































































































































































































































































































































































































































































































































































r,i, 


liuU Ajfiao 






CfeT$n*c 


0% . 


Jfaiiii 5 ea. 

wilL 


J^irj fj flUfjj 

taiiJtpo- 

«oucs. 


ftfirilltz 17 , 

h r«g?0M 
Cttoi. 


Opulentia & felicitas regni Chins. 


illuftr abimus. Sinus fuptadifbas tcmm 
Ciunbojijtcafrumque Chanipaf termina^ 
ibiqiK* incipit tum C.ulchinchma: ufquei 
ad Chma: 1 unires pomkh. Caudimclmirr; 
i,-:.- g io diitri b 1 1 ra dt in. t n a q u a tu o rvc rng ji a, 
fub tributo Chinreiegis- IncobtChinciifi- 
tms fere Iims Ics funt,moribus & vultu: Fer¬ 
ulis autem terra dt omnium quic ad lui- 
m a n Os u (iis pe rrm en t . Hab et mulru m quo • 
qiiu ligni, quod 1 jTi/r/ ytdla nomi nz nt, 
etiam odoriferum ligmi, firicmn 

ilii fqu eres quibrys;C hina i 11 u Iti is eft. A b 
hoc promontorio ad Vpcumm a ebeinenu 
i Oh imi L jacet infula tsfyn*w , {ii b dominio 
Chinx.Inter hanc i n fu fani & conrinduem 
omnis generis matgariramm pifcacio dt. 
Ab eode promontorio in perfetutionu tra¬ 
ctu s ad V poc^d a p er . m i 11. In 1 u J a Afj&to 
acct cu m m be i 2 ♦& di m idio gra. Ha a L u - 
ik.uusadmixtis mdigpus hatiratur. 

A Macau ad Botcajybicum jn fiim infu¬ 
lis pleno incrorfum civitas Cantoris /icaeft 
i4*& di midio gradu, dit hirque a ejfytxaiw 
3 o. m illi 2t i a: Metr opo i is b uju $ p ro v hic ite 
jllacft, mercatura: opibus rediens, ac Lu- 
f ranarum commerciocelebris' cum is la¬ 
ciis unicus fit quo cum Chineufibus rraft.i- 
rc poliunt i 

CAPVT XX Iit 

OpukntU, ftfiarw t ittHniritoic; regni 

Cbitta $ alia^ue memorabilia, 

R egnum Chinae fub tropico Cineri fi- 
tum dt, ct 4 itufqucomnis in Li bona¬ 
tum a ac Borapc-Iiotcn ddlrur^oo: mi 11 . fpa- 
cm. Ad larus Auftralchabct regnum Cm - 
chmchimi:, ad borapelioten & Aparfuam 
Tartariamjtcrrifqdn Q£tiden talem Clune 
plagam inclinatas ? ubi populus candidus 
[urajuiit) habitat ac nomine Carhay ddig- 
nantur, i neo lis (ut quidam exilii m aut} plo 
rsfqtie Chriftianis , quibus Pcrfue regnum 
pro limite fit. Ceterum C luna: regia, qua 
adTartariara vergit* murum habet { ut fe¬ 
runt) iongicudmein jcb. jtidl. porffidtum. 
Id ita iiirellige. Montes multi in hac parte 
velutin theatri vioCSii regtiLim Chui£ cin¬ 
gunt* Sed valles inrer hos montes patdnr,' 
quas tum murus verticibus monti u aquat: 
So. m i I liari d v al I iu m d irfi idtus e fi. Tart a ro s 
oltm te u m ile Chirne regnum etiam anna- 
ics gentis docent. Verum cos expulerunt 
indigetiafi, u eque reg n o i n p oite r u m fecun- 
tns GOnftarer, ad venus hofrilej- palante (que 
Tartari® populos > murti m erexae, qui in¬ 
cini IOI1CS mi ci t. ts pro 1 1 i bc te t ► ab c u f em¬ 
pore quies Chiiienfibus fuit. 

Pro v i noi as i j. re rra C Ii i naf con rrnet > fi 
inter cas ik mfu la y/} computetu i% Sua 
fi ngu I is #ccn.i p ol i s c Jl t n n dc .Sr p ro v inctx 
nomen denvacur. In meditullio huius reg¬ 
ni lacus eftingens , c\ quo milita flumina 
ac torrentes iukiujn?u\ iautd afiluentii 




aquarum, uc per uniycrfam termm iuvi- Adunato * 
gia,Lembi,acnavigaiiput; P“ 
inundent, Hac aquaium copjaabundan- 4430 " 

tia: ? Hcundiudfquerctum caufad^ ple- 
neque inde civitates ad ripam fluminis ali- 
cujus (pethurur, ingenti commodo & 
con curi b moruliu- Maris tra^his permaxi- 
m u s ef 1 /u pr a oi i in es quos c ogno v j m us ,ad 
quem provincia: quinque nobiles jacent* 

Canuta fi ve C;w.f 5 , Chmcbio.. 
quijn (I ve Tfyjtftjfn & i\m f;m qua: quidem 
polirem a dfc ad Borapelioten, Hadem curil 
reg i s m axi m aq uc m i 1 iru m f re qu c n tatiouc 
cel e br.i t u r, cqu o d T arear is vidua fit, Alio - 
iunc hanc inter cancris C ha mc provincia? 
pradUntifirmam eile, ac idcirco a rege m 
f labi rado nis commodum delccUm. Tota 
regio lembis^UEbus flumina interiomfu!- 
c an cur, ad miraculum uiq ue plen a eon fpi- 
citur. In folo fl u mine pottuquc: urbis Qtfi- _ - . 
tuzu , plures lembos & iciphas cerneres, 
qukm m univerfit Hifpama. Aei ipfc fua- 
vi fiimus,i ngentem tcirje fecttodlutem in- 
dulgct, i sido m axuna frumenti, oriia' at io- _ 
luinquelegumiiiu copiacft ^ pet integrum cimw 
annum, vd ferendq vel metendi apto rem- 
porc, Terrae interi ora elephantos quofdam 
habent, leones, tigrides, aliaque iirvaani¬ 
malia. Qux mufcuin gerant bdlioLit mu i- MiiTetfj vate 
m hic iiiJ3C ? illae catellorum magnirudi- 
n e, ac i m agi na, iepulch ro ad ali q uot d ies 
i n c 1 udu ji tu r, in deq . p ut refafe mu 11 is ver¬ 
beribus macerantur, donec caro fanguini 
inifccatui: Tum ex pdie carne & fetiguinc 
ro c u n d?e unciale (que p j. lac fi u u i s q nas Lufi-. 
u i 'j i FaUo vocan t , ac per oibem di ft ra h u n - 
tur. Feles quoque niirrit Zlbcthxm , zsfU 
pdhum live mb&yunu ferentes: Equos 
pariter, & d minores E uro paris ? aufero 
gallinas, anates eximii abunciamia 3 piI ci¬ 
li m m a linor u m a c fluviali u m cx \ re m a c ti- 
5 tm copia eil, ali arum que rerum ad fuften- 
tationem liominuin. Auri argeiitjquc fo- Ar^nfodlcif 
di nas habet, a quibus tamen regis edicto 
f o libres a rc e n tu r, i a de tale i b i itj eral 1 u m 
exoticum eft. Sed nec ideo minus ardes nu- 
rea argenteaque fupeikttile nitent, diftu- 
fis patii m opibus* Argenti fani' finia-fima- 
tjone major caritas ci\ quim auri, quod 
auro divafaprccu rax£qu.elmr, argentum 
vero certo pretio conflet. Margaritis i ca¬ 
ret, <iAlwif]wo ex infula &: provincia Ay 
n.tOi Fert ptererek argentum quod vitium 
vocamus , is, forium ac dialyba* bracteas 
ftaniuuu, plumbum, fulphur, aliique me¬ 
talla , etiim ■■>yfwb.iYu?Tu. FrseieriiLis de- rhe^i r,- 
m li m d i v in as a t cblqu e p to?c n tu s redi ru f- B J ; ^ u « r ■ 
que, quibus Chinar rex opulentus dt, in 
quavis metropoli (itaijunt^rhefauios luos 
occultos dc jam olim coiIcdtos habet, St- 
ricavdlis incolis vulgans dt, ut nobis ex ^j"^ rju1 
vili Umeamine; ufqucad ratos omncin- 
duimentumex ierico fluit, cti&m ex Atra- 
u licis puitilque pannis , quos 

C vocant^ 

mf 












































































































































a6 


H iiicl juftlftii 


foiccltan.*. 


vocinr, facili ex copia ingcnri fcrici per 
uuivdrfuin regnum m arena. AJfirimnt pio 
vero:Ex urbe C t mtuu annis lingulis m l udi¬ 
am defem trecentos q&mtMlos fenei, p ne¬ 
ce i quod ad inLuhs Pfulippinas JirponLim, 
&: Sia nam cranfininitur;Ciirn adhuc domi 
unca copia mancae , ur e lafCbus oneran¬ 
dis fu fH ceret, Ii ne notabili i m minutione. 
Multum quoque ibi lini, inultum gollypii, 
v i ii ad m iraculu m ufque pratio. 'Pareda - 
tuirum-t autem inimmim quii enumeret? 
Illic in indiam , Luli tamam Se novam Hil- 
pinum^e e. plurima: vdtutur. Sed tcmiifli- 
ui.r mater \x Porce Limi nemo mfi periculo 
capitis excraregnum dtfcrtj fervantur illae 
du j uxxae pvi n cipi bu s ac n i agiftrami s ta n - 
ii tenuitate ut cryfbilmorum fu bti litatum 
i i i pete n t. P&rtehiu i u te r io re regi a n is p 1 a- 
ga conficiuntur, tx certa cerri: ipecie, qnx 
durifrima efi, ea in, partes mollitur, vel 
mol i tunditur, dfleimfqui: mjech mace- 

5 acui , quoad duritate devicte Evpuqne vcc- 
iata ( quemadmodum apud nos agricolas 
he ui butyrum exercent j m iummitue 
macerum excernat, cx qua fabuliffimum 
opui Iit: fuquirur fecunda c radior(oboles 

6 nide alia aeque aha, deterior fempor fuc- 
ccilioiK. figura ac imagines quadi bet pdit 

inguntur, demum fornacibus impolita: 
m eam quam udendum formam re- 


Opulentia & fxlicicas regni Chius. 

cipiimc, qux argento foluunrur. Alterius 



eri 


fedi ea L Citii 


M’-j ni li-aetetf 
C hin e. 


diguntur. Eadem regio faecato abundat, 
melleae cera, vili pretio. Fi udius notos no¬ 
bis omndquc fert, e eram alios incognitos, 
tta nec Hiipamxufquara cedit. Mala ha¬ 
bet aurea, quovis iaceaio dulciora, Eli- ibi 
frudtus, quem Lichy u vocant , pruni in¬ 
iter, fcd sUofaporc, guftu mirifice com¬ 
mendatus. Nihil (ne emicaorationecom- 
ple£hr ) decfthmc Eerax, in quam natura 
ttiabiuuUmej: fua dona profudit. Reditus 
Chin£ Dornim permaxmaos quis enarret? 
Ex vectigali quod telis nomine in flumine 
Cantffi provincia: colligitur, annui’ fdqui- 
imUioncrm accipit, unde facilis ad cetera 
fuppucutJO dt.Vibcshujus regionis univer- 
li ex lapide quadraro conihnt, csdtatis 
ad defendo nem propugnaculis, ac foiEs 
flummibufque dudtis ad ftcuriritem. Ne¬ 
que tamencaftdlis utuntur, aut arcibus, 
ied cuique porto: impolita turris validiifi- 
ma, tormentifquc imi-uda, urbem munit, 
Atmis etenim omnis genetis uruntur,fclo- 
pcris,arcubus, fraracu. divcrfe forma?, gla_ 
diii, dypcTlque. Milites m bello lon 


S* 

lTv- 


velhbus incedunt ufqiic ad genua goily 
Mi!LTuCfi:n ? p to fttpans, qua framea? ghdiivc iftum 

kcute excipiant. Regiis ftipundurtis in- 
hgne cil rubro live flavo eoiore galenis. 
Horum nam crus line numero cft. Habent 
Duces, Decuriones , Centuriones, Mille¬ 
narios , &c. pro ratione copiarum. Er cil 
Ducibus certa nota, ac ini igne pote flatis 
tit hinc colligas nammini cui prarfunt. Ad 
novilunitm ddeclimi agrmr, llipcndia 


quippe moneta: nullus ufus eft, AigcntUm 
m partes funditur, atque ita pondere fu o 
fulcipitur, proinde continuo ad manum 
fiLnrbd ancus, cum inlfmmcnro ad^rgenw 
fciffionem. Miles ad quod vis novi I unium 
ftipendii vtee pretium lefqui-reali accipi r, 
ki tlxu 11 d imi adi i m acitinc m c c cera mm «- 
mm,quaruor ibiducacos iwc ii-Craolinos 
va let, V iu u n c fu perfl itio ne gen nisu m, n u ! - 
laMacbometicac ieCtae mixtione, Diabo- c „ 
Ium adovanc ; cantiim ne noceat. Proinde n*/ ~ 
mori enti a nic oculos Diaboli figura th¬ 
urum i, dextri pugionem, liniftra folent ce- 
neims. E j une ut focis oculis infpiciac mori- 
c lis , fuade 11 1 ; N c a I tero m ueculo mal ign i- 
tatem ejus experiatur, holctn Lunamque 
veluc conjuges venerantur. Edypfcos tem¬ 
pore , multis frcrificiis Dei iram timidi 
a v cr tun t: N c vita m illi s eripi ar, m agn i onv 
iiLuin conii cmanonc:IinmoLtaiita te m tini- 
marum hdc concipiunt, prcemisque bono- 
tumi&f malorum, inde fcpulchrorum cura 


er ur.i- 
S rudia 


i m pe n fio r. A c a de m ia ru eti ib len d o r p 
vcifum regnum in (ignis plane eft, 
ibi Phtlolbphis Icgamquc patiis 8orent, 
luiilaatlsmationc biltaJium circa honores, 
cdm doclrina- tanmrii atque eruditionis 
delectus habetur. Inde eruditis cunfti Ma¬ 
gi liratus parent, rnaximifqac follem m ra¬ 
tibus mmillcria. Vita onrnis jucunda, iua- 
ve: ac plena dignitatis illis dt: Hos Lautm 
& ijfytundannas vocant, qui fellisgdhn- 
cur, velamentis ex feneo, auro argen coque 
tectis. PotiiSmum gemo ac cuticuh in- 
dulgem , ar omnes pahim Cliinac homi¬ 
nes. Summa ubique pL£thntia apud narro- 
nem illam do^rina militat. Nemo m pa¬ 
tria fua munus aliquod Gubernatoris aut 
MagiE rarus fu fdpit, lege prohib i tu s. A n 
ob tam caufani; Ne amicitur aut aftmiU- 
taris ratione inductus m judicando a rcfU 
] ut titio: regula difccdat? Ita quidam arbi- 
rrantUC. Cum e>; iiipra dictis aliquis e vita 
difeedic, mulca is commonendum vxo- 
rum ac famulorum lequela honoratur. Sc- 
pulch i iimque lpfum monilibus autoq.&c. 
impletur.Sic vitf fequcnti (utputantj liras 
honor iuaq uc cooia erir. 

Terra ipja remperotiffima efl optimi* 
que neris. Inimim cniin fumit altitudi¬ 
ne uovendecim graduum, & quibuidam 
iu locis altitudinem quinquaginta gra¬ 
duum fuperat. Inde certa fenihtans piu 1 - 
fumprio, accedente contmua incolarum 
m colendo moJioranddque agro mdufttai. 
Pedem nullum in China videas tccrae , qui 
non £uo proventu gaudeat, neque rplis 
montibus collibufvc exceptis , ob hurai- 
f|um muJritudmenj. Pellis nulla incmoni 
ibi invaluit. Er lege vetitum eft (everiter: 
N'e quis abfquc Jiccjiria rem fe efferat * ea¬ 
dem lege inccrdifto peregrinis accdlu. 
Mendici ociosique orun^ atrcci cdifto 

fubhti. 


st 




K&rcti 


Fiintfii 


Sicut CW*>- 
























































































































































j-niiu Chi 
jn f.ilu.ra U 

(viUcuii 


ffctooCti- 


«S 1 

tui Jufce nominibus. Fcqmem , 01 mt& } 
c&y * Stffitan } Xanfij > Oqutym, t^ficheo, 
Hova, famon , j&rtckco t Cheqti?am r $#xi t 
&fytwtL, OmniSus ferefluminaiiia cor- 
rcntdquc AuiCj impertito jca facili com¬ 
mercio , tcncftri itincrtfive navigio. C Ili- 
ncnfium lufioms & annalibus in hifec xy. 
provinciis k Metropolitana: urbes no- 




Tibff, 


Provinciae & urbes Chinae. 17 

fublati. nulli ratione admittuntur. Getis filium gubcinantui ToUndna fcilic«& Ptl)V ; 1>curaK 
jpfa pulchre formata, communirer lajgi ^Pagtia in qiiaicx moratur: Ccrcrardicun- chi**iw>wl- 
pinguedine daturam pradkncetii oftemar, ' 
fheie lata toiundaqunoculis rninmis, pal¬ 
pebris grandioribus liipcrriliis elevatis, 
parvo humitiquenafujbaiba rara, feptem 
^tovecrinibus infia fupiaveos: iiibmen- 
eo pili admodum nigri propendent quos 
fummopt-re emam, ac pc&me tominu5 
excreent, Capillum viri juitaac feminas in 
precio eleganter habent, prolixumquc ttun 
adolefem permittunt ,quepoit in nodum 
in vcitice cogunt, in jedto ex Urito reticulo. 

Qui jirna m are habitant circa Much#u tk 
Cunton , ubiLu fi tam frequentatu , colore 
fujit nigricante , ut oErmopes A fu eae de 
Barbaricae paitim Hi (pani. Sed qui inte¬ 
riora regm anent.Belgis Gcimaiiiiquc eo, 
lore haud fune ahfihniks, Etiani inter Chi- 
nentes aliqui prorfus nigri confpicitintuir, 
grandibus oculis & denfa barba. Verum 
pauci tales fu pe.S tat opimo, & CMiitnfcs 
ita narrant, gentis dic quoddam mixtum 
ex Tartaris , aliifquc vicinis nationibus 
n ond uni i e n ft n dtti i n terdidlo eo m m e ici n, 
u t fu p ia rei a tum cft, V n g nes fImftra: m anus 
inepr® longiores nucriuntjkgealiqua mo¬ 
ti fu iique cerem ori iis. Veftimcma utdjxi- 
mus max j me ex fcrico con itant t inter eos, 
qui ahciijus funt txiftimnrionis. Plebs ra, 


men 



nuis vdtibus, aliiique vulgati¬ 
bus pcntfis incedit. Pannum cxlanailvc 
holofeiicum in unlycrfa China confuerc 
ignorant, lirik abunde materia fufticiar. 
Mirantur ideo Lujfi canorum htfus generis 
me re es. Fa 1 trs i n® fu m pt iio fis ve ffcib-ifs efe fi 
nent,parentibusfluencibuiqtietogis, mo¬ 
nilibus vanifque gemmis, quii crinibus, 
qik pedlore mlutkes* Manus ftudmf^ te- 
gunc , raro prodeunt plurimtimqoe domi 
cegaiit.Minutos pedes elega» rue caufii ad- 
fcoant, idroqiie a teneris unguiculis plan¬ 
tat fafci is coh i bentur, incrilu in poflenim 
mokftifficdo. Ex tnar it6ru zelotypia fiuxiile 
hanc confuetudinein ferunt, ur ita difH- 
cultategrdlus procundi Ihidium minueicv 
mr.Erenim vin maxime zelotypi funt,plu- 
rimu mque mulieres ad libidinem & luxum 
inclinare. Qua- in dignitate aliqua funr 
fdlis gdt.tntiir per vicos ? in quibus per 
cancellosperfpidunt euntia , ipiae anemf 
we vifac. 


, i 


CAPVT XXIV. 

‘Trevincit, iitb& , alutqm mamm- 
bika regrn cbmt. 

R Egnttm Chinar (ut nariatum cft J' in 
xv. pro v i n c i as d i Ihi bu 11 u r, [ i 11 g u 1 c a m - 
pliLlim i regni alicujtij m Europa magni- 
iudincm nrquanr s iins ur fcribittirfpkdis. 
Pro rex pnedl his quem Chii lenies Coebi n 
?ociiu. tx i is per rege m tegifquc COU- 


minamur, ixjjj.Civirares, utcrumnum 
vicos magnitudine ac fpadbtcTntum ur¬ 
bibus pares excipias, undSregni amplitu¬ 
do facile confdexatur. Plurima: civitates 
ad fl u m eii a i j q uod j ac< t, v i v am q u c aqu am, 
foilis lituiliinis , dndla: muris pulchari- 
miscrafiiique, ex lapide quadrato, Poince- 
rium csrraB: intra urbem , quod lautudi- 
ne fix adequitantes V3ros ferat, conlpki- 
cur. Id ad facilem t murorum contchi piati¬ 
onem fervit, ne ufpkru deficiant, maxima 
enim curi ruiuofaquique reficiam. Vi® 
i‘cg u i t o t 'U s pu ] eji rc i\ tatae fimt, u (q ue ad 
mon ks i pfos, ni agna u b iqu ea q U au carc 
Frdri fp i di a po r t am m ur b iu mq de puldier- 
1‘inais archiTcftpuE lineainditis fomuta 
videns, mbus qiiatuon r c p Ortis circa in¬ 
troitum excitatis , egregia artis fabrici. 

Ferrum valvas munit, placae autem pul¬ 
chre lirata urbem vi fu longo & re&o m £- 
nefn ufque fecant. Ad platearum fines ca¬ 
merato opere fornices ftant, in quibus 
maxima mercium copia cnne&it omni¬ 
um rerum ad necefRcatcm & elegantiam 
Deinde arcus ex quadrato lapide conftrU- 
di, figuris ac imagmibiisdepidi, plsfcai 
tnumbfatit , ad voluptatem ac lufum ido- 
n ei * Om fi ia eteh 1 m fefta | u fu fq ue- C h in ei 
fes notffccexercent, atque cum arctisidos^ 
faces Iticeinjque illtiftrant, infigni maxi¬ 
me fpedfcaCuIo. Tubus fere januis xdvs oj> 
natus caufa parentj media maxima efb Hu¬ 
miles aurem liintaidcs, fine tabularis # in- 
genti tamen introrsum fpacio, horrorum 
ac viridariorumfupdlecHk otimigcna ad 
delicias. Civitas iti qua rex degit Xmnun 
iive Tsiybytu vocatur , & a quibufdam 
QuhiiAy. Nomen XunricPi* Cn inenfmm 
idiomate civitatem ccdi figniftear f m pro- 
v i n c i a 'Tfigaut e a fi ta rif , magn i tu di n c ad 
miraculum celebrata.Longitudo canta di, 
quaritani uno die eques funerer s tum aha, 
imrr irifinifemiranda qu® orevitatis cau fi 
cunlcfb, Hac in urbe regiam luam Mo- 
narcMChinenfium habet iuftrudtatn oin- 
nibus deliciis ad ufus fuos , uxonim & 
curialium* Ducum, Comitum, Baronum. Mcmofca- 
&c,titUloV|( 3 hinenfe ignorano Nemo va- ducnhali ^ 
falluiri habet, mfi aliqua Regis lokmni 
indulgentia* Poft mortem Eu[ufnodi be¬ 
neficii ad [legemredeunt, poteftque Ii he¬ 
ris ca adiintic , quibus tamen fere per- 
ihmitj modb idonei hnf. Regem que no¬ 
vi lidei pnrihriciiicsignofeiir- Inflngialis 

C x urbibus 

















































































































■>j{ Provincia & urbes Cliinas. 


mbibus principibus , ubi Gubernatores ac 
Prorcges in iperijune» p idura regis depen- 
det, velo ex Attalico panno titia. Mane 
corudic Officiales cmmes , iftrta, 
dmw, &c* honoratu debita te ve te urii, ve¬ 
lat in ptaribntem Regem* Titulus autem 
Regiusdt; R e x et Domihvs MvK- 

Sl F i l i V 5 QjV E C OE L l p 

Telum in Cii uni nemo portat i^quc do¬ 
mi habet, cxcepns iis qui liipejidio Regis 
honoiunnu, quotum etiam fiiii militiam 
u: hereditariam cpnfcquumur, Ingenia 
Cliincuf^im acuoUiimi es iis qua: inde ad- 
''irricuvdii feruntur fatis perfpici poliunt. Canos ve¬ 
li^ accinctos iuufu halxn^in formam na¬ 
vium fu bjcdlis rotis, tama indnflnioperif- 
que eo nem ni nue, ut in campis eadem ve¬ 
locitate fetantur , qua navigia. in flumi¬ 
ne. Emendi ve ndui d iquc fcienrii pollent 
maxime- Qui .meem officinam habent ta¬ 
bulam pKthgmit, in qui mere i uni quas 
veuaiiut vdut index continetur. Artificiis 
lingulis lingula: platex fu ut conflicti ea', 
continuis habitationibus, fucccfilonc etJ- 
am certi liberorum in eadem arTihcia, qua: 
parentem exeicucre , nili alitet Magiida¬ 
tus flatu at. Ditat 0 jam , vacatio a b opere 
penmtEuui j ipfc nihilominus officinam & 
o p :m . u ios h a be t, co fq ue o b fervat: Mon eia 
Clunenfumi ex auro argeiuoquc fine lig* 
no tAvneu conflat, Eu in minutas partes 
IcinditUTj advolarem ulqueoboH. fluam 
Gillm*. an- CeU£2 mceces o m 113$ generis, gallina an- 

SteraATca- P^ CCS > &c ' pOLldcrajI- 

duitmc, tur, eoque modo venduntur. Vxorem u,- 

nam ha b aut, quam legi trimani vocant, 
atque inde alias quotquot alere potiunt» 
Filius ex legi trimi uxore poti ilinum fuc- 
cdliouis partem habet, quodfupeieftcete- 
c^ridubsj* ns Ubais diftribuitur* Matrimdn^Jjb^ 
func e^c pus fratrum, lororum, confb- 
bjinorumquq. Sponfus amcqpam Ipon- 
Um domum deducat dotem pnclUt Ipon- 
fe* quam illa ad patentes defert in pretium 
fumpcuum , quos in educatione tuLemnr, 
inde cum iponfo domum abit. Quod ita 
dotis oommc dat ut parentibus in totum 
cedit & ad eorum arbitrium difpcnfuur: 
Demum 5 quod poti diorum morte fnpcr- 
eft, filiae cedi t a cujus fponfodos taiis pro¬ 
sto e|lt, co,modo qui plurcs filias habent, 
opulentia ceteros fuperanr.Ex fequen tibus 
hffa- jnugmtbqs patent figurat ChincnluR 
vitorum ac mulierum, &: Maudaf inorum, 
modo quo letiis griEimur, ^jn flumine 
navibus vetfci gemo mdufgcnc. 
s „ m[| Lingua Ciunenftum multum diveifa 
ril. Scriptura autem mcellecbnj imer fc 
communicant. Vcimcur enim figuris C x 
quibus Alphabetum line numerofotbenc. 
Figucxs lias cum diverti coloris charta, ca- 
I a m os 1 re m 6: a m m c n e u v; dc re a pud Fa ] u - 
datui m beer. Opiix eEl autem magno ufu 
ptolLxiq, memoiidj qui omnes cxa^Tvclii 


iiuclligcrc, camque ob caufam tauri npud 
illos doiti pcntique homines adtimamiu. 
Charta Europx chartis fimijis dt, vei.im 
non ita candida, 1 se vior quoque & (ubti- 
lior. Ea ex omni colcrc olcgantiflimi: iit. 
ScribuntauccA arundinecum penicillo ut 
pj^occs. Typographia, tormenta bellica, 
putvk tornientanus^aliaquead arma peiu- J c 
ueu nam Chi na a 11 te aliquot ikxu Ia luere, 
vulgari ufu, ita ut origo memoriam bcmi- 
mim fu petet. Ceterum An n.des illorum 
habent primum Chiqf Regem Magicis at- 
tibus clarum, tormentorum ccceroiumquc 
bdlicoru inlbumentoui repertorem ftnllri 
Tvpographia quoque valde vetus di: Libri 
quippe tepcuuncur, jam ante joo.aut^cg, 
annos imprdli,quim m Ernopa ars eadem 
j n n o {cfc e rct. Mul ufane libri inChina ex- 
itant, curioli etenim fcripiotes iunt,omni- 
u m rem m g elbir u m ,arti u m, legu m 5 ed idt p- 
ium, eivilmmque iantlsonum, Romanis 
antiquis Grieciique nequaquam hac in re 
difliniiles. In conviviis epulriquc invita- 
tis lingulis mcnia lingularis apponitur, 
etiam ii aliquot cerrram conviva; dlem. 
Menfa:autem pidiura iniigni,hguri$ ac flo¬ 
ribus pictis, ad mirfficam dcIeCVanoncm 
iuigeiu , atque ideo mappis non uruntur. 
Ckcundam tamen orbem menite panni 
ex ierico, amo argento ve, pro dignitate 
holpitis, ulquc in terram dependentes* Ex 
angulis autem calathi extrema arte con¬ 
texti demittuntur, floribus oderiferis, om¬ 
nigenis hguus ac imagimbws cx ficcaro 
an rato con kft 1 s, cicgantiffime imple ti. In 
uienj» medio cibus optimi pr^pamms bo¬ 
noque ordine in patinis ex poredanis ap¬ 
ponitur, fumptuohtate lingulari. Cibux 
denique liveo* pifcibus ^ five c.x came con. 
flet, otlibus ante exemptis in partes fciftus 
convivio infertur.Manu tangere epulas in¬ 
civile habetur & fiint in hunc ufum duo 
ligna nigra Sc orbiculata, qualia apud 
Dodomm Laiuditnn a me illi donata cen- 
fpiciuimir ? quibas Rite admodum ,emm 
m vel micad.ccidat,uci norunt.Ideo neque 
mantilia td fu i habent, nihil enim nccdfe 
cfl, cum 0$ inamitqne nequaquam coura- 
mincnc, Potus dt vinu cx oxiia confelium 
& inffor cmife decorum, Srrpd bibunt 
fedparym, vici^aliquando repetito hau- 
fl^antequam calicem evacuent* EpuUs £c 
co uvi via Muflces umko de leda meto con¬ 
decorant. Cibum la^peiS* varie apponunt. 
Salutandi hunc modum habeur. Ex ple¬ 
be homines linificam claudunt, quam dex- 
tva tegnne ac pectori admovent, magidi 
fummiiraque capitis indi natione. Hoc lig- 
numamnu in amorem adfc&i ' 

mbus j unita etiam pecora exprimit, mul- 
us adjcftb prxcbxsc benevolentia ver¬ 
bis* Nobiles flue Mandormi obvii con- 
feflim manum ciaudnnt, junitts digitiip 
citciflo fadto brachiis lunatis-; Ira itanrc* 























































































































































Civitatis iz Infulx Machau dcfcriptio. 



capvic inclinant, fumtm comitatis, fuper 
priore incdlu contentione, ahifquc rirL 
Wquos ilicei proceres nfurpam* Et finit 
infimu hujuirtiodi, qrne perfequl omnia 
ncqUCO j nam mcenturri libros cre(ccrent, 
live regum, live gentili ddcripiioue fputte- 
jnus* Qui ktiusea cognoietTecupitlibrii 
fetis ioitmJS GOnt,rivi de Afeudoca legat, 
qui txHifpAnica lingua in Latinam rran- 
flatus dl,& quamvis efiotes aliquos finiffe 
informatione A ut horis habeat; tamen ple¬ 
raque vera continet: jcftuquc dignus elL 


T 


C fiPVT XXV. 

Cottii (y infuLt tJfyCiiehau m Chtrta, ubi 
Lttfuitm negotiantur & habtutnr,ejus ticgo- 
ttjtionis ruito,pretia, mtnjkrd^ & moneta, 
cum Cbtrid j tum AFalnee*. 

Niula cum civitate Machatt live AFabytu 
aXufitanis habitatur, quibus Chmenies 
mixti fune: Mli ntercaruram verius urbem 
Qintofi^ exercent , unde C bine ufesomms 
generis merces apportant, cmptuqueprofi- 
dfcuntur, cum iplisLufztamsnequaquam 
ptrniiiliim fitCaimmil profici f ei. Cererum 
ub i ai iqn a ex Ind ii n Liv i s Ma c 1 1 av i am ven 1 1 , 
con&ftim eam K i an do rimis fjvc Guberna^ 
tor meti eu r i n lati tnd me & longi cud i ne: i b i 
Tti't^v n tum c o m putad tm e per d i m en ii ane i fem 
ftSDLaU * n av is facta, ve£tigal exigi t, acproi nd c one- 

nnck navis fictu t arem permittit a abfquc 
ulteriore tributi &iarmnt::Tunc& Inditor 
quida eligitur Lui e ramis limis, qui nomine 
omnium Can tonum naviget, ibique res 
fo c j ore m a ga c ■ 1 ed c id e neqn c p c m odia r i o 
in urbe conceditur, magnis poenis vetita, 
Vrb$ Machavia. JLufitanum Epiicopum ha- 
bctjAtch irpilcopo Goi' futiraganud. Quo¬ 
tannis finguhri diplomate Luifesm* regis 
Mac h aviam. n av is ex hfd lavem t;C n ju 9 qti i 
dem praf fe cbj ut q n e n i a* 1 m oi h t m & are i u m 
dignitates illuflnbus tribuitur: Mac h avi.i 
«adern navis in Ia poni am abit, ibi u conus 
j^winj^ fu (cipiat, i n d£q u e \ la c h a v id repe ii t a M a- 
ticdi p oi t niv i ga t, u 11 i mdque G oam :Nen i o 
na navigat, prarterqUam diplomate regio 
munitusquod certis vicibus fucccionci 
datui, eum unica cantum navis quotannis 
Goa iblvar Kdachaviam pcriitira, ita ex hac 
piofetKone qui regi miuifteriutn aliquod 
m India prift nerunt, i an quam pnumiunt 
referunt, Ceterum Chinarn ac Malarcam 
ver fu s cuivis commercia licira lime, nd ta- 
m en in Ia poni a m , qua: H ujus ti av igi i p rav 
fedo regis .gratia conccditur.Etiain Cnina 
vd Malace a nulla navis oneratur, aut eso- 
neram i, antequam harc Japonica exonerata 
vel onerata jit, poft cuique luus quarftus li¬ 
ber e|} j fniEque naves ex Ch i na Mrt Laccam 
& G o a m. Pnr fcdbi I apo u i e® expc d i t io ni s, 
uniriliiio. rnagmtm ex ea lucrum nandfcuturi&pr^- 
ftTtim inffnnfti lorre quadam pecunia: in- 
figrtiorc ad iniria commerciorum ac navi 


IU. 


bona 700.fivegoo ,Lallorum (utvocant,) 
ijoood*& jooooo. Ducatos facillime;qua 1 - 
Quofis mercibus luperat. Navigatio autem 
h,vc triiiannorum ipaciocomumeer confi. 
citur.Cu m enim Apri U men ie Goa folvant 
Malaceam, ibi ad aliquod tempus febind£ 
c Qg u ut u r fede re, op |>ort nui tat 1 v en to ra m 
intendenmS , qiu cereis ibi rcmpdUrlbus 
{ K$ nfvn v oe, me ) n aves i m pe 11 u nt, M a- 
ucca Mac h aviam n av :i g an t, i bique u o v n m 
liiciitiil 1 pa c e o,& q 11 od exc u rri t, t e m pol Ut es 
alias operimini!:, quarum polfea fortuna in 
lapamam profici Icuntur, lbique tcmpdfe* 
te s redi tu l c o m mo d as de: i uo ex i 'p odh 1 a res, 
aliquot mcnlbsterunt, m Madiaviain na,- 
vigent, c 1 rea q u a m utb emite ru ni 11 te ri u $ 
opp or m i l i r at i s fo r t una coguntur opp er in, 
eoniuinmato ita 111 redituabiruqui: muan 
annorum tempore. Per has in laponiam: LuUr^M^ 
navigationes Machavi^ pra:fcdti quoque «^/ingSite" 
i m mutantur. Qlian do c n im um navis Ma- laa^jjAtioni- 
chavia in laponlam abit, altera ad eandem ^ 
nav i g a c ione parata Goii Mac h aviam i u b 11, 
gubernatorem navis ac urbis expamr, ac 
tfumprima, navigationeperatb } Macha- 
viam rcdk,alteri laponicam cxpeditsonern 
aggredi curjpei, mittente gubernatore diicc^ 
dente, repetenti urbem pradefto ; admmi- 
ftrat i one, qui.ibi duratu fque i n c 6 m od u m. 
tempus Mai aceam e nav igL^ndi, reverrente 
tum eo, qui poferior inijponiam nav iga^ 
ve rar, ac Mac hav i x g u ber natione m ret 1 p i- 
enre uiqucinfequeiitis navigii advctuum 
1 ea M ad n aviam lem per al iq u 1 s Gu b e rn a ror 

reiictjCCrns adventuum recelleumque vici¬ 
bus uc fc rij&tum cfl* Merces qua: ex Ma- Merete Jtr 
chrwia m biponiam ferutirurcx fericocon- UlJVJ *' 
Iknt; Argentum earum loco naves referite,- 
magno compendio, Cetentm mennone 
Mac ha y \ e I. iit i, i u 1 1 d m i hi v 1 fu m al i en l 1 m* 






l 


m ferae fpccies mercium, quas Luiifani ibi 
fere emunt at* difbahunt, adjeftispreciis 
communioribus, qua parva immurationt 
autininuunturant creiennt, Chinenhum 
er i am Mal aeCteqiic pandem m dee larario 11 e 
adbibit, obfrequentiam commerciorum 
ac ditfentiam a Ludcania: Tttdiaquc poii^ 
iferi bus.Hfgo ferendam, inrChife frrici die 
tr ia ge nera: V n u m quod Lankjfn v oc a n 
idque optimum habetur, alterum Fufean 
di4umquod bonum quoque cft; tertium 
ve ro q uod Lanier# \ n h m# no ti no m 111 a 
tm\ Proner auterCi Hvc genera alia: feriri 
fpecics cbgrdr^ funt. Eli fcricum nondum' 
netum, quod rude yocauius , aliudque ne 
tum ^rvcrfattl rotuU^quod Lufitath 'figros 
nominant. Albnii>& rudelcrfcu Lani^nL 
vulgari precio per Picum { genus id ponde¬ 
ris dt quod poftcj explicabimus } ad h J* 
i;o. Realos majores aut Meros Imperii 
seftimanir, fecundum noftmii' monetam. 
Albu m & rude fcrkum Fufeon per Tktm 
J40,& i4j.Rcalisemirur,R«dis ibici Lan- 
ktwu Piati 7T* aut $0, Rcalis comparatur 

C 3 rei 

































































































lYinJfU Ia 
4 \x m 


5 ° 


Civitatis & Infulse Machau defcriprio. 


live cortile fcricu m album Ltnktfttt 
in Picum 160, i 7o*Rcalis con flat» Sericum 
album tortile Pstfcam five S/tftaw 1 5 o. i 3 j, 
RcaJis. Ex Caico tot dii albo Camn Piem 
ad yo* r J * Realos xiH m a fit r* Vari ac i s cn a m 
coloribus fmcum tortile eodem pretio ac- 
cipinin RudefiericuCaiUonenlcin "Ptcum 
jf,£o. RcaJis habetur* Albi Seriei Sindones 
(gubiarum communiter, nunc hoc nunc 
illo anno ad 100, 50* y$. Realos taxantur. 
Mulcus per Qttustit 10. unciarum feiitp- 
rem ve Redis emi poteil. Gjtera: autem cu- 
rioliiates aliaque iupelk£l ilis genera, qui¬ 
bus Clu ucnli: regnum abutukr/uis variifc 
que pretii* conlhtnt, non ita emis: Supra- J 
tinnii'antepotiflimum merces diilvahuntur 
ik a Luiirams m aliis partes negotiationi* 
bus avehuntur , prxeipua opulentia ac fre- 
quuitftriimcChiiiaul regni. Nunc de pon¬ 
deribus monetaque Chin$& Malace® .Ita- 
qui: ponderis genus quod MalJaceo: Bhan 
nome haba,trc$ Picos conJkinP&to autem 
66 * Ciuips Sc duos tertiarios , ut in lumina 
tres 4 Pi« 4 .qui 'Bharum faciunt 9 100* foetos 
habcanr,ram in majori quam minori pon- 
dece- Bh*rw Chi na: hab er 300, Custos ea¬ 
dem dlimanom; cum aco. foetis Malaec® 
m inori pondere; tres enim Cacu Cliincnfi- 
mn Malace® duos reddar pondere minori. 
Citam Ch in a: habet 1 6. Tasyos Chmenii 
pondere 3 qu 1 14 .Taeyos Malace® reddunt, 
JLuhraniae pondere autem 10. Vncias & 
rres drac lunas. Eli & alia ponderis ipeciec 
in ufii,qul Humum vocant: Hamus autem 
habet 12. Cactos minori pondere ; Cactta 
aurem 21 1 'aeyos Sc 1 6, HanttSc 8. Casti fa¬ 
ciunt uooXactcs 3 jufto numero & pondere 
ad 'Bharum m i 1101 is p 0rideri s, Sc iend u m 
praeterea Tasyttm Malace ce habere 16. Ma- 
fis t decemquc sJWajh & tres drachmas 
facere un uii Luiitania: unciam, Vnciamq,. 
ti ti a m cum dipudio 16. Afafis ceu ere , o £fca- 
vamque Maji partetTl;t^fdjSr«ff; pondere 
Vedi cur i apis BefirSw Ba^ar t &; adiimarur 
ifits ad duos rrefvt-^caMXjpro boni¬ 
tate ac magnitudine lapidis. Mahceicduo 
generlpondeium luiu; Vnum quod majus 
d^alcerumqued mimis, juxta hanc fcqui 
rem explicationem /#harm majori pondere 
100. Cactos habet, Canus 1 6. Tatyos, 
7 \u)us idcunciani vix Luficanico pon¬ 
dere, Minori pondere Bharm etiam ha- 
ber 200. foaos 3 foctkfoat 11, "Tacyos, 
'Jtteyfts ll-feundam Lubtan^ pondere p!c- 
no. Pondeie majori appenduntur fequen- 
ces merces lhpe ^Caryophv lio Nuces My- 
11 it ic® ,M a c is,Sa ndaium album de i u brum, 

/ndigo , Alumen, fanguis Draconis , Pati 
Dagusit.tj Civectft dc Sapo? n h Minori autem 
ponderatur Argentum vivun^Cnmabam, 
/Es } B radlc^Senc um ,B bu r,M iifcus, Amha- 

rum y Cahvttk( live tegnuin Alocs ; S[animm ? 
Plumbum^w^okum ex micis Myrifti- 
e.e fioiCj Ptrdcttz, Bcnzoinum 


Ca m p hora,&c ,C ctcru m merces quas Lufi- 
tam m Chmam quarftuose ddrmnt 
primum Reali majores, qui mChmaiupra inCh^ 
quinque TcPh)HQS valent; non quod eam 
monetum alteri Argento pi«pOnant a itui 
qti id m 1A0 regno Alge 11 ro maximun i pre- 
1 mm eft, ut iupra rettulimus; inde autem 
Vina qua:da miuflcamsr iwc Indi^O Itum 
etiam ex Olivis, quod ibi in precio dl. Ho¬ 
lo ferteum^ Coccinnum, quo plane carciie^ 
conficiendi rationem ignorantes. Specula^ 
Ebur/alia degam ion ex Cryftallo& Vitro, 
horologia ceteracque curio litares maximi 
ibi uiElimationeellent* Aeque nunc faris 
de regno Cinna:: laponia etenim rdhc,ul¬ 
tima Orientalis navigationis in fu J a, a Lo- 
iiranis dete^a hodieque nora, 

CAPVT XXVI. 

Jnfitla JafQtm 

I Nfulam live terram laponi® multis euri-. 

pis Buminibufque interfluam 3 plures fi-, J ^ 
mul infui® conficiunt ? magnitudine fum- 
ma,licec nondufuis cognua. Initium 30- 
gm.ducitjtranfifquo 3 8. A firmaChinf te^a 
ad Orientem So. mill. diftat, Ipaciumquc 
cx Machayii quoLulicani navigant adBo^ 
rap^lioren pync 300. milh habet. Portus 
quem Lufitan! fere cuinerciis frequentant, 
l^angafche dscitur, quamvis Sc alia fmt Qaa£Tutto 
negotiatioEii loca commoda .Terra lpfafrT ix ‘ 
gijacft,mukd pluvia mades^nveac glacie 
alpcra* glebas quaidam frumenti habet , 
praecipuus tamen gentis vkhis ex oriza dt. 
Quibufdam locis ipfa terra m montes af- 
iurgir, flerilitare infimes. Venatione fera¬ 
rum plurimum cibum incola; qmmint, Sc 
licetvaccas,oves,bovcfqueabunde habtdr, 
lis ramen dun tax at ad operas utuntur,cum 
cibum tx domtfhcis manfuctifque animo- 
1 j bus gcncralirer reipiiant, no minore fafti, 
dio quam nos Equorum carnes, Etjstm j 
ladleabhorrent, fanguiniscjnbi beftiarum 
portionem pte arbitrati cur, licet colore lit 
candido. Ceterum pifces vom generis ha^ 
bene quoseriam maxime amant; frudtns 
quoque diveifos ur Chinmfo. ^Edes pkv 
mnqueet ligneis afieri hm flramiue con- 
textisfabncantur,deganri fatis opere,int« 
opulentospraferrin^qui pulcherrimis Ro- 
icis, fmgtifari ibi ornamento, atria iua ac 
cubicula tegunt .Elegantes quidem non ita 
htnt iapom® incol®, Ut ii qui China: reg^ 
num habitant > Vclfitu tamen honorifico 
cx Serico incedunt, paucis aiias conteuri -, 

Argenn fodinas infula habet, ex quibus a ArcCJ3( ]^ 
Luiicanis Argentum in Chinam dcfcitur <Um. 
peimutatione mcrolitcum feiico alidque. 
mcrcibtUjqtnbuslaponu caret.Admodum 
autem, petiti fotibres inter Taponios repeiT 
unrur, aliique artifices vani, fbicrtiffimifl 
ad cuudta inventa ingemis. Ruibci ipfi« 
ex plebe hommcijab aliis nariombns civi- 

UtlCLF 


















































































































































JgjjpIfcU* 


VsIHnu B' 

Ufciu. 


SfealiHtt 
•u/iOl liiici 
C^ntaTu 6t 
EqttiOI. 


^5 [ Jr,Cr^ - 
r ^NiS molili^ 

Jtti aise- 

^ i( lifL., 

iisa, 


Infula: laponiae dcfctiprio, 

ac comi eat is pva ftamia maxime di f- 
fcrunrnon aliter moribus culti tjuainiim 
at] i is v ixif (em. Qji.xnd onca fi i t as exigit ad 
bellum ac ar m a pio rapti p I an d fu n t ,ve mm 
civilibus diffidiis nequaquam fercituban- 
tur.Indcqui ttfmUEi minas i ufbit,gladium- 
que educit mortis reus di, C arcem m ufum 
non habent, reos evdligiocaftigantjauc iri 
exilium mittimr.C-ipmraoinm&pci prodi¬ 
tionem heri debet, aliter congius atrociter 
feriet ipfum defenderet» Ex Nobilitandi 
aliqimcrmien commiiem * magna manu 
idiotis fu is tudufus oblide rurdbj mortem 
uthbihianu fui inferat jubent, (infegniof 
Jit, dbm us expugnatu rjOmneiquc ia ea in¬ 
venti trucidamur. Ideoiuievirandam ma¬ 
jorem vim fervorum manam domini im- 
plorant fer e, vulgari vulnere ut venerem per 
medium diffi ndant, Id mortis gemis com¬ 
mune eftdubeut hoc famtilicaufadcmon - 
frianda: fidelitatis erga dominos ; pueri etii 
in pcaefejitia parentum cx pertinacia nnnu- 
taque offenfrone, Patientes fanc omnium 
madorum funt * qrnbus mortales vexantur; 
a reneris etenim unguiculis oninem labo¬ 
rem tolera re addi icunt, undo capite ince- 
d u n tjtcimi veft i tu, tam h y berno cc mpo re 
quam adliuo, neque plebei Canmm 5 ve rutri 
etiam Principesregionis. Pulchritudo illts 
taris crinibus commendatur; ideoqucfhi- 
diosc capillum evellunt, cujus tantum cu- 
fnuiuin ili vertice cuilodmnc, qficm iea no¬ 
dum cogunt. Salutationes mufquo alios 
dvilitatis plane diveribs habent; acetera- 
ni m gc nti u na m on hu s, p tsedpuc C h i nei i - 
fium. Simultatem enim h.^ gentes inter (c 
gerun t acerbi (Emam: caufam hancdle ad- 


31 


ierunt; Ante 1 multos annos m Chiim rex 
quidam amicorum Iliorum conjuratione 
petitus fuit, quae tamen dcte£ta regis ani¬ 


l’iii obflrcpwenij qiiafdam tamen referam. 

Ei go cti m Clmicnfcs inclinato capite mu* 
mbufqtic [midlis obviosftlurentdapoirii 6 
conrrUakcos exuunt honoris dcmonfliu- 
lioi te: V hi Chintinfes fhnres holpites fups 
excipiunt, laponii coidcin f edentes lio no¬ 
tant, niagnar Jndviliratis reputatione - h 
quis itans aliquem fufdpki.Paib usn quod 
nos exeuntes Iiimimas, id illi prodeuntes 
depununc^braecas mirifice laxas induti, Vc 
apud alios cdnes aurei dcntefque candidi 
pql c h icic u 11 1 , i ta apu d 1 1 J os d c i bn rutata u 
bc iu nr , idebq uc omn i llud io ad 11: gr... d i- 
nemrcdadfei,Color albus kdtuni ibi lignar, 

1 1 igc.r gau d i u, ftr i u i n a: ea cIc m coiit rn: it ta fe 
vivunt famulus poftabulouL^firatifes vero' 
praabidantcs habet, cotra Hifpani^ mores 
G rav ida: ven tre a rdi Ili t no ci n gulo c ogu 111. 
ali^s ianlfimo cinguli complexu utcnrcs* 
fexpcrimenioque adfcmnt srdhrioiie illam 
ad faciliorem partum cou ducere. Polt par- 
tum aqiii frigida mox infantem abluuuu 
matrique parum cibitenuilque fubllahriiE 
parvo tempore putparantj cum nolte mu - 
fieres parta folucam d^icatd nutriant,Mos M ,,, 
com ed en di h ic efl' Cn i que fua menfa fh- d citdi. 
tuiturjlne mappis aut matitihbus^ duobus 
lignis cibum capiunt 5 ut & Chinenfcs. 
Vmum ex Oriza codhim potant, ufquead 
ebrietatem»Polit prandium olla cumcahda 
a^ponicur 3 quam ferventem ebibunt, apfta^ 
icSt hyeme. 

t/fniivtano DfPnhid. 

T met limitemfit c modum i» pone Chft a >ti 
rttincttLr^a.im cx tertis fruEldm conficimu 
r £ eicc£ iauripnilitudins^ac ab vtiigvptitf Bm 
five Bau vocatur. Ex UUs fifyttijHwdv (u-, 
munt T quot tilifruantulMm r&fhs ;n aqua 20. 
psvdo wquum , nf^ns ad medietatem. Hunc 
potum matmw tempore tfucvrt , m taberms 


mum m vindictam atrocem adegit: Mulri fitts firvmtm kcumtmt, T ex figuttw citis. 


tum Principes adfech m mortc^finna Regis 
fcntenria adverfus ceteros conjurat io nas 
fucios, donec ipfi /e nato res' adfinitate cou- 
piraris implexi. Regem adeunt ? orant, ob- 
rdkntun Vr mitiget fileplida mortis a iu 
aliud pomiae genus 3 quod non mitioris toi- 
menri hciEfleinfulas incognitao, ubi oxiJi- 
tim fadidiofa vita; ip fi morte gravius tole- 
icnt. Ita elememiam inter Bc juftitiam me¬ 
dius, i nnox los^ad fi n i ta ri s tam e n co m m i fc- 
racione tactos, folarcnir» Permotus Rex re¬ 
liquos in laponiaru miflr.Inde rantaadhuc 
animorum diilenfio,' nequaqua m’exr i nfdc- 
odii (eminet Cum fepe criamnum' hodie 
Iaponii Cbutenhum regionem invadant; 
omnia fpoliis ac latrdcmiM dcftrUcmlo,' 
Und? nullo in ter fb commercio agunt, mli 
mediantibus Luliranis» Majore adheee ho- 
ftihraris teftimbrrio divcife planca cetera¬ 
rum gentiu moribus vitam agunt laponii, 
Chinenhbus quoad ritus vivendi maxime 
contrarii. Singulariter ii sftas diffcremias 
£ei%ii conarer, faJtidiofoopereledtori- 


codcm more quo noBratts Fmnrn tgnl dtqiun 

tum mani itinmt*. Snmm-hum en potu con- 
priim arbitrantny, ac cakjitn, ventuftata 
exptUiiftc obturationes apersr^dre. 

Mos [aponiomm in pr.ciKirandis cpuJis 
a ritu altarum gentium plane abhorret* 

Prxd 1 6 \x fc rv en t i aq ti^ pul vere m 1 n i i ciilh r 
cx herba,quanf CLm vocaaii', in magnam 
hujus potus adrimationenidndc qui aliqui puiS^chi' 
opulentia pollent; loco fere fccrcto a- 
quam hanc fervant, eamque excipientey 
amicos lurmui benignitate depromunt» 

Ip i 1 ea n j Dolnim Pri n c 1 pe t qi/e prapara n r, 
fum rno i cem ol 1 aru m,q 11 1 bus h crb a c u ff o- 
di tue, coquini t ac propinatm prerio. Non 
m e i lor autuu hifcc oli is 'c'l ari cudo cit qua m 
apud nos gemmis ac picti olis lapidibus» 

Ex vctullatc&elegantia accis noinineque 
artificis commendantur , adhibitis etiam 
peritis talium s[limatoribus,eodem ftudib 
quo apud nos auri aigentique bonitas azfti- 
mamrjnde 4000. veijOOOjDtieatorum fc- ou* in Vfr 
pc oha vetii.s ac arrilicis antiquo nom ine * 3 ° 

clara 







































































































































Infula: laponix dcfcriptid. 


d 1M emitur. Rex B ungi aliquando ollam 
iribus fultam pedibus, qimcuordeciiTi mil¬ 
libus ducatorum cortipoxauit,&ex lapoiua 
alius Chrilliamis in urbe Satay ullam iri¬ 
bus etiam Liminis repararam i 400, ducatis. 
Eiiifn piclutf Eciam imagines quafdum in pretio 

picturafquu minimarum rerum ab antiquo 
aliquo artifice proftcbsdias qualibet funi- 
mi emere Undent, ita ut hujtifmbdi tabula 
v e I qu a tuor m 11 li bus du catorum x(\ i m.i ta 
cridiin ii e* Pan aiii in udone gladium uccuiii nmm- 

lUtiquc fabn reputant ■ calem rnbusqua- 
ttiorvc nnlLducacaru emete non verentur, 
Ylxc illis meniUa^hi thelauri. Cautam in- 
tcrrogamibus reddunt, eu illuhonc nolha- 
ru m de lici am m i n geni m as ac lapides * de¬ 
coris canium gracii nullo alio ulu; cum hi 
gladii, ollo:, ae pidiiuu uon tantum ad ob¬ 
lecta metum, fed u fu m qu oqu e pertiment, 
lultttLe 01 do quo Pol i ci.Ldefercduur hic cfL 
jnisiti. ^ c g C5 nominatur Jjcauj : l>i abfoluti Do- 

nlim tertarum esc illune. Ni lui tamen ps^ter 
necefiaria ad vitam familiseque fuirenta- 
rionem ex regni opibus fervant, cetera alia 
in Cumxos , qui vcfiit Comites Ducefque 
fentdiftvibuentes. HiaRege ordinantur, 
quibus & dignitatem pro arbitrio poceft 
eripere: Servire udem Regi coguntur domi 
militiaK|ue propriis fumpcibus, juxta Iapo- 
nia: leges i Cuntxt alios habent iiibditos, 
quos Tonos vocintfHi Baronum ac Fcudi* 
tariomm vicem pflgfontdnter quos relitas 
a Rege terras Cxnixt diffribuiint, cum in- 
fupet Toni m alios amicos ac milites fu a 
etiamnum fubdividanc, pari minifterii ob- 
lig itione par en dique nccedicate fnpctiojrU 
fius/umpiibus propriis, quos CXpair itione 
facultatum a dominis initiem i abunde fa- 
tis nauci Icuntur. Ius necis a exilii, merum- 
que imperium penes quo fque Dominos in 
hos fubjedos cit, Sne appellationis alio ju¬ 
remur reddenda: rationis fuper pteni necef- 
fitate. Neque tantum hate poteftas penes 
Do m i nos D li cd que contu bern loru viti rar, 
m ] £ " mISa* " ^ communis pani bu s fam i I ias, p.iren 11 - 
inlikfoi/ buiquedL illi doraefticos fuos caligare, 
verberate, ei ucidare pro arbitrio nullocon- 
t tad ice 11 te po ilii n e. Red inis Rcg i s m i n uri 
ruditui ngiL ftmt, cxonza diimaxai, Infmgulos ergo 
.annos Habet 500000. Fxrdos ii ve iaccos 
orire r nulli alterius tributi fpe. Ex Ilis in¬ 
ter 10, auc u. Cxnmt hngutis 3 oooo. live 
40000. Fardos dividit * quod veftat familia: 
<u:e proprii!que fumpttbus fervit, fiwixi 
i ndccum Tqhm pateipieant, Tom cum mi- 
licibus, rilquc liare facultas, juxta quam 
qui fque honorifice fatis pro dignitate fusi 
vivitdaponii fermonc quoque a Chinenfi- 
bus dilrerunt,milla intellecta mutuo,pne- 
tcrqnam cx lignorum ac imaginum notis. 
Multa ac varia vocabula habent, paratis ti¬ 
tulis divcrfis, verbi fque pio dignitate ejus 
em icribunt inftruta, mirifici varietate, 
ideo difEoilier lingua laponica ab exiens 


percipitur. Religione habent Chffienfmtn, 
idola colum, miniftrqfqufifaaSiUm ‘Bm- 
z.toi magno honore adfiuunt. Ccteium lc* 
fukamiu adventu multi Chriftiani vlftdi 
fuere, inter quos ik eres Reges bapti&tu 
ChriLtuin agnovciut, Rex Bungi vidd|ccf, 
qui inter Reges reliquos ( multi etenim 
tum adhuc incognita m parte in tenore Lu^ 

Ucaiiis) pote ntilii mus ei t. Rex Anyma; & 

Rex Om une. Hi Reges tres filios fuos l ive 
nepotes in Indiam cumlefuitis tnilcnint, 
u e. uide R o mam p e ceren t ac Pontriic 1 o b e - 
diemiam prdfarenr. Illi anno 1582. ex I.v 
ponia prokdtiGoam $$.venerunt, eo ipfo 
anno quo ego in Indiam adpiilernm, ira ut 
eos ctiamnum in m bcGoa invenire mus. 
AnnoSq, in Lufeaniam fupiadidi abicrut, 
atque iude Madridam, q^ua in urbe eos Rex 
cum Nobilitate omni, inmmo honore ex¬ 
cepi tjdon i fque amp! illimis atfecit.Madridi 
autem Ronum delati,a Pontifice ac Cardi¬ 
ti al 1 bus id m m opere eu 1 1 i,p era grati s 11 ali jc 
inclytis urbibus, Goam anno 87, rcverfi 
fuerunt, qno tempore egb ibi degebam , ac 
inde laponia repetentes ibi a ceteris infume 
hominibus magni aoelamatione ac fefti- 
vitate excipiebantur, fadla minianis fide, 

Europa Regum fplcndoris, Chiftian itatis 
totius apud barbaras gentes maxima cele¬ 
bratione. 

SiiptMaponiam 34.5C 3 ;.gra.non procul 
ab ora Chme ilia ingens i ulula jacet,^quam Coiejtiaf«j. 
Carcam vocant. Ea nondu penitus cognita 
el t, occul tat ietiamnu m m ag n i rudi ne } ac 
i Ruta una, mercium que bonitate. 

A MachaviiadCrEciam fjo*mi!3. infuhe 
quaedam jacent Lcquuirt*m inmoru& ma- L^tijtic^ 
joru nominc,i.&,milLdiftanc a firma Chi nae ]x ' 
te rra m 1 notes . Majo res v ero a b i i U 

de m po. rn i U, jac e nt. Quic omnes a C h i n e n- 
iibus frequentantur Se habitantur. Atque 
| haederra&u infuiifque hujus plagae, qu.r 
omnia, aut pro veri$ copcrta, aur a me vda 
fiddircr vetuli *Nu ne deferiptioni Go^ vici— 
narum que Regionum intendamus, 

CAPVT XXViL 

dtfmpno nrr& pofl Go*t>n^ 3 in cttjw 
terrieme tpja Cjo/ijaca. Origines Regum 
D om : norUifo , mmun.t e&nmdcw. Ex anna- 
libxs momtmcnuf'que ipfirnm /ndorstm^, 

A Ntequam urbis Se infula: Goir, vici*- 
natumque regionum Lufitanis indi- 
genitque cultoribus,dt-fcriptionein ingre¬ 
di 3 r v 1 funi mi hi ntcdfi n □ 3 lat i o ri ora e io ne 
originesdivifioncfquc nationum, regum 
nomina ds agnom i na rcce n fcredgi tur a n ce 
trecentos an nos,quidam po ren ti i fi mus rex 
urtac (qua: luatft interius poft Goam Oe1 wi» 
ad Septentrionem,) confinis terne Cora¬ 
cem^ , Ptrfia regni y ubi auka iHa fuperba 
con hciunrutj Akarijjarum nom 1 ne a Euh- 
unis norac* j hyemis qualitate Provinciis 

Bcigicin 

















































































































































































































































































































































































































t ■ «ufW-J 

■ 



— _ Y " 




KfliT.#T 


:^'v.v,; 


arundine 


■ 1 , Wrn 











































































































































































































































































T^cficmn uan Cfnna en Javd met rietten 
'Cvfirt m faukt? <mc&rs 


3 z mjj 















































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































tuli,ct vatio, ijutlnts C Inue proceres 


pnrnanj ,\'IVfanJaOnos itf 


" (jitihus ad oblcciciiwttcffi£§r f luvios vehunt 








































































































































































































































































































































































































































p' 

%ft’ ;t(s hier dicS^liWhfaryns van Oluna welcke het 
n ^tnt hcfdcn (aten dtmctjcu eu qjj dic rcvicrcn ve rmem i vcicrcn . 


J z 
















































































































































































































































































































































































































































































































































Beigifis haud abfitnihs} impedo fko vici¬ 
nas regiones adjecit, i uter quas erant nsigna 
Decan, Orneam, Baltagacta., ipfequeGo® 
ditio*feodem tempore Cambaja:regio cen¬ 
tum mill Goa diftans ad Septentrionem 
occupata fuit aMaejioirieti cultoribus, qui 
kjfbiti. i neo fies Ethnicos Rtyjhms didos 3 imperiis 
fuis magnicyraanideiubjecerunt. Regio¬ 
nes Balhigatt® &: Decin ante parebant Eth¬ 
nicis incola fipe habebant gentes potentes 
ac validas. Ex his remanet ctuim itum, quo 5 
Vtnepm v ocu n t, & ali i qiii i n i i fdc m terti *■■ 
Vit v ' habitant Golies d[£j£j. Hi cum Kqjhiu^cx 
lafeh hodie vivunt Vndc & incolar Cam- 
aja; tributum Rty fbtttis ibltmntjUC ab illo- 
r u m ptxdjtj o m b ns tu c i li n t. P a ri t er Vm e- 
fins & folles nb hominibus Decan & Iia.|- 
kgatt® redemptiones Cpn 1'cqu u n cur, d ilfi- 
rtmlante rege qui cum illis, quos ludtenus 
n o n te prdl 11 , h au d tem ere part i c i pare cre¬ 
ditur. Getem pojtdeviftas hafcc per regem 
Del j ter vas 4 p rare la jri vi 6 to i:, i a,fup erve neru n t 
Twuri Mt>* T ai ta r i s (] u o s I j i d i Adogp res v u can t, ii que 
^ m ax i mani regni *2)eh p ir te m o cc Lipa m n r. 
Quo ite tempore m BcnguU nobilis Eques 
erat, cujus fraerem Rex BengaJa^ injulHad 
n ecc meo m pu Ierat. Hie v i n d i A%e c u puii n c, 
inimico animo i u regem cxarffi T cjque cum 
v i ca domin ,u u m abi \ u 1 1 tffibiqueBcngal a m 
fubjcdt. Non contentus tali (Uccdlm adu¬ 
natis copusjicgnimi Deb invadit, Tarca- 
rofiqueex improvidi adoretis „ illos quidem 
expulit,, itbique regnum firmavit, eadem 
fortuna potitus regpis Dccan, BalJagart* 
6c Cutican,u(que ad fines C a mba jacita diu 
ocenritflmus regum lndR exncitjufquead 
oo.miibdijatato impcriovut Indi affirmat, 
Cetefu cami dom uva tus onere p vellus cum 
diu folus impevalILc,utidemcupidineotii 
* Bcngatam ftacuit repetere. Regemque ter- 
ratum BalUgatt^Decan & Cuneatu' nepa- 
DKfcfihitlo tem quem habebat conftitu it, Hicamicus 
nationibus extensj Arabibus, Tureis, Ru¬ 
mis & Cora fu ms ha Reditiones Idas inter 
Gubernatores Pucefipdiftribuit,Cuidam, 
quem Luhtanj JHijfalcamm nominant, dA 
[ lq n e m Ange.d iy# pe tm i 11 c. Ea i %. m i J1, a 
Goi diftat^d Auftrum m BoLearr^ufquc m 
locum Sijfafdafiw dictum 6o t mill. fpada, 
quo item impeno Goa u r bs cu m infula co¬ 
ti neretur, Alteri Capitanco Nfo Atfalteco 
aadum Sfoird#» contulit ad 3 e p centrio¬ 
li em, A 7 *gd t ah* m ve i [iis s io. mill -difti i dtu. 

jntvosumuique in Cambijam, ita nr hi 
duo Duces regioni Cuncam pcfedlcnrHaiC 
Kgio ad mans lmus porrigitur, divita a' 
regno Decan t alus magnilque montibus, 
qUos Gttftt? nomuianu Simioli airtem iunr 
i j s teri' uptj, tc n d u n tt j Lt c cx C am baj a u iqu e 
ad Caput Comorini, 8c indd per rractum 
Choromandel. In utbc Goilacite horum 
mo n c i u m verti ce$ co u fp ic i u n tu r, qui r o to 
to ttadbu nubibus reguimir.diqucaliorum- 
ujoiitium cactimma in fummo albitudine 


j? 

ac proceritatefaitigia ardua extendant, his 
planicies quadam continua cft, campi que [ejraMioiutf- 
|ucuiidiifimi, Inde Af Vitthmttt* nunicu 
f 1 ux i r, BMU cn imi upra ligmhca & Gdi ra 
monccmXufi tani ideo rotam illam terram 
liallagaiiam vocanc^ quamvis purcapua pu: 
fe ccrra. k pars Decatt nominetur & C*nara$ 
unde & incola Decanim ac C a nari dicun- 
tdr-Reges titillum r Dccan habent Ad divi- 
hoaem ceterarum terram m ur revereamur 
Idem Rex terram Ballagattas live Dec^n in 
provincias quoque iftraxit,parteani J?m- 
demaltftco, quemLuiltuni A4*ulmdhmm 
nuncupant, pcrmifISjalucl CmtmAtuco^ 
tert i aq u e M chctjHo Ve mdt?.Qmn es h i praj^ 
fedtiadvem*erant. Ture® t Rumf StCoia- 
fohes, excepto Nfomalucts^uy filius erat 
nobilic domefUci regis Ceterum quod rex 
aliquando cum matre Nifimblna rem ha- 
binilkz, ipic fo ex fangtitnevcgum Deam, 
infami alnis ort^ ferebat. Reliqui omnes 
favi erant, quos Rex pretio emptos hac 
dignitate ad fecerat, exiftim ans fideks foro, 
quos cantu officiis ad futnmam fortunam 
evexiTet, Vorum prava mens nuiUs bene¬ 
volentiae teftimomis emendatur, reddito 
pr o b o no m a 1 o s fu m mi i ngmti rad i nc. ItOr- 
que conjuranr tepente 6c iucdndti opibus; 
ac javore fubdieorum regem nihil tafeco- canlmtlo . 
gi mutem & ociofe fi duci i Ducum , quos 
fur putabar) beneficiis prorfum detftnxerat 
quiefoenton, m civitate Bcdcr 3 regia regni 
Deca 11 , cap i n n ^atqueiit c uitod iam Milm 
Virido tradunt* Atque ut cador fortuna 
tdlet tantis conatibus . quofetam etiam tx 
Ethnicis ejufdctn terrje principibus evoca- 
vefatrr.Vnus ex his erat ^Cohstdtu Cojj f & 
ai ter Vfjscb m , qui bu s in p art c cdlere op u- 
I en r® r e g i o nes , oppida & v ic i <J%£ ok.td& 
ccfftre civitates Vfopo^SoItpGr & ?*undd v 
vicinaiGos , atqutiplurimam a Gocniibus; 
frequentat® j curiaque Hiddcaml hodie m 
urbeSolapot clt, Civitas < Tarmda poft oc^ 
cupara fmt a A r tp Mvltwo cum aliis ioci- 
quibuidl Jtuquod tini Monarch® parebar 
in plures Satrapias difcetpmm, multos Re¬ 
ges & Dominos habuit, cum fibf quifquc 
icefere Domlf^fioncm, quam ; beneficio 
habe ba t, v elue propr i am>pcpcdHer, HidaR 
camus autem', qui Anno lys^morteobiit, 
pronepos erat uniUs ex Ducibus, qui novae 
huiigubernationiauthdrcs exiirerac. Erae 
hic Hidalcanftus potens valde in TcrdOtcm 
v id namur gentium; Eidem Lufirani bis 
urbem Goam abfiufecunt. A tqfic hic eft 
dtvifion es terrarum brevi na natione forus 
ordo Ceteram pofi dii tribuno nem BtdaR 
Camo cum rege Narzinga: five Blftiagarfi- 
mnlcas mccffir, cujus regiones Tdalcami 
Ecn is cdfines craur.Rcx hic '~B^h vocabatur, 
aquihuidaii/d?#, quod apud Perl as Regem 
iigmFicar,aLohrams ChaftL** Sed in iCegc 
Bifnagat tantum valuit yindidbe cupido, 
potentiaque exerei tus ,uit hunc Idalcamum 

ccccrof- 


Ocfcriprio cefrse pofl: Goam. 


















































































































































































Ifoinjntira 

Fhncipum 

TiU», 


Jofihy 7ci!T 
mna ke* 


jophy eji.iid* 


fiibiyo* 


Terra Dccan, 


cetero fqiie reges Deean impetto tributo 
frbi fubjeeerir , hodieque fubje&os habeat. 
Nomina autem harum regum propria non 
fum,fbd a rege illo qui Gubernatores iri net 
impenum difexcrat, pro dignitate l ingu¬ 
lis prafc&is impofe.Morceidtti in Orien¬ 
te recepto nomen hominibus attribuitur, 
quod virtutis aheujus aut dignitatis praro- 
gativiin llgnifi cerri tko Idawtftr? f\ ve j$del~ 
h,im Regem juftitia- declarat. zsfdd enim 
Perfici lingua juftiriatn lignar , Hatn vero 
Regem. A/Muco regnum notat, N*fi lan¬ 
ee ani live i ramcarri!ideo Nifit AtuiucQ > lan¬ 
ceam regni ieddit.CVja Arabica lingua for¬ 
ti rudo eu,atf]uc inde C&ui Maluco forenu¬ 
do regni. /mud columnam irgnat ,fc Imad 
Ma luco C o 1 li n i nam re g m. Fert do c o n i erv a- 
tioncm monftraCi -JTffe co l r ertdt> agni 
tutdarruquidani hos <Jft%a{HCQf Afeiscqu&s 
yo cm voluur, Regulorum ligiufetionc, 
Aln ecfunnum prxrcr hos ritui i exiftunt,i n 
Xa delinentes, m Ntfimoxa, zXddxa, &c« 
t\ Periri primum prodierunt in Indiam ob 
hujuTmodi caufam, Notum vulgocfl in re¬ 
gione Corufitti qucitd&m exntiile humilis 
conditionis ,qui Xa Ifptefit dicebatur a qui- 
bufdam vtroSflp^,quialiam Alcorani m- 
lerpre tat i One fuicitavcrit s tanto Perfluum 
favore n t libi i Lide i m pe r iu poten t ia.ii i q uc 
ftabi liverit, cominuaque iimul m te. Tu rea - 
/um ( quid indam opinionem ex Maelio- 
meti fciipcis defendunt) vires exercuerit. 
Crevi C huius Xa /fmadu potentia* multis 
populis Ui mbu fqii e ,pai dm re 1 lgioni$ revc* 
reni piuim meru virium fuatu compuliu 
adobcdicmiam : Ita uc filio fuo fucccQionc 
idem regnum candcmquc opinione, vdut 
cx heredi r.ue rcliquene, Htc Xa Thunuu 
di&us , ad dominos Ballagatts , Decan, 6c 
Curicam legatos illos mihr, cum cdi&o ut 
tandem opin io nem^ium magna Orientis 
pars fufopiiler amplecterentur. Illi metu 
parent, licet poft driceflura legari/edt^ opi¬ 
nionem peregrinam rcjcccrin uXaThama* 
inhonoris accumulationem holce domi¬ 
nos titulo X.i honoravitjquiregem lignar, 
Inde nomi na harc ona flunt, Adcix^Ntfo¬ 
rnax a , Consumix /c ’ cu m Xa 7~k&mm , Ave 
X* /jutae! Regem T hornam t Rege nave If- 
tmelem denotet, A Tureis & Rumis etiam 
Sophi] vocatur, quod nomen capi caneum 
magnum reddit. Iriiim Reges Decan 3 cfrrn 
ali quem meritis inhgnem honorare volunt 
numen illi Naytfstc oanc,id Ducem lignih- 
cat f inde SalvaNajque, r^Xtem Nay ; ytc. 
Supremum vero honoris nomen dt 
inde Chtta ^urriddi Rex fortis,Idem Idal- 
carnus Sabxje dieimi , id di Dominus, 
Talis pneerat infub- Goa 3 cum eam Licita¬ 
ti i primum expugnarent, ur annales Por- 
tugallenfium in dica nr. E;us domus nunc 
in mquilirionisicdem mutata Gos viHttlr, 
locnfqne inter templum majus eandemque 
domum locus Sjthdtj vocatur. 


CAPVT XXIIX, 

Vrbs & uiffila Gejs; Caput Indk 

G Oa urbs Caput efl totius India: Orien¬ 
tali ique traditis, que Luhuni frequen¬ 
tant! i a ioregis, LuJItani* Regis nomine, 
Atcluepifcopi f Regiique con lilii rdidentri 
impej loque m omnes Orientis plagas , ex 
ea itdVUiato maximi clara. Hic etiam nun¬ 
dina' fimt, ac aftlucncia omnium Orientis 
mercium cogrcgationc mercatorum vana 
vendentium ementiumque, ex Arabii, Ax- 
m en ia 3 l^e rha,C :i m ba ia,B e n ga la, PeguS i a- 
na,Ma lacca Javi,Moiucc is, China^cJn- 
fui a cum urbe Goi (acet ij.gra. Septentrio- hm ^ 
nili piagi di Itantia ab linea Asqumodfrah, 
(navigatione nimirum Luhtanotu cxMof- 
zqmbicqua in fpc£ti) 400 .milL Flumine au- 
tem infula cingitur, qtuccrium mill.inag- 
nitudi nc‘jintra oram cominentis jacet, ita 
ut tradfau ipie maris cum iniul.i pari lined 
procedat.Aiirma terra duniaxar ruaris finu n UB | t ^ 
I live fluvio dividitur, qui ad Seqrentriona- 
lem civitatis parrem introrium fledtitur, 
atque inde circularim ad Auftrum mari in¬ 
fer 11 nr, Luuie di m idiertae feri htnihmdinc, 
Oirium fluminis ufquc ad urbem juiia: la¬ 
titudinis cftj fu neque inter contmentem 
& infulam Gooraliae minues infula 1 , ab in¬ 
digenis lubitat^ad aliud autem latus civi- 
tau s^quibu Idam locis^tenui ficcoquc alveo 
fiumcjocifivo tempore vadofurcij vix genua 
adiiciCj ibi infulam propugnaculum cum 
muro munit, nuper a Lufenis cidu, con¬ 
tra motus eorum qui continentem tenent^ 
Crcbrb enim bellum fuiciranr^ obhdiono 
ciiam circaoftium fluminis ab Hidaicamo 
aliquando intentata. Ad Septentrionale la¬ 
tus terra Bardts jacet alciore litu, cujus dc^ , *^ ilr ' 5 
fcuiione ac regamento naves Luihanorum 
fecuniis flant cum onus Scvanr.Sub Lniita- 
nortim imperio etiam haec rem *Bardts cfl. 

Vicos ca plurimos habet, incojalque lufli ■ 
cos, qui Canar in i vocantur 1 Chrifliam at 
plurimum s tamen antiquo ritu nudi incc- 
dtmrmudendaduntaxat te^Undicapalma 
hic abunde crdcit 3 qua: nuces focos fert, at 
&iii reliquis infulis ejulcie fluent i.Rjuuluf 
tertam Bardu a continetis tradhidiicerpic, 
ten u i ob exigui ratem intervallo. Ad Auitra- 
Icin inluliE Gojb parrem, ubi flumen mare 5jiLfl11 
iubit, pari cum jpfa ora tra€lu terra Salfim 
flta eft,qua etiam Luiltanis paret, fruitibus 
ac incolis rerrse ‘Bardts limifis, ac tenui pa¬ 
riter rmuEo a firm a fcparau.Inrer hanc 5 ^/- 
Jeird. terram infulam Go^ fparf^ quxtdar^ 
mmutm infuheconfpkiunrur, Indica pal- 
ma Icrtiks, oflioquc fluminis adjacet infu¬ 
la Goa antiqua, nullo memorabili fruftti 
paucilquc incolis«Sa/fitta aurem Sc 'Mardes 
tenar nomine regio locationibus diftrahu- 
ruti quibus Archiepilcopuj, Ccenobia, Sa* 
ccrdoieSjProregcsaliique Regis miniftri, 
aumio proventu luflcutaatux, privilegio 

Kcgl£ 


















































































































































































Vrbis & infula: Gox dclcriptio. 


f, 


'M 




N^uSiris 

iklioili' 

trv.ui!;o. 

Ea, 


Si!: r t *n- 

tiTtii. 




Regit adjuti, Quod adm fulam attincte* 
tuoncofa valdcviuibiifiiSin locis ira fqtul- 
lidaconipicicui , ut difficillimi itineri u’f- 
quead oiliu fluminis pateat terrefio pallii. 
Vid (quos luln t multos) ,tCanarims ha¬ 
bitatur : Ilii indigenae rufticarione Palmam 
i ridicamotciccutj ipl.iquc coni habitacula 
riramdant fete inlulain ad ripam fluminis 
maiifvc litetis; aut circa lacus aliquot tm^ 
uncos. Palma en tm arbor unat luca humi¬ 
lia , Jmmida ac armofa> terra"vero alriorifc 
i p renor i fq. eo n di t i o nes re ipu ir 3 1 i r cor i b u ; 
iipifqucarenofis duntaxar coiirigiu. Epium 
flumen quibuldam anfractibus excurnr, 
ceutltjnq. fjShrajn (ut vocant) naves f.icijc 
iJItid lubcmir, at Cv&tkg Luficimfic circa 
Eiardes onus coguntur exponere, Civitas 
p ulc h re excul ra xd i fici is e idtci , Lufi tan i ea. ■ 
rnmxdium neu , fed humiliore contigna- 
rreme ob calmci* Poft ipfas ®dcs Commu- 
n 1 1tr viri dar i a h ore iq ; vi { un tur,p I eni fru,<5ti_ 
bus I ndkann n i ge nis, Ecia m p e r u n i v e rfa m 
infu[amanicen i ores h orr i { jsad i,de [ ectatit>^ 
uibus dicati, Luhranos obambulantes ex¬ 
cipiunt, fumma Indic mulierum volup care. 
Ve Lilbona ira & Coa. Monafleriis omuii 
generis tcmplifqueuirer. Virginum autem 
ebuifms catct.Qms en i m coit itare fai m is 
tndk perfuadeat? Illa-libidini manci patre, 
nihil habent antiquum* quam Venerem 
Deam e ve o 1 e re , gen ia i i q n e e up i di n i nidu 1- 
gere ./Ii it i v h h.y bern i fq, te m peltati bu $; eq 1 1 6 
infuta viret j uorente luiuc hac * nunc illi 
aibore. Diverfo urbs flrtqut Li/bo nemine 
montibus turgcfcic , nunc valles imple t 
Exigua ance fuit civira$,cm<fla muro folli f- 
que lice is 3 nifi cum illas pluvia impleret. 
Em hodie muri pcrfiflunr , porcis aeniptisj 
circa muros hodierna civi eas aedificata am- 
phtuduie bis veterem ambitum fuperat,pa- 
tetque undique fine muris , aut propugna¬ 
culis. Ceterum infula ramum habet ad 
Oriente m e regione tertas SuljhtA ufque in 
aliud Litus rerne Bjrdes. Id ptopugnaculum 
duntaxar valet ad verius intuitus coti nentis 
populorum, quibus Luliuni non impetar, 
Nili tu m prorei hoc munimeurum mlulam 
e udo di t, Eft quidem m ccr i a Bj rd& a I e i o re 
fi eu caftd J um oJ Ho flu m i 3i j s i m p of I tu : i e d 
id ve tuita te jam conlapfum* matandl tor¬ 
menta ex fetto haber ac unicum rnlto dem, 
Infida Goa ad maris lictus altitudine in- 
hgni aliquando rupes oil en tat-, Verum terra 
fUrdes qua mare Ipetftat pulchris mena; ea- 
dides lictoribus n iter t fpado joo. pailhum. 
Cufiodia infuta h^edt. AdOritntcmtres 
quatucu ve porra' finu , in ripa fluminis , in 
cxtreinitateinfuLc, e rrgibne terre firmat, 
Sjitfitr* Se 'B.irdcs, Cuique paria' ateiburi 
lunr eapiruneus& feriba, quonim abfquc 
nemoconrineriteEn perit. Ideo Indi 
I) tca i fini' ahiq, r j d opes gen ti lc$,qu i Go^ 
b ah t u n e ? q u and o eo j u i n en re m g ratiai m e r- 
cium petum, e paeoni vietus cauta, in 


3 )" 


hifcc portis^quasV 1 .tflor vocant,ljgnu quod 
brachio midoiinpriimtUL' A accipiut, Rever¬ 
rentes idem ofiendere deheimpreini Aixtiui 
libertatis rraiilims, fime duo B.ifitrtm d 3 0 
bol 1 v li h j ]e v m e o m p e n d J u m ducis 1 eri bajq * 

Nocte dii adoleicttem flatuuntqtti curam VigAixad^ 
campanular pullandae habet, ^u^exuurj 
dependet. Hinc loto pedi alligato tapedu 
ekeo tinniru vigiliam Ibam mdk atrrmj 
■ta omnis intius inlrik cuftodiaefi, IiujnC 
modi aittc m quinque tr&rilitm mi metatur, 
ihms ad Auilralem partem, unde ad eonti^ 

IlentC & SrtffvttAftf palfus dltcjt , 'fient Sfoniiju 
diduspium. Sd icobi p;iffiis,apaio:cj4 b U- 
^ohi ibi lita. Secunduspailusnd Oijenwm 
inluLu jacet, ibique verius continenru vnj 
garis tranfitus dU vae .rrurquepafiiui fi t cUs, 
quod flumen ibi maxime vadofum fit.Tei - 
tius ;id Meridiem iniulx fere civitati pi nxi - 
1*1 tu, P.tjlftfqHc dt 'Dtiugipi dicitur,live h i 1 
nis Dei, Ad hnnculqtie locum mums per- influe^ 
cingit s incipiens aaaihitu 'Mspcilxnm iive i H us1|Wjt ' 
o. lacobi , alias tota minia abique mum- 
rnento cft. Ab hoc p-Lllu transfrctuiio dr ad 
aliam infulam, quirt oiumcriLi reipemdet. 
ibjquc quoiTus ‘Fjjfm de lAjVtfvr vditur. 

Qumtus uJtim u [que tranlitus ahinhe ad 
piedux Liem uiqne fluminis jacet, mRnure 

plagi vel lus En^j.pJic fdiriminui ,vt mu- 
mtilfimus habetur, vocacurqtie Kijjsn d< 

Pdxgttx . Hinc nav igatim.n Ii. irdes fi j t j U m - 

niaqtie navigia qua: fiu men aut intra nectit 
exeunt lue filtiin tur &: vi iit an tur.H 3 fce mu¬ 
nitionibus infula tora taictur. lufitano- 
rum aut an jriia ac leges ur in ipta Luiinv 
nia cxcrctncuriH abitar in urbe mixti Indis, cmnmu-rj 
Ethnicis, Ma u r is, E udo; is, A nn m i is. G u ia r- tj 1 h,e 0 rt 1F ' 1-1 

o ■ ts ■ r t *• jucwijju liiw- 

ratis, Bantaius, Bramems,|a:remqiif Cudia: JAi 
populis,qut ibi fere frequanant^degunc, 
libctatclligionc. Nifi quod incendia cada¬ 
verum hominum que vivo tu, nupna:, ali se¬ 
que fup v rfiiti' o nes d ta bo 1 icx p ro l \; beantur, 

Epi fcopiis ;uf ilta j 11 tendmNe quis tale ah- 
quid re mete exeteeat, ad Icarida Ium novo¬ 
rum CJuiitiaiiomiTj. in luna terra eadem 
libere fiunt, excluiisab imperio continen¬ 
tis LufitaniSjdla quoque privatis in ^dibuv, 
m 0 dd ne 1 n publicum fi ag i r i 0 fi ri e u j eru m - 
pane. Civilibus veroLujitanorum legibus 
Omnes parent. Htiam C liniti an i feinel 110- Dc€ri'£nt« 
mmis baptiitate tadlusji ad fuperjliti u nes 
Etlmicoruin recurrar, inquilinoiii fubiici- imniijjHNf, 
z Ur, e \ u file sn decretis pumcrniiiisjnfula ipl a 
per le n i h i 1 i e re fer t T ad Iu fle n tari o ne m h o- 
minitm, quadam duntaxar pecora habet, ]f| ^ jla t , 0Jf 
qallmartim , caprarum a columbarumque ilctiiij, 
feni s. De f er rus enim u biqu e aevah u s aget 
dl,montibus alperrsj ideoquead culturam 
ineptis , Celera qui ad vitfun i pe m nem ex 
Sa i fit f,i\k Ha -da a d fi: ru n m r, p nec 1 pu e ero 
ex firma. Itu mentum, tnka d iaque grana, 
etiam oleum 3 c 1 eliqua nece i Ln ia, ex icgio- 
11 i bu s peregi t ni $ fl m n i a 1 e i u bveb unnu, ex 
C am baj a Septcmrioi ia l j r r aiitu ,cx M al a b ar T 

■djtfque 































































































Ite fete Giic 
iquij 5 <iiaiiilU 


Tmn rabtJ. 


Misli qui* 


Clftlfi. 


Cora mei u?.. 


yoTusiCoTH 


aUifquctods, ut in dcfcnptiont titf&tis fa- 
us tcmhinus.Vituimc* Palmis abtmdt ha¬ 
bet, l 11 & eo alus quoque nationes copiose 
adfictant. Parum Go,t potabilis aqwe elt, 
umcufqtta taiitum fons BttgttMjn-* dicui.::, 
quadrante milOads abutbe. Ex hoc cives 
omnes potant aliam per mancipiaaq«a*i i s 
urui ^qu.v. per urbem divendunt» Aqua ad 
cibum. &Uvacca m tpfiss tedibius ex puteis 
ducitur* Ager lapido Ius dt & ficcus, tube i 
eoioris. IudequibufdamItalis alchinreidis 
e tip u l o fu 1 t cdueundi m$ aumm quc ex («n 
ipD, quod tamen Prores vetuit. Ne fuma 
tuitarum opum accolas ille&os adexpug- 
n iiuli ni urbcitid cd ueere e. Vtbis i n fu ] teq ue 
figura tx hac fcqueim imagine pacet f cum 
omnibus plateis ixmplifque ad yiuum. 


Mores Lufiunorurn IntJiae* 

cujufvis generis, aliaque Gcciati medica 
menidi gummi odoriferum, iimulqut Au- 
jia pnlcnemnia^ac infinita alif cmiofinu 

ces,cs G a mba ja,Sinda,&nga 1 a, C hiiia,S:e. 
in miraculum fuit, propter emecium vrrj- 
dettrnjmque. multitudinem, Ihua temporis 
opportunitate. Del uinftihominis faculta¬ 
tes omnes ad furum deteruntur, eodem 


CAPVT XXIX. 


teres Lufu aitor ptixtorttmqtte ex iis 
pro^emtorstm , t.tm eorum qui cjox , quzm 
qui t f: exieris Oncfussfrovmatf huh^tni. 


L Vfi ran i I ndic pl e ri que ind ig en is mu li c- 
nbus comnibiis juncti funt, Liberi ex 
iis nan mivci fi ve JMeUict vocantur, colo^ 
reque fu n t ut plurimum flavo, cum mulie¬ 
res multte LiOS nirer cos jufti forma ilnU 
Lufitinorum Libet r m [itdia niti,mane pa- 
e reo u e Lu {ita nis, ['rft-tfi ap pellan tur. Jit ut - 
que Luti ranis haud abfimilfes , licet eoiore 
aliquantulum differat qi4£avcdmcm fac 
h abe r* Liberi Cjfhfi rum e s net ic i i fu n t & 
plane mixti. Mixtommq.gciieratio colore, 
ic naturi Deo an in is indigenis accidit, ei 
ratione utLufitanorum virorum fccmino- 
nttnq. em ia generatio indigenas Indos na¬ 
turi eo l o re, ac fo i' m a rtfaa t. Co m m ere i is 
autem quotidianis BengiUm , PeguS»Ma¬ 
laciam, Cafnbajam,Chinam aluique Sep¬ 
tentrionales Meridionakdquc plagas fre¬ 
quentant. Etiam in urbe Goi quotidiani 
frequentia cives coeunt, incola;, Ortcdquc 
Indite, ac vicinarum nationum populi , ut 
Antwerpite in i neo,quem Rurfem nomi nae, 
aliqua tanieconfuttiiduiisdillercotia. Hic 
enim nobiles , aliique homines cum mer¬ 
catoribus n n a co 11 ven 3 U n t, omni aque ve¬ 
nalia esiftunt m fon alicujus rnmdina- 
rumque hraititudinem. Tantum antettje- 
odi ano tempore tvee congregatio celebra¬ 
tur , toto annifpacio, exceptisfetialibus 
diebus. Initium ab hora fepnma matutina 
bebet, duram n m horam nonam, fohs ob 
xlhim , qm totum pomeridianum tempus 
ad hic i e Jn urbis pntcipua phtca^qua rectam 
dicunt, p irecon i u n t e v' e n rat ur Leylm vo¬ 
catum ■ ibi certi ordmanque prtecones ca- 
tenn auixis. gemmis»annuli?»cteCerlfque 
monilibus iullru£ti incedunt, comitante 
mancipiorumumufque fexus venali corbi, 
odarbimu emenns produdis hominibus, 
modo quo apud nos pccota ditehunmr» 
Arabip etiam hic equi repetiutur, aromata 


pr.ecoiuo nulb J] i cretione vendendi, eu- 
ani ipib mortuo protege, cujus item bona 


h alium iuixiint : Vr pupillis viduiiquc jus 
fiar, debi wq ue ri e i ex lolvantu t 4 teb us pu b- 


hea venditione ad jvtrnrmmi pretium reda, 
dis, Inde fon hujus unca celebritas : Multi 
etenim pafVim brevi vita momun obeunt» 
vivedi genere iiulifcictd , ac immodico ae¬ 
ris calore,eiUta nece, Hujuimodi frequetia 
omnibus locis quibus Lofitani vivunt per 
ludiam celebratur. Lulitani ex mancipiis 
quidam viChim iumptfique parant, decem 
quippe, io, aut habent, quibusexig^ 
victum pitebent. Famuli falae labore fuum 
per urbem pollicentur * aqttamq. adkmnr, 
<iuasn civibus inde vendant. Famule omnir 
generis bellaria es ludis frudibus confici* 
um, ac (ilodiVjCrfo medo U nteam in a labo¬ 
ra n 1 1 qu i mox i p 1 x op e i m e ornata: ytace 


bdhi Ia, i \oreqne juvenili ad farum deferiic 4 
ut veiukuriu pulchritudine ac nitore evo¬ 
cati mercatores, lubcnrioteanimo merces 
expolitas emat, non tam i piarum mercium 
gnuia/pjim potiundae ancillae caula, cujus 
deinde venerem proclivi libidine follicicet, 
quam neque dlmcuIter puellae admittunt, 
parat* magni lubentiiad corporis 
£x tali deinde lucro domini facile diian- 
tur» familiamque abunde fuftcntanr, Alii 
ex argentaria re magnum qutefhim percipi- 
um, fuo tempore eomparatique moneti. ( ‘n 
Hunc in modu 'Ifcifos mijotxs, cum Lulh 
tau i te naves adventant emunt, eofqilepf^ 
ftitis duodecim fupra centum comparans 
qUOSm Aprilem ufqne confervam cum in 
Chmarn mercatores proficilcuurur, tunc 
enim ’^fvr It maxime ex pe t u n tu r fai5to J u ero 
id.ilvc fupra centum. Eodem 

ipfi tempore Lar mos , pecu nite ex Pedia ge.- 
nus, fufcipiunt, ocio aut decem ulna e en¬ 
tium oblatis, quibus cum Lutitanitenaves 
ad v eniti n t, &6 £a eu m ReMts per mu tat io n e , 
io.& tjJupracentum aucupantur- Necef- ^ 
Druis hoiurrt Lar murum in India uiiisdl, uiw, 
ut Cochim piperemas ? eLm enim huic mo- 
neta’ fum mum precium e o ulli tu i cur. Sunr 
& al ia m o n em gc i icra, n i m i iai m Pug&dcr, 


cu- 


Veu en Santimtes ex auro. Atque ex t 
dem modo, emptione ac venditione multi 
occupat i, i rigentem quteftum rfftnmcipnr- 
cipue Ii bona primum lots ad manum iit. 
Eimm quidam ex reditibus viuum,quosex ^ p Ll i " 
Indicis palmis Cocos ferentibus auferunt, 
fatis commode, quod hoc ftu&usgimcrc 
mulcam India commere i aco nftent* Vude 
aliquis ex una arbore fupra omnes ibmpcqs 

PfirtU 1 ** 































































































































































































Mores Lufitanorum India:. 


MUrflfl' 

[i jjfwli* 


^{raCU 

fdijtii n 
(SJubiii 


ittki dlg 

MraJtttl 

J 


fdrdatfti dimidium lucratur iiuo amplius, 
Ka ne Carolmipretium habeat,idqua^ou- 
(jjc & fu iit tales quibus hujufrnodi trecen- 
( X ac q u a d t i ngeta: a rborcsjtina ui vil la fiiir, 
a\] -\s t u m C a n ai: inis I oe am , u t n e Elr i ngros 
ac fu i idos ruit i e js* L u i i tan i id eo fiv e M ix ei 
in inditi laboribus vix vacant, tuodifque 
fere fupradkhs vivunt, Sutir tam en & quri 
dam artifices, qui gak ros ,cal eoos, fcIJa^ac 
vafa concinnant, famuloium tamenfcie 
m ancipi orum que operis. Iph vero dom ini 
alto caidoquc inccflu , fiftum tuentur, pio- 
mifaU’ nulloquc di [eri mine inter nobiles 
au t p 1 cb l jos , O m n i b u s i dem h on o r d cbe- 
tur, cade m q uc e (1 Cerv a n di£ g rrt v it a t is !• ait u- 
o fa eu ra, Cat te i is arn h e i i s fete I n di g e n c i - 
k$ &: C h r ifti an i in d ig u 1 1 x incu m bunt. N c- 
mo nifi maritatus, familucqu* pater, privi¬ 
legiis civitatis aur un mu u itari bus gaudet, 
Tpli m duo genera diftinguuimir. Etenim 
Linum mariti ac patres f urti tusum confti- 
nium^aIterum ebibes. Hos communi vo¬ 
cabulo filikuDX , (ive milites iripendiarios 
appellant, & cll illud inter cos htmtftifli- 
nwm nomen. Non quod fub lignis ideo 
flnt,aur ullo [uramentoad texilb eonih in¬ 
dantur, nam in u niveri a India is millium 
cemferi bendorum modus non dt in itfu. 
Ceterum ubi in Indiam Luiirani ex Hifp.v 
im miffi venerint, liberum illis quo vo¬ 
lunt iter eft, imllaque manhonis ccrtai nc- 
cctfitatc ai’£tautui\ Albo tamen in Lufita- 
nsaadlbiipn fum,quod in Indiam Ungulis 
annis mirtitur,cum lpUs navibusddtjo mo¬ 
do confrdlum cit ut nominaae agnomina 
profici icentium contineat & ftipendii are- 
_ gcilatuu magniEudiiuTU. Diftindti aurem 
iunt omnes titulis & pra: rogat ivi dignita¬ 
tis. f:x bis quidam I tdtfigt ih ea fide! Rej 
Tiojfo StH tjor minCU pan r u x , prrefh n t iffi m o 
elogio: fu m etenim Regiae domus nobiks, 
alios Afopf riiUlgos vocanti funt farni ite 
ifti Honorati ,ac nobilium filii, vel a Rege ad 
aliud dignitatis genus provc&L C#p*ttieri 
Ffdrtigt equitum aumtmim vice illuftres 
quoq uc fu n i s gaudc ti tq . hfte ti c u 1 oo b n a v a- 
ram in aliqua expeditione operam. Hujuu 
vero dignitatis apud Luijtanos parabilis 
modustfc eo n fequ cd e. I n da n te enim bel Io, 
aut ipfo in bdli ardore, ftdk : aliquis ;l Du¬ 
cemur nobili quodam h.me equeftfc jira^o- 
gamam obt met, i r a v i ilgan ter, u tcoe r, 1 ut e, 
acmcfonamje, viliilimi homines haudrc- 
pclktur.Sunt prerer ]ios .dlinquo sAfafis da 
r jmera doNtomerafie dajmifo vocar^Hi aut 
cubiculari iRegis^autex numerojauc mini- 
ftcrio habentur , pritrio ad honores gradu, 
quippe ex hoc ad inluftriora ini ignia coice* 
atit,ambiriofo inapnmis cenam iiiUjen hos 
titulos, acrn ag n i hc a no mina, pluiis qu a m 
a ug m em ti m ufea ru t ra diviti ai u m x ft s m en t, 
Ejtudcr w Ftdrt igis i \ „ar m > gc mi b n s u o q ue 
honor cll t Ceteri humes honmlos* id dt T ho- 
u arabiliore a viri habcutuijreli^p lui lui lio- 


jibus Sp/dtiii nomiri^if ne alicu jus rituli sip- 
peiadict-, & luru ilii Une contemptiores ue 
.ex faece populi. Htijiis autem lnlcnpnoms 
frudus ex diuturnis in pace bciloquc ofli- 
ciis Regi exhibitis,juxta dignitatis titulum 
crdcir, ac majoribus honoribus paratur. 

Nam ex titulo m Lulitaniapiarmioium ra¬ 
tio conllat. Album i pfum quo Lui it ano- Album cai 
rum in Indiam proh dicentium nomina 
fignanem:, apud deEImarum in India huic fC ' L 
muneri a Rege fervam c qui ur ciceri om¬ 
nes miniftri pofl: tres annos mucatm\ ha- 
bett], fubddundas tres autquamar ictibas. 

Ipfegeneralis fcribamamcolai iudigitarur. , 
Adventante varo in Indfairtetc, ai l lallem W4l*bntii>: 
ncceffitaspoftulat, peiSculoikm ob naviga- 
11 o ne m, q u a ni M ala baten 1 es L u I i ta n o i u in f] yoi e ui fij 
hoftes pertinadlTimi pnedatinniLnu: ac pi- i WJ ' tL1 " 
rari cis navibus infefUm reddunt, quotan¬ 
nis citeaSeptembrem, alfatis initio^ad (o- 
num tympani promo profectionem indicit, 
ut ad fii pendi i folunonem accurram, qui 
Regi in marini prxln ufutn ictvire velint. 

Ibi uim a ProtegeDiix lupiemus confUcui- 
mr,qui alios minores fub fc Duces habeat, 
fingulis hbm nicis aut celocibus puarfeitos, 
i ta ili b inde ccl ox ce n tu v > ron tap 11 ,1 1 bur n i, 
cavero triginta : In jaxta tenorem albi fi ve 
marcieula;, habita titulorum ratione, fti- 
pvndiuinconieqULirituf fttpendii ante tb- 
kuio femper fit trinis litcniibus quibufque 
clapfis. Saldutfis (implex ieptem Parda#?os 
XcrAphmjs habet- Fardavtt) autem tres Lu- 
iiranicrc meme txTdhms valet. Homo ho- 
nombilis f J > 4rd4UVto acaptr b^ite doin- 
ecps« Enamutim Duces fu pra ftipcndium 
a Rege debitUm novis p rem iis, ac vel ut do¬ 
nativo prieftantilTimos milites iollkitanr T 
&ad fc trahunt i Naves omni apparatu ci¬ 
borum faigirer ihftrutfnt a cum militibus 
eadem in naenia cibum capiunt,icmpa in- 
ienri ut illis benefit, quosalioqum parnni 
audientes jfvc obfequ-ntcs lubcrcnq&po- 
lita elt facibus ipecialisqijxiiain gloria,in 
pncrftantia ac vitrnte militum, Claliis hxc 
ufqtie ad Apnlcm mare cullod 11 & Malabo- 
rcnfesobkrvat: Ne quid holiil: icmetH. 

Circa Aprilis hncniGoam repetir,quo tem- 
po re fubd u eu mur naves in ner ram, quod ea 
ibi tempritice hybernare annus incipiat. 

Ira expeditione finita milites abfbluti, ad 
fu a fe per arbitrio referunt, nullo alio de¬ 
inceps dspendio Regis nomine fulkntau,. 

Enimvero Erorex rum tdUrurcoram prar- 
cijnta cladis Ducci Hunc fup jiliIu,Regifq. 
nomine, rantO tempore c lallis curam h.i- 
bu illCjirutre ccn uillc,ill udque z prxdombu? 
coni er valle- Si quid mdegcftura iit raurao- 
t i a d i gfi ti m , a m pii id h Uto ni dei eri b i t u r, 
ndpt ta i n lli per c 3 a ti fu I a,qu ie..en n d e Du cera 
Ens fu m pt i £ u s i n u 1 1 u m c on fee i 11 e a bit ndc 
narratur, m muulleimm fideleMqdtatis 
ergo. Quo fretus ccft i monio Capit ancus, 

U m i ic de D ue i bus, quo i i u bj efto.s habebat 

D perbibar. 








































































































































































































































# 


Teffeimrania * 
<2 ifr t ia Lu- 
liimu-mcfi* 
pctcrntiiiu^. 


Vi ^ignitam 

C^lUCtJLllLUE, 


* 


Lutita nl mif 
tinjtn nunci- 

PLQLLJIU nu 

metum jl-jnt 


Si Infandi 
ta.Qi. 


Luficanorum ac Mixtorum ratio familiaris. 


3 8 

perhibet. Quidam quoque nobiles hyber- 
110 tempore gregarios milies coiwivjjb ad¬ 
movent , epLihiqucrradia n e,impetratftfu- 
per h ac 1 1 b e i -i 1 1 ea te amp 1 1U imi s tdBm o n i i s 
quas multa accumulata, poli accepti venii 
it protege, in Lufltanum deferuntur , ut m 
exhibitis pax^a pnemia a Rege naocifcaiv- 
tiii. TcftiinoniakcEn feribs* alioromque 
pue fertorum,qui armamentario Indic pro> 
iunt omnino Umr uccdKuia : Vt inde ap- 
pateat* Num ah quis ice te cis, perverfieve 
r radat ionis m Regiis ofiiciis nsevus titulis 
I i i ad j oiSfc us, quibus pire m i <i debi u cohib er i 
poflluc. Hilcc muniti tcflibus Luikisniam 
rep e ru n t, jam ante al i qu a digni ta te mente 
pi;i 't umproquam ambiant. Ita om nia mu- 
u e ra i e n b ar a m t facto rum, jud icuni, acte- 
raqucoHim hidixdifhribuujitiir in tees an¬ 
nos , quo: iplius tamen periona indnitm 
exercemur, Nui magnus favor adjuver, in 
nanfmiflionem iive largitionem in gene¬ 
rum dom caufr. Licera: cum in Cancella- 
na Regta rcgtsh\tmitr ( ut vocant) ac in In¬ 
diam mittuntur, per Proregem confirman¬ 
da. Munera liare femper ita praftantur. Vt 
is cui ante tale aliquid datum ht prior quo¬ 
que jute habeatur , quo monente auc ab- 
lente > Jocusalteri fiar, ne femper fequens 
pix cede n re s n Ipecte f, i p Ic ex 1 pedat iv# fpe : 
gaudens. Htee brevis rit ac compendiofa 
ratio regiminis Luit canorum in Indix icr- 
iis. luta ipia tractamur ur in Lu Litania. 
Sequens figura rectam Goa: plateam ad vR : 
vum expretum indicar, commerciumque 
cotidianum quod Ltylrn vocant. 

CAPVT XXX, 

Lufitdttomm Aftxtorumqttc ratio fiimiliarii, 
comitates,ntm m India. 

L Vmani, Mml& Chriftteni magnifice 
ac opulenter familiam alunt. Decem 
aut viginti fer vos (ut dictum cft} commu¬ 
niter habent, alii pauciorem , quifquc pro 
fuis facultatibus. Qui maritari fune nitent 
ex omni parte xdium , pra:cipiie in lintea¬ 
minibus. Singulis etenim diebus camifi- 
am ,c ? teraque corporis tegumenta muranr, 
viri juxta ae famini, cri&m mancipia, ad 
mitigandos caloresstftu[queregionis, Lu- 
(iram omni g tau itatis genere a miniftris 
tradantur, ignobiles& nobiles pari venc- 
latione* Grellu cumprimis incedunt tran¬ 
quillo, magna ex i Ihnmionis ratione. Ex 
famulis imus umbellam ferr, alter pciim 
lam 5 pluvia aut iblis caufa, tertius enfun 
ne Se is gravitatis adfbdatx ordinem impe¬ 
diat. A n te prand i u m qu t da m ex fervis pu I- 
vinar {ericam fert, quod flcdcnri genui 
domino, acccclcfiafhds mmilhriis inten¬ 
to fublianac* In faluc.itionibus offidoiif- 
Ami funt, longinqua adoratione ofailo- 
ue manuum in mutuum cultum intenti, 
cum quando templum intrant* jam para- 


tx a fervis fedes dane, aflitrgtintq U e reliqui 
fedentes, eo dem que corporis ad ventiatio- 
nem flexu mirantem excipiunt- Incivilita¬ 
tem autem non fclbluumtis pan cultu, ve¬ 
hit contempti extremi vinditta in necem 
ufq. pLofequumu l* convocatis amicis om- 
n i bu s ad u n iu s m ii eri Se foric m h t! e ale eo - 
giuuuis exdc m; & cft illis tale facinus tan¬ 
ta mole jjeftum gloriofitljmum. Quem au¬ 
tem occidere nolunt, illi inhumari iter diro 
Atundubs cralTLOrjSjqmm vocam, 

Verbere humeros Se [aceta contundunt per 
famulos , aggregatis quafi domdhas eo- 
piis, dlquc td fatmUs Cotidianum Indior, 
nulla vindidl.i magiflratus. Etiam oblongis 
fictis , arena repletis , lumbos advedano. 
rum acroataiL-magna comminuunt- Vifi_ 
cami, vel plcbcjo^do miniis sdiuin mgrcfiu 
oftj i aperto capite occurrir,cumquc m atri¬ 
um ducit oblata fella,quak-m 6 : ipfc fdlio- 
nc occupat, rogat que deinde adventus cau- 
lamd inico colloquio iu exitu eodem geno- 
rcbafiomm manuum , hofpirem herus de¬ 
ducit , multis ad hec additis civilitatis gc- 
neribus. f l alitt-irexciperetur, qui eo 

honore viiitationis dominum famdtar ad- 
ficit, mox vindidla extremi caput peteret 
ftCgligcutis^ caufa iia: manifdta, li vel fella 
humilior 5 aut contemptior apponercrur, 
pi^ illiqcam dominus renet- C^uiu nup- . 
tus celebrati r, qui ali eu jus facultatis ha-iiiu,* 
bentur, nemine excepto omnes amici no* 
rique conveniunt, equis aut propriis , aut 
condudinis vc£ti, centum ibbinde nume¬ 
ro , opulenter fummoperc ornati. Hi tem¬ 
plum hoc modo petunt, cum fetvjs, gale¬ 
ri fqu e ad ver fu s lblem 3 boiioordine. Amici 
ac duces pREcunt, ultimoque ordine lpon- 
1 u s i n te e d u etSj quos Compatres v ocan r, i n - 
ccdit,rum fponfi f equitur, mrer duas Com- 
ftWYti q tl $ fu is 1 edt icis Iive: Pa Ita nqm ms v e* 

luimur, opulentia inflgn i exornatis; poti 
mancipi a paflim feqiiuntur. Confedo nu- 
rnmonii in eccldia ritu, eodem ordinede- 
duammr no vi ter jundfe: conuubio , tum 
a mic i 3 vici ni ,pro p i n q u iq u e fen ellras auk i s 
ftmtis occupant n &c Jponiam Iponfamque 
tranfeuntes, aqua ex rolis, faccaro& bells,- 
rus afpergnm.Etiam fere mei loris note, fa¬ 
mulos habent tibicines, modulat ore fquc ; 
qui optimam demde harmoniam auribus 
concinnant* Domum habitationis acce¬ 
dentes fponRmagna humilique venerario- 
ne comi ribuj,qui equires domum circum* 
ihmt, vclut gratias agunt, ac mox fcncftriS 
fefe cum commatribus inferunr ? fumma 
graviure. Ceterum comites equis incita¬ 
tis curiaque aliquo Iponium iponiamque 
honorant, Compatres primum , deinceps 
ahi ^ continuo ribiamm ftrepitu , quarum 
ufuslndxatcommunis cfl, PolHUciscurfus 
eundi fcndlram tranfbunt 3 domumque 
fponfi magna primum veycrenriK fignifica- 
tione deferunt „ exceptis compatribus, qui 

aieendetu 

•j» 




































































































































































Lufitanorum ac Mixtorum ratio familiaris 


afeendentGS* no viter pinftts mulifes faulli- 
fatt s precantur , piratis mox bellariis, ad 
aqua; haurtum potui vice, ad bene volemi a* 
deni onft ratio nem. His delibatis ipfi qui¬ 
dem difccdut, remaneo cibus duntaxat pro¬ 
pinquis eribus qiutuorve qui po!t meniam 
exiguam foruli e, fcd 1 auram & opiparam, 
concubitum mariti cum uxore non diu re- 


3? 

gnm Luhtanorum , Mixtorum , ac Itidm 
Chrirtianorum* 11 l;s ii u j xringuiLn 1 i polire- ^[tuot!, 
mac.iifdv&e incendio, & jicLm & aigcn- 
tu ui m ad eorum in adulteros transferunt, 
quos ira cUnddlims dividis locupletant* 

Ah i ex militibus iijliqiii amkoium quo- 
ruudam favore huc il lueque piolkilcurc- 
tur , commercia excreem es, eos Ckjttfws Cfeatlrri 


moramur* Ipfi ante foiis occaliun fere cu¬ 
bile ingredi uiifur, citata cupidine mi Ilius- 
que niorr , ( qualis apud nos requiritur) 
patieriECS* Baprifandus infanseodem tno- 
imi; pnw»» do deduc ttm f uiumoquuordme iulus fuf- 
ccptOG procedit, quem duo fervi pedites fc- 
quuntur, ttt quibus unus patinam argen¬ 
team vel deauratam fert, cruikilis Jpins- 
cue quas Lui iram Rt>fqu*Alm vocant im- 
plcjam, in medio candela ex cera flat de¬ 
aurata & pulchre facta, ac quibufdam au¬ 
reis argentifqaenummis perforata, in mu¬ 
nus Pallori , qui infamem abluet, extera 
rolis teguntur, alter f&linuro argenteam 
au rave turgidum fert uni manu, ac alteii 
pelvim, ejuideui metalli, accedentibus ad 
ornatum ufomque pulcherrimis Untc&mi- 
nibus,qui£ex humeris dependent* Poft fe- 
quunrur 'Pali,ir^xun duo, m uno comma¬ 
ter, in abero ob fictrix itdtt cum infante, 
quem ivjidou pcccioricate eximia m ilIum 
u 1 u m i 'ulla, e eg ic. Pe ract is bap 1 1 fm i ce re- 
luonfa;, eodem ordine reditus continua- 
i u r,pe i' fe v era n te [ibi am m c I an g o rc, cur til- 
qu e eq uo i u m , fpc£tan te commatre, uri n 
C^ibct mb nuptiis. Hi funt cqn jugatorum mores* Vc- 
jsiUftwntj |ULn milites,qui cx libem ce intimum vitam 
{£J ,W n ' agunt, ailUte clallcm implent, ac mare tu- 
emm.Demn magnifice ad modum degunt, 
eximia irem gravitate, ferente umbellam 
fervo, qui etiam in cum aliquando uium 
conducitur *Bttfiruci<t viginu quinque, no- 
ftra moneta duobus ftuveris. Sicpe io< aut 
U. milites uni familiam habent, unico 
vel duobus ad [Uti famulis, qui vedimema 
mundeur.ln liiptfHedlilc icdrs quinque aut 
fex habe n r, cum rmmfa , ac Icito pro nu¬ 
mero cohabitanrium.Vivunt uriza m aqua 
cofh, p i i c i Uls l al i t i $ , al u iqu c p j r v j val o - 
ris obfoniis, fmcpane; potuscltaqua fon¬ 
tana* V eft i m e n cis utun ttir fere c o m i u un i- 
bus, duobus aiu tribus > qureexeuntes in- 
duuntj cumilliqui domi fedent vcftibus 
non egeant, quod ob^itii foiis linteamine 
omnes contenti fmt- [nveniuntut autem 
& nobiles capitanciquc opulcmiores , qm 
libera litet hifcc JoVdkffl argentum lubmi- 
nifirant, ut inde velli menta aliaque nccei- 
faria emant, Ua amicitiam cum ns contra* 
hunt, quorutn deinde Opera commodius 
marinis in expeditionibus utantur, vd in 
nocturnis vagationibus ad per (eque iulos 
adverfatios. l-iac vivendi Latione, multi 
Id t is I au tc deg tmt, nu 11 a i mv l la n t i x d i ile - 
itntia* Sed praecipuus amplidunuique plu- 
rimofumqusltusdli es amoribus cqjiju*- 


nuncupant, quod marini puclii cbiiu m- 
ftruefc.i ludiones lcjecumt. Neuro cmm ad 
illam militum cogitur, eriam-fi in .dbo 
Lufimmx notatus Jit, ^ quamvis a bellius 
muneribus immilnes finr, qiiod tamen ca:- 
hhes adhuc vivant, militum appellatione 
nihilominus veniunt* Ingens hodie illo¬ 
rum Chanmfum per Indiam numerus eft, 
quod plurimi cvantfccnce (ludio militari, 
mercaturam exercentes lucrum commcr- 
ciis venentur. Caufa hu|U$ reiplures funt* 1 
Primum enim Duces, qui ante imbuam 
hcinarabanc nunc honoris parum cupidi^ 
cxtgua nierccde Itipendiaiios id juvat. Tum 
minuris notar milites parum iens ex llipen- 
dio manet, ac licet multis tcilimonhs mu¬ 
niti finr, in fpem primii (ut iiipra relatum 
cil ) fumptus tamen longa; navigationis m 
Luiuaniain u&uc non feiunt $< largitioni¬ 
bus propter inopiam nequaquam lufiRci* * 
inquious abfquc vixquicquam impetra- 
tui. Sed enim impetrat £d ignit are, quam 
concupifciir fikpcalicujus procedentis obi¬ 
tum cdpecbredebent, ui mterim haud ra¬ 
ro v i ta e k b ani r i p fa, aut i al t em magnum 
temporis fpatiiim,aim:qipm aperiatur mu¬ 
nus ei quodpoft alios confecutus fuit. Ac^ 
cedunt navigationis moleflsas ac peritula* 
quibus a-grt evitans pardam repcrunt.Indn 
Iit quod multi m Oriente remaneant, ibi- 
que uxore duc.t.i ad abquas nc^ociationei 
animumapplicenr.Huic neque oellum ad- 
verius Batoaros ita vehemens a Lulitanis 

4 s ( 

agitatur,neque terra: etiamnum incognita: 
ulterius deteguntur, Proregc ipit> nequa¬ 
quam de gloi ia,fed dequariluduntaxat Ibi— 
licito* Triennio ctenisn ccmdufa omrtea 
Indi a: dignitates, neg! igentem adm mi(lra- 1 
torempamint, qui ex iimncrc non hono¬ 
re m fcd divi ti as, v e 1 ut i n p ra: m tum al M s 
navatae opera: teipitit. Prolude mare non 
ita rutum eft, fcd infertu m ac pervium pt£- 
dombus , filente , aut Slrcm immitmro 
marini pnatlii clartilquc ufu, maximo de¬ 
cremento potentia divitMi uiTique Luht.i- 
nia- Regis* Etenim terti itet nequaquam 
conficitur rcfle propter elivafa regna, qui^ 
buscil m Lu rica ilis non ita firma concor¬ 
dia efh Tantum enim munitiones 6 c ai- 
CCS qua Idam Porcugallenfcs habem s ut in 
ddcriptioue olu: explicututn dt Ex heu¬ 
ris feq nentibus patent imagines ambu¬ 
lantium Lufitanorum, militum, ac im>- 
r i torum , cquitantiumque, non camum 
nobilium fcd etiam amnium» qui ahqu» 
facultate pullem, etiam T.ilLwqHwornm^ 

D z live? 



































































































































































































Multtti Lu- 
imanouj ij^q 
piodeum. 


'Vkliu m-ii'- 
Lieitiith 


*o 'm; e. 


40 


Mulierum JLufitanorum Indix mores; 


Qvc gdbromrum fclbrum, quando vd 
equitatio vrfambulacio abi ubeLcit. Libur- 
mcjequoqiw^itoliqdduntur, quibus Lu- 
i \tmi & MaUbaces juxta utuntur ad bd- 
Itim ■ ptaterquas aliis navibus non navi- 
gatttj leves cuim fum* ad remigium, vel ili» 
e ac 10 n er m ac merearui am coramod i flim#, 
ob em ius facilitatem* 

CAPVT XXXD 

fili erum Lujitavoritmw „ A iixtffYWfttqttc 
m Induit ritus , ac nior&\ 

L Vfir anorum, Mixtorum , live ChrilHi- 
itoiuin m India famin® raro eooIptd- 
nntui' j domo plcruaque occulcata:* niliad 
templum aut v dicationes mutuas, fed i*a- 
riiftmc, exeuntes, mumtiadluc cuflodia 
lingulari j ValUn^mms enim Ilo ici feu iha- 
guio te&is gdlanrurjitauTConipcfluiprpr- 
fu s ad e m p i:v htit. Qua ad 0 ve l templa fefc* 
qiientaiu^ur vilimiom operam dant* cum 




bibere conantutjpe&us facile perfundunt, 
ignari artificii* Talis ergo Rtyttoi appelli¬ 
tur, ludicro apud Luiitanos cognomine,& 
in rudes Indiae ricuumja^to, qui exper¬ 
tes etiamnom adfc&atae illius gravitatis, 
ludibrio per plateas habiti, nondum leve- 
riutem illam Indise induerunt, cui tamen 
brevi tempore ad fucicunt. Zelotypi au rem . 

m animem Oriente manti exilium , jit-n 1 j. dk 
nemque m uxoris-,aut hl iatum confpd^um 
adducunt,aliis etiam amiciilimum, com- 
patre occepto j auralio, quiunacum lua 
uxore delicias aliquas Jive gaudium in viri¬ 
dariis ulpiam inito contubernio adjuver, 
comitante lempcr mancipiorum turba ad 
cullodiam. Cura aliquis fores puliat, ma¬ 
ritum conloquio petiturus, coufdiimnui- 
Ii eres anfugiunr, icfequc abdunt relido 
iolmn viro qui advenienti fe lillat. Etiam 
fmguine arduis jundt cognati udfmcfque, 
imo ipfi filii virilis fexus, quj ij* anuum 
exccllcrmt modo, ab tedibus , quibus iri 


opulentis ad mod uni vdhbus ornata:, at- Conjuges filbeque habitant arcemur, aedi 
miliis, gemmis, monilibus ac inauribus 
fu I gen tes e n cedu n t. V eft 1111 en ta Da m ai e c- 
110 ex pan iiOjholokrico ■ aur 'Brocado eo n- 
dane, Sericum enim vulgate ibi indumen- 
t um d t Do m 1 fere o m nes 111 cedu n t e api te 
aperto, midifquc crinibus* tegente camifii 
tenui ac pellucidi, quam Bxju vocant, cor¬ 
poris fupenorem patrem , adumbi licum 
ufque. Ab umbilico inferiora picto, co¬ 
que duplicato aut triplica eo linteamine te¬ 
guntur, quod pictioiclaboratum> elegan¬ 
tibus imaginibus depictum nitdeit, ex cu¬ 
ra nuda patent, abfquc caligis cum foleis 
duntaxac. Hoc domdlicarum mulierum j 
taxoque prodeuntium vulgare gelUmen, 
inter omnis artam condmoniiquc fami¬ 
lias celebratur. Ipfa: fepta:parietibus, per 
famulas, qua: foris agenda fune, cuncta 
agitant. Panem noncomedunc/cd nec ip- 
fa mancipia, non ob caritatem annonar, 
abundanter enim eam pollent habere, ied 
confuetudinc quadam ac peculiati incli¬ 
natione in otiaae dum. Hanc aqui eo- 
uunt, adjecto in cibum falito pilee, ane 
illis fmchbus p quos iJ ttwgis vocant, 
five jufcuio aliquo ex pifcc 6c came 5 quod 
defupet infundunt. Manu vero 'cibum ca¬ 
piunt * cochlearia vd ut ridiculo ac incivili 
ulu rcfputmt. Bombyhis Hmiliter ad po¬ 
tum utuntur t qus ex nigro 3 uro h£t.i , te- 
nuia valde Se. fubxilia, in modum ampuU 
latu m, quibus n os ad tl ores utu nu r in git t- 
rareclypcolum perforatum habent, G*rgo~ 
letum nuncupant, quod bibens, elevato 
poculo, ac nequaquam ori admoto, per fo¬ 
ramina ilb potum excipiat, ita gucradm 
ftillante liquore, ut fonicum fiombyliis 
luctum edar* In elegantiam hic bibendi 
modus cedit: Ne quis temere ore fuo can^ 
rh atu m p roph a nare t, Qui ex Porfuga Ilia re- 




IUJLI piupiurifircur^ui ex Kortugall ia rc- 
aTitcsadvcmimc, u his Bombyliis dum 


beatis feorfum maiculornm manfionibm„ 
PoifrmiemLn libidine fubinde nepos cum 
auunculi uxore , frater cum fractis couju¬ 
ge, ipfcqudcum foro re frater rem habuit, 
ac cognovi ego trucidatos aliquando ac 
deprehenfos in hoc facinore liomines, 6 c dii* 
ab iratis maritis mccrfb&as conjuges.Sane 
lafcivu fccmmarum hoc tradi u, miliis co¬ 
ercenda legibus * in extremam fpurcitiem 
er u mpi t- Paucas m mri tat®, q ua: calUcftc m 
coniugalcrtj lerv'anc - 7 patrimis amafus ali¬ 
quis miles, mariii vicanus vclur, ad Fulci- 
vos amores fubfcnnr, paratis ancillis ilu- 
pri fequdhis, ad conciliandas libidines, 
ii tilia impediente vel arcTillima culfodia, 
YcmmSc herbasimploraor, Eli illis 
tmi herba ex cunis femine fuccum tdu- ^ 
eunt, quem deinde potui mifccm, maritif- 
que propinant.Illi velut tmot® mentis ho¬ 
mines mriiiim folvuncur, fincapptehcn- 
fione ullius rcij aut fom no occupant ut v&- 
1 uti an i expertes. Tum parata fecuritaro 
libidines, pruriente marito coque camera 
non cog no Icente, conjugam amator de-* 
dolat- Durat a liquando potionis hujus vis 
per 14. horas, A bl u t is autc frigida pedibus 
p r i fc 1 ft n ius t ede urtr,nullar a m e n a£HrU r» 
reru m te inpore i l !o po tionis mem otta. 

D. Palttd, 

Dtftrox a ^Htbttfdam T*attila dicstHr y a& 
xltji Datt*ra t Hifpamce Burla dor.t. Germa™ 
fftee !gc! k$ Iktti ? t n Mtda ba r Ztumtfrafit y a , m 
Camra 'Daturo , jfrdfncz Mantua, a Per fis 
& T uras Dantia. ‘Deferspnonem hupts her - 
bstac fruffimr&Ayudhtfimm bMarum ha* 
be i, Qm fim idntgP4&i* ex fi mine Inben f, 
ttu rrmpiu ttTfflOtmenrss } mnrivuo nfiti w- 
dttlgcfi 

Veneficio etiam fepe uxores viros rol- 
hint, temperata veneni potdlafc, ufqu^ 
m certum tempus, quo advenunec cerea 

item 











































































































































































Mulierum Luficanorum ludis mores. 



f u ' 

tibi 


irem mors ncccrltt. Inde ad fexennium, bi- 
eniimm, menfes > duri ve aliquot, nequa¬ 
quam noxium in corpore durat oppurtiM 
ni ure Ida poli lethak*. Piri tyratude manci 
fu:min^ odulceraspuic de adulterio fulpt- 
et a s in re k licium, adhibitis duautat mbus 
quituotvecvimin is tcl tibiis, qui vxore v i t> - 
1 .ti 1 e cotmubii fidem adierant. Funi enim 
Pbmigdlia: monbfls nulla penna vxorici- 
dam m m ecdici 1 i bertate contrai icndi dii- 
ccndjqLic aliam. Mulcas itapecfcrimt pere¬ 
mi rque nihil que mm fue^^ quam mors 
vxorii> iliaca per mii imm,ejus impudicitia 
famofum, nullo e umn lupplirii in ennUe- 
i ibus terrore. Illas ira moti in deliciis ha¬ 


bent, gloriofam necem exidimances 3 cui 
amor autbor iit, parentatione optimi ac 
opntiflitna. Ceterum mundiciem insedi- 
b us, v d \i eu, oete r oq ne e o r por i s orn ac u, fpe- 
e iil i e 1 eg a n e i:i ad febta n r, e re b t Hq ti e, 1 a v ar k 
ombus corpus purgatu , poftactiiii univet- 
ios naturae, inexhaufko abluendi itudio* 
Laborem fugitantjdcdit^ fmiim opere odo¬ 
riferis aromatibusj&tfmriEcationi. Sau- 
dato caput ac frontem ungtinc s ad conci li- 
tr? !an fit- and > uri bo n i odo r is g ra c i a m * Etiam 'Bcnclx 
11 feli a conti nnb manduntjCtim e alce >£: her¬ 
ba Artttftta , de qua in, explicatione herba¬ 
rum ac aromatum agemus. Hupis Anconi, 
tin U qu St n d o q u e po te tiliacii,uc vellit e bri¬ 
is caput oculoique tn vertiginem rapsat; 
guihi ligni au e rad icu m acia i u te m re iere 
Tria Ikec feminae, veduti pecora cora dio 
m minant, ipfaroquc iticcviin dt-g ludunt, 
errer,i cxpuentes , inde dentibus labri!quo 
niger & rubicundus color eft ? tortore quo¬ 
dam non fueris. Ab Indis Ethnicis mores 
hi plurimum duxerunt,ad den fi Uni m fu per 
cuiladiain herbas has die utiiiflmias indi¬ 
cam , & valere advci flis , liomuchi orifque 
vi.ckj itapeirrinaci confhctudiiigj uc Ime 
hac ruminar sone vitam conflare non polle 
arbitrentur, cum mancipiis continuo m 
n re fint-Abi ente viro pOll (tore.im i e dem es 
IjctteUvLj identidem demibus terunt, ac 
prsctergcedicnres ipect.uu , ijfe a nemine 
yi[\-. Venirnii aliquis&d oculum do ni i me 
runfeat, levat ea mpdcftc llorcain, quaii m 
arham tenerioris adfcctus. Principia ifta 
omnium libidinum fuit, quas deinde mi¬ 
rifico mgeti io, Famul arum opera exercent, 
i n v em isvnilk are ibus, ac exc og i e a fis node 
dieque amatoriis i olidus, quas marito cu- 
ifcod ibus que ft tua n t: Caf i t ac i i n i m lc illi mae 
& ideo Bettehpfc ac Arec^m ore cenent, 
fncicandre luxuria:-Aromata quoque divcrli 
generis plenis manibus devorant ad caloris 
w 1 * i ne i tam e n t ii ,cc i j m i i b a q i lard a tn C*tchmd<f 

dicta, ex diverhs aromatibus eo n fetUm in¬ 
ducant, Lhidiofa incontinens adfe£tacioiW. 

Anmtam D.Pidnd. 

Cachund? mek optnsme conU^ ex ffeta 
G,t &U Afxf':at£ twn fu ceo (j!y cirln Zrte. . Ia ba 
fu.ntmgra } dtytrjk ckarutUnbM nv:$Ui } fitir 


? f i t amaYA.vM~twm< Aunm d*i\cij'f r?w, 
m? robnYAnL* , oticus halrnm cjftutfo •Jtlvre 
rtjfctfijitr. 

.Sed nec i Ita Mutum libi mulieres prapi^- 
rant , led eciaiti msferis maritis infundunt, 
ut potentes libidine Venerem vxoris diti- 
gent ius excolant. Natationibus bahieifque 
1 1 ben t ifE m e cede m i ndu 1 gc n 1 3 pe r i tarq u e 
lutandi Humen pCne ipfum ctasifmsrtuiic. 
U-ec de mulieribus iuJficiaiir* Figura: ie- 
quutuur mulierum exeuntium * aomiqnc 
vi ve ntium,manducantium 
Lit/fpti nu mm qutbus geft ane u r,& no&ti m a~ 
tutu ambulationum , ad felycnda voiaq 
quorum vinculis obltriLta: templi adeant, 
hlique rum vxori liberior exuas pedibus, 
quod e iupplic.it iumibus remota (st iel la- 
rum ac cacJiedramni magnificentia, 
no&cspalhm frmmis optabiles iknt, & 
jam an te E ungi Ipe ccmcepc». Tum Se fr- 
muU, quas oblervantdEmas habent alias- 
que caro exeunt comirantui', quae occupati 
precibus domina Furum a malus operam 
dant,& uioiFicinaiTiaui tabeniam aliquam 
dato iigtio fe conjiciunt jic ibi peractis con¬ 
tinuo Veneri facris, domino majoribus re- 
ligi onis curis occupato illudunt. Iu amore 
viri candidioris lis T e LuEitani magnam ita^ 
tuunc loc lici cacem. Se ja&antia in cer Squa¬ 
lus laieiva formam vir cutemque proci ar¬ 
dentibus fndiis prxdicat. Hinc crebro heri 
peculium invertunt, ac imimnuunc, largi¬ 
ti One in holce amatores proclivi, Eftque 
illud uberrimum Luftuuiortim milkum 
ffci pend i utri, regi a largi cate copiolius- Liberi 
ex hi Ice ancillis nati dominorum iant, & 
gaudent illi aucti famulo:Nifi ex Lulinno 
aut iib to concepti Eint. Nam tum intra 
olIo dies a nativitate patet filium parvo 
p ret j o red i m ere po c d t, v i i\d i ea to m 1 1 ocrti- 
iem infante* Verum octo decem ve fetis 






diebus claphs,fetims cftctia ex libero con¬ 
ceptus, & domini manet. Js quovis deinde 
pretio eundem vendere potelt, me Eibi alere 
milia poft vindicandi licentia. Ruo aut 
nunquam mater in hjspartibus mtautem 
fuprema impietate tollit, ctia (limma pau- 
pc rra ce aut i e rv i eu re p rd I a. N am e a pec u J la¬ 
ris iexns gloria db, Imprimis ii exalbo viro 
mater purgnans iit. Smdu.de itaque tn Mu¬ 
tem cuitodit, parti eundem nullo pretio 
traditura, mli Fordm Se ciam auferatur. 
Omnium eo modo divitiarum xltimntio- 
i ie m feteu nd itate n re ri pe 11 £a n r. L t beti au - 
rem Lu [nanoru m, Mixfom m, ali o m m qu e 
Chriilianoruin nudi educantur , caonim 
brevioris cami lia: genus {Bajft mulierum 
infer) i ndut t,do nec state ad bracae togx- 
que uiias aptentur- Per ancillas Indicafvc 
mulieres nutrimuur fere, Se abJafhnrur, 


qmt’ huic (c m initier io addicunt. Figuram 
nutricis videbis m ea imagincubi Pailan- 
qtun o miiber gdHtU ^ ea l e iti eam fcqu i tu i; 3 
puerum bajulant ati vivum expreifc, 

D j CA?-XXXIt, 


r 




LlljcfflruilT 

LunrortortsiTJ 

etlucat»- 


Mutiitcf* 










































































































































4 1 


Prorcgis Indis Lufitaiiorum imperium. 


CAPVT XXXII. 

tti -* 

urbe (jou pofciLii. 

|Rorex Indiae a Lui Iram* Rege trieti- 
uiRpocdhccin Indiammittitur, fub- 
indelongtofc^prc)Regis arbitrio, tedrari/- 
fime. In tirbc Coa habitat, qu* umvoiie In¬ 
dis piieporjiaeft.Hicc|HOcaniiis (utdidkum 
ellj chllh interitur, Contilium habctiii- 
um^TribuuabCaiictHamm & ludicer Lu- 
fi unia: mu; ommaque ideo per ipium no- 
jlT 1[f ni ni i ne Regi* ]iira Emuntur, refervata un- 
wptovlfalo. <11111 m arduis eivilibufqoe ad Regem Lu li¬ 
ta n kap.pc]];uione. I n erimJ na 1 ibus nuiu> 
nili titulo nobilitatis decoratus provocat* 
Hos extremo fupplit iq Pro rex nequit rt<iK- 
ceie, vinctus tantummodoi nLu litaniam 
remittit, n-ih alite r Regi viium ftriJict.Mag- 
i n fice n t i i Ii'ngii 1 ar i v i v i r, ra roq uc p tod i t n 
fc !lus Cu: et ve d ks i n ! ftc| f eat* Tu nc exe u n- 
S hjLmiV 1 * lcm b - Lt m 011 tibia m muti baro mque pro- 
lequimr comitante turbi nobilium dvi- 
um , equitum, ac ffcipatorum. In templi 
c ha ro fc i i am habet , tio! o Ce rico au ra r i | qu c 
clavis exornatam, (Irato au beo, duobulquc 
pi.1 v maribus ex ferico , quibus genua im¬ 
ponat, antcpoliu minuti i ede micam ni 
Formam, ern brachia injiciat- Nobiles dr- 
cu m jace c 1 1 led ehofo di t| u ndti, Cap d kn m 
qui precum vclur mediator iit aftat. Archi- 
cpiicqpus, quaruio^ is in templo dl,iinu 
fertam iSLl latus daudvt , eidem ibdium ac 
p lj 1 v 1 n ari« m t ur!*ia,Cst«:a vero m ini ffcer i a 
ejuldcm iunt dignitatis, quibusTufiiairiiir 
Reges m templis luis adfcmnriJ[\Cum pa¬ 
latium intrat renovatur tibiarum ac tuba- 
nm,u[ ance, concentirs* Palam arnum ia- 
tcllites enrtodiimc. Iu majori atrio,con filii 
loco fere, pro seges Omnes depidi apruna 
Indite expeditione proflant* Etiam in por¬ 
ticu exierkufe omnes naves, qu* ab India 
devida ex i u litam 2 appulerunt pidaecon- 
ipiciumtu , cum nominibus, tempore 
Ducum hillam, quotannis crdcftntc pi¬ 
ctura , ex novis navigiis quai illud iter pti- 
fecerunt, Mos Prorcgtbus tft ultimo Im¬ 
perii anno vifendi Aiccs ac propugnacula, 
{pacio fo,^o. aut 8o. mill* Septentrionali 
Trtftgli(dit- AulkaljqiiL'G o*t tradu* Ea illis cura lucro- 
*" * lucci * ia plurimum dl,ac opulenta. Ingentes dnc 
Ptorcgum redi rus funt, profnfainde luxu- 
liiRegsas facultates , qu* maxima funr, 
mvadunt, ex eilquc tantum fumunr,quan- i 
tum ipfacupicki impem , que libera eft 6c I 
plenaria Regio induito. Auri ergo moni- 
luimqus excellentia fcatent, inadimabili 
ojuim congcrk-Pi arter luctos reditus largi- 
t tone plru rimadiknmCjOrn n i cx parte ctin^ 
hui s ni u iv e r i b i is , Ati Pro regem q u i ppt n o- 
vum R«ges fa-deredcYmdt legatos more 
reccprOjVciur incontirniaEioncm,cum do¬ 
liis cmittimr , qu* quidem gratulatio- 
ergo m axiit^aim A tui icwgaa is pa¬ 


ria facere poliunt, Duuc litte dignitas uf- 
que in alterius fiibftituii Piorcgjs adven¬ 
tum,Is cum Bardts-j aut alium Indi u por¬ 
tum tenuerit a i»ox ProeurAtores lui.*; di, 
mittit polfcHioni cnpicnd*. Tum Pal.ui- 
u m de 1 er 11 u r a b ai vnqu o Do m uso, \ a(l j $ 
atriis , vacuatifqiic ab omni fupclledUR, 
qim' recenb Dominus dpvicorsgmcreplet, 
ibceidacicnqtir rheiduris ditat.Eadem navi 
qua novus venerat Plolcx dd-iuvdits abit. 

Tanta i une perdias m magni ali cujus de- 
birseque remniieratiunis vicem confertur* 

A tq ue 1 1 ide parva cum c ura habetur reg to¬ 
nis, dum quifque brevi illo tempore limi* 
tatits, nihil antiqujns habet, quim iilud 
omni lucri quadlulque genti e explero, ut 
pollmodum defuncto bene(JcTitqnctutii^ 
Indorum lenti o: Haudquaquafpecaii polle 
de ludia? mcl lorefonuna, petieverante l itu 
quo monnii dtintaxar fpacio 5 tam ingens 
irnporium tenetur. Etenim primo anno Q^n^.!, 

Prorex palatiumjanluuo. exomat^ie ilim - 5 
r r 1 r W^nlf!^ 

mo ituajo mores^ritulque terne pcrlpicU ac rt wim^ 

‘cognolcit. Secundo opes auget omni co¬ 
natu, rem fibip.uat, quo fine in Indiam ie 
vemlle arbitratur,Tertio deinde cunila di* 
hgeiuer praqurat. Ne temere a luccdlum 
obrumm imparatus, iuofquc qu.vJlus con¬ 
cinnat, qutbus tum ut (poliis opimis gau¬ 
dere p<idit. Simili hnecxtcA] Aicium Pr;v- 
fcCti imperant. E lique hinc facilis ccnqe- 
€tum fupec Regni { alutc- cujus curan i i 'ueta 
ftxsordia brevitatetempons nano fufcipic, 
n ecqu icqua nv expoi tu 1 an t i bu s Jnd i s , q u i- 
busca quidem ranudifplicet, cum tegio- 
mirn inultarum haud, dubia permciLa 

CAPVT XXXIIL 

Ethnrd, /ndi^ahhjue exim (]o.t h^hrames, 

N urbe Goa ejufquc infiili multi cnkm 
Eth mei habitant , Mauri Maelio meti 
nempe c u 1 to re s T I ud^c i, ai i iq u e cx tt i i In- f' 

dia, ac circun jacentibus tertis, d ± v i [ i reli¬ 
gionibus, feclismoribus.Mauri Macfio- 
mcti lcgibusyivunt,Iud*i Molts* Multi ibi 
Perii* Arabes & Abyilytil s pariim Clmllia- 
iiorum, parti m Maurorum religione u ren- mji»® 13 
tes* Plurimi quoque Goir Arinemi Chrifli- 15) Ji 
■ani babtrant,qiii commercia, utcafu i lio- 
mi n es eu n ccs red eu n t e iq u e exerccn t . M aut i 
indiftiu&c cibum capiunt,a fuill is tactum 
camibns abftiitenr, riruque Iuda ico ll peli- 
u n t u i. Vem m E t h n i c t, Decar i i n i , G u Ei ra t n c emllua 
&Canarini, caterique Indi polt mortem 
comburuntur, una cum vivis uxonbus,qui VtPt n 
morte voluntaria in rogum inElium inter 
uobi \ es, faccrdores Bramews 7 ac quofdam 
meteatores. Quidam inter hos vaccarum 
bubalorumque carnibus abftinem, q ux* 
linclas habent* Alii nihil comedunt ex us, 
qu* fanguinem aut vitam habuerum , ta- 
Iclque funcGuittrilci, &Ranjanes cx Cam- 
baja PythagoriCQ cim vivcuues* Plurimi ^H 9 ” r 

Solem 


i 






































































































































































Mores Indorum aliorurrfquc gentilium. 


Solem ac Lunam adorant * unum tamen 
Deam agnotciint, ctcarotem rc&oremque 
omnium, cum immortali nuis etiam pra- 
poft hanc vitam fuperboms ma- 
1 1 (qu t gdlia optnioiu\ Ceremm 1dok ve~ 
neram lk ( Pandes vocant) terribili figu^ 
quiapud nos I )*rni o nes eo nfpici mittlri 
His immolant coi que ahquandb m rerm 
fubftitjlle adicytnmi , Uiitfitatc-iurnrnA ac 
miracul» cUiq^ quibus mine vdur medi¬ 
ator ibu s ri i e rt hg i t > £cc| udiimmo ] Xo o h - 
itcundtnr. Etiam Dannun per hirc Idola 
rdpondet qiit-rciuibus Se venerantur alias 
impium genium ne noceat. Sponilis nd ea¬ 
dem idola deducunt t qn L r ex eborc membro 
vitili impolita: abarme is & propinquis ^vir¬ 
ginitatem eripipatiuntur, iummodeinde 
gaudio fponii ? vel tu facraram raclu Dei. 
uxorem accipientis.Plurimis Se hic mos dt 
flTtfiiuiii adorandi quod priind obvium liicritjUuLU 
didindHoiie rerum, Corvi attamen con- 
fpedt u m o mi no & m tr rft e m q. d neu n r,cfi m 
plurima- tamen in India hujiifimodi aves 
f i u t - H as q U i pri mo'«ini pex i i El a t i m (e rc- 
condit, domoqueclaudit, nullo pretio exi¬ 
turus obopinionem ind uis rtlicujus imlh 
Novam lunam primo intuitu idorant pin- 
(haii i ii terram, magni s ; i Jud E i i meti ccre- 
moniis JaEuiautes. Neque delinit Anacho» 
rene, quos nominant: hi i binariam 
(Iridaiiiqiie vitam multafbbnmce agunt* 
po puloquc vadis f abu 1 is landimo n i^ pra¬ 
tes eu illudunt* Magorum ubique nuat;na 
multitudo* qui ferpentes incantant ealque 
ex corbi bu s ed titfcos m t mi t i s 4 ad ion i tu 1 i \ 
nudid inftrurnenri tripudiare cogtinc, Se 
ve! ut do medicos ofculi^afflplcxubic ad lo¬ 
cutione iraftauuut fpe&atu te 5 ralibus ille¬ 
cebris pecunia emungam.Veneficiis maxi¬ 
me pollent, facilcqaethalcpoculum lati 
perant. yEdifida horum Ethnicorum hu- 
miliimap.irvaque (Iramineteguntur, fine 
feneftns, humilibus tcmnbfifqucjamiis, 


lautum. 


TtfiiSd. 


ut 


quadrupetante gradu intrare exi re ve ro¬ 
gantur * Supellex dl florea,ad ;id foirmum 
K, lJn i ? . bffiotiemqueincumbunt; mcnfa, mappa* 
!*-’ -r-isiti. ac manti li a ex ficulneis foliis conltant.quie 
6; ., r ' etiamiium ad catmnruin , cuciillomm m 
apothecis, ollam mqtic ufiim ad oletirn,ac 
butyrum ferviuncCibum in ollis fi [mimis 
pra. 1 parant, mquens CUrzam coquunt 3 fon 
matis in terra puteis, quos dri&a implent* 
quam piftillo ligneo tundunt, nam ob fa- 
c li I eat u n i te i mit ate m nui era mq uc c.o nd iti¬ 
onem micant cum cotrinbus cmun^ qrn- 
dam domum propter oei^arn ferunt in fa- 
mili^ufum. Ad potam senciAmphora u- 
T-i—f, U1nmctxir bmata, urpottun ori infundant, 
1 'i J 110 ^ a bn s ad moveat u t ea n th arus. C a fas fe 
J -::. re v.iccUrum fimo inungunt adverfus puli 
ces. Cetevum corpus egregie mundat qrtod 
poit fin^ulos natura ac^u^ aqua ablnuni, 
quos viri juxta ac femina fedentes t ur- 
V4ti cxcrceii^ut de w Madionu tam* 


' 4 5 

Lav ant liuifbi femper mami, quod tertii 
ubum capiant, nutto iriu cochleam. Arde 
i uperll i r i emes cerei n on iafqn^ t uc ntur 4 nun- 
quam abtqiie precum diu (io uc cgrdlurb 
Cum iter fac mite pdiim dilpofira^m rupi¬ 
bus ,montibus ac (peiuncis tetctrirtiifigiiri 
D e o i u m i m agi nes ? i j nd d i a b o i f > ru r vi h > r- 
rmis ad'Jiam : Ac aillUut cum I orn icdui# 
cilierna-, viatoribus in abi ut io nem piduni- 
p* dt quanl pioni idolum voneranru, , ac 
quibufdam mu nexibus ex Ovi^on/a, galli 
mj ve hoi ionu1t,qua: mox Brtimnet live I a- 
cerdos manducat, pevfui&ne imbutis po¬ 
puli mentibus cibum hunc a Diis immor¬ 
talibus cxpetirum aecoiifumptum i mlla 
Ita fa&urqaur navigaturi M,pa di es zntd 
navigationem clangori tubajum ac pate 
narum, i u tigni fer operamur» no£fcc dicquei 
navem que ipfim ujuiiq. vexillis exornant, 
in holiorem f ut pdgvdorHrft live ido¬ 
lo m m fuo tu m . K .ev e rl i eo i d u m ftn 'j j i r u s re - 
petUnt, per leptimanam unam aut alte¬ 
ram dnrarumx, LLIqac is mos etiam in er¬ 
reris folcmilitaribus nupti jjhim , nativita¬ 
tis ,aan i q ne te i n pd ta 11 bws, m dJj s & i e m en- 
risj&c receptus. 

Ethnici qui Gox habitam pludfni opU- 
lcnti v ic divites mercatores iunt, Elipfet t 
qita: tocacx officinis conitar , quas ibi mu- 
catores hujufmodi habent , non cantum 
11 1 ere ib u s by JI i, fe ri c j , i \ v e / J (> re e Ua.i rum ex 
Chi na, vccum de hoEofciid, ac (Ubferici ex 
Lufirauia repletas* Has per Proxenetas (uofi 
prinurmgenerali esnpuoiie emunt, at de- 
inde per ulnas rtsvendimr, tali tn negotio 
tnirifici ingenii. Eadem in platea c icgjona 
alii linteamina cujufvis generis vendunt, 
camidafquejam confias, tam iti u/iim 
LuiiUflonmi quAm mancipiorum, aliaqiie 
minutiora* Ahd in vieo habitant Ethnici 
qiu mnlichnaam ii 5 fco i i a jC. e rei Aq 11 e cj u s g 
neris di lirabunt * miLleqilC linteamina dt* 
vcrfi j canabinaqnoqucrprofhnc, advelo- 
rum faecum mqUe ulus. Diva ia in platea 
‘ILirs^ntt vx Cum ha [a degunt en in mer¬ 
cibus ex Crmibap, Se lapidibus prctJniia 
pollentes arre (iibriliffima in peiforandis 
geiTimis,rriai garins,& cora[liis.E(l& vicus 
eorum qui ic&ic,xs fcdilia , confidunt, 
quas Ljigdi vapis Coloribus afEibre difliu- 
guunrjiphimqtic Laecam vcrlicolorcm red¬ 
dunt. Enim fe creta habitatio aurificibus, 
fabris lignar i is, alii ique opificum:; confii 
tmtvifirur.Suiir qtti ni a jo re, live grandiore 
11 1 ei ea tura otiza m, a [ ia fq uc I udi eas i n ere cs f 
ligna, &c, diflrahunn Abi regia v^alig dia 
condueunt.Alii proxenetarum officia ufur- 
p%lingtiaa>c ingeniopromptiffimi. Phar 
■ n acoped.r item m ulri paili m itrom at a m 
n o re m e n fu ra divendunt. Hi l u p f n r i m l'i m 
Rramenet ftinr, fi ve facerdores idolorum, 
qui lingulis in platearum finibus officina* 
inffiudfas quovis genere meremtu habent, 
ntigno populi uXu* Tonibrum aurem ere- 

heram aa 


opinio. 


EEljnkl ETir: 
Cjldfti Ckrfi* 


























































































































































































McdEcc 


CatHbUta* 


FP Toli fije- 


Hyemt tifta 
finem Aprile 
THUiU fllHW, 





44 

berrimlu nu mSttU.ubique fc ingerit ^parvo 
pictiopcrplateas v igasi tu r, nu J ].\ m i jue offi- 
£ i nam h ab c n c 3 icd per do m os a pa;tin p'jrafir 
bent ^d villOjma ufque minifteria, cefiv- 
cenypuE<: conrumclioie habiti* Medicino: 
pcrkitncs Ethnici gravitatem maximam tn 
urbeGoatuc-mur/redi UtUadvcdi» folchi 

S ate 10 ex Edi n ici s ,p er ter legat os, ac qu of- 
am opulentos me re a eous. Nec ipfi Luli- 
t an l Eth nidqr t i m mcd id nam ded i gn a 1 1 tuv, 
xiz$c Acchkpiif opus oumdquc ccclrfiaftici 
■hiicc emi ore itudio fidant, quam ipfis Lu- 
fit.ims, Inde magnis honoribus coluritut, 
ac bonis locupletamur, Ageicotedn Goa: 
in tu Ia Cluilii ani fere fimr l parum tamen 
ab Ethnicis dirtetunc,:egreceti^isgcjirili¬ 
neis ceremoniis, quas dillmiulantibus in- 
q u illtor i bs i$ p rop re r diu tui i uv & i n ve tetspe 
conluctudinis rationem cmmimni reti¬ 
nent. Eadem in urbe ad platearum fines 
coilybisU' Indi CEiriftjani proftant, quos 
X*tr,tffw vocant* Hi iniigni cogn trione & 
plane n ce- ( lar i a pcc □ n tlru ] n a b ujlis Eo tat, 
rationes cerris numeris fubdutunt, primo» 
que flari i p intuitu nota profer deteriori fvc 
m onera cognofcunr.Erhhieoium i Ile mos 
cft i Vt nemo patriam avi eu mqu e officium 
deferat. Inter ic tales matrimonia contra¬ 
hunt , di 11 in di gente per munus auc.uiiti- 
crum, Filiarum nomine pater nullam do¬ 
tem pndUr,exceptis monilibus quibttfdajn 
&: unpenli-* nuptialis convivii. Filicis here- 


Tcmpcftatcs Indi* & infirmitates. 

tanti motus Llrcpitufqiie fimr a ut auditum 


fere adimant, f lumen quod infulam Coa: 
cingit j cadente et montibus aqua plane 
tttmikilcdcit, rubro colore, cum alioqum 
laUis undas habeat', aqua: m ari nar pe tinni- 
les. S eptembei meide vada lupudiebiabe¬ 
unt , numine quodammodo rvierato, ite 
non lembis duuinxat, fed majoribus Lufi- 
tama: navibus 8oa. patear. ULt 

ab [que fundi expiojatorc^cum ubique julU 
Iit altitudo (lumen line periculo facile fii- 
bcuuL Ceterum hoc in tractu mundi ddb- 
laca admodum byemis tempora lutentur, 
quod nulla oboontinuam pluviam exerci¬ 
tationum facultas adiit, obieratis homini¬ 
bus a: dium maceria, vel ociolis vicinorum 
fabulatio rubus intcmis.Mulicies tamen ac 
Mtftict magna voluptate pluvia madefacti, 
cum viris ac ancillis campos petunt, ad- 
fumptocibo potiique, Ciikrnas ac vivam 
m iifdc perdiis habent ad natationes, quas 
cupidi (hin e eo ucupi icunt. Hoc tempore 
Induc omnes pene frudhis flatent, -dilhs 
Septembri men (e incipit i ac ad Apellis Ji~ 
ucm duiat* claro luciaoquc codo, rara plu¬ 
via. timd naves armamenta repo nudi clai- 
fifqucGoi alsit ad tutamen ora: ac merca¬ 
torum. Venti Orientales e finna terra, quos 
inde Terranhos vocant mate tum afflant. 
Ihi ama:ni alias t morbos tamen generant 
primo, ob mutationes labitas , quibus In¬ 
duc ora lub]ieirur. AitUtc autem kmper 


itjri r,. 




lexj. 


Rl n 




ditas omm$ manet.Hac de Goa: Ethnicis, i fiant n medis nocteutqucin meridiem- ve¬ 
rri m io. mill. a ima nunquam tu peram 


CAPVT XXXIV, 

T'mp f $hti e i Indit s t nfirmi ta tes t chrr. 

A Nni m India tcmpeftares ha: ihm. 

Hvems circa finem Aprilis accedit, 
in eo rtafhiqucm Indita vocamus 3 a Cam- 
baja ufqucaaComotmcnfc caput,Zephyri 
flatibus quos ex mati venientes tradhas cx- 
cipu. Pnneipium faciunt tonitrua & ful¬ 
mini , fucccdeatc Continui pluv id m Sep¬ 
tembrem ufquc.tum liycmi Imiscfl: 3 eodem 
fulmirus ac ronitruum mom.Hanc ob plu^ 
viam tum India! ora hyemaredicitur,inter- 
dicto etiam ufu matis code tempore. Cete¬ 
rum iptd litas c]anoreiuraillufit*atLar,acq, 
a fercu itate aeris aril-as ibr ducitur‘frigidior 
lutn suta trahitur. Orientali vento opacis 
fuavi te i'noctibus, nullis %'eto lingularibus 
fructibus, quam iis qui per totum annum 
florent, Hy emis metu quifqucannonam ac 
rem familiarem e urat, non focus ac fl navi¬ 
ga curas di er in remotiores tctfaSjlpla navi¬ 
gia eodem tempore fubducuiiuit an re 
urbem conflicauntu^ ademptis armamen¬ 
tis omnibus tc&oqtle ex Q rami ne facto, no 
nimia pluvia cati em trahant. Verum & per- 
pectus imbribus domus ahqux tabefctmt, 
ac putredine adfcdt* proruunt. Arena: qui¬ 
dam cumuli flumen hyemis imtio obiu- icft&iisac hycmi^qtu cciani aliismOacu- 
ran^nulla ididit navigiis via. Edam maris cis loci$ habetur. 

Morbi 


Poli prandium mox hoii prima Occiden¬ 
tales vcud confacguiir,terram verius e ma¬ 
ti, ac ViYttfin vocantur. Hifce ventis certos 
ac ordinare vices finit in temperamentum» 
ad verius intolerabiles alioquuiiegionisx- 
ftus: Mi rabi 1 i pro feclo na eu re ua 1 i ta te ;cu m 
hoc in c cadtu ab infula Dw uiqae ad Caput 
de Comnm hycms offendit, ni m ab .ilia 
parte Capitis dt Com&njn ad oram Choro- 
mandcl e conrti adlis deldSat a eidem gra¬ 
duum altitudine fpac ioque tantum te na¬ 
rum mter [celo ad 70.miif.ac in qttibufdam 
dunraxat 1 o.H i ne iter agentibus Coch \ no, 
verfus S.Thomse oppidum,quod eadem in 
o ta Cho raffijffldel jacet, ac 13 a 11 agat tx m o n - 
tc5,qai ut a 1 init] terra: rra&uro petat erani- 
mittendi funr, accedentibus ab ana paite, 
xfti va aura gracili imi culciflimique campi 
appareot,maximeque delectabiles s ab altera 
h yixr n i s fordi b u$ imbreque feddhmo gra¬ 
vis regio, fulmine ac tonitruum horrore 
nigrdcir:Nct tantiain id miraculum in bac 
Indiae pbgavifitur, verum etiam circa Oi- 
murium, prope Aiabise forlicisorarb* ad 
Cap. Roibfgacre, quo m loco naves fadia 
fcrcmtaccfunc ^ verim fupetato capite» ad 
alteram partem ventos^ pluviam, aiiaique 
procellas experiuntur, fimili viciffitudinc 


QrililH) 
ti 1 iui... h . 
Jiv;:: M 



























































































































































































































































































































































































































































































INLi tijth 


?tcn 




* t 

Ct 'Utci 


/ I 

9 


oam 






















































































































































































































































































































en 


$5 


H 


hc Ijultc lsimtlmrsen cn t&rjjat 

9 


ontrcnt vton 











































































































































































































































































































































































































































































































































































































































bolUvUH 

pitipptflj- 

iffinf 



P i Ttn j! j* 


fifedii 


ruoi 

L - |u ijbnoiil 
tiriMiii' 

IfjXlUltL^ 


jL.pi^ui^ 


Tnra ‘uti 
fifltsainmd 
t&jid. 


ijno’ 

im, 




pSsi tu)ri. 




Tcmpeftatcs ludias & infirmitates. 


Morbi quos in India G0® populares ex* 
periuntur cx hifcc murarionibi^ plurimi 
pro vc niimt, Val et ib i m orb us Mordexy tu 
di&us j i ubi ms ac improvidus cum naufeu 
vomicuque perenni, ad anima; deje&ioncin 
ufque. Id maiuEtj commune eft multllqiie 
mortifera m. Dyf ■; nceria i bi ut apud nos pc- 
ftii morccin adFcrc, Fcbnu in contuiuaru m 
& internarum magna quoque vis homines 
trium qunmorve dierum (paeio abiuinir* 
Remedium Luil&ms eft in ianguinis mif- 
iionic t £rhnicis in herbis, fanda Io* catteriG 
que imjnftiombus. Multos Lulitanos quo- 
z,imk hi morbi caIlunt,quod nec ea come¬ 
dant qii® melioris fubfhnti® funr,& luxu¬ 
ria- ac lafcivi® mulierum cxplcnd^ pluri- 
mura indalgeant, moti occafioriibus , ac 
muneribus ii lecti - quibus plane vivunt ac 
maxime (oAcnraiuur^TdUmoniiijR prarbet 
Xenodochium Regis, LuCtanordm dun- 
taxat receptaculum , quod quingentos aut 
quadringentos quotannis Lufitanos viti 
fundos emittit. Proba ejfthuius Xenadp- 
chii cura 3 qu im Id'u i e* ridb iid q ue fu fc i- 
prnnt, deputato lingulis menfibus aliquo 
ex prLcCtantioi ibus, qui curam ^grotomiii, 
quibus nihil recidant gerar, & i u ut qui ct> 
tiuu aliquot Ducatos fiipri Regis reditus, 
propriis lumpribus impendant, in auxilia 
infirmorum, cefUmcs ita magnificentiam. 
Xenodochium nemini probro dl, multi- 
que id fponte petunt, beet alias divites, 
uxorem quoque & liberos habeant. Hoc 
JUi fi canis addictis vdurAfylum efh Aliquo 
etenim adfedti malo,vulnere, febribus a .inc 
morbo Venereo Xenodochium pecu ut, ubi 
eos Ptorex iubinde vifitat: Nu m oin m;i rc- 
<Rc adufutzt agrorum procedant confide- 
rans. Qui aliquo clanclcftiiio malo vexan¬ 
tur, bis dumaxat indic Xenodochium ad 
«ligandum vulnus frequentant, nullam* 
qucmerccdem pro medicamentis debent- 
Venerea lues morbus ibi univn falis ac pa¬ 
trius dljfinc ulli infami® nota, Remedium 
ex radice C hi sia petunt, neque ideo adfedfei 
vitantur, beet ter quaterve laboraverint, 
etiam in gloriam trahunt, ac i n corti parali¬ 
on e aliorum morborum h xc lues Optabilis 
eft & mitis. Pdlem indi neque ibi Ierunt 
unquam, ne que noverunt^ Veneficia atque 
incanrationes in thortes hominum crebrb 
exercent, ii [que mulri vexantur, Ci Ic 11 1 o ac 
herma plurimi item laborant, pr® ferti m 
mariti,quod tquafflcontinuo potent, mil- 
1 bqu e Uf c iv i as ex c ree, i n t g e j uOticdi ei. Vcu* 
tre femper nudi m porticu i edant, ibrqnc 
fuaviterauran i excipiunt, amantibus famu¬ 
lis* quorum unus di ■Sitos pedis fricat, alter 
capur, temus fl tbdlo mulcas arcet: Qui 
mos iih$ duabus poil prandium haris cou¬ 
ti nuatur, ibi ruin fonmumcapiunt, inique 
urgeute eo iferbi e i ice.uo dulciora o urnis 
ge neris ad fe r u i s rnr, u e t® diu m ,aq ue fu b. .11 


4 S 


modi lio mines crai&m fere trahunt f fxdo 
abdomine, a militibus Indis, cxtedfque 
lUmgi. diiti, id ffi, maxi m i v e n rre s. D j es p iei: n j ^ r 
hyberni ac^ftivi pari longitudine vix boix 
fpaefodiicrcpaiit, Hoii ibxfd folontut, a=: 
fexdicem cadit, fecundum cmfum jfoli? 

Meridie fui Jupn caput itat, mdU, vd f:il- 
tem,proCurfui utiutic^Ecnui umbra, Vrru- v ^ um ^ 
que Polum mundi Go® afpicm. Aullralis pcatii Ga** 
ftbla non longe fupra borei ibnteh Ib.. 

Item necScptcnmoniUs.Atquehis Utu, de 
temperatibus ac infirmitatibus India:, 

CAFVT XXXV, 

tJfy£vneta, pmdtr>{ er f&cttfitr* 

Inai& as 

P R ecipua &comtnuniot moneta SP^r- 

dttttvt Xer,tphim nomine venit ex ar- rAi,|l, ' uy '’ 
gento, fcd improbioris not.t. Gua: cudittlr 
lignata ah una parte D-Sebadia.ni imagine, 
a b a 1 tera Cabus q u amorve colligaris fajjffc- 
tis» Vilet tres T eftvms fi ve 30 oRnyfis Pof- 
rugalli®, minori niodb, modo m ijori arfti- 
m -itione, p ra eo Ilybi fu cccl Ili , Ali a -a u re m 
uruntur e a m pu r a 1 id i rati o n e per T a ngtu a T lT] .. a 
non quod ili® monetam habeant, verum 
gratia computationis dunuxk lnducun- 
iur:ua quinque T.tngt unum TdtMuvm 
f 1 v c Xentpk 'mam eo n fici une i m pro ba: n 0 1 & 
fcilicer. Fit enim duplex computandi mo¬ 
dus improb® meliori (que 1 no net® ; quippe 
4.7 iingx bona* manet® f.Tang.ti improba 
conficiunt^deoque in emprtonibus ac vcn- 
ditionibus lemper de bona aut improba 
moneta toventiones inftimuntuc.. Sed & 
ait era dt c o m p u ta t io per Fitu m -j noni p e- v J a -mi - 
de icd tantum hebria e numera e Sone. Hi 
quatuorprob.e, quinque auterrf tmptob® 

Tnttg. i m redd uut. M i n ura pec u n i a /u rn - B1 ^ : ^ ' 

eornm nomen habet.Hi 1 j'. b onx & 1 pra¬ 
va; niouet® complicantur, Fttmma unus' 
t re 1 q i te B.ift ruet o u os Rty $s Lufi t a n l ce m 0- 
Eiet.v taciunr coni tau rque pravo liantia. Ia 
37J. Burfcirxa unum Pardunym (ive Xvra- 
fbfflHM reddunt. Ex Pcrflai ahud etiam pe- Llr i r| i' Perfut 
cunb: genus adfjrtur L$fmorum appellati- r,liiniU3 ‘ 
one, longiorefomia, bono proboq.argdoe 
Ht iOf.& Unguli aiflunaiuur, 

p ra eo 13 y bi nt 10 \ ic. Suit t & n u m m i au re i f 

T.igvdts didti,in duo aut tria geum, asfti- ?£[ 
m at io ne 8. TjngM femper fijpeaur. Ab 
dis Ethnicis cuduntur, cum idolo diaboli¬ 
cae ligur® s uudc & nomen fiuxir-AJn Veneti 
numini Veneti is.acc in Turda ex auro culi 
valent duobus fere 'TurtLmnx Xtrapbims* 

EI ab en t fic S. Thotn e nu rn 1 n os« x a u rn ,e u m s TihQm * 

j £ , T-* aura. 

imstgmcquidem , qui ari s. aut 7. TattgiU 
jnliutirurdix Lui 1 tam.e moncu tan¬ 

tum rn.i|Ores 4 qui Rgyltu minores, fluve¬ 
rorum quinque conrinriu ( L P ird.j-tvoj dt, Healora^ 
'J^Fei vocant J admittunt. Quando paves v ' lloJ,r 
primum ex Luiitamaadveuiunr Rc.Fi tj(S P 


tJaquegtauoufapatc iu.Ludeaiuum bujuf- ^Uitnanrur,poit aieendunt ad maja? 

precium ^ 
































































































































































































































rnlM>ifljr 3 

KCCfJ!i(Ji Jil 
manet*judi 
ciuna. 


Mtt fsirfiu. 


Ihanu* 


McdiiJai 


Candyliu, 


fiidfi 


Orizx dific- 

(Udi, 


Moneta, pondera &£ menfurx Indix. 


precium, cum tempus appropinquat, tjuo 
mChvnarn deferantur. Goxcirca emptio¬ 
nes ?tc vcriiditi o. it es eo 111 pu t a nd i ce r tus ni ei¬ 
dus in 11 fu tft, Sunt VUrdutfVi X&tpfjim 
fpecieot argento eufi, i 'd& Viieddftvos ex 
auro vocatu, qui in renuti sutura non exl- 
ftuut, numeratione tantum ac rationibus 
computari. Ln emptione enim margarito¬ 
rum, lapidum precio forum,auri, argenti a*, 
equorum 'P.iuLutv i dtmraxnc nominamur, 
mi cum finguli fex Tangt* valent,ftd cima 
alus merces quado ni lui exprimitur ii V&r- 
date f j 11 m p li e iter i a i e 3 S i g ii t u r,qli1 Xtrxphin i 
5. efficiunt. P4M4HVOS L.mmrttm 

quoque nonunafiCiUt tum Pardiivus quin¬ 
que Barmos habeat, Hjec dt moncr.iGoa= 
degentium & collybi ratio, qui irniki £apc 
uberrimaquatius faciunt. Ceterum mni- 
fica folli ui inter I105 Fardanm necdfiui- 
mn a r geni avi orum fi ve ctillybiilaru m ime 
nus efficit. IJJj pci it illi rui difecrnimdomm 
1 m m m on 1 m > [ i. » io metutu falhtotxi w ag n u i- 
Cim t > qu a n 1 re I iq ut horni nes o m m n o ign o- 
rarent, t ure alias Icitllonc fc prodit. Num¬ 
mus lioiccr ludi cont me nns cudmu,ut Lu- 
iltxnos decipi3m. Ideo nemo ubique iri- 
(petdionc collybifo argenti etiam mini¬ 
mum nummum lucipete itidet.Hi ad vicos 
difpofiti, maxima celer itare rationes pu- 
r,int, & fi quid in igfio nummo defit, aut 
imnrni, quod raro fit, ah ingenii in hifice 
re b us pr o m p : 1 tu a i n e m ,p rop rus di Liet fu m - 
tibus luppler, Pecunias quoque diverti ge¬ 
nens magna frdulitaie n agitantibus p re¬ 
parant, difpofitis meniis m quibus cumuli 
nu m m 0 at p er dirtimii ftatu. Tangi t 

7 f. 'Bdfi ftcvs fi ab 11, a t q ne 1 n perm u tat i onc 
Fardtwvi fopra pj .Biiftrtmt ^liquando S* 
sui decem adpdunr, fuero negotiationis 
etiam in exteris more 

Pondera Gere Ltilkanorani ponderibus 
fimi lia mulca funi, in Qxmulloj , Arrolnu t 
&C diftindta. Aliud tamen pra cerea pon¬ 
dus Kabcrtrt-^f^didum , quod manum 
fignificat»ii. pondo haber, acadBmtyium, 
nui Jaceam m aliilque macti ias u Turpatur. 
Bhdt 0 au cem pipe r v enditur ac ponderat u r, 
q u i r res Qmntuiios di rmd i u 1 n Lu fi ta,n 1 ei 

ponderis efficit. Mejifurain habent 
aart dodrantis fere alutndine Se in femidi- 
gici longitudinem latam. Tales 14. unam 
jWatit/m taciuiu, 10, tJfyCitfiu* vero Candy*- 
Ium t C f tthiylt£i unus 14. fere modiorum ca¬ 
pacitate cfh Hifcc menfui isorizam , fru- 
mrmum , ahaqiie arida dimetiuntur raa- 
v ei que onerant foda per Can<djlosU\c liLt- 
r$s 0net i S eo mpui at ionc, p. Ltdis e t s a m o r i- 
12 venditur in orbes (bamiitc, ac funibus 
colligata. Fa rdm eo m m u n u er crr$ M* n m 
cum dimidio contineciMeHoris ncux orka 
Girafii vocatuum njoi is piet u quain ca qui 
Cb.tmffdfii d 1 e Itu if,ui ntque & a! ia ori go 
ner a v i 11 o ra, q u m doni a m n u m cor e 1 e 1 ibus 
cdtinttur J&tttt vocatur, hordeo perfirmlis. 


Eftque ts coddiiinus fete cibus Camrino- 
imn,qui ctmmgallinis fervit inefumjior- 
dei loco. Sutu puera liare alia genera itio- 
nax inter Ethnicos Indos continentis, ut 
in BengaU loco ‘Uitfiracorum Amygdali ad 
minutas tmpUO|>eS k-rncmes.l 3 .-ec de Go^ 
nummis uc de metropoli dulta ibfiiciam. 

CAPVT XXXVI. 

TiuIqyhw B T.t maics Jt ve {d cer dotes , ac fuin i fi 
idolorum. lit.i niujquc comtrdsfttj. 

A PuillndosEthuicoshonefiiffimiom. in^ai 
n i u m Br. tm nes h aben tuijoli fvcg j is 
muncribuSj ac officiis decorati. Exiisqux- 
llorcs, magiftri curiarum > ac kgadeHgun- 
cni , iicerdotes in fu per idolorum Pngodv* 
tum. Inde aut li onca te magna apud pleor m 
pollent» ac Regis continui, ipldm regum, 
abiq.quorum eonidionihUagar. Diitmdi Mka%\ 
3exteris degunr, tribus quaruurve fumau m -- 
lis, ab liutucro uanfyenan ufque ad un¬ 
gulum pendentibus,quos nunquam drpo- 
niuiijccum cum diferimiue virx, religione 
nimirum prohibiti. Nudi mecdunt, nili 
quod linteamen coipus cing;it,ac pudenda 
tegar: exeuntes aurem lubiude gbll> pinam 
tunicam fimplicem induunt»quam CaL^ 
jam vocant, corpoii t capite ulquc ad ralos 
idpidiain, qui habitus etiam quomudam 
Inoorum efl;, Ban i anen i m m , G u [arat aru m, 
iScDecan inoru. Caput albo linteo regunt, 
d up 1 ic ad s m pl icat i fq ue lp i ri s,cchti am yeti 
promiilamaluntimulietum more. Ex auri¬ 
bus annui os aureos dependentes habent» 
u t Se ex teri I nd i fc re. A n ima Ic ni Ii il come- Vim 
dant rantunique herbis & oriza vidticauE. 
Sanguinis miihonem in pedeulofis etiam 
infirm itatibus refugiunt, pecito omni re¬ 
ni ed io ex u n£t i o n 1 bus fiindali ali oru m que 
lignorum odoriferorum . Gox ac ad littus 
maris Bramenes multi habitant, oliiemas 
ibi habent, acpbaiflnacaherbaiquedivcn- 
duntjimmitis ponderibus elegantes poifiin 
aut curio fi, fordide en ira tabernam exer- sui 
cent, iubtilitacc magni rationes putanr 3 c ,l " 3, 
dtfcnbuntj ingemojdfnni homines» atque 
ideo picbceuIx haud difficulter imponunt, 
effidis mfinitis ludibriis, religionis ne (an- 

dimomx prxtexru^Quod mane primo ob¬ 
viat id iota die adorant. Mulieres prodeun- F< 
ces linteo teguntur a vertice ufquc ad ge- 
nua» alias nudxj^immlis nares perforant, & 
crura, rfij?itt>iq. pedum ac cervice ciiigunr. 

Brae h ia lex au e lej j r e m mam U ff , fi v e n 1 m i \- 
lis exargeuto»vcldeamato,pro facultatibus 
oneianL Plebs annui os ex vino gene, vul¬ 
gati apud fndixfccminasocnamento.Con- 
iiubuim ffiuuunt pueri ipfi novennes & pu¬ 
ella: fcpteniies, adempta ratnctl facultate 
conloquii in tempus uiqui porentix com¬ 
plendi connuLmim, Braincnc vita fun£to» ^ 
amici couvementes puteum thodiur cutn- 
quelignoac aliis rebus implent , diriores 

fuulalq. 













































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































dcn dic dM^fafc 


vianacn 


mm 





































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Yjcw iin 
jsn raJijiO 
canism. 


CmO qu* 

r si 


Jtfnari Jlr3~ 
■tmlm. 


JWuflwEe* 

^[tlU, 


Bramcncs, Gufuritta: & Baimnes. 


firtrfalOjMza, fi umento & oleo, ad violen¬ 
tioris flamma: nutri mentum. Huic rogo 
cadaver imponitur. Cttcmm uxor pulchre 
comitata, magnoquc nraliccs llrepuu ob- 
lc£bt»,abainj=is adpncftantirtimmn faci- 
mis an i manu. Ne metuat fata, maritum que 
jam melioris vitor compotem alacriter fc* 
quamr.Esflc in illo facto gloriam immoi ra- 
Icm, fu premo fidelitatis teftmnoiuo. IlU 
ergo monilia iSc clegitlriora onumcnti 
deponit , coque meet cognato? difhibuic, 
tam Jrrti hi Utique ftac in ardentem ro¬ 
gum fe conjicit, panuo mox circumftan- 
riuin miiiiltecio ad augendam flammam, 
iofipiratione adempta mulicrgligni oleique 
injectione, morte hanc recufat (quod 
raro contingit) eat i fl i in i i n fa m i ae a e i n- 
fidelitatis nori in ordinem eomaabfcida 
pcniriLts redig imi,atque ab omni ornamen- 
toxam ipIcndoLU femora, contemptui & 
dcipe&ui mancipatur,Nobilium omnium 
ac etiam mere acorum quorumiam cada¬ 
vera ul i r i tu et' e m a t u r, S cd & v 1 d 1 \mi m e fl 
cdmam radere, aeline omamentis degere 
i:i tcilimonium mccro’ris*Alnor fine c.uf(K 
e It furiafar iftms fceminarum mortis. 1 p i i 
Indi enarrant derdliib i lem quondam fu ille 
matronarum crudeli ratem, in tollendis ve¬ 
neno (ur fune veneficiorum pcririlfima:) 
mantisae tufa&o novis nuptiis loco libi¬ 
dini facilius majoreque cum lafcivia in- 
dulgerent. Ceterum Rex rompmo ieders 
in detrimentum totius Rap, fiibltms uxo- 
riim maligni ta re p Ita n 11 ili m j s regi^ p r i n - 
ctpibus legem tulit, Vt iitorss eodem 
in igne ederent, qui cadaveribus marito¬ 
rum funi e mus e flet, i tHu blati ulterioris 
libidinis fpe.mantis vira contingeret Iriui- 
nor. Valuit dunrax&r b.Te [ex inter nobiles 
& Bramenes- Plebs enim vilis mancipio¬ 
rum tantum mnnemru impier, & inermis 
degit, Iud£ lapfu rempom iu religionem t 
fiueccflir edictum regium & (ponte vitam 
amittunt mulieres pietatis ac cultus fHi- 
ginii intuitu, Iejunaut certis diebus Ika- 
menes fu mina cum abftineiiria,tjni etiam 
in tresquatuonre dies conii nuant, VnuiTs 
fiup re m u m q u e De u m fl de a r b 1 1 ra n t ii t, Pa- 
g#dts diabol ici for mi s ante quidem homi¬ 
nes fanriitatecoiripicuos* rmticvdut Di¬ 
vos ac Advocatos mortalium adorant, Im- 
mortalitatem animarum at Pythagorica 
difcipliua , trans formatione iu animalia 
eimdta ,p ro meri ti s,i1a m un t, 

G APvt xxxvir^ 

(jnjitrat£ & 'B&fjxttcs ex Caffi&ajtt- 

G Vfumrrx & Banptiies ex terra Cam- 
b.ija inulti Go:t habitant, DilijCliaul, 
Coe h mi, ad m ali is Indiir ItJfiis, mercatu pe 
giarii, quam valide exercent, frumento, 
goflypio,e>rizi 5 Aml^ &c, poccipuc tamen 
gemmis, lapidibufqurprccLOlis, in quibus 


47 


dignofcondis peruifUmi habentur, Eliam Gufira ^ 
in arithmetica:{cientia non tantum Indos innjsmr? 
veram ^ Lufitatios ipfi&s longe luperane, ^ C[ ' 
ad dolos ac calliditates a natura fadh. Nihd ^CINUIJIULII 
In quoque animale manducant: Vitam nec 
fx dillimis bdtiolisadimuufj animas enim 
hominum cdmcare mammalia braucre- 
duntjPyriiagorica nitionc, Ideo aiLtifltanis 
Ijcpen umero aves a Liare animalia redimur, 
quibus tum liberum volatum virimq- per- 
mittmr.InCam bajse reg i o n e paffi ru e iit er- 
nulas cum aqua ponunt, ac frumentum 
in ricam avibus. Xenodochia ibi etiam Xe nodosi i* 
confli tuta Rideas , quibus omjjia ammaii- aili ™ ailbu * 
usn genera excipiunt, aliquo morbo aut 
vitio adfeib , dupoiitis medicis eadem :cu- 
ta, quiapud n05 hami nes iri talibus locis 
rtacbinrur. Id illis magna- caritatis opus di, 
vt Jut trgo proximos. Pediculos puliorive 
nomtcc.inr, verum paueci impohLos m fo¬ 
ra men al iqtiod abiu n r,nihil ith. xgre l.im ri, 
qifim mortem bdtia:, qu.-un coram vident 
inferri, omnibulquc pro:cibus inflmn Ne 
vira auferatur, quam nemo concedere po- 
icft, pccuniaique otferum ranquitn in re- 
clcm p i i oncm, Raj? 1 1 a nu m, a 11 i u m, het ba f ve 
ali.es eoioris rubri non comedunt. Etiam 
ab ovi3 abho#enr,qu6d iangumem fabelle 
crcd an r. Nec v i i ut m pot ri, nec ac et o u ru n - 
mr } aqtn tantum contenti. Cum exteris ci¬ 
bum nulU .sarione capipnr neque attin¬ 
gunt etiam fi fit meam liti pereundum dlct 
Cum Coeliinum navigant I.ulitanorum 
navibus ad mercaturam computationefa- 
d:d, tantum cibi adf uniunt fictum * quan¬ 
tum fufficcre in hujufimodi iter poihtj Si 
vero tempus longius iir , cibo confumpto, 
ut accidit cum ego Goa Cochimim pete¬ 
rem, ance ipflquidem mori opcareiir,qudm 
cum Ch ri! Vi ano aliovc cibum capere, aur 
ab iis quid manducandum funere. An re 
cibum uc Bramcnescorpsis abluunt, etiam 
poil natura: evacuationes. Colore ivmt ut 
Branicnes fufllavo, candidiores ramen qui- 
dam.Midicree i an e: aliqua: Lu firmas cado ic 
lupc/ant ,forrmi ac flarard E«ropa:is perii- 
in ilcs,c ol ore ra rvfi n e h ffe ru n t . Habitus cih 
tunica alba (implexa capite ufque ad tafos, 
adftri&afiub brachio in larcic,calcei exco¬ 
rio ni b ro e u i ica ti, ba r ba uiaTur ea r ii i n o re, 
exceptis ^li3, Capum r Bramenes fcgut lin¬ 
teo albo, fiub coma in irio capillorum fron¬ 
tem fiindaloalbo ungunt^ggluiinaiis oii- 
tribus quatuorve grani i s,quod : 3c liramc- 
nits faduntjfiupCfJlitLOlbrim. Sandalo ne¬ 
dum fere corpus ungunt, aliiique Iserbip 
olcntibus,qmbu£ amiciflimifitnn,Muliefcs 
ut factrdotilm farmina: incedunt. Cibum 
fient Mdehometani humi capiiiut. Domi 
flo re i s p flue au U'is inhdent, calceo fiqu cante 
fores exuunt | ac d ileale cati ®dcs uuranr. 

Scd& altis infinitis ceremoniis laborant, 
quas rccenferc fuperfcdco, conramis prat- 
cipuaruni enarratione, 

€m*. xnux^ 


Cejg; 


HgbkLr. 























































































































Vicci, ha ves 
bufafa^ue 
pro 'jit?* 
RidictiJa tu- 
EI- VCUfijljjlJ, 


!« :m napni- 
4 ium f 


KtttipvQla 
i n ter cpwfdfc 
arti* homines 
UUELEtn, 


48 


Canarac & 

CAPVT XXXIIX. 


C iVi.tr *t C' Dee Amni. 


C Anarx A: Decanim incola terne De- 
can , qu* communicet iM.igat&r vo¬ 
cat u t ,poJ} Goim hr.v, multi Gqx habitans 
officinis ibidem i luetur. Seri cmn, holo feri- 
curn, fu.bfcricum, dam^fcena, gotiypittm* 
poiedanas aUaiq.inerccaiCX Cambaja.Bcn- 
gdn &:Dun.i generali & nUjoic nienilui, 
a Lufitanisah tl que gentibus emunt, utpo- 
fica uhi.itum mmuiL' divendunt. Ad hunc 
11 (\\ m proxenetas habent concives fuo^qui 
omnia ptocuruntj-fi cu-ommenu quoque 
victum acumionawGoam deferunt.Naves 
Indicas habent quibus mercatu tam agi- 
tam , ver fu - C ani ba jam , Su net a m & \ Ure 
rubrum* Multi imenlks aurifices acir is 
c .datores amficiohilittu, aluque opifices, 
tOnlbLcSjmcdtctjfabri, lStc. qui omnes Gop: 
habitant„ ita ut fete L Libram» , Mixtos Se 
Chrifiunos numero ac que ni. Habitus illo¬ 
rum di lic G ufiir arcam m & Banianciifium, 
exceptis calceis } quos antiqui formige- 
ftant , digitis eminentibus [iguliqric ad- 
fhiet is nudum ad pedem: j^pcrctu vocant* 
Cotn im alunt neque abfc indunt unquam* 
Capillum ligant , ac lintea tegunt, ut Ru- 
niane»&Bramenes , quibus colote forma- 
que corporis perdmilcs funi. Manducant 
cuncta indiffeicncte exceptis vacca?, porci, 
bubaJiquu carnibus. Vaccam quippe, bo* 
vem fic bubalum fandi tatis opinione , iiv 
ter d 0 m eft i c a an i m alia hununit c r trafit an t, 
hmumque tnanibus excipiunt, quem de¬ 
inde abjiciunt. Nocte fub nfdein animali¬ 
bus fornuum capiunt , neque aliter quam 
homines habcnr/mgulari (uc putam Jciga 
Deum metito. In cibo , familiari fciBone, 
ablutionibus aliifque titubas ut Bnmcnes, 
Gufilraccat s ac Hanianes vivunt. Spontalia 
7 ,autlannorum pueri, pncltaquc mterfe 
.contrahunt. Nuptias vero ujquc ad annum 
1 a * pro tra 1 1 u 11 t, t a «a re fbl e m ne completur 
matrimonium* Ante ipfas nuptias profe- 
(lum aliquod efi 1 4 * dierum, quod tympa¬ 
no ru m ac nbi arum mmdtno Se incredi 61 1 1 
foriru celeb ratur, nec per nocte 3 n ccllau te 
clangore* Die nuptranl amici omnes con¬ 
veniunt , & ante focum humi (edentes ig_ 
nem vertunt, certa confirmatione 

conn ubi i. Filix nulhtn dotem ad mari- 
minadfaunt „ ii monilia quafdaro&mau- 
1 es e, ve 1 pi a s ,p; r v i m 1 n 1 nSi q li l: v a lons. Fil iis 
omnis h ered iras ecd it , pueli x au c e m a fra¬ 
tribus aEumurad tempus ufque matrimo- 
n n ■ Cadaver manri crtrmarui & cum eo 
fu bi rude uxor viva, Extra majorum artifi¬ 
cium nemo qu id ccnrat, & inter hos ejuf- 
de m gener e s are i h ecs ita ea funrmarrimo- 
n ia * 1 ic calcearias eu En fi lia. calcearii ac lic 
deinceps maritatur, fami Ius per artificia di- 
ftiuctis. kjunia fervant ac ceromomasut 


Dccanini* 

Bumenes, iili enim ecclefiafticorurn loco 
fune, hi vero bicotum* Vedigalia Regis 
circa Salleetam, Batdes, infulainque Goe 
conducunt > quorum caufa omnibus Ibpe 
judiciis imcrellccoguntur* iiiquibuspro^ 
pLiam ipfi cauli m agunt, eunt Icgrim ac 
I^oituq.tJlLO! taurorum ccrrillima allega¬ 
tione, in admirationem ufquc Luliung- 
mm * unpfe crebro vidi, miratus prompti- 
cudmem ingenii, fiibtililEmamcapacica- 
tem mcntjs* lutaturi circulo in terra £u 
clo includuntur , ira cinerem capiti im¬ 
ponunt, u nique manu caput ren cur, al- 
tcra vero pectus, conceptis per idola ver¬ 
bis, quibus venerat io nem debent; dicari 
mox veritatem, interrogati fhbpxnasrec^ 
na:condemnatio ius a quam libi certi fidr 
pTjefmrmnt ii fallant. Hic de moribus De- 
cani narum diftafim. 


Suiundi 


-1% 


CAPVT XXXIX 


& Cftmmhini indu 


C Aiunni& Carum bini tunc j quLagri- 
cvJcuram Sc pifcariones exercent, ac 
Indicas palmas Cocos ferentes curant,. Sunt 
inter illos qui privato lingulari que olficio 
i i n ream 1 na du n taxa t abi uu n r* Hi c- 
tMtu vocantur* Alii tunr ^PittAtnxrts rubei- 
|am nempe terrefta itinere* hybemis rem- 
pefiatEbus, quando mare imra&abik &- 
vit. Hi homines Indorum viliiEim, re¬ 
nui victu vitam agunt* A vaccarum, bu¬ 
balorum, boum , Idunaque carnibus ab- 
fttnenc, codcmquc riiu,qup Decanini & 

Canm vivunt, quod cjuldem fere te li^ 
fint. Nudi prOrfus incedunt, pude31 da ran 
tum panniculo tedti. Fccminx linteo cor¬ 
pus circtindam , ulque ad foemoru, eu. 

|us denique partem humero impouuot, 
ita ut papillo: medietas pareat. Colore 
funt nigro, aur fui eo. Multi c,x his Chii- 
ftu m profi ec n cur» ba pt 1 fm are abi u r i, q uo.d 
Circa Goam Fere habuetu. iN;im juxta 11- 
p:is ac 1 irrora Palm,e ckganrer crclcunt, 
atque ipfa onla, c&aCanaimomm . hu¬ 
miliore terra provenit, quo 1 liybcmisflu- 
ftibus ccdfa jacet* Gallinas, fiuctus, lac, 
ova, &c* bi ex terra in urbem venum de- 
f erunt* Hibirant cafis item i ne tectis, o- «#«*!< 
Ilio minuto , quod ereCIum hominem ne- 
quaquam admittat* Supellex dl fi orca 
tura' irapofitay ad fomnum ; puteus five 
Icrobs *ui tundendam orizatn fiat, oIta¬ 
que una vel altera, in qua coquatur, ita 
vivunt fraundillimi altas mortalium : Li- F(X ^^ 
beros enim maximo numero generant, 
qui plane nudi ad odio ufquc annos de¬ 
gunt, sc deinceps pudenda v ei an r* Facil¬ 
limo pareu nullius obftetricis adfeimen¬ 
to inuliorcs infames vel tb!z osponunt, 
te mihi quandoque ambulanti per villas 
Cana tinorum po cumque tuum fit is rfa- 

gtanii 3 




















































































































































































































































































































































































































































































































■ 

■__ 


7 ,v •: '■> 


tvnarum cf- cemujatartim 
unhum tvejhhis et ornatu* - 

'Po&hiatefin jcftoudc 
frofpt en cj??~stet * 


Wtujerfc^ 


.:■..!K! , ' , ' , W 


a^tnjchptsrn. 




























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Tji ijit, amicius ijticm iterum 
rcjumjjfo migfat>jk habitu „ 

draede der ^rtuyc^pfer We ■ 
wdi& weder Qtvwrprfc wcrftr 

wfl iCQjfe der jeJibuder timedt 


m 


et rvmftus 3f dierum cujae cvx^ : 
Qfdinis et artatis mtru urdes . 

'J i}cr j XJtqu i&cn cfcediruje en Indjcf 
finrtitt jVujfS "t r an (WatJlact en etudtr - 

"dem dic zyn . f ;i 4j? 



































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































* 


* 


"N 




























































































































































































































































































*Arj/lC£ a 


JJlUVto Ct 


\csmitia 


L-* • S 3 fci S ^ a? ■ ? ‘si. i 























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































* 


J 



























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































4 9 


Arabes & AbyUifti 


futui 


Eiuatbpsr 

MliUHI, 


Krtcdijicii- 

fta« 


Cl Elii Eli f5" 
i: 4 'HtvJuii- 
6 ti. 


fiiuTiEiiEn 

k^cuLtum 

foLil!JO N 


graiukpsecnri apparuit mullei fola dumi, 
qui linuMmcnt^rporiciicundabat, cum 
ance pedes pelvis c ligno aqui implcu, 
quamLu litam t/u/tfo/v vocant itaret, ibi- 
que illa infantem recci$ a p.Lrru Lwaret, 
quem deinde follis fictis Imita; impolitum, 
m terram collocavit me jugans ut ex- 
foeftarrtm a 1 lacuram lluujuam potui ido¬ 
neam , Gictcru m jnrd Ii genti for des ram 
iubm partus, potus avidi eas abii e, donec 
alia cala apparerer. Poli viU nobis fuit 
eadem mulier, circa icdicuhm ultro <:i- 
croque dilcuiEens , kcura omnium do¬ 
lorum , millaque recentis partus mole- 
ftia. Puen nudi prodbs educantur „ tm- 
tiiniquc a Ibidibus aqui frigida abitum- 
tur, ubique ulla m.qori curi, ut m iiim- 
mam agilitatem e vere IduiU) remota om¬ 
ni ddicaut educationis confiet udi ne. 
Annos hoc modo homines lubmde cen¬ 
tum ommciMiu vita:, quam Ium mi flu 
n it a te tranfegerunc , experges dolorum 
mdrborumquc, fiilvo oimmim item den¬ 
ti mn ordine, m decertationem noliu- 
rum deliciarum , quibus vitam eormjfopi- 
mus & rumpimus. En vertice hi cumu¬ 
lum capillorum duntaxat alunt, reliquos 
crines radunt. Natandi perit illimi quk 
bufdani navibus in flumine 

feruntur , e ligno excavans , ita musii- 
ris s ut vix unum capiant hominem» lu¬ 
de flepe evertuntur mobilitate dtiflimi* 
Sed C an annus natam pollens , navigi¬ 
um eonLipfuin reponit, aquam concep¬ 
tam ejicit s i r erade lftieeptum nihilomi- 
nus perficit; InfrlicilJimi fanc qui vel ci¬ 
bum e flamma. peterent , pare illimo de¬ 
inde victu m ac den ros ac ex b ait flos ar¬ 
tus trahunt, minimarum vii tum de ptu 
filh ammi, iubjoihob id injuriis, Luii- 
tanorumque cou ut me tus , quibus dege¬ 
neres iijuiiunc adikiuamir. fu evunmbiis 
ide m d 1 1 $ ri r u s d\ q u i l) ec in i nis, c.id em - 
que religionis ratio. Viro mortuo rogus 
e adav ti fi e x ir u it u r, imuic r tu m erin.e s a hfe 
fcindit, rumpifque vcj.utin magni l.u.Ln- 
figUUtti ornamenta omnia , qUa quidem 
dtigiufunr, quod tue vitro dumax.it con¬ 
flent. figuris fcqucncibus patent ad vi¬ 
vum Dccanuu , Camiri live riicrc&toreg 
Goa\ Etiam ttanj&ncs ku CAiUratU; ex 
Omibaja, cum BrameneSt ta:ini na quo 
modo omnes uxores Banianeniium, lk- 
cminorum, Maurorum , ac Indorum de¬ 
gunt. Nuptis adbsc Ball agar tx , Fate a- 
rinus, Meretrix 'JBiiiUderei, quod ad Ubi* 
tudi nem ac fijtationcs parvo pretio fbi- 
viat. Vilis Canar inorum de Corum bi¬ 
norum , formrc calaram. Navigia five 
lembi, naves item Malabarenfcs ac C^o- 
chini , quarum ideo formaro adjunxi ue 
novum poli e a caput deferiprione privati 
facerent. 


C A P V T XL. 



csftttba & «Abcxmt htiiu e itmU. 

Ralics & Abyflmi magno numero 
per Indiam iparlliuuE, vxih Aiabes 
MadioLUciuju colunt, Abv^ini v^i '6 qui¬ 
dam M.icbomctum , quidam Chiiilum 
adorant vEtluopieo niute. Sum enim lX 
Imp.no Ih Jlutcii iohami is , quod eas 
partes Africo: , qti.^ .id Mol&mbiequani, 
Rubitim m.ue S: Nili fontes jacet „ ad 

Heu. (Xinuiu coulheuidmc Maurorum 

.n.. Maehomeiirtatuin iiiiiln \iu^ iiipe;' 

louibus iUiii)e;uLir, & fecvituicm Ul:l 
idq.ie i.ucus ex Astilibpii m Indiam ad- 
v e et j 1 e i v i u i u } v, l 11 a kv. u i exitu Oj i e *i- 
ulcsi, Aby ili m ChiUiani notabili B.ipu- 
frmns genere fidem itOtisqiunior in for¬ 
mam crucis inurunt. Crux prima fupra 
nafum ad mediam uique (tornem cutem 
notae, foL-niuL d. tertia a J latera oculo- 
nmi tractu fere uhjue ad antes , quarta 
ab inferiore labro ad rtitutuni ufque per- 
duciuir» Ula nota illis pro liqui Imo dt 
& itrpplet aqtise vicem ignis. Ceterum, 
qui ex his libera conditionis fiint, inuni- 
veida ludia n au iorum fete nuinus obeunt, 
difbibmi pe e naves mercatorias Coit, Chi- 
111% Bcngale , Ne. Nam, Lufitani erfi m 
patria jam a teneris unguiculis navigiis 
adltnti ( nihil majus cgepju ULhehinln- 
r \ ia i n venien tes i u pn ba e lati o n e vile n au- 
tarum nuuras ipeniunt, N Ii qnando na¬ 
ves cqiifc diiiunt , eas vel uti duces . gu- 
Be x n ato xCa n a v igaqbnifque moderat o t es 
regunt, (p retis inferioubiis ordinibus, 
quos ut abjnRos , ipfl cum augultiorcs 
contemnunt. Parvo huic pretio Auhes 
iive Abymm operat navales fu beant & 
fune ad omnia iri i iiiita ia paratillum , fla- 
3 i de verbera fueea admirabili paricncii 
uiti nentes , renui ab ipf is mancipiis dii- 
ffreuTia. familiani fere tofini iri Iiifce 
n.ivuMis habciit , proprio que vivum vi- 
dtu , ori^a licmpc in aqua decodta adjectis 
fidi iis pifeibas. Mai - e tunc .elavo nanpe 
remporc tranquillum maximi? cfl , flan¬ 
tibus ventis conimodlfiime, ira Ivvc uxo- 
ium liberuriunque au ha ordinem navi- 
g s e n eq naqift n i tu r b at. V n u s fc ic Luii- 
tanus ini er hos exiftir , qui t itu fis nau¬ 
cleri, duris & gubernatoris gaudet s & 
■h t e s A ra b s c el cU des, vu canui o i\ 1 ms ter¬ 
ra - zJfyCnCridotL-- didus. Hk exteris foci is 
veliu dommbs imperat, cdfquc pallim in 
fariiulorum moiem habet. Cuin domino 
ideo liavigif abmraliit Se numero naura¬ 
rum liro m illo, generale vehit fljpendium 
eo n kq u i ru i> q uo d tu m in re r A rabes i hc i os 
dividit, qvabulcntn lingulan contaictudc 
ni e ree de egerah \hala ad aquai conftrva- 
nonem tnhifccnavigiis Jjon habede, Ten¬ 
edi n ad majorem navis arbordti cupa cfl 

E Cludioi^ 


I 


AbylTiiilChil 
liiaul. 


Ab^tHu-xoci 


A iiyflTu Imit¬ 
us. 


VlfLttt. 

♦ 


































































































































































































Abyflmi fttvl 
CfUEUE, 


1 ncbricwtm 
[ .• •ni, 


Ni;'ri(ar TulJl 
iriiCduilf* 


C ixpui Ii ce¬ 
rini & fu Lll- 

dum. 


lipitra albi 
luimini? 4 C 
vtftki pij£) 
fpc&co. 


5 ° 


Nigntsc Moflambicqux five Caffres. 

& fuieulas* (utputant ) elegantia. Infitava- 

rus™ illisopiniC: Nigricas pnftatt eun¬ 
dis mortalibus, fottua, colore, ac ritu 
vitap. Multi inter cos Maebometi Jegoft 
atn'pk£h»mur. fl circ.i oram Abex iive Mt- 
lmdx& in vicinis Moflambicqutt regio- 
nihm, convi&u Arabum Mfichomcrano- 
rum Rubri matis* qui hic Se in omnibus 
locis Orientis negotiabantur ,antc adven¬ 
tum Luhuumium fpargeuces Jtmilirtr di¬ 
ram fed* luem, per magnum illuti Ori 

io e 


[hrdiofe ferrtitnmotaaeftipata, tn eo aqua 
fovswur ad potum. Dux* ipucicrus,gi)b«- 
nator Se viatores cibum habent particula¬ 
rem & aquam in amphoris Indicis , quas 
zJfytnrtaVntWi vocant, de quibus in Pcgu.e 
dcfetiprionc egimus. Gens hxc adjarnu- 
1 uiam prompniTima efi: ac vclut tn tervim- 
tem inclinara: irCtii vel capitis tegumen¬ 
tum , vel minoris pretii aliquid m mare 
decidat 4 etiam emlu navigii medio, unus 
fe confeflim m p l.iguin conjicit & na- 

lie 


t audi perit] a (qua pollen e maxime } amif- 
fas res re cupi rat. Qttundo navis ad p ot¬ 
ium Ibit , ii paritet omnes te rum pe¬ 
tam Acatio , unus illud ad navim lediiaq 
ac natatu deinde ("ocios tepent. OfKeio- 
iiiUmi mortalium , impellente erum eo, 
quem tL^t&cadvx^ vocant : itique hepe de 
immtkno certam, quod alter ante ulce¬ 
rum occupare [(udet. Cantantes omnem 
fac laborem irn P 1 enc iSe modulatur pro¬ 
cedens lu b (e qn e i u E u m concordi fu cp i t u f 
ad m ulices a: mu lationem. A marinis La¬ 
bori Luis quando im munes finit , totum 
diem potu terunt ad ftdu a ebrietate, quam 
cum conjugibus & liberis exerceoe, comi¬ 
tante identidem cantandi ftudio * de im¬ 
pletis plateis dilcurrcntiutn nautarum ri¬ 
dicula ac d illo lura faliatiojjc. Fceminx eti¬ 
am braccas proveftimento habent, more 
Arabmn ac Michometauoruui, 

CAPVT XLl 

Nigriu ex i$b€o$dmbsccfu't , qtttn 
Cjffra tndigtixnL »; caram 
mores no mus. 

N Igrit\v C ijjres dicti,qu] re gntim MoC- 
{ambicquo: &t tetras interiores ^Erhi- 
opix, tractu ujqucad Bonxfpei Caput ha- 
bitent * nudi fert incedunt, quamvis fa 1 - 
m i ! ia: e i re a h I ullam biequa m confnc tu di ne 
Ludcanoiumcorpus tegam es parte, cum 
pro ebore ik auro aliifque met e ibus golly- 
piufuac linteamina ex Indiae panibus ac¬ 
cipiant. Cateri eodem yeftimemi genere* 
quo protoplaltus sn paradifo ufus fue¬ 
re e degunt. Sunt autem piceo colore, ca¬ 
pillo cdipo dcadufto* barbi rara, latis pla¬ 
nis Se. obtulis naribus, magnis ac eradis 
i a bi is, per fo cati] n qu i bu Idam partibu s fa¬ 
ci e Gc lI latis vulneribus , qux eborc im¬ 
plent , fingulnri (ut exiftiinaiir) decore. 
Etiam corpus ferto candenti, lineis & fo¬ 
raminibus lacerant* atque inde curem flig- 
m ata no ran t, u r apud nos Ph rygio nu aciis 
vcfUmeuca. Pulchrum hoc oenam en tum 
hitee populis Se contemnunt nbftta cor¬ 
pora, vehi mentis ac albo cokne monfliis 
limilia. ideo etiam imago albi hominis 
ac vdl unent is te£ti, illis pro figura Dx- 
monis aut (pcetri df. Demes etiam qui¬ 
dam luna terunt & in aculeos fonrumr* 


culis coquis 


uruieovelmi pravitate ma^ 
ccrix impedita vera icligio, veraque faiup 
dio fu bd i terit, machinatio] se Atabum ho« 
Ilium Chnftuini nominis* Quidam ho¬ 
die Chridum profitemur, tenui tamen ibe- 
eri Iu , quM ea regio vclut herilior a Lufi- 
r; l ii i s non ita frequertterur. Cxtcti bel- 
luiuo more vivunt A nullo Deorum metu, 
tHilIocultm Regibus autem parenc 3 q0o$ 
multos habent' lingulis vicis pnefedtus, 
abfque ulla tamen difciplina * vd melio¬ 
ris cultus ratione. Venatu vietum fete 
q 11 xr unr. E1 c pb a ntu m quo que c ames co¬ 
medunt ali avu m q u e fe mu m * CK f bore te¬ 
la conficiunt , ferri dtalibifvc dtftdu. 
Continuis bellis inter fe pugnant , at¬ 
que aliqui humanis carnibus vefcuntiir, 
aiiivero Luficanis viciniores^ illis holles 
captivos divendunt* aut in locum eorum 
permutatione linreainim S: gollyfitltn 
Uifdpiunt, FoiEilIinuis qirifque in pretio 
c[l. In tdlimonium virilitatis , hoilium 
virilia, vcltic mvifa generarionis inilru- 
mcnca amputant , eaque ad Regem lic¬ 
eat a jam & a putrrfiaioiK lilmta dcie- 
runt, qui collaudata virtute honores addit, 
eftque hoc ingentis fortuna: lignum. His 
& collum ^e pedus virgines Se iponfa; 
exornant* maximo ordinis 5 vcrlut eque- 
ftns, decore. PnJStei in India ex hac gen¬ 
te mancipii condant, crcbtis enim bd* 
lis multi in capcivitatem ac forum abdu¬ 
cuntur. Ita vir unus duobus aut iribus 
Ducatis sftunatur, vili Ubettatis pterio. 
Etiam famis tempore patentes liberos ad 
feryitutem trahunt, fic orizic fex (eprem- 
ve modiolis damitfts conditioni addi¬ 
cunt. Neque cft illis dividia tanta cala- 
rmcas , incufantibus fici violentiam ? Se 
dir.-efortunxodiumj Sperata criamnunili- 
bectateexfbcits St amicis, quos vclut vt- 
toresac vindices etiam nubi fuperdfc prx- 
dicant. Q^ta: ad Caffrer reliqua pertinent 
in Moflambicqux aeferiptione dedarafe 
funt. Sequuntur figurx Arabum Abexi- 
n orum que, cum mulieribus quemadmo¬ 
dum in India degunt ; Etiam imagines 
Nigrituum utriuique fexus, heut inMoi- 
fimbicqua degunt ad vivam cifiigicm du- 
cris lincamaitis. 


Gap. xlu 


mh.r.li 
trua ]<bt. 

HUUl, 


nlgiiluiic 


Ijiur fr,'! _ 
toti AMK 


Scrirlc-js «i 
n ua. 






















































































































































































































CAPVT XLIL 

> nwcfqxc iJWrfitbtirm 
jutm cr Nityrorum 
Indu, 


ja^jfcurt* 

Ei! IluH 


Iw(fl if k 
rjjJ: lifldt 1 
[l(fl ij | ; p-nlffl 


tmuMfu 


najcxfcj, 


iSjrrjjio- 

Aio, 


tfmlj ■ 
IfiiD 


■suto». 


M Al.ibaresvocmrur,qm terram lictuf- 
que maris ititer Coam & Comori- 
ni Caput Aultraii tractu renent. Piper ibi 
Ofe te k. Vi u n cur li ngu a j jc l; u i i ari , dlq uc 
terra in plurimas regione* divifa, m m 
otu' ddetiprione retulimus. I is pemkio- 
iifiimihoftcsLtificaiiom atros navale bel¬ 
lum £a[x- concitant, feroces, audaces, nu¬ 
di incedunt, pudenda dunmiit a £ti; fm- 
min.e linteamine taiiE&m regmm;r t ab um¬ 
bilico ufque ad femora, Viri Indonmi ik 
elati fpiritus validos artus uftcnrana Co¬ 
lore lunrpi cco ,, n l t ida c u te, ac conui, qua n i 
oleo ungunt promillani* & fu pira vcrticcra 
ni nodu iit c oida m, Auri cu U$ b .1 b e n t pa¬ 
rentes, aeque in humeros ni que pendu¬ 
las, quibus ilbrhuiorcsjunt pulchri ho- 
iniius habentur. Corpore ac facie tu tro¬ 
paeis a 1 loqui U miles , culo re tantum di de¬ 
ruor. Viri pUriquc denfins ctinhi > hirfu- 
r-s pretraa habent, LuxUiiofilHmi proinde 
mortalium , cum & pueli* a ibpiem aut 
odo anms Venerem exerceant, poft cuivis 
inilu moldlia faciles. In familiari rt pa¬ 
ram curioil !iis 1 r , Gmmmis & Corum- 
binis fimilcs* Religionem eandem fervant 
quam csBfeti Indi. Verum Malabaies in 
duo geuera d tfti n guu tu r. SuiU e ten i m N u- 
bilcs,quos nominant, foh dona¬ 

ri armis militaribus. Sunt & plebei 
quibus omnis teli ufus interdictus db 
, ty rt fem per a rm ari incedunt, eo nem¬ 
pe annorum genere, quo Regi ferviunt, 
parati ad pugnam, atque exinde aliqui eva- 
giuauim gladiumdextri tenenti Ictmirn 
,ingens iuniba, Idex ligno fii&um univer- 
fuin corpus tegit, quod T^tyrt a longe 
cpiiauniih magnolIrepitUj ut ita adven¬ 
tum fomiliurorum virorum plebejus in- 
tc Ihga t > alii p h arecta m gcflsm r, a rc u m 
fugit cras ^ quibus aruficioie urantur , alii 
la n c e a s, bo m bard.is , I i v c Mxfq uctm ia- 
Lecfa£tos iirhgni anc s noftris maxime pa¬ 
res , in quorum edant Lifu Luficanisvtf ce¬ 
dunt, Iu per arma dtvijl , nunquam fere 
illa deponunt. Cadibcs vivunt iimididto 
matrimonio j {ed piomifcuo dc permitto 
tone u bi tu o m m u ni c u bi 1 ia 1 n vad ut 1 1 , Ne¬ 
que cftqii* Nkyr* corporis ufum Lccufct, 
ita patente oftio pofitis ante fores milito^ 
ribus armis, Venerem fuam ibeute debel¬ 
lat. Nam & ipfc maritus ubi videt arma 
militis uuc fores iuasjpolmi prxtcigrcdi- 
tutj ac Marti huic copiam facit. Ita ubique 
libera voluptate fYuuimir. lidem quan¬ 
do plateas obeunt vpciferaiuiii , /V P°- h. 
cav c ? cave, ccdc via. P 1 cb c jus c n i m h N aj - 
rttm t angat mort 15 reus dt , j>cnniila fuul- 


Mahbarcs ic Nayri.' 51 

tate militi interficiendi te sucta cm em, !n^ 
cerdidh item illi cu mereretis Naym con- 
iucrudo dc, quipkbdi alicuius cOEtadbi 
fora pol Jutus Fuci if, ;mce lblemnem& fu- 
peifiitiofam abluuonem. Lufiiaiiis dun- 
ux u cedunt t fingulan ccmmine 
& Luhtrmi de honoris gradu vi£ti, & ad 
confdlioncm virtutis Chriftianonam dc- 


dudd, Hu*. enim Kn Cocliini alinuando 

_ jL 

VOluerac, liO ambuiofum certamen aim- 
c ] t i;vm „ quam cu m Luti t ano lix meba c a ver- 
rcLct. ideo hodieLuhrcmum ttanfeUnccnd 
Nayrnt opetiiEir > fa£to loco. Vngues di- 
gltorum manus fludiofc nurrmnt, 

id mljgne nobrlicati? eft mocli oftemati- 
onem, $c a laboiibus unnrn^iCEtz?. Sed 
fervit cuam in robur digitoium tenendis 
gladiis , opinione in iis partibus vel Lu- 
Juanis JicquaqiiAtn ridicula, qui eandem 
ob rationem ungues majores habent. Pr<e^ 
dpui ^4j tfnnfTn annutos aureos iiye ax- 
genteos fupra cubi mm ollcndunt, ad di- 
gnicans diferimen. Nudi nempe omnes Kiyri nudt 
promifctic incedunt Principes iuos cxc- 
unces multitudine magnacomirantur, ro- 
buftifllmi fanc homines , ammoii nulib 
ccs, vindidta: cciam cupidi , ac vulneris 
pacieiuifEmi ^ nam lancea aut gladio con- 
folii non confelhm deficiunt, fcd edum 
ipil educunt, atque in hollem regerunt* 

Ke* non habet pordlatem necis mAf^- 
rmn j fed cisrcns ISl&yru examen ac pu- 
iiiLjoneni pcnnittit. fili* non 

nati cum Ntyri* ex kgq conL Uinbunc* C&- 
temm nec CluiAianum , nec Lufitamini 
rejicmnt , quos clam admittunt, etiam 
cu ni mam fello n 1 ias v 1 ia i d j 1 a 1 m 1 nc. - 

rm en ini talem inibiuiam morte Ikenrcr 
vindicat. Siipafhnoh valde fime circa ab- 
lotiones * nam in flagno quod .rd ibus tf* 
folium adjacet coipus abluunt aqua fkri¬ 
vi a Ssi faidi , fine ullo traiifcuntium tdpe- 
£h \. Fi u v ialcrn aq ua m u t pa rtl m ad mun¬ 
danda corpora eflncacem imgulari fcclire- 
fbuunt: bsec pahifhis 2 faccJidoubus con- 
i cerata etiam Regem purificat. Nam fin e 
ablutione lingulis in novata diebus, inno- notcmii )Ug- 
cciitjain homini non conflare perlualum “ u,uii 
habent. Filii ad parentum hereditate m miU eon fu ^ 
non admittuimir* Communes enim tuto- cedunt fed 
rcs &tir j ut & cum Regum conjugibus ,ij(C)iueq 
B ramcnes concumbant > ideoque metrea 
fobolcs cfl. Sororum tamen fiiii heredes 
fune, quamvis enim pater incertus macer 
tamen certa poteil cog nolci. Hxc dc N Af¬ 
ri*. Cmcti Ptfiw plebei a Nujm mifcra- 
bilitcr con rem pii 3 proni, dcmiilb capice 4 
inctinatiique humeris,,incedunt: miferi 
lane mortales, opificiis ac mcch.uuas ar¬ 
tibus vwcntcs, ut c* ter i Indi, quibus ed¬ 
am ydiu ayhiiJ & gentilitii* diltinguuiv 
tui; 


E a 


Cap. 51.1 i i, 


1 






















































































































































































5 * 


Mauri & Indis Iucki. 

CAPVT XUII. 

am & Indit JiuLL 


M auratum 
fitw. 


Libera fides* 


ludii conG 
fuu. 


\ yC Auri aclugfaei mmteroll in munibus 
jLVXindix locis GoXj Gocltmi, aiLiiquc 
interioribus terris Imbitant - t partim illi 
ex alus vcliccc wim * partim lUrpc lucii, 
traditione patrimque ctmfuctudinc Indor- 
omm ac Maurorum peltiferam Dcbim tu- 
entm:. Iu ve familiari rinijtgioms vivunt, 
luter ludos templa habent, Synagogas* 
Se tJtyCefqmttf , m quibus religionem pro 
arbitrio excreem. Ili Lufonoium urbi¬ 
bus quilquofui vivit opimemc. Sacia ta¬ 
men nemo publice cxacec, fcandalime- 
tu, 4^ dl talibus itari? ra mortis perna, (r 
pcmtuces fine, veiut religionis Cliriftk- 
nx apertis temeratoribus extra civita¬ 
tem illa fucuic fiunt T uc arca Coe bi¬ 
num , ubi Rex eu m' aula deg it* 1 bi ludai- 
orum multa: e.v lapide nobiles isdes iit ne, 
iidemque mercatores opule mi coniiha 
etiam Rugis moderantur* Templa irem 
ac Sy nagoga eodem loco habent * libroC 
que I aeros Hebucos, quales iptc contredhu 
vi* Colore plurimum time albo ut Euro- 
pjei j ptilchralquc habent fesminas. Mul¬ 
ti eo ex Pabdtma venerunt , optimeque 
Hiipamca lingua utantur* Sabbatum co¬ 
lunt ac cuamnum <JMcjfum esi pedant. 
Mauri pari ter *JS€cfkjjtAS habent live ora¬ 
tor ia , fup L aque ccm p Ium tabo lata m n U 
ta, ac partiens y *>bi pueri religionibus 
imbuuntur. Antequam templum intrent 
pedes aqua abluunt Se fervit cupa cum 
aqua ante templum ad httjufraodi ablu¬ 
tiones. 4 Alpinas Uve calceos ad fores tem¬ 
pli relinquunt, ac intrantes proni in fa¬ 
ciem cadunt, brachiorum manuumque 
(aditione , mimicam devotionem citer- 
ecnres, Circumciduntur Itidaico rriorcr, 
came fu illi abEfinenr* Mortuos icpctinnt. 
In templis imagines nullas habent , excep¬ 
tis quibuftkm Iapidibus Chaldaicis lite- 
ri 5 ex Atmrma notaris, Negfettanrar 
tem plurimum circa Rubrum mare 3 ad 
quod aromata deferunt. Et quamvis mul¬ 
ti inter Lufiianos liCdem admisti habi- 
Mnitri haAu «ne, cotutn timin accrbifinni hote Emr, 
chiiiituw fi - ins ped iun tq Jummo pero i n ere menta Ch r i- 
(lianx religionis , qturrr apud Indos con¬ 
tinuo deturpant aq infamant. Sequun¬ 
tur figura Regis Cochini elephanto in¬ 
ficientis , T^tjrmffiu , Maiabarsnfium u- 
triti fque fems , Maurorum qui Cano- 
noj habitant, Se Chriftianomm S.Tho- 






maeci 

relatum eit. 


t, ut nx 


tione tta£his 


CAPVT XIIV. 

fdfiht IndvYttm : jr rdiii&nc'. 


P Agndl ae idola per Indiam magno ncr- 
mero iiatit:, vafiifquc a gente religio¬ 
nibus ac votis coiunrur , peculiari circa 
qiuidkm imagines Deorum nomine cul¬ 
tu 5 quafccereris excellentiores , multis or¬ 
namentis decoramur. Delus ramum m- 
ebrie mftun» pro declarationis Jiccetfiri*- 
te. Apud urbem 'Bdffuymj Septentrionali Uobu^ 
Goaf plaga , qir,e in tractu Indice a .Luiira- 
i lu h ab natur 5 i n fu 1 a jac e i p rop i «qua o r® 
Suffitt* di da* Ibi duae fpduneae exilhuiE 
pr^lhi nci ili morem India: Pagodormu. Vn* 
h annn l i i b per ra ex ea v a u v i e i na agn 1 1 udk 
nem qtradnngentaui m habitationum 
llcndit. Acceocmi ad ima perne 1 occurrit 
idoli domus, cum figuris ini tuam um D®- 
naoimm, £axo m&ulptis, ubi hodie Mo¬ 
nachi S. Michacdis templum aedificarunt 
In t rami vero petram pumo circuitu mul¬ 
ti Pagodi apparear , inde alio atque alio 
ord i n e eu bdeu 1 a 1 J agod ique occun unr 3 ex 
petra i pia* Apud cubicula major ex lapi¬ 
de urna itat, cum aqua qua:per canales ia 
ean de m de ri v a t u r. Altius ,e na m n u m ,q u a t- 
tum ordinem Circuit iis irem figuris imple¬ 
tus occupat, iik uz trucenca cubicula in 
qua mo r n i (ce porri e i b u s*e n u m e res, I tan^ 
tibus undique imaginibus teterritna Fot- 
mi, i upra quam enarrari pGtefh A Itera ca¬ 
verna eadem in infula alio loco vifltur, h* 
da petra ingenti magnitudine, ac 

Pago d i s .1 1 m 1 1 i re r u u d i q u e fu tfa re i nat a . Ad- 
hxc in infula ‘Forij Pagodus ihnra carec- 
ros celtbyatur, qui a Lufitanis elephanti 
Pagodus nominatur. In hac infula in pe- 
e ne verti eo o£Hum parer 7 pcniucniad tem¬ 
plum magn ini di ne monaflcrii. Intus loci 
acciftcrna: magno numero funr, ac in pa¬ 
rietibus ubique £cu|pta sium ali a ormiis 
generis, elephantum, leonum, &rc. etiam 
Amazonum , eximii acre, Se haud dubii 
opinioneGhinenfium hifcu in locis olim 
negotiandum lingulari opificio* Verum 
nunc templa eadem inculta & deftru&a 
pacent, tdbnturquc anriquim Indorum 
magnificentiam , quae interiori regione, 
ubi patrii Reges domi namur, enamnum 
maxima dh [n Sityhiu infula inons dt 
'Pica d‘Alium -,, Eve Adami mons dictuSj 
in cujus vertice domus coenobii magnicu- 
dinc confpicimr, Pagodi magus adtima- 
tionis templum* Hoc in loco aliquando 
cuUus fuit limiae dena , tand folcmnica- 
te, ut nihil fupm, auro ac gemmis indu- 
Eh. Magno venc^atiouk myltcrio per 
Orientem celebratu m amclion, & vorfs 
irfneribulqiic qnadnngentoium aut quitij- 
geniorum m tiliarium ipacio expetitum. 
Ceterum Lulicani anno millcfimo, quin- 
gciitcfimo^quiuquagrfirnti quarto cum in- 
11 ■ I a ex ped i e io n e be 11 i i a an te a j iq u o d e em - 
pus vilbilcnt, i pe m apuis luci l ilk^ti, ecia 
templum Ipoliareaggreffi lunr. Strd nihil 
invenere prater arculam gemmis & auro 

ornatam* 





















































































































































































































































ornatam 5 in qua dens femofns cuflodfo 
batur. 11 une ablttilerunt magno ominum 
Regtim dolare, qui legatos deinde ad Lu¬ 
di ii 10 $ m i t en mt, cum ob 1 at io n e fq> tm- 
gentorura millium ducatorum pro denus 
redemptione. Cererum impedivit ArcluT 
emfeopus Dotu Cjajp r tr : Nou convenire 
Cluittiauis accepro pretia nutrimentum 
derdtabilis eu liti s divitans, Itlquc injc 
ttusfiut igni dens magna legatorum altan¬ 
tium rommiferacionL j &c admiratione ob 
conte m pm m i iigcn s piet iu m. C i n ere spei 1 
imgfe fluctus fparfouTiir.Scd Bamanes qui- 
jiruBeiim-dam fubdolu* ( ut fune ifti homines m 
;■wcnuiri- jig tlcs calliditate) alium dentem eompa- 
l;v it eu m qu e y d u E i n i racti 1 o ere p ru t n a e 
iilu a. Pag odo idolo revelatum Regi 'Btf- 
n , i git r obtuli t, maxinj hri ndc ad Fe ti □ s p ra> 
Uiiis.- Eftquc is proinde in honore habi ¬ 
tus pari veneratione ac ob fervant! a. In 
regno Narlmgic live tra£hi Choroman- 
dei Fagottus item fumm opere colitur ae 
lingularibus votis FdHlque frequentatur. 
Carrum ibi ingentem v\ quartior de- 
phinti traluim Is feftivis carmini die¬ 
bus producum , multis iniuper funibus 
alligatis , quos homines umufqiie fons 
fuirnna devotione ftudenr contingere. In 
fumnutare carri Tabernaculum apparet: 
atque i’uh cd iPagodus. Infra Taberna- 
culum Regia: matrona; in it tu menta mn- 
hcespuliant, ac jticiindillime contentu 
idoh fiftum celebrant. Ira carrus maenis 
iu Dilium venerationis nom procedit. 
Nam &: quidam ex eodem zelocutem di- 
fandmu; ac partes detruncaram idolo fv 
enheam. Alit cano corpora ihppomnui 
ccmiieccj comprcfli ingentitim rotarum 
KinwtA^fc' Hi apud Indos glonofi Martyr*# 
touto* magnis etiam honoribus pofl mortem 
impiam ac detdLibikm coluntur. Ira:* 
meis ix pe I oda 1i b m and ivi, e ftque tes ] 1 er 
Anlohsnit u, hveriam Indiam lioriftima. Epie autem 
^auiivcr. quodam tempore in contubernio i uhra- 
nomi ^ & quortmdarn Decaninorufii iii- 
wniaEth-. disenarum, iinperr.ua a Prorege licenda 
animi cati!a , ik vdciidi rogum firamems 
voluntariam que mulieris mortem, mote 
CO quem fupra retulimus ? continentem 
petebam. Ibi pailim ffgura: teret rima: Dia¬ 
bolorum occurrebant , petris mfcnlprsej 
ac in vico aliquo templum ing ns intra¬ 
vi mus, Nil i j 1 1 b i appateba t, p xx ter p i clain 
rabulam s m qua idoli imago erat, fmn- 
ma foeditate, Cornua multa , denteique 
plurimi mentum j pubem > ac faciem fi- 
gurx dchondVabant. Tiara caput tege- 
b a c, pror fu s c al c m o ri \\ru m d 1 x 1 11 es , qu.w 
le Apocalypfcos libes defcnbir. Tabula 
haec muro pendebat s tun templum ve¬ 
hit chori fpccic divideret. Nulla ibi fe- 
neftra urar, fed a lateribus duo cUtbr.it i 
furni ifpicicbanmr, ad excipiendum fu- 
mtim fac d fici orum. Origam Iru- 


Idola &• religiones Indorum. 


iwrtin rfla 
Eoplifuc, 


■r-^nii di*. 
«Pptie. 


55 

mentum, gallina^ ac fructus dios Indi 
offerunt, lea te rerum um odore tn cum ex¬ 
halarent 3 animi iere deliquium idferc- 
b.mr, juxjpiu?: accedenti s cun^ijs detuipi- 
tK abi decocti y d: diilecti Lqu.illorc, An¬ 
te,has clmSM forcsvitulus iu medio tem¬ 
pli Itabat f quem ex nofos quidam eo il¬ 
ice mi it m Ittiiibiitisu ac jocum, Vecuin 
Uranie nes rei indignitate commotus, cla¬ 
mare ,jo yudfoati altiur occepit, ici ut 
11 m h i cui fi m i g uora 1 1 r es ac en rrcfcejit. Sed 
res ante adventum aliorum coinpoiSta 
luit, cxcilfitiOite ignoram j;r. Iraque & 
mrBa diJecilit, Tunc a Uram c ne mltan- 
ter imperavimus mulas precibus, ur fo¬ 
res ipfis aperi ter. Obihiit primum p 6 ft 
aurem vietus prece paruit, praifatus: No 
qui.S ultra limeii procederet , atque ady¬ 
ta tanti rem p 1 1 prophaiutet. C i nerem quo 
frontem nobis inigere volebat recula vi- 
m u^t. M o x i p ch mea j vclur q u odd am C a ei 
antrum apparuit s eu neam aura > nullo- 
que lumine ck Seudtrn, jninitns* Offiuin 
<hinLaxat ad 1 Limen femebat. Ex eadem 
concaincigirione vel centum olet lampa¬ 
des minores dependebant. Atque in me¬ 
dio minum ni tibci liaculum etat gdlypi- 
Mis fpiris & b rade a tedum. Sub eo [ uc 
(accidov narrabar) Pagodus ex auro fa- 
dus, magnittidjne nundinalis polionis la¬ 
tebat Prope rem plui ei ex foo labi usn fla¬ 
bat i quadratu m y cum aqua Fetida, qua 
femet abliiniji: , ciim reni pium ornandi 
caufa ititraiiLProcedcntibilfi i ude alia mox 
idola rupibus adiix.i ad patebant, miiio- 
ta q n j d c m : 1 1 is pe I vi s eu m aq u a 1 1 1 a tn 
apponitur, ad ablutionem iaktiu pedum, 
cum cochleari ex nuce Indica^ ;id devo¬ 
tiones viatorum , qui m itinere idola ve¬ 
nerantur, ; i (que pro ratione fervo iis er- 
g a Deo s o ffc m ut. Ad 1 L a n t enim fo i n a ce^ 
tum vitulo ^ ante quem dona fiia expo¬ 
ni mr. Et jacebam paj.s'im oblarioncs ex 
oiiza ac fmmento ^ & qtias attingere ve- 
icbanuir ob fraicatein ac Ibides* Cete¬ 
rum Bibmedes aliter * qmr.ibum omnem 
ini ari te r tgnfptnunt, popnloque per fu a- 
deut DeLtni hojuLiuodi epulis driedtan. 
Ita bis lucro furit capti Iupcilticfnc ani¬ 
mi- Poft talium vaiutaTUm adipeciiim, 
vicum eundem ih quo illud templum e- 
tat repetebamus: ISuummcs enim dixerar, 
fore t ut circa ve! pe rari i Pagodus aiinni 
caufi ambulatum produceretur. Eum ri¬ 
tu m i nfp Lme & n ds a rdeba m u $. Hora op - 
pOiTun^campanarpam altbia Chniiiams 
acceperant puliata populum i onvdcabar. 
Tum ex j [It Et? falci is explica rus Eagudus 
pallanqumo imponitur;ab honorariili- 
iu is viri gcilmuq comi taure turbi , f blito 
lympaiiui Llm ac tibiarum fttepitu. Poli de 
ainbulatjnnedeinde aqni fetida ablumir; 
(ii lique demum cunis nnpomtuiyur cibum 
capiat, aitkulamqtie nblatii tebas,tuter; 

E j 


PajEciJ 
ra itslc 


Paiodi 

mi. 





























































































































































54 


Difecdimt futis precibus, celebrati Ique Ia- 
cniiciss taetee i.Bramencs io lus poftmodum 
curata gerit, iriHeraque epulis u- i lio! que 
fua.viccrexhiUiar.1 \x gentilium vamiThna- 
acdcploramU l'u perit itiones 1'unt, quibus 
viti' kqiitmts .L-tanlutem promereri k 
polle nbirr.iritur.Vt pareant ledon , iigura- 
ieqummir l J agodomm,Yituloruui & Meri 
Lyrarum Mauro ni .u Machamiiranouirri, 
qui inter Milaberts habitant, cum aqua: 
uvrus ni ablutionem Lalemmbus. 


Animalium Indix h i (loria. 

depilant, atque ideo crmies pene bubah 
calvi funriquas ut abigant paludem pe rufet* 
ac aqua medi corvum ita eludunt. Etiam 
glires in India magnitudine mfeo distiti 
mos & firdifteia fu brutis fundamentis, ad 
minas trahunt, rmiroique perfodiunt, a 
cacu^qui canr;e magnitudinis animal non 
audene invadere kcun. Aliudglinum ge* 
mia mnnuum, pilo mbicando» odorem 
aliquem mufei habet. Formicarum autem 
permeioi a ubique multitudo. omina cdu 


GAPVT XLV. 

&£ntrtfftlht indtt* 


m; 


Vitis ludia armentis aC pecudibus 
inSiiih'is dt, bobus s v actis, ovibus, 

* tiTnlrti?! fuibus.capiis ,bi rris^t. vih pretjostrum, 
"■rtii/r-iari* non ita fiUvi carne adu Europa ob calo- 
- iJuicm < iem irgionis. Geer optimie nota’ vacca kx 
f\i r d*m vti e m i r u r. I lov es i n ci bu m v i x n i t- 
ft.ituur , ad jg-ricu Ituram dunmat rtfer- 
v ui. I »orc i * 13 v es &: e a p r cx fu i s item p i ce i i s 
co m p 1 r a i itu r. Ovilla caro pa tva' ait i ma- 
notiis dl , ac invitem tbi cibum cedit , iu- 
terditfci etiam infirmis. 5uilla autem cato 
ihlu br i o r cft , ac a m ed k i s faci 1 1 u s x gr i s 
conceditur. Oves abi in qiimquc partes di- 
ilribuumur., cauda enim pro porre cedit, 
quMcapinguis , &Uuuiir, ac cia® ad¬ 
modum. Bubalorum indens piilim imnic- 
uis vditur, vix tamen cibi caufa occidun- 
cur, ni ii m ege nor u m gra r i am - Lac ca m a n 
e x pe l u ia. Ideo pe i totum d iem tam u bc ac 
Citnaiim cum ia&e bubalorum , ac caprea* 
cum , flore U^tis optimo, & rcccnn butyro 
ad vendittones dirimunt.Butyrum minu¬ 
tis particulis huiUtim venditur. Cafcoa 
quoque albos admodum exiguos co n fid¬ 
unt, kd (iccos valde & falfoi, A pn, lepores, 
cuniculi Jccrvi&eew», uarvo numero in- 
v e n m; u u r .< : a 11 1 n x,c ap i , pe rd i ecs ,c o 1 u m bic 
ingenti multitudine Lea tene undique. In 
Go.v infula viemiique locis multi pafleres 
uxiftunto: quadam fringilla?: Sed Cochini 
ac circ.it cattum M a [.ibat, n eque pallet c s 5 
nec fringillas aut minores aviculas inve¬ 
nire licet, Vdpm ilioncs India habet com- 
p ! ures >m ag ni tud i nc e x i m ia 3 i u Feftas fru i\i - 
bus arboribus, ita ut Canarius pernott.i- 
tc c o g m cur a d c u \\o d i x m ,q nam e c iam nu m 
vix tuentur, ludis cvdperciltonc grariilt- 
itnis cibus dt, ac pcrdridsloco habetur. 
Corvi nign maxima atii. incredibiliabun- 
d lV nt ia p al I i m v aga si i u t , iu m m aque a ud ac i i 
fenclh.is invadtmt,nc fcctueepulas cibum- 
uc auferunt. It.i mihi accidit cum feri- 
nti Apcitis ieneftris coitus meniiimn- 
vaderet. Nam ex atramentario goflvpium 
mpuir T omndqti edi aveas haqiyxaLcujUs 
i nfi a r c o n E p u rcavit, m c fru it xh p rorerv a m 
audaciam impediente. Fere \\x aves buba¬ 
los invadunt , cbfqtte continuis morEibiis 


Ycfprrtllionu 

mniiinido. 


CotVQCum 

: j. 


z 


lia, criam linteamina Confdtim rrmgno 
numero invadit. Ideo omnes cdhe ac 
promptmin x qn.ituor columnis in India 
imponuntur , ac a parietibus removentur, 
nc hiice animalibus adlceuffis iit, ac itib 
columnis pelvis cum aqua porinuv , & \\ 
ikcata tempore neque renovata fncntjCon- 
ut\uq formicis omni;t plena fUnt. Etiam 
[tib 1 echeis eadem vafa habent, ut forrnus 
kcurior ab m felio harum ioimicai uni cur- 
fil&morfu fit.Avicula ex Canaria aliiequc 
fringilJac j, qux ex Luht.uiia a quibufdam 
cauTa deliti arum m has partes adfeiunmr, 
ut tutae ime x foim icis baculo i m potit» 
flant, cui vas cum aqua fubju, alioquin 
morfuitaiicatopetita a formicis mox ii> 
ce Lirent, ciftm i i funiculo fu! penderentur, 
cum (N per funiculum bdlidte eonieen- 
dant. Milites atque p&upexiores, quibus 
non ica facultates fuppecimt > .td mlfarum 
cojti pelvi cmpriOium.cibum fi quidfquod 
tmcdtingit) fupctfit involutum ftrophio- 
lo cx clavo admunim demirrutit, circulo 
carbonibus fafto,qui curium formicarum 
fcanden tium impediar. A lind fonti i caru m 
genus digiti longitudine ac colore rubro, 
agtt>s, herbas, fru£fbique maximo agriep- 
larura dam no invadit, B-hutc tinctcquc o m- 
nia ibi vcftimenra io rdi da perforatio n c cor- 
rumpunt. Ideo vix veite m puse ter quo t i dl a- 
n a m ha bea s. C h art am 1 1 b ro !qu c- Uifficul ri ; r 
ab injuria vcimmin fulloluiraauc fervant, 
E ri am c i miccs u b i que m u ici* C ra b ro n u m 
deinde genus volatu pemiciolbctbunqole- 
um, butyrum, alia que liquida invadit, nul¬ 
lis pene operculis prohibiti , penetrant 
amita, ipfaque linteamina no risae iititris 
deturpant, adlixrencibus ovis iyrupi infer, 
lenta tenacitate. Multitudo bai-um muri 
carum multo maxima dl magnitudine 
apes his fuperant, ac 'Harattk vocantur, 
ut foimicsc inter Indi» mala ac clades haud 
iitnnrritti compUtatat. Tigrcs alit terra in- 
terioL'; feaaiiaanimaha Leones, aprofvc 
ignorant. Serpe n tam vero ac lacertarum 
ubique ingcnS copia 5 adherentetenim pa¬ 
rietibus ac in Icfticas & ftragula dilapfi la¬ 
certi foporem homini fuper|accnrcs capi¬ 
unt, magno terroce. Ideo paterniores fub 
conopeo amam dormire, ChamffikoTites 
India pbres habet innoxios caincn , nem 
alio quam aeris alimento ( ut krunc) fu- 
fentacos, 

Annyttih 


e -ir(i;:rs. 

IEI, 


Liaau, 




Liffrfj ^ 
fypcQ«*i 


Chainjto 


k 
















































































































































































































Elephantis deferiptio. 


tAtiHOhitio L l. Palftfi. 
ChamiMn-*) quaf parvus ho {ut Plwtm 
git) magm rttdwe lacerti esl.a capite ufque ,td 
cgxuU titttiMm t rranfrcrjh fiptcmaur vth di¬ 
gitos wllig i t lMgitud f' c^th tt udo iffttn qut p eu e 
'‘Mfff&teffi ?fi> fo #g i U{ do pedum i rm m 0 di - 
psdiatt. hifytdw cft ac mditfu fpitm dorji 
acuta. Colorem mutat reddit que fimper cum 
qutyti proxime anmgk^fgUcm aut nigrcfcum 
j'irept&ruMt, cure renui ucpcllmieLi, qua om- 
nes coloret excepto rttvtvptfcipu. Oculos ver¬ 
ni ac rotat magna commotione huc t itites ut, 
nullo ptfpilU motu, Solm amftalwm nec et - 
tu ksc piitu ahtur , me alio quum aens ali¬ 
mento , eyc, > 

Cereopliiieci aurem plurimi Palmas In¬ 
dicas» qUse. Cocos ferunt vaibanr pcrhiciafd 
lifdem m arboribus bi&fcl&qusdanvdii- 
f- 3 ’ 1 P* 1 ' cumme quas BichosdeFfdmeiras vocant, id 
esi, befl i o 1 a $ Pn 1 m«\ Similes funt viverris, 
iciiiri cauda , pilis variis ad delicias ac yo- 
jfcid lupticem expetita’. Pii ea eorum rora India 
libero volarer facunda di- Cete tum ex Mo- 
Juccis mfulis aves quadam MalaecaGonm 
deferuntur , bmiles alias piiracts, multis 
rubri coloris phimis f etiam loquaces ut 
puraci;V!giirti aut triginta parthuvis in In¬ 
du aritimauriir, Vifutu maxime recreant, 
iuivirer gattu]^, aduiantiiLqoclingui Iio- 
mtmbus, quibus caput ac barbam , ox&: 
■aures lambunt,ad nitorem ufqur, Ideo m- 
terdomeiticas aves expetuntur, quddphca- 
cos carttraique aves pulchritudine pen nu¬ 
ru m fu p erunt. Iu Port uga 11 i tu n a d Rege m 
erebrti taiflffi fucr^vcrum infra lici inccdliL 
Tenella: nempe aves ac curi fumma ha¬ 
benda:, tauri doni gratiam ub gravicatem 
ititeris morte coniunnint. 

CAPVT XLVL 
Elrpb.u. 

E Lcphnntcs in mul tis India: partibus re- 
permnrur. plucimi tamen iu /Uihiopi.i, 
“ L poft Mollambi cqUam, ubi C A S Yes ll *gric* 
homines habitant,qui cos irrtctficiunr cibi 
gratia, dcntefqUL: Lufitanis eboris com¬ 
mercio vendunt. In Bengairt &£ Pegit a eo¬ 
rundem magna quoque copia elh Venatu 
ibi multitudine inear'taltiijii adunati aliU- 
que mitioribvs elephantis iirpe ea^iuhruv, 
emetis 2 ccLf, aliquando indagine e quibus 
loo*aut too,eligunt, exedris ad foecundi- 
tutem dimillis. Hi poftmodiun tempore, 
minis, fame ac fiti ahilquc modis nikct- 
ciint., ac ad humanae linguae intellectum 
formantur, oleo demum inunguntur ac 
tura magni abluuntnt* Inde domiti reflo 
ribtis obediunt, horninibusNngeniolimi- 
lcs 3 a quibus f emi one £c forma dunras at 
diflbjrunt.Regnum Siaiiv numeroimi quo- 
c-tJ iJi Ele- que n^ n 1111 u d i n em clcphaiumnh ab et . Ibi 
agente candidus etcphaiv elue rex cercio- 

ium fc^cmm divuioquc ctalcu honoratur. 


If 

E j u s e i e p h ,m t i g ra 1 1 a n i ag n a fu r e o i;r a eo n T 
u-nrb mter regna Suna de Pegua , lic m 
reg i lor ii dclcuptioije xc tuli m u i. Sed «.] uo^ sl * r | ff . 

iuiula Sei lana mittit; ingenio ac mtdktiu p iwtt ^un¬ 
ca' te i is numdi toiius pia-Jtant. Nam ( ut 5^'^ 
indi adruunt j ab aliis in lignum fiibinilb- 
ohis adorantur, & tauqu&m pruicipjsco- 
lumuc Omnia oncraj dolia, Urem^ vai.^ 

&c\ maximo imihiterio per elephantes Jn 
ludia agunuir. Ceteruui Regiis luinpcibus 
iulUntajiiUt, qusque-illorum ope eget re- 
dlorem convenit, atquecilm eo de vechax 
ptetlo agir. Rettor ccrvicj bcllua: iubdet 
pcdtlque lubauriliiis exceniit, maimun¬ 
cum tenens , ono teiheulos animalis imr? 
mi ros ] ace mes Jlitmilat, Ld mo m en ni m re- 
gimiui m axi rnum dh Aece deme dtp ha n- 
ro, ad sd quod ^dUndum efl, loro quidem 

farci na librata iu- ni hanc illamvcpurrcm 
declinet fulpenditm ■, atque alie monitus a 
niagdho lomm proL»o|Ude fiimit derui- 
buIque e neu udat ^ cxucmit^tem Ion ore 
re liciiS; pcndulim inde i arduam quo vel is 
defert. Siauretn navi imponendum Iit vas, Elrplutucm: 
[ p f .i na v is ripa: ad it i b v e t u r. Tum e Icpji as id wm lit w ri ' 
havigjo ipfe nnponit, lapidelquc (objicit, 
pcnculum facturus dent um nnpubu. An 
etiamniim vaciller. Tormenfactum gravi¬ 
or a alj aq tv e ex # re a it t k‘ t s o pmd ucu n t h aud 
d jfbcul rct .Li biuivi caS b i re m er, C ara v e 
Scc w loiicx aquis in terram ptopeilunt^nn- 
quam aliud agentes, Jn iimima cirrorum, 
j li m en t or tt m ac v ch icrdo ru m u bj q u e u i U m 
proflant:Vivuiitaucciri oviva& aqui. Som¬ 
num capiunt ut reliquae quadrupedes bel- 
Snor 3 - gemlaque commode etiam fleduut, 

Hy e imaniuin biCS futi liene) Jovem de- 
ducunt, in Venerem {Kmuhs furibundi ? 
agitantur, uiucredtumn nudam admit- 
ram* Tum extra urbani aliquo i n loco fu¬ 
ri o fu s carenl ferrea arbori ctallir adligatur, 
cibum que ibi fiib dio aedpit, donec fuj’Oi 
tTA.li fea t, ab Aprili i n Sep tem E >ie m u iqUt, 
h y bern o tem p ore fu i 1 ice t, eo n rin u u s , F-6ft 
kdit priflioa rnaii fu crudo» cra^abildquc 
idticuunmr iis, qni nulli injuria agunt, 
vmtm contum didis ac peculatitibus nun- vinJirt* 
quam ignofctin^mCmona vjndRta- fempi- ^ JJT ‘ 
lernS, Dentes ex quibus ebut ii t per Indi¬ 
am magno in pterio funt , pnedpue m 
Carnb.tp, ubi opificus mtalc icx cbot e con¬ 
cinna n t, m u 1 iere fqlic A Ai n j Iha i Cvc ai nul¬ 
las odo novem ve arculis genant. Inde &C 
exjfirHiopia ac Moliambicqua eo deferun¬ 
tur, J» Sedilia infula & Eegua Reges bcJl t 
ex eleph. mtis ineunt. Gbdios quippj den ri¬ 
bus a 1 ligant,tu uduue cbifo imponum, ex 
quibus quinque vel i ex vin bakbs tor me¬ 
tis, ae igneis patinis mtadi depugnant, 6 C 
> n h olk s c o n jidurst- l pi i q u idc m ad tu r ro¬ 
re m c u r ba 11 dbique h O f h u m ordi n es vale n t: 

Verum fi cmm tergadcr^tenquoeiic parr 
terrore proprios edam homine j mfiguuti- 
mu It u c*nc ulcan c* Mu rerp» gl i re m at fo r- 

micas hor- 























































































































































56 Elephas, Si 

micas hotrent, ne promullidfem fiibeanc. 
Tortu en totum etiam ftpcpUttm flam mini¬ 
ne rimentj nisi tempore fuerint adib-c- 
ufti,Csirn coeunt mas collicii Io filbliimor 
uilbr, inferiore paulnlikm fremma: CSan- 
gOLCpediim aiidumqiieecmtimio ccfncullu 
adventum a longe produnt* Velocitatem 
caballi iiibindexqu.mr a gtoiiiac ambitio- 
ne ad inod u m a it noli. Fello d 1 e dee tetaq ue 
(applicatione cjcplianres proce filo m iden¬ 
tidem irnedum,eo ordinent juniores pix- 
-Elephanti _ cedanr,fenioresauterti lubfeqiuntur* fum 
Jli'■* j! :r J r 1 picti 1 nJig 111 bu s regus Luiit*n ix , d bidues 
[«iLiut, quinque vel IcxgdUuc, qui concentu mi- 

II lic 0 (ei \ 1 v t e a te m e s h i la ra n t, t ama b e 11 u a ■- 
nim incedemtum gravitate, ac ad magni¬ 
ficentiam coimpolito gidlii, ur ab homini¬ 
bus nullo m modo cs ea parte differant* 

Exemplum Go^aliquando hujufmodi cxemphmicon- 
ji^kdunuin cigit, Admotus liburnicaclephasieam om- 

£kj)h4DEQ. 0 )r 1 r l * 

III 111 Lu in terram protrahere conabatur* 
Sed grandis erat navis ac (olitis major,Ideo 
cum vires non fidf icerem,advocandus erat 
alter auxilii cauli. Ceterum icdtor cum 
acerbi cafltg.uione ignaviam increparet, 
tique infirmas vires objiceret, ac inhimis 
auxi E ii pudorem novi coi leda vi elephas 
navigium promovere omnem rejiciens 
Opem contendu , tanti mole impulliiquc, 
ut lupra facultates laborando rmripcrciur, 
ac necem e vcfHgto {obiret* Eodeinde tem¬ 
pore, quo Coe 3 t E no in Luu uniam naviga¬ 
turus diem* clavus navis noftrccddfmiSus 
rdVaurationtl pofhikbatds alligatus lembo 
ad ripam primum producebatur, ibi tum 
duo 1 igm parata eunt,qui bus per elephan¬ 
tum aqua eductus atque impolitus facilius 
taberetur*Ingens erae clavi pondus, quippe 
quo navis Soo. Laftcmm regeretur, ipfe 
clcpBas junior, nondumque adultus oneri 
nequaquam fufticicbar - ut in genua ante¬ 
riora procumbens, alci voce ac flebili h~ 
cryjtiifque manantibus rrdiam& arguen¬ 
di nem circa imbecillitatem luam (citare¬ 
tur, eaffcigante identidem magiftro, objur¬ 
gatoriis verbis t pudorcmque ingerente bcl- 
W* ob aflannum multitudinem. Verum 
ubi fruftra ren tata res nequaquam fiiccedc- 
r et, alter elephas admotus fu j e, ua pari ope 
ckvu$ edudEus ; jam lignis inppofitis im» 
minebatttum ille priorfaihdio auxilii,den¬ 
tibus ac capite tocium teppulit s folufquc, 
quod oreris reflabat perfecit* Inde cuivis 
ingenii hujus bdlux facilis confide ratio, 
ambitione cum hominibus parLGratifljnij 
quoque Inui ac beneficiorum memores. 

Orirtmdjfci* Novi anui initio reflorcs a Protege Arthi- 
c^ifeopo aliifque principi bus flrenam po- 
flolant recepto mote. Tum foribus acce¬ 
dentes inclinant fde accccroque munere 
genua flethum, vehit reddita gradi domi¬ 
norum nomine, cujus beneficium vdut 
proprium reputtnuHafce bcncficialcszdcs 
cumtunlciim, inclinato capite offiunj in 


Rhinoceros. 

m emo riam ve n en m u r, i te m qu e tempii fi>- 

res ,ae crucis imaginem a remoribus edodi. 

' Ex more fuo fu b inde forum olerum pe¬ 
tunt, ibique qui Iqtiedephamo aliqmd oL 
jidr, Erat nuci lioi. Mulierqiittdam vx ole¬ 
ribus tiiisqlcphatuo iemper bci udi e ;i*Taiu 
porc autem adventam e quo in furorem 
. abeunt bdlix, iioudtim proifus alienat^ 
per fex fcptemvedies cum dominis vic.u 
tim diiciumnU qui populum ut aliquid in 
nutrinStmrum futioii elephantis eonfea: 
deprecaufut. Sed enim regere animal non 
patens mag ilki, voce tantum monet, ur 
caveant atque elephantum furentem ipli 
vi tene, plape eadem cragarda, qua in Lu Ii- 
tania rauriludia excreentur* Simili infolen- 
da agitatus rabie elephas, in fotum ol i to¬ 
num tjuandouue venerat, omnia ibi ever¬ 
tens , ut homines coacervari dmidique 
hucillueque de talute iulidci dilcurrerenc, 
tede iq lio aliquas p ecere ne. hircr hos Se ilU 
mulier beneiica etcpbiuiro ohm, domtnn 
quandam anxie fubimar, concuifaque fu- 
bito periculo,infantem iauni in Ipoita po¬ 
litum dderverat, Itaq.magnopere folhcita 
elephantum ia ndh turbantem, ut tyian- 
num pueri verebatur, ac kerymis madida 
ckmorcqile turbata > jam propinquum filii 
funus deflebat .Verum elephas accedens ad 
fporram futuris oblitus fubitb, iplumm- 
f an rem modcflcpcobofcidc excepit, ac im¬ 
pluvio ctijUldam officina: innoxium de- 
mentenmpofuit, ad pnltmarn rabiem re- 
di tu deinceps faito, re no varoque circa alias 
res tumultu, eundis ad mi carnibus, exui- 
tante pra: ferti m marce, refliruro puero vivo 
ac integro* Talu infiniti per Indiam exem- 
pia quotidie oboriuntur, ex quibus pauca 
dunmat commemoravi, utocllusgrati- 
tudinc homines noftros afl in onerem,! qui 
infaufla meritoriltn ac benevolentia obli¬ 
vione, omnem bcnekdi ex an imo meno- 
ckm delenr, cum de infenfum elephas re¬ 
petar, quod nos melioribus difcipltmis 
I unburi, knfibuiquvpcediti, ingratitudinis 
nebula obducimus* 

CAPVT XLVIL 

iAbjtda ftvt . 

I N di^jibadam fiveRhinocerota non ha¬ 
bet ■ verum in Bcngala Para na reperL rdiinotr? 
, tur. minoresiuntelephanto, cornu breve u:: ' 
naribus offccndunt, qnud poflrema pane 
craffius, anteriore acutu m em i nec, coloro 
cftrtilco rriltiorc acalbo, Porci habent ro- 
ftrunij pelle tugoii ac fcuculati. Cum ele¬ 
phanto C1 mu l tace m exercent. Quidam hoc 
animal pro Monocerote habent,qtiod nui* 
lusuipiam ha&cnus itcvifbs, auditu can¬ 
tum inidledus. Sane Lulitani adflrmant 
&c Bengak homines adflruunt, circa Gan¬ 
gem in regno Bengak multicudincm ma¬ 
gnam file harum billuaxum^biquc exterae 

bcftks ad 












































































































































































beftia'* ad potum convenientis operui* do¬ 
nec rhinoceros biboiit,quem p&ft illailei m 
espkur* Cor Au enim u,tribus impolitum 
aquam rangir > ob vicinitatem lunum tk 
... rothi. Ec pfiobimr illud ab Indis advcriiis 
K %u» VL'iu-na,al^ [ 4 T tnoibos fummoperc. Quin 
ii& dentes, ungit Llsi* carnem,corium &fau- 
e u incm * i m m b \\ e re u s eo n m ven e n\ latu 
dm tjUefie ipk: ex per i mento iUbin du d id ici* 
Neque rhinoceros ubique eidem pxd.ui- 
iii valet; Nam quorundam cornu too. 
% 3 Q,$C 500. parti .uivis alliniatur * aliorum 
5, aut 4. dignoictuirque virtutes Indi cerri 
icieiitklicdrejuklem coimis &: magnini- 
dirus iint. Cuufi autem efficacia di (cre¬ 
pantis ex herbis ecquibus aliis m locis op- 
r i m is ac id t u becci m is an i m al victitat, a Ius 
vero non item, Circa Md.tccam quoque 
Sianam & Bcngalam caprea: quaedam live 
h irc i i nytn i u uru r ly Ivdlres * m cd ico i te m 
cor ni^coii tra vene n a j ut ipfis pmbiv i * Has 
Capreas vocant Cahrtsde Mao* id ei^Ca- 
p reas fvl v e dres. A imo ijSt* Rhinoceros 
cum Elephanto Regi Hilparmmnn Philip¬ 
po tum Lilbonx exitfcnti pro numere ad¬ 
venit ex ludia» Atque hxc de avibus Indue 
t.rrxque animantibus* Plures beftias ali¬ 
quis fac ile cnu merce: fed ego tantum has 
ddcnphlj quas communis feiemia proba¬ 
vit , cxclufa abhiftoEuomniiuccitUudiHC 
circa ignora* 

CAPVT XLIIX. 

Ttfees, ac Fudi* monlFnt mxrhla, 

P ilees Indis 1 multi fiint & qmhufdim 
gutlus bonus. Optimus cft qucm Mor- 
Atxtiwm vocant, Pamvani**»Vatiwgnm* 
£ Eft pifeis Pctxa firra didUs 5 quciu in. orbes 
ic indunt Salmonis inftar s acivlc condiunt, 
eftque excellens valde & longinquam in 
navigationem duraturus, Crisi autem pil¬ 
ees fere omnes coquunt,cum ]ufciifo quod 
ftipcrfundunr,acidi gratiq* giiflus, ur apud 
nos uva: immitm-adiveaciu^ Corrui voca¬ 
tui. Is cibus illis cotidianus dl, fervitque 
oisza vice panis* Alo!a item ibi bona dt, 
folex^l lique p i ices d i ver il generis. Squilla; 
autem tanto, magnitudo * ut 1 l. m Camam 
fu dici an t, & canter item magnitudine ac 
bonitate excelli. e, contrai-ii ratione cum m y 
qui apud nos celebrantur. JUmd etenim 
pleni ibi vacui ftillt, cum apud nos luna 
turgidi & iprt AiccO lingulari a] irrtcntoquti 
replcanrur* Mufbu 1 i ubique multi. Oft rex 
item prx terti m circa Coebum m tk Conio- 
S«n-i caput.fed eoi non itb radi orantur, Pi fces 
*. m India parvo pretio comparavi ponunt: 
Ditobtig ctenirfr ftuverif pro j.aut 6 , homi¬ 
nibus facile prandium ex pitec&ronzn ricti 
Ibetorum intofas, quae fanc vilitas magna 
cft, fi cum pretio HilpAiltjt ac LiHitauia: 
COtqpn reru t* P1 (ce s q u o Id im T , 
live H&yof fiumina l nctixq. m^ria abunda n- 


w 

C£l' hib "ut* Hi petniciob valde natatore 
bdiqite mfeih,mullos marg.uicarum pifc.i- 
co it s interimunt, idcoque fiumina natatu 
non fi-cquencautur #i cQiiItcu&is tantum ei- 
llernis m quibus ieic homines abluunt* 
Cum Coe hin i i 11 11 limine navis nojlca Ita- 
ice, cLiuufquc reparaaiv amiquis dia rdli- 
mendus cardinibus» nauta cum 4.-aut r So~ 
ciis in lembo poti navigium eraeunllCjac 
loro navi alligatus media lui parte in aqua 
hxtebat ut cJautl-u optaret. Is raox ab 
h uj u f m odi / i aj. 0 c o rreprilsFuic, mordiena 
amputaro cture ad fcemora u/qu^quamv is 
pi Ic cm iiaU t a re iri o c:t\le re 1* C u m j qLio 11 o- 
nio bonus mamt pileem contrectare vellar, 
& manum cum medietacqbrachii parteque 
nat i u mite n 10 m o r fu imi fi t, f m 1 Ira 11 rc u - 
cientibus ibeiis: Curri vit;e ivnui tpeaut 
etiam votu vulneratus hoc modo ad Xenci- 
d 0 c h i u m fere ba t u r, nol q ue al tera die c 11 a- 
vigoviinus. Hujnhnodi cxtmplaquotidid 
Iu {'luminibus * ac iniui Indica accidit ur, 
inter urinatores ac pilcatares, qui cauci 
nionilri morfu vitam crebro atnmunr. Iu 
fiunimeGox quando oftiurn hybemo cou- 
ffictoque tempore obturatum dt s quidam 
pifcatorespifccmceperunt, mfolertci ligu¬ 
ri q 11 i d d j \ de de I at os ad Do m E mi 1 n mc u m 
A rc hiepj fcopura, ejus juilu fui r a me depi* 
6tus ~ m i rcc bac u r ad R egem Hi foama u n a- 
gods magjdcudirte jufii catus .porci roibo, 
oculis minutis, nullis auribus , contentus 
tantum foraminibus duobus , quamor pe¬ 
des elephanti pedibus f moles hobcbat^cau- 
diimquc latam a dorfb ddmetitem ac fine 
piam m, (i i m uloqiit; rocu n do dc ac u to, Per 
a tt imn d i icu rre ba t gru 1 m j tu porc mojiqua- 
m i s co rp u rc tnuui verfu m co nitclo, 1 n a g- 
nirudine membrt pollicis prioris, dnricic 
iiifracla, iupra ferrum, quam neque gladio 
p e necra rc po Ceva n ius. Ad c 01 u recta t iOn em 
Icfc in globi foiinamcurrahebar» occulta¬ 
tis extra omnem animadvcriionem jundfu- 
ris ac dilpit^ionibus* ita chufiis nulla vi 
icferari poterat, vetiam quietior t pauiatim 
rc folu l us ,c u r i li -s fu eros- repe rc l >a r* C eterd m 
qui a pifeium hic i n i r.i n a erat i o cfl H iftori - 
am pifcis ad mi rabii dm haud imprrcmetv 
fer referam. Illam multi, vel Liipra fidem 
veri cfiimabii nt*Scd pictura m palatio yjci> 
regis, rdltmaniaqiie tdHuin probatorum 
V er 1 cacti n hrmabunt; Cum nomen agno- 
nicnquuducis navis, amnis» dicu, dx. ad- 
feriptalmt 3 multis qui in eadem navi fue- 
niric etiitirsnijm viventibus, quod recens 
Iiiltam i ito Res h^ec cfl. Navis quaedam fo li¬ 
to ctirfu MqI lambi equae ex Lutir.mia In¬ 
diam parebat, fecundo veirCO vchfqUte tUr- 
aidis, optiracifl-.Hii, ad lineam ducdta^iravi- 
gaeiOTie, Cum aurem f4. dierum fpacio 
eundem fempcrardiim renutilet, itiliil ca¬ 
me proficiebar^: dimimci ac tone graduum 
f icb apparebar rcr rneeEldle navem, fummS 
Omnium admiranone , cum tcmpeftas 1 

faverer. 


Pifccs Indiae. 




plfd" 


Exetrtptiiifc, 


Pileis mirus 
puTii initii. 


Rctncr^ e*r- 

Clllpl jm. 

































































































































































m 




OqHlfi ift- 
mjgni- 
VjEUrit. 


Cercii lauti' 
tjjl sturni 
innexo inag- 
aymluali. 


Frnans, arbores, plauta & lietbx Indix. 


5 & 

favere t,& cxpcnciui*d ocui flet nui ios in ea 
patre nttris nudus dfe, qui navigationis 
filicem t rufium impedirent. Itaque i\u- 
pentibus Citem & incantationfs aiiqu.un 

v i m occ ulrjjTi fufpica j 111 b u $ 9 for te ec tcu Ites 
probam diligentitos mi pexit , ibiqtic cau¬ 
dam magnam latamque pslcis atiiroadvcr- 
elt j qui pro tam flexu obtinebat curvari 
cauda; , cctcruniquttcorpus; fub carina ten¬ 
dens,capi ce clavum fubibat comiaque om¬ 
nem ventorum vim navem motabatur, ie- 
noque trahebar. Eum magni contorum 

vi navales Iodi detraxerunt, caudaquc fb- 
futi ita vis bono ferebatur fucedKn Piftura 
in Protegis palatio memoria: caufe ex flat, 
ibi fltpe nomen ducis, anniquenoens legi, 
fcd nunc exciderunt, In Bengaht flumine 
G.isigc Crocodili it peduntur, mariniqtte 
argues ini m ciiia: magnitudinis, qui piica- 
cotes ac lembos iarpe everrunt, cenimque 
fubimic ini diam, m viatores kthalimot- 
fu, ut coti dia na exempla docent. Cochlea; 
circa Makccam forma ut apud nos D, Ia¬ 
cchi cochlea; tante tnagmmdirus cxcant,ut 
unam cx arbore pendentem vix duo homi¬ 
nes bajuli ferant. Tales faburro: loco 
laccae navigio advehebamur, quod noftra 
in clalic ad S* Helenam , circa Tcrcmm 
tcra pedate frangebatur. Er advehebantur 
aliqua; per leftUUS milia', ad ftontiipicii 
monaftcrij , templique Lifboux mftmfti 
dccoicm, Pariter navis 5 ,Petri titulo iu- 
fjgnis ex India Cochino Luliraniam peti* 
tuta, fyttibuique D.Petri (S.grft.m Atiftrum 
.1 Goa illif-i, frafb, filii. Venam mortales 
omnes CarAVtiU cx tabui is navigu con- 
cuiTi fafheprafidio fal v ad in India rediere. 
Medio tendore tamen a caneris paffi m axi- 
mos mctusJUi fummo numeroac inufrrati 
magnitudine homines quos comprehen¬ 
dere poteram ehdcbam^dcdque ardha. vigi¬ 
lii, ac excitans munSnombus arcebantur. 
Rei gdbr vetitos nuperaeil, cique in navi 

ua ex India in Lulitaniam pioficifeebar, 
uo rmales foe i ierant, qui eodem mD. 
Petri navigio cum fuiilent, oculatum tcflt- 
m o niu p t tilaban t, Pi&u rz prztc re a paffim 
mIndUGoz idem tdiantm, Hsecdepifci- 
bus monftrifqne marinis, quz certa fide 
cognovi, rdata fiat. 

CAPVT XUX. 

Frulhis, tf borej , pUnti. vtilganfque Indit 
hcrb*\pracipua Atianarum defer sptio. 

Annotatso D.Paludum, 

^Anans a Cttmtrmn tAnxnaft dicit , a 
Brafihanp .f N*w<£ , alufqtte in~ HtSpanioln 
Jaj*m £, ab Hilfatus \tu r Brafiha IPthas, 
propter ftmtluudmem quam ht finlim cum 
tmccpincd h.ibem , cxprQvmcta S, Crnti* in 
Brajjltam MUr* frmtum ^ } mox tn Indiam 
Hijfxmcam , em Qritmdtiru , tbidtm 
migrat Mpwurcfcmt, vtagtkffdwc fim ah; 


inckhi^ color t optimo mer virorem & fnvf 
itmfn i pereunt c quando mattmftuni Worc, 

(Jp ore qrato odo n tjut j d ac i do , 'itije* r ahtcot j, 
cum & sdii efHit tti htfruBn» odere 
ccptcfcaniur. Carduo nliih a tonge mn ita 
iilfmdes , (chirta r*t ptnvde filia »on habtnv. 

Ciiulk r.v fuo emicant cardui magmsjtdi))f y 
radices ut tardum habet 1 cur imus tantum 
fimi m incumbit , medio f cupi y afiKjtte mnmi 
arcttfid&it,qKorHm & cjutdam ftatlus jhxw r 
Hnjuj modi in horto mea -plantas ex Urafilia 
aliata j habiti > w ummhht jrtgtsris impauen- 
m. Calidus cfl ipfi frtsiitti ac madidus, £x 
vmti fimstur instar "Perfici t jkcth thtjefimir. 

Votum inpmsmationtmpam tir /tftttm , dr 
pravatioxe gwjnvarMffi } oh tenui a ]ila qmhw 
di fi tnguttur ■ bruRttism horum jficctcs apud 

BrafUti populos differenti* Ungttdrum varia 

item nomina habent, 'Prior J.i uima vocatur, 
longior acfipore jxcmsdtor , cor ne flava. At- 
tera Moftjaffia, albo mrntort colore , acjdporc 
ob dtttcedwem mmdmft olido IT,er tui jajagna 
diatur,eodem albo calore, vaumgujtu vimfi 
CT acido . Ceterum natura ipfi finit m ht paj - 
fim quoque ttcfcun t 7 nomi tianturquejj h ■ ejhcs 
Athvhtjf r. Ha f Capo Uncc\ alntudsu f antis, 
magmisidittcaureimali , <uhinnit* ucm filus t 
jptmfqHc mitsoribm etnchs , ,t porcis mandu¬ 
cant u rjtcit fip ore haud in g rato fim, * Piant# 
ipfi cum radtcibxH fictipUna efi^ Succus am 
ficcaro mane mixtus , cerro advofus calores 
hepatis ac renum j tpfi f renum ulcera, pstrtt- 
Uni a m urinam a v i rgcquc exeo n a nem e m reme¬ 
dio valet, Arabes laudant hunc faecum *uU 
V crfA f aerum ignem t ac Qucura mdtgttsint** 

Qui plura cognofcere CftfttCofia legas, Ovtc- 
dum ac Tbevetmt* Anan as ficcaro condit m 
cucumeris magnitudine ceo piares hstbtfL 

A Nant i n ter Indi# fru&ris fstporc pr^- 
ftant.Non funt quidem naturales hu 
dix, verum exotica; a Lujiranis ex Bralsha 
atb:i, iddo principio maximis peri :x pre¬ 
tiis pard;uivo aeftimabanmr 5 mine veri 
mukiplicac^ vildcunt. Maturefount qua- 
dragdWh tempore, tum em m guftu pol¬ 
lent geatiflimo. Melonis funt m agni cudi- ah«m 
ne, form a coli,au e nuc is pine§,facili 1 ismen tt,rijJ ' 

fcmduncLir j rubro colore, admixto virore, 
cubiti fercaltimaincexcidcum. Folia hu¬ 
jus httb^ex H i (pan i a S cm perv i v sr i mari ae 
confpiciurur^perpemb etenim virent, ideo- 
que e trabe domus fufpendumur, arebo- 
ta tamen funt, ac circa margines finuc ia. 
Manducandi feti nucleorum gratia in orbes 
fcinduntur, ac Pcriicum coiotc mamrum 
reprsefeiuautjpari irem fcie faporc. Verum 
d e 1 icaco g uflu fu pr.i o m nes fm& lis pweftat. ^1 
Succus mufti dulcioris mfbu vixfatieutcm 
implet. Calidi funt, nim fl cultrum, hora: 
medis fpacio infertum teneas, fere con- ^ * 
lumptus erit. Sane communi ufu homini¬ 
bus vix nocent, nili fupd modum luman- 
twr, ufque ad gulam, Infiimis hiud per- 

' mittunt^ 


j 













































































































































































































































































































































































































































































tijijijih 


vtrn 


--- - 1 * ■ ^ 

Habitus ct facies Mercatorum Qoafmm Indenm 
i !t! mutvdu mercibus valde wduflmj 


l-tafvr ™ jeSaeme Ser bJUcnffo CmiS.vS,, 
wfckc m nare hamtif fier c &cc£ j/u 


Haiijime* e * 

JinbcnJa , juyputunhft ^ 


‘JDanjanen suti L ^ 

Ichrv ucn en re£cncn , 


B 


an ume 










































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































i.imcm., cum mortuus cfft,Jtxunclum eorum, legem crematur uxor 
:>u><Ti ejuo.jrrm amore,jese mvaai m ignem cum illo conjicit . 



























































































































































































































tncn c doot wcfc i i i(i' ^ vqy i nn' t 1 ^^ J ^ 4 " r ^ ] 1 ^ n ' n 

uve mt (icjrfc (lacrs wnrts ,*vo frmii fi*icr (cvcudicfi ititk fccm. 


58 m/:? 





































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































l^lTlSchotJl! 


Pal 


/ - 

r' 


-AlmaJia ,dc 


5 




mjL M { j*r* .i t lt st* Gpttijjum et Cvchtncidiuni t alter ^ rr jG//i? fruvit^ 
. mtcrq , e ji/imius fumbus rosam,--nhtir » 


- 4: ji/i/viuj JWJiuf , 

<Mk/ J j ;iCJ ^ , unpjatf cf has hydriis nniiq recentis* 

ijttMtu tWvt s dejei catus ii vcnxLmt, jiwntm truujTuis tUie mimrru$ , 




-.-r*'- ..e *-. - 


_■ 


- m. * m- 
















































































































































































































































































































































tTvnc.ic.hnlhcc 
ditjp r Raijk£ m 


hvomes z 'Doettdiimfjcdt. 


itemen te Qoa , ai Cttcnpi ^tueuFckx orti te x/ujeh 
Wt qjcrSjh ufckcn. met c&Qfdm ij&mcn jjcSttndt 
Enes, en Pklajms £e dner jnjre$£j_ 

'c£en f uof fffet tmtifws fliter ut jjcjErt;0irt atmdi 


rjcr\ 


vn te (uarconcn 


! . 

otp 

3' 

V- J l[l 


























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































ISLgnarum ritus , ct cpulc ni I-^rp vincm 
Hallinjutq 


uura 


Lra 


am 






















































































































































































fi 


J> 


im 


*an 




en 


59 


J 


, % 


<van fruy&fl 
iufitcr Qva 


inf 


Lfivit 








































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































jiiscaryu 


r ara 


Inda mcrctrpr Jaltandc et amenda 
'vicvttm queri tans* 

jLaiLtfuitrtfcfc (iclitc unmwc met £v 

sen en finttcn l^acr eo st nnnncnae 
J en 


Miles Indus ijucm 
nominant 

Ecn JmUaensJcfda 

acSeetcn 


et lasearm 






































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































'-rrrtir- 


Ipa7i7i ■ g jypctf 


' 1 

A 


'•act des ' Amvajfiteiirs vati c(cn 

^ r ’nwn (joa 


i vsxn 


tSCK r 9 
















































































































































































































































































































































































































































































































































































FrmSfcns, arbores, planrse & herba: Indix. 


5? 


ifiktutmir- Vulgo fcinduniur orbicularim 
vjnoquc m ci tantur } iUavemque omnino 
cibum praibent. 

CAPVT L* 

Jaqtt&five faacca. 

tAnuotatio -D- L Prtind t 
C&ltctttt er tu qutbrffdam Ithim hei# ittxui 
m?e ac flumina fvxttta qmdstm crejcit in 
tJftCALib.tr Jam dUhu 3 m Canora & CjufiL 
TrJm Patbr/. £r Funitfn, J» Arabia Panax t m 
PafiA panax* Ex magna arfanbw crcjht 
wn ex ramis ut mi en fiullm , fid ex mmco 
jip4 tttfttm fub jJsspliM qud magntmdme 
m.inw virm , filo dura crafloque labem e per 
mitum. iJfyCimrtr ex hoc genere jrtritM qui 
,jj MuLthar opnw mtfwntfty w/w mfiros 
magnaudt nr J hperam. ext eno re an t em co rt tce 
viridiora edant tegttnmr in^ fjjmihtttdinem 
iiH&ifi pwcacoach , hm cortex ai/WaWtt tu 
/tcuUrnn /ij rnutt jfecttm referar, nullo tamen 
aetfmtnc./juamva a longe edt ter appareat. /to- 
mrfiw vero flavi etyimtfi Juni veftstm- 
titr.iQm Cj: j»: enjcxtjt dijflmihactton ttaboM 
fipore ut m A (ahibar probamur. Ai.it/intttte 
plena mcnje 1>cccrabri v< gent , opt:n* f^ oUut. 
Sunt.tmem duplict ff rete; opttnur 'Barca vo- 
CWr t altera Rapa, mu eadem bonitate & 
tactu mdlwrc. Frafiantijfwti 4Q* R/ahhvhfis 
fere emimur, tJtCirnrcf i sentes co- 
hrm atrum adsptfcnmur , durofque cortices. 
Qitvd exteriori pniamne tmetit ambit , v*t- 
rwi juvor es habet \tm melem/ , mox perfici t 
i 4 k tamen (kpidtore , inde j f&Vi $ poJLaa Citri } 
eidem jiscnndtlate palati , licet danens fmt 
dtgcjhmii .depei fantur enim nondum percUh f 
prout deftmpn fis erant. Ss jus t » longitudi¬ 
nem frticlssi hos ficte aperiar que , intror (um 
alhefcum 3 carne coaUd capfutsfque d:jhficia i 
iffflbw oblonge nuces crajfiotes majortfque 
dactylis mflris commentar. /IU CWcrsaa peU 
im iit ohctU j album mtcltnm ut cafiama 
naftrd habent s cmdUqttc defampta terrificet 
funt, gHfila acuto & flat uofisi qualitate t affar £ 
five ehx& castanearum tttjlxr > vas 4 ^ 
palarum dehilant hbidini/wqt/c excitant adeo 

•maxime expeti U . Fitnrr: s fluxu m (j m q u e rc- 
frtmunt. Pulpa exterior jimmchuw valde 
e/terat, malos ac venenatos humores produci t? 
Ueoquc qui plurimum bsfce fodlsbw m fetut- 
tnt, faci i c rnpcfiifirftm dium morbum met- 
MtMwxintmnunt Qaptur.! 
fetre de fiderat t ic Lttdwiatw Romanum legat 
5 . hb.& fj.cap. Navtgaltcmtw,Cbrtfiopho- 
Tftm .i Coda mp.de Joca ? & (jarctam ab 
/itmo 2 , hb. cap. 4. 

■■ 

I Ayiccn es ni:\gni^ ai boribns nuc \ fi m ib - 
bns ciffaiiiEjCirca 1 ictus matis fivti mati-* 
itis in lodSjalia? contra arrmium hiatuum 
uaniLAm: nam ilipri rtrtani cx trunco tan- 
tum *K nodis ramorum dependent, vcium 

ubnunu diipcrguntur nulla:.cicicunt, Mc- 


Foiroa, 


^9 ibi 


lA 4 ec& da* 


Ionis fere forma ac magnitudine tonlpi- 
ciuntm' j ira tamen^uxdam giaves , ut vix 
aicolLi queant. A nanis exti micci forma 
haud abii miles iunt 3 nitidiores tamen 3c 
colore [ubviridL 1 : rudus interior folliculis 
clauditur, ur call:inea: j alia tamen formih 
Folliculusquiiquefrudum habet, tjui me¬ 
dietate albus | reliqui parteflavedine mon- 
lltat, naiibufqucadb ^tct favi inflar, cui 
h au d d ilii m i Us ell 1 e n c o te Pc gufl n Frudu ? 
Incc^vtinfecLis caftaneaiu circundat forni^ 
glandis, ii poj tenus viride putamen adimi 
t u t C1 a nd i, ea d c m ni ^gn i e ; t d i n e 7 au t i t; qu i- 
buidam p.iuln uberiore, l : a\ihi extfiufeco 
eonfumpto ipfxcalbuica: aitaumr, ac di- 
% a m ti t p l\ i b l , e ai Ut iv 1 1'c | u c i: □ ro \rx i 'i p o re 
haudabiumles cxiihmL Folliculi aliquan¬ 
do tales centum in ima Ia aeca ium 3 & pl Li¬ 
res lubinde pro fructds i pilus magnitudine. 
Obp||£ fa*cc* genus erf. Optimum quod 
Cn. ij U v ocat ur* Vilius ChutmbafiL 1 : o r m -i L1Jlt ^' 
tamen aut acbofiim lacie non ditfrmt, rtifi. 
cuiud Gsrafil guftum habear fuaviorem. 
Cctemm hiice nominibus Gtrafd ac Cha- 
hafdl Indi quoque oticam ait lique mttees imm™ 
difeti minant .Quod prseftantius «t femper 
Gt raftl v oc atu r,q u u d dc taius id Chambafii 
dicitur, d i fti n<fti s ita pretiis. I aacca^ oi rui i 
tcinporc anni habentur. 

CAPVT U 
iJAPangt- 

, ancta m 'bD. Fatui 

zjltMtgx ttem ex magnt* arbor thus a; 
acu crc/cffut, phmmk rmk* or/qm mfiermi 
magratttdmpiceum m qwbnfdam has ln- 
dutdsio pendo er cxcnrnt pependerint, 
cdttrvfimdivcrfi : tpnbufiiam palmus viror 
dfiahhfluvedeAuJ cum rubro tmxtuJviror, 
mfhtgrMsfpm , acjttcmdtffim ctitm figra 
Per fis cum quandoque. Ouod ad nomen at t suet t 
communiter A/nngr- vocantur, Cftnantiorum 
Ungui Ambo .a Tureis dr l Pt-fis Amba* Ah 
Apmti ufqsic m A/fisyemhrem ex arboribus 
pendent 5 juxta locorumfitta, fnsdr.s in pro- 
\nncit s mjesmtur , fid oprim *« Chmuiana, 
tb i cfte vss frut 1 1 b us prsjs au -. IIru fi qu. u n f st ? 
qtu s sn (jnfitratta .crcjiant , unde £r nomen 
habent . minores qmdtm fiint , odore tamen 
i nat tore. Intus nuam habent nana tam. Ter- 
f * fm lacum obtinent , qm r« BalUgxita ime- 
w itmwtf* magnitudine ad a. pondo er q f ta- 

dretfttcm , palate Jit arioret f quam tfU qus. m 

C haranna. QuasdisrA/adanagor^Cr' J/uha- 
bndv. pr^apxss Pegis /Jszjilpt>x& nrstatibus, 
ac m 3( WM &&J-* & MAacm proventum 
(uHcohi admpta Mattg* orhtatlawn cm- 
fctjU man duc. i«tur cum i s rw 3 eti /c m A (fit e 

t&J quemadmodum tm kc Ferftm jhnnmm. 

Condiuntur quoque fJcmro . oleoa acete, fit c 2 

m m Ii fi'ama vhv&, cttltro Atquamtshm 

apcrt.c ac sungtfiere^ -i ll&, J !71 ■ 'p l - fi 1 ( J '1 iSL t / i r " 
b tu initet t i'. Cum fide a h qua n do obit i r f- f «t n m 
J wm eduntur r 


t 
































































































































































iu:n imLu, 


Conditam* 

fyfre. 


VtwEtm. arbores, plantae & herbae Indi», 


cotrtedkntftr , ac mz^t cttxw coft* , quemad- 
w$ dtu» h ic ohv *, eoqac n nt C&vdt m ac coch 
dd forum dtfWHfltftr, Fructus htc fiigidtoris 
hstmtdibrifqtj/Mlttatis eff - vulgo cali¬ 
dior htibtA't<y. StQftSAChi dolores cT convulfio- 
na . Majum) gmr.it*. £r Media quoque 
gentiles cMuiitm hunc frudum judicant t quod 
& ignem fiitftiw , fibrei atdemes , tumores AC 
Jeuhens produc* rr ,veram ego bujufmodi VtotU 
4Scfihmo ortn ex putredine tfitam t?t jhmaebo 
qn Lfidam facit, magMofijue oh cabrestijut e* 
tempyre t quo Afangc ftoreM etiam abfijMi 
forande ^ ef» mmalet iti-> vanos morbos 
tMpeUwits. 

sime mMuriLttem, contrahit aliqua rmdo 
palat um v priffifste tll# penitior p. iw, qte& ItuCi 
accedit t tmx nuim us adlubefctt flibere a- 
miws. cHilld.tm Auram h.mtfilti dtf- 

riorsbtu cmlla^ textum jajutx erbbngactm- 
titietur, MagnstudthC iLmdis , ititas alba , ex- 

mnfectit quoque Alba pelle cotiteda „ pipare 
amaro crucii j idsoqUe Valet adverfus Lum¬ 
bricorum mala , & tofi a cofitra Dsarbxnm, 
tum gufiu glandis. Aliud horum fru Utrum 
genas -tmd num val de find ojftcuttf repentur. 
Efi & urtiumgenus jyhejire {MangM bn r- 
Ti« vocant,) veneni eximia virtute. Ti[eamt 
emm continuo cum oleo dtfffl#pt$ > mfio buh - 
mi tn nv emo atindaio . Sun t -v md es I en t a\ eu - 
h re fi beti tes aliq tu ti t uium , Lui eo fuco ple- 
n.t, camef ve pulpa rara , nux cortice duriore 
t tg i ru v, magn tttf d me maU Cjrdomj. 

\ A Antia ex arboribus faatf* fimilibus 
JLVAcrclcurtt magnitudinePerfici majo¬ 
ris , ftdoblongi fotmai , acaliquantUliim 
incurvati, coiore viridi nitido, mdinamc 
ad fUvcdincm Ceu rubedinem, Ollrculusn 
habet maj^s quam illud quod Perlko con- 
ct netur, ad dum nequaquam commodum, 
t J^€ttnga intror t le m da v dat, I an u g i n o£a 
nando (cmdirvir,liecf aliqu^ Ivviorcs. fiunt, 
apoie funt gratiflimb, quo £:Pen'icuEn 
fu pera nt: Cum Anams inter optimos qiia:- 
fluofiflunolqiii: frti£trts Indixr ooropuiail- 
nir. Vidumcnim abunde prabtnr^ ut in 
Lu fica n i a ac H i fpa niaotive.Carpun ru r e t L 
amnii m virides ac falc condiuntur ollis in- 
clufie , vilentque ad cibum ctim 
quam in aqua elixam * ut grana ct ia mndin 
integra durent, ac rum eum falicis Mai^gis 
manducant, communi mancipiorum ac 
plebis cibo , quibus & pifeis faiitdsMan^ 
garum aliquando vicc, cum priza iervit; 
nam ea loco panis d}. tJ^Ang/t fale con¬ 
dita; feiffione ut olifx Hifpania; alb* ap¬ 
parent, eodem fere guib ,fcd aliquantu¬ 
lum acidiore, abfi|uu amaritudine acerbo, 
maximi fum uLquc ad miraculum copia. 
Alia' quoque i de nlpcrgiiiuur 1 & zingibere, 
alboque implentur. Huiufmodi Mangm 
Recheadas vocant, magno que iuufu funt, 
non tamen ira communi, ut atterar. Lau¬ 
ti ores qu ippcfuntmmori iq.pre ii u In ollis 


cum aceto,ac oleo falitx fetvantUr, 
diagefimali tempore nuuuricatem mduOt 
ac ad A Ugufttim u i que du rapt. 

C APVT LIL I 

Cajontss 

zsfmtetMio f />, P*tnd, 

Ex rtiiignk arbor:biti h: finitus oqfcms 
Mdfa huitd dijjhmiUbunvcrtim tenelle ciijm- 
nam arbores filia habent Lauri-vindtcUtrt 
diluto zknfi, flore albo m Medtea malm pf, 
tamen filia dant .. odore necfm quam penruh 
fit avi. FinUtt) fiiMffirmd cr Magntmdmm 
.ttifinm \ aut major u pwrw t ffitvt valde, 
bone , tmm ficngwfd & (adklemd carite tn 
Iwitmcs, ahjqstc qrnms, dulci^iporejtcagm- 
tur aiiiytantuCum firttigam. Onmdu hm 
propru non Videntur fisfie ; verum eo ex Brj* 
filia allatos voltm t nk nuces plurimum 
dantur licet Thcvetus cap ot . in dcfiriptmt 
A meri rx at iter t r * tda r. In hu jus fine i m cxirt* 
nutate uux crrfcit, r triti a renum tepora, qtuu 
hs ego domi plura habeo , Alatas per Lnfu- 
num guberna to rem na V tgitj an t na e colore 
fiibtndc rufio, 'latices hx c/tllcoLim duplicem 
habr ut , & m 1 1 rpi st fi ongtofil ac p i tignis m- 
terufiiu ttifiar acuta ,<? firvuLt ffidituHt Li¬ 
ter nudem albm , efiti commodat ac fumi, 

PisL ia orn m ftm j Utuditi e , pe Ile a n c rea qs> ;w 
demum i&bu Chu, Comeduntur ha nuces leVsUr 
to&d t ac V*e nerem exarant j beo belUriwm 
fivichis cum nuetbus /tppo nuntur , ;pji jmlha 
cum vino mt abfijue eo ji muntur , ac pater 
ftports fi.aYnatem juvatdcbilitjttcwjhfMib, 
centra voMstHs ej jafinita cibi. Lfinhu m 
cum pttem nat expetuntur A ce fidem vti* 
dtee maceratos co nfiamimt. 

Oleum illud ffibtillhs inter cuHeoUt duxt 
fmbtcw facram.dr ffliiaslm etsm tollit: B^fi 
hx populis contra (cabum valet. Ex ruat 
arbo res hx propagi t ti tu r, mm firtcl m n n fimn 
nec grana habeant. Quidam Amcordoutto f 
genere Capones autumant 7 ob fimilttadmm 
Jitecs ilhm acutioris , inter culboUc: bgaa d 
hacreiuims , Carpti Ciufii obfiruit tones w 
(fiarctum Ebrv 2,cap.$. 

Arties aiborem cx qua nafamtur ha- c ^j|r- 
bentmaji imagine, piriquefunemar 
gnitudme, poflariore parte iji mucioia^ 
de i i nert te, a meriore t ralla,colore flavo. 
turi mdlldcitnt aliri rq. plane qiiim peiu’ 
crcfcunr. Na m quo loco Potrueaulcin ha¬ 
bent, ibi Capones c.Utaneam Oflcndunt, uia- 

gnitudinc pollicis prioris articuli, .dio te 
lk diycrfb a ca[Ianeis faepix colore, Sapo¬ 
rem quo que g ratio rem habcnqvemm albu 
debent* Introrfum albe [cum m caftantx 
Eu ropx puta mine tamen crafliore, ctii^- 
ruleuscolor ac Jursdus cft. Crudas uefliQ 
fecurcoK ipciiet, quod contimiocticcm 
abradant, magno dolore eorum qu> 
teinerecas ruiWant. Ideo cultro apeEiunW 

aut ig^ c 

















































































































































































































































































































































































































































































































JSLrttwjnimc JSA.ocambvquc et conterminis raponibus m 
pinuum ahj L hnslumi ahj Lrenhlcs verum nuijor 
F aj> Mauntiuj Cojjrcs 'vacant > ^ 























































































































































































































































































































































































































































4 



'criancn i vi' tM.occunfy~.kc crt (fic einiujjjcndc COntfPVcn dicmai 

««» CKriflcnen fommiafsc Mcrdcnat 


Caffr 


ts nocmt 

cii 


jgjnntiijhc zyn C/ifi/hncn Jomn 
t mccjlaidc^f hic tij"lcn ■ 


do en ft 


















































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































L_ 


lU " fiiktts mvcsjuas T&jcmUs Lujhum committunt 

ut i]ui lis mni ipconhjts ut plurimum habitant, 

nfyLrJcLcjrlitm&ri' %wtfckc £ c Peritmeden Sacr (cfjcpm vertmW* 
tc rajcrcn ,* wfiG*£ m £ met &vr tnccji «La; 


A 

































































































































































































































































































i ~ 


• <2f 

tt- V i. • 


j CW^aw:^'^ 


Haiiffrs ^ 

W$ jtpfrWftH 


w t py }ani Jiant weGfe in flact. 

ini nt njicht > 


s vm 


61 en £i 



































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Fruclus, arbores, planta: & herba: India:. 


61 


sue igne immeor ur manducari poflfinr. 
Cajotfes ipfi ea partcqug-antetJortft pomo* 
caulem habet infitum arbori, guttur aurem 
peculiari natura clum dcglutmutui; Ifcdn- 
gunr, guftu acido & fucculeniix In orbes 
id eo Ce i n du n tu r , ad juu£H aq ni 3 live v i n o # 
faleque liqcftoj quibus modis adft tingendi 
ilLi facultas mitigatur, palato na graiiISimi. 
E o de m lanpo re quo Ala ng& ni a tu re l.c u m - 
M* s ngis t a m c n Anun ij que ced unt; v i 1 rores 
enim iunr J & per Indiam eo pio Ii. 

CAPVT LIII. 

fimbi) 

*iAn notatio D. PAud¬ 
ii: hklt a i y a! na jrtitfw re fiat efb pnlchn- 
ttfiUmtKi ac fsiaviffmxw gtifitffti , medtema- 
Umj. potentiam dcfcripnotsi: digmjfimtti, idea 
fiptul Indat vAetf gratia Ad quos exMdUffla 

pritmm dcktwfim. 

t Arbor ex qud crefot toiagnduditie Fhfif.-t- 
mas tfkdts medias par ifi s malus dtfperfii ra- 
m ts i n U f t tsidm em , ffptbr&fit, pul cherrirno ad- 
jfdtu T eu neta majareffi rami iambi m cor- 
ticcm habet, Folia nisidhtfittne ac f&vnt, paim.t 
Lutfffdtne longi or/t ; jittiditudint firn lances, 

t rV i jfo fit 0 W ! Oflgl tud ! UCiV d fftwChl , dlfi'Ai r TCtt* 

ri(itu undique venis. £,xieritfS virent pror- 
J u m , wt > orj h m v ero fa li 'e n f magis ■, Flaris futi t 
pu rpii ra eo loris., vivoadff et i st, ac c /4 v 1 titia - 
rura vineti ii n fiam habent. Frtd i m piri magni¬ 
tudine vtfieur 7 f dn r anum duplici sfecte di- 

fimfh , quaAt una colore fiuho ad mgredtmm 

inclinante _fine ajficulafire tfi.ac gufiu 4 /teram 
vincit. qif£ coleris purpuret > /ofiaccatifndm 
odere,cjfiatlnW album ac durum commetmou 
plani rotundum , mtpntudm effiat it perfici, 
ajh c rk p t Ihcalk eon t ecl nm. f r u dr 1 tU p*i - 
itito e fi . frigida ac hwmtds facultatis , >tioIlis t 
lena 1 fiihcttfo teli < 4 > qitem cultro vix adimat, 
A fbar radice i aI tc *tg j /, quuri 0 que a ti no fiufh- 
fira, fspnjtu' m anno firax y adeo ut nitnqudm 
abfq, f uti u utut jlore Afjnct, uur y n$m gr eadem 
tu Krmtf nxAturi ac mimaturi- fitwbi, tttdmfia- 
re; repetut n tu r t cont ra alia non ur harum na- 
tumWy deadexnibmconrmita^oubm ^ utipfi 
humili colore purpurea pstlu videatur-, quibus 
mox dhjHCCedftntj rediviva fimper fikU, 
Jbf .it Hn 'lambi fircsU arboris moiu decidunt ■ 
ft tamen r artias vellices > e ° facili ut carpere 
queas , ipfi fii a l c m mpunt ur, Antea In t i epulas 
has frncim tn mcnfif camidunt f ucpafim rw- 
ttrdi u , Multi v. j ren fis & (dn a riw fit mbohno s 
vacam , Lufitftrn tnfflU tfiifss terra /ambos, 
Arabes Tupha Indos, Per fit Tuphat,TurG* 
Alma. Arbor a Lttfiuints pkirouppdUur, 
}'U m fiutinfify faaemo eUiuntftr qmbwrum 
tn jrbnbtff firvidif utuntur ad f e danda fit it» 

A Rhor Iambi magnitudine prunis s- 
quatm,citqneip£bfruftus admodum 
5,1 ^ f 1 \ u c Llr) j atque i n ad i pc£bi in am^iui s, m a- 

gmuidine pomi. Colorem habet rubrum 


al bicam e n&, ; tan ro fplc n d 0 rc u t pi Etu rn iri > 
nur ex carra fattam Jrijaginein armuktur, Fiurt m dc* 
g u f L u [>r.x: cc rea op t im o,o d o re q u e ad aqu 9 cx la ^ [ 1 °- 
10 1 i s frag ra nrtam. Iu rr o 1 f U m ali ct t a eque 
ipibtfti madidus & aquofus probatur j exi* 
tuktatepnrftami , fi vel odoretrij vel iapo* 
rem fpe^tes s kledquenec infimus mcer- 
dicitlU, ut ca:rti L fiuelns, qtibd nequaquam 
noceat. Flores quoque atWts icimodum 
ven-iHi: v it mtiificeoblcbtaric odpie* <k albo 
ru b coque colore. Qu o ra n ni s qu ari t qu in * 
qUic I ve fnkt i fi c ;u u ;u bo te s, ) u cu n da lane iE1 

viciffitudine, eum ima 1'ubmd^ pars deci¬ 
duis fobis maturos Fiudiis habeat, altera 
adhuc recentibus } sc floribus criamuum 
odonferiS).fpetn tantum novi ptmus ofteu* 
dar. id toto anno varia hyemis xIUtHque 
fpecies una in arbore adolefidt. Officuluin 
habent interius album Iambi qualem fere 
Cypreffi frudtus. 

CAPVT IIV, 

fts-4U: Indu fiuituu 

I ingemar in India arbore rn liabenCjCeran 
fbrrn a , fu n rq ue m agn 1 tud 1 n e pru n o ru m i 

L'ocundomm s colore fu b rubro. O (lien Io ca- 
reiitciufqiic loco nucleos aliquot minutos 
habent. Pruna, guftu Fere re ferunt jmagnoq* 
finit numerosae ideo viliores* 

Annotatio D. Palnd. 

Tanuom-t. extirhrsbus oefcfirtt.qut prumt 
wfinfifimht fiunt > rufi qu«d fptms undique 
fqtudlan. Crefcmt pajfw nulla operk, & m 
horm tofi», Chatti i ■> BnrvcaU vifmtur. 

Fntttm a {orbis parim; differ urit , rotundi & 
ptirr t, contrahitur pkltWi ut pruncolt. QjfiW- 
ItiW rw>t habent veriim quAdk minutuJerrtttoa* 
primum vafccmm ut pifiaaa. Antequum m 
ijJm valeat digttts comprimuntur, nutamen 
eo modo jacui ratem rtdjbixtgcndi amitinae r 
ideo ad obturationes probahfur, licet Indis 
parvo tn pretio fme 

Quidam ferunt firuUum huru a uria qua¬ 
dam ave dcvmuttm , £r deinde cjrihim alvo 
ejufdhm avts , fimo terra -mandatum fibciltui 
afficere melion fiiracir.ue. . 

QaramboLcodoanguliSj magnitudine carambal*; 
niinori.s pomi 5 dcidtim guftu m habenr, 
que m ad m od u m p r U na i n 1 in at lira. A d co n. 
fervas fere expetuntur, 

dfifn orat iit D . ‘Talud. 

Carambofe Lttfitanu & tAlbalabanmfbus 
AfU,w Decan Camarix vacantur t m Canarii 
(fiimanx & {farabtlhiu MaUccd Boluvba & 
a Ferfis Chamarochex arboribus crefidit fimi- 
luudme mah umicafilushngtanbus majort- 
bufifi pomorum nafimU, viridibus admodum 
0 amans fi&re parvo qttinqke tn 

carnato Juiiiuu prope odor&Jsdfiuavi afprfhu 

aceto fi- fipore. Fruthx tpfieoblonga efi’fiavm 
Jr velut m j .partes divifulcis alnus rf^rt» 
orttfirtsmiu^n medio quibufiiam minu ■ 
sisftminibm exiftembm^m obarem palato 

F grmpntz 
































































































































































& f ruftus, arbores, plautrc&lierbxliidix. 

« rati fitnt. Saccant corsdum m*m w u _ ir: m ' I f ■ f f,lJ voc ' iru ■ * v c ^ ; * T lir 
dema ac cth. cjMar*n ad )tires ar demes ludk vocant, coloreluovimii ;u imrmfc- 


duwfwr, latrarim fncco 

HtmtuY , 4tffew.vf*f w/ifo /KcJk m wt’«/M iifi err- 
/cmstj&w» eoiores mfpcseiuhtt 07 tki** 

GiA*/m&rJf iw /Wu o^r- 
mctfWjfwc^jiV , ^p.i' iW fttilstjiccatu er n 

wr, fttw abortivi dtjechones, Ia m mu¬ 
rta ht jrfiHjts habent m , tftiod grato pmgitHf* 
Cr appetitum ctk excitent*. 

Urtndoinij DutioiicSj faniboioneSj,Man- 
^crtaniiaiu^oijtu^usquM minoris precii 

fintjiicame non ddcribuntur, 

<*sfiiMtauo D. Palud 

7? n ttde i nos 0 nema tuindia d* u . qui bx- 
tnnftcm attcfmnrttln rubent. uumutm vn s 
Jit )i g ttsn it fstn r, gft i hs itcefiwjj t m t ■. n a nw r 

etiam externa furvi ob matxritarem , leviori 
acerbitate licii nodem flm mtroniem colon. 

Mxltif Indorum frieifw hic m ddiciueli. 
ve r \tm o b acerbi r.i Hm n on t m a mx n m , 7 7 n - 
Roret eo tttjinrxrjbmces .idfirvatum ac trans 
mare vehuntur aceti conjiciendi gratia ., qtttid 
a Litjha n it qm btijdam ttfii rfat um fuit. 

Annotatio DAUhtdam circa ]amhliMs 

Arbor corticem habet Lentrfii y eJ^tirthi 
j& rm #i ,fi 1 1 a Arbuti: fjw me fajfm crtf a r.Frst - 
ihfi ut majores matura ohvc Lordab en fit pa¬ 
lmum ac gmfH r a dmvd»m jl rmgunt . A A4t~ 
dteis partem ex petant ar Murta wwettfr- 
Vantur , ac cum~> onxjt coih ifi.inducantur^ 
<jHod {hwachxm^acHAtiL *; verum ImL nec 
lambnhws , nec laka< ititerfiitdres f ttitm 
computatio* t ■ ’ 

Ex India quum Mi(feani Certeni, per Phi- 
lippi His infulas. Ei ve Lufones, Malaecara, 
iruicque in Indiam frudtus debei lL!nr,quo? 
€ Papa\o.i vocant, qui formam fere Melonis 
habent, pugniqctcmngmcudlucm. Arbor 
haudcrddt nili lit jugata, mare aut ftum- 
Gjut^rarbfli na. Stas ftudVus non f er r,fcd hemina dim- 
itmjjgiif, taxa( . ^eril t etiam fetm ] na, [3 a mare d i ver- 
tat. Arbor in viri ftat uram juthin adolefcit, 
ac majora folia habet, Eia eque primum 
m agn o in p rct i o o b 11 o v i tat e m, qua: nahe 
plane olifolevir. Habet tndiatiottca^ quo- 
qiu: iiaes Lufitani^qua: frudtnm perfedriirn 
vix producmir. Mala aurea, afljr rica, de d Se 
C.vtevt frud ruspat sim in India reperiunuir, 
Vv* in indtJ prorita neque Hiipan mis. VvaS raiA mve- 
mas, eas ex vsueis ante fores poliris aliqui 
u t hi Jkl^iu dumaxat colligunt. Ceterum 
ciica nativitatem Domini 3 acquadrageft- 
nuiii ex terra B.dlagittx tirma a Decanims 
a! i i. fq ue Indis U vi Cj ga i n de fe m n tu r 3 qua 
tamen I iifpanis cedunt, licet majoris, e®’ 
lerotumfniftuutn nuuitLKpreriiiinr. Pici* 
iimi etiam m India melones fune Hifpanis 
ramen bonitate inferiores : eum Lacotro 
enim fete manducaiitur ut meliori guttu 
iiut. Venim alteri ungendis lunt^quos /V 


rjpfo» fra 


Utx 


Mtlonei, 


cusalbo, nigris iiuckis, aquoli valde ira, 
ut fu c eo tnox os repleant, dulces adrnq- 
dito,1 e fi i genni t nvaximt po It pr and mm 
ideu expetuntur. Cucumeres & lapluni 
maximafimt copia, brallieiv item, fed qusc 
bonitate Europaeis cedant, nem eniA in¬ 
cremento conUmimant' folia claudunt,ve¬ 
rum temere diifipau pauiLe oikndunt. La¬ 
ctuca: genera vix habeas, ut nec hcrb.un aii 
oleris toiiil Bionem. Heres her barque b<> 
neo lenies parvo numero fune, i XeepELs ro- 
Us & rotmadno , quibus tamen odor par¬ 
vus Iit- Gnijpi miliis omnino Horibus dt- 
fbnginnum',gramine camum pum virides 
hyeme nimiium, cum pluvia madeU mu. 
vEfUte tomdi virorcqiw orbati jacent.Qtii* 
dam vetd arbomm flores coco anno durant, 
q 11 os Fit Um v o ca n t, U) t e i ve ti i me n i a .ic 1 i n- 
tcamiiu bom odori i grana collocati mu¬ 
lierum lhiguLm Audio. Alia autem florum 
hei baiumque gciu'ia,qtiibus Eu copa iindb 
q ue 11 i tc fci c, n u fq u a s n ap pa re ek , 1 icet ab 
,1 n d is I u m m o p e re e x pet aitcm^ac n an m : t; ue 
iiitcLlcthi lumrno lludio defidereiitur. Ex 
Hguusameni quas hk oflcndimus Luec.e, 
Altante, Mango:, Ojones, ac laiubi piiieur, 
t r i a m Z i n g t bci, de q li o po l tc a , ad vivam 
effigiem tf liLet folia uim ita ad vcnaruia 
11 e LYOru m qn e p ro p n r i i o t ic m t e i po 11 d e a u \, 
uc communis herkirifbmnrt ratio kct. 
Ego cantum hic hgtins creieenttum ku- 
ciuiiiu,prout coc inipcxijpiaibecc conatus 
lum, ad aliquam hiituiiar uoto lucem. 

CAPVT LV. 

Fictu Indu. 

F icus tndia*TOuhrpkx eft, modo craffio- 
re , mudd tc cuiote foim a, di v e i J is p ra:- 
ftantLT notis. Verum eadem omnibus imfc 
go ac color ideni s arborque i pia eodem mo¬ 
do vili [Laturam .liquat. FoJia habet ulna: 
magnitiiilitie.nTs dodrantes laca, iis Tureae 
utuntur charta: bibule vice ad oUaiLLos. 
Lignum arbor non habet, fcd iimditmiiue 
atundinis truncurn. Quod ienefeeuse ar- 
botc exteriorem corticis- parceni tegit, m 
modiicfibricx pilofa£h figuratur, afpeCtu 
tamen eraflius aliquantum : introrsum ea¬ 
dem foliacucaLktaacdaufa uppuicnD i» 
medii hominis alntudiiKurijtum explicant 
leie ac pet vices excivi eunt ua ru vetera * 
rccetiofibus lu ccdllo m quadam cxpclUn- 
tur, lIoii^c arbor ]Ulto mcrcmcuto itcEeui, 
fruCtu iiKj ue matuiu m pro 1 11 leri t. Fo 1 u in 
medio mlliorcm,qUa dlviduiiintjUervusu 
habeor, Inter folia tx arbore i urgentia flos 

na{cimr,i-nagnitudme ovi Struthionis, co¬ 
lore purpureo „ ex eo longiore mcremcii» 
tarrms prodit non ligni quidem materia, 
fed! caufis braffic,^ ficus coacervaram a- 
bunde proferens. Primo quidem fabarum 

forttjam 


^e«Mw \i. 


Mn 


Flora, b u 
Jh Jijy; 
rii Jj| i„ 


Uisc 

ftii. 


Filii e>ii 


FjJt- 














































































































































































































Heus Indice. 


6 ; 


fbtmam habent cum adhuc vtiEunlis in¬ 
cluduntur, magnitudine medii palmi pol- 
liccfque tres atuquatitor lars:, cucumeris 
trifikjcm nana icunt ut. Itamus lue fac 
(emper 100 . fkus habc^plus mimiivL',qu£ 
ut uva: in nodum coguntur. Racemi inde 
quidam ita magni,ut duorum virorum lu¬ 
culo baiukmium onus implcint.Nondiim 
plane maturiluimhintur, cum miavnidt- 
tatem l ! c tfi ved i i Wm ce i a m n u m J i £ l’ e nt f t m ti 
*f"! j ,, 4 jS . l[ ibi a trabe iiilpcfi, intra^.aut j.dics com- 
■ ^ mode mature I e une* Arboi ilveplamanm- 
ai m du ntax at fac e mu i n k r t,qu;u«i ox tx> ta 
deuti neatur, ac menfis {patio juftls dema ei 
iuen mcnrfs adokfcit, fle frudum uuo an¬ 
no ita perpttuum frn^aiita abundati t id jit 
communiter Indis m cibiuEus lervut, gu¬ 
ttula ne bono ,decorticanturautem, folli¬ 
cule mttar fabatum exiikndbus, iiccc ali¬ 
qui tenuiore imt tegmine j interius albc- 
k n 111 , ac i n or ia fini am fle b a ty i u m d u 1 e i 
mixtione repte feneam, ideo paiu s; ac ladi- 
dnii loco fervuint, (impliei viftumiio cor¬ 
pus liumiuu abfque aliocibofacile pollet 
bhi ; | jn . 1 « lien rari, ut in India multi funt, quibus 
rjni.p<ljra toro vira* rem pote particularis tabus ex fi¬ 
cu eft T Plurimas ac communiores Lufttani 
Tsgos horta vticaiu, quali UorttnfesU)ce¬ 
res , fu n tq u e aliq u an e ul u m era diu res 4 A1 ias 


nere frudluum cuiVi peccaro guftnlTc. Ve- 
liim cum in FelUmeuti veteris biffconak- 
gmnis,expl urat ores Tei vx Dn£fcae racemum 
□varum rutili ile, CUI geftauio.vi*duO ho- T l;.^ "F\ , M 
mines iitffj cerem r mihi hujus i ructus ce- 'V-f^ r - 1 ■ • 
cordatio Cipe incidit, Num talis ille race- KLk 

mus aituilict, qui eodem more ab Indis 
ad domum Acchiepifcopt Domini rnc:i 
rranlhitusj haud falli illius inftouat ima¬ 
gine, apparebat. ,* 

Anno tau & 1 ). 1 Fuiua . 

Vich* Indica apud Arabes tson Afi‘fju aut 
Amsft , f'd vocamur , arbor vero 

‘DarachtMoris, A dhufltdUu. F attona k'ar¬ 
bor Fagtwvtrft Brocardv in 7 'ci’wfaUcla de - 
fcnprwnc Fu rudi jt Ai ala , ab Ovtedo hi fi oria 
fu dic & libro S.Ctip.pratM Flattjutn ea 
Fana n ai an . Mi t labar Pai nn t n A fafaa> t Fi - 
ctm t m ^dnata.Deojn, (jvfiratta Qr IkngttLi 
i)uelh* Sunr 6" v3 anm,Fttapso>n,ac Khuji 
erras fatymbits ncfinptx. aificemm fine libro 
i.caft. 4<jK de hstjm frtditft virtuti fertirns, 
eas parvum alimentum prabert rejirr, tfaud 
Clr 'Bdtm ac p itu ira w generem , H&maclmm 
ttjj 'm dani, idro calt hi p oft dcfitmp i t n e w fi ex- 
nm htt]M genem , acetum eam mIIcate jrmt~ 
nibut rcftgtrdmlw puberi [undet. Jddverfus 
e, d ; d t m fiibom & renum : n r rmpe ri em e em - 
dtfeunt ; un v u mj 7 11 en t. Rfeajh jimtit u r l;b. $ . 


ii 


nas Se nor mas dicunt m inores ac extrirs- ! AF-dianarim, Ctip. slowAtho eta mx,i re 


ecus laiviores a veliir opdmat notie fu a 
vi odore pollent, ac gtiftu percommo 
do. Cado ii wa i k u s et i;t m m pre 1 1 u fu n t „ ce- 
tertim mavima laus Cbim#pchm< efi, re- 
g ion i s M n I a ba u Jkvelcunull ai parutn,vi- 
ri ditate e >; teri ore m ;i i m a > 1 a ac p j'ore- 
ra/ dore litavi 3 ac aqua; roilicea: a- mulo, 
Sttjit fle alia gaiem. Qua’ m Canomr repe- 
S! m rrimtur palmi longitudine , accradimdine : 
pro tata , ob magnam ibi copiam htcan- 
tu^k demptis folliculis per ludiam > mer¬ 
catu iu: quodam gcnere s dift rahutur» Qjjan- 
do maturcfcuntiillancur plunmum * quod 
e i u da: o b a CT i mo ni a i n ,qua m in d egi U t e e 
<lo ad ferunt, non permde gtate ftnt.Colore 
uuronum rubeiamr. Cetaum ailarrt de¬ 
corticantur, k in otbes fcinduntut, ^d- 
j ceto v i ii o e ali ia q u e e o n t u 1 a, pixfta n t ia e. i- 
bi fu;ivulimi , edam fupra Cydonii mali 
alfui c3tcellcmiam*Vt:e0rtcia: oblonga Icib 
fio ne (induntur, face aroqiic inicdto eo fi e , 1 
condimento probo, ab Indis fummoperc 
expetuntur. Ex fknbtis*quippe pr^cipua 
lhi?iilijn plebi fufientatio* Ea: omnibus liidi^: ac 
Orienris ioeis inveniuntur, fit & Moliam- 
btcqtia;, Qnputii,ad oram Aboi, Ma)abn.r } 
M;d ac ex, Bc n q ala: j 6 r e. G u t arat t x , Dee ani-* 
ni jGanatin i^Bengal en fes, eas QglU noam- 
nantj Makbarcs.P^/.fWj Malae itari i 
Etiam in Arabia rcpcriun tu r, quas 
vocant, Hierofolymis, Damafei ? Cayu 
item habemur, ut ab iis acccpfquiluis ai 
locis negotiantur^ perfuafum inucqudHii- 
dam,pnmum patrem Adamum^ex huc g^- 


.iit , ijtfod r_7 fjro ju Syria exi fretis diarum rfit 
probavi. Appetitam maceram tn CibtfS.ahum 
rxnt *u: gr/fnms crudtt.it Inmrat.Scm- 
ede cmarnm cap. haic fatim 


P 1 


lih 


primiffit caloris ac humidaatu gradu tributi , 
(f quod pub/tatnl ac ptdoris calor thus medi¬ 
cus JUjcribtt , verum jsipra modum fumputm 
skftmachpgrA vem cjfc. /n foemnu fcttts mere- 
menti t cadt marftwc adjiti ,it,rcmb:fi {ominor, 
tmnawij. ac Vtnctt excitat. Indorummcdttt 
pctfj :/i jtbrtbm aldf jut morbi <, probant. Para- 
drji mm mala . meoyad\m has ob rutmts 
Tjoiitn rar: Qst o d arm t n v \j? (na v t gtiji u fi n t , 
odore dem ac ea for e probentur ■ guittu e temne 
a o dttJ di! I cedi nem habet. tdjftn ii. tm. Odor v e- 
tmrofirnm nares adjicit, fofar autem pavus 
pulchre item virshi oodos pafcit. Accedunt 
figwx erani,) jmc obliqua [rH&iu fcijJfont app 
parent , de qmbm Syri*. Chrtjlnrm vana refe¬ 
runt,ac peremrus eafdem ofi cudunt . j Qui plu¬ 
ra hftdera tjes tn digna Juper hft fite&if mm- 
mmm* docItjf:rm& pmttfjhm vir: Car oh 
Cluftt m Carnum ah Orto legat , qua abunde 

hcbonfmifreunti . _ . 

/ntami item ac BMutnftn indla magno 
n nm ero crete u n t, httanu linit fi fetis fonni, 
eraibores tamcn,ac nodofiore^nan ubique 
tradiuc. Sub tara crcfcunt vel ut i Bulbo- 
cafiana, colorem habent mufldliniim , in- 
rrorsutn autem albicant, Bnlboc&fUms ra- 
m t: n fu a v 1 1 ate giitu s m feri o res, 

^yfmolam D.' P ai n d.' 

Jrdami hac anno nobit ex tjmuea aliati pt"i 
erajjttstdmc viri cruris ubique etqttd $ exterior 

F z £<titu$ 


Tnlini i. 









































































































































































lUCiU*, 


Ciblii VuJgl 
cUi 


Ncmjenatbo' 
m t-ilm*. 


Yirliiii, 


?crtni. 


Hjtun. 


CuSturi. 


64 


Palma Indiae. 


cMt.vmufitllirii color ii eji.mttnm ndmd»’» 
.dbmi. ylf.tti ,ic dm gujhtm Qfnmttm prx- 
bm ac avum N igntts prfibmtlfimum. 

Ii 1 tat a eo lore im 1 1 odacco , x b Iii ia m i s 
alioqum non d iicvqxt ne > fuavirate cani en 
iuperant , bnlbocattams li miles, Hi duo 
fmdlutiper Indiam maxime vigtfne, Iniaxm 
pneferrim , qui cum ficu bus Umem vulgi 
pmccm eu pileem i a ex plent. Allati feic co¬ 
ni eduntur au e alce* modo cotti, ut apud nos 
br allicis de rapis fit. 

CAPVT tVh 

1 htdut qsta Cocos nnm ftrt. 

A Rbor haec vulgariter ii plurimis In¬ 
dui tniVj Pellis & Arabibus Mato yo- 
' e a cur , nuce {que Mala vates eam 

TVwflf* muratu miuciip ifTtj maturimiqtic 
filuStim Tenga , immaturum etsamnum 
Mfevt ,Gojft L.mharu indigimi- A Lufiraiua 
autem frwflus Coqua dicitur , ob erra fora- 
m i na, qua; in ea eu«f pieiu n* 1 fr, Ceteoph i - 
tere i capiti haud abfimilta * ab Avicenna 
faajial Indi, id eft, Nux Indi». MaUdtard 
ciebo re m T fKA n n o m i n a n t :i fr uct t! m v err> 
iyiW. Eftquc h.tc uni ver Lc Indite unii Hi 
xn.i at hor,ue Ordine fuo explicabimus: coi ■ 
iigurmir aurem plurimi mitius i n Maldi- 
v^acGoiE infulis, tiicinilqne renis , etiam 
in oriMalabar. Yndtr& frequens cofn mer¬ 
cium ex fruftibfts , quos in alias terras de ¬ 
ferunt, Arbor proceri ea e is eximiar s in altum 
excurrit , palmi minoris fete eradit ice* 
Folia non nili m cacumine generat, q \i& 
fc Ut in dadiy Io dilatant, fub foliis, ve¬ 
hit e lypco j, fluctus latent - juntii imfer fe 
decem fu b sude numero , rati Hi me cn;m 
u s 1 i ea mix fe p a rar i m prod i r. F I os caflan e® 
flori haud abi uni Sis eiL Lignum fpongio- 
fum rara den lirate , nec perinde firmum vi- 
fit u r. A m ar 1 i p as ,ac prop ter a qua m 1 1 ben - 
tiflime cvefcic t arenalis in locis. Interior 
terra n ul! afti Pa 1 1 na m ! 1 uju fimod i fe it, R a- 
di* ip£i tenui fpacio porrecta, contra ii dem 
fere terra: inharret > ob inuliraram minei 
proceritatem , Ut a fe en dens oculos ani¬ 
mum que afp i cientium nimia alttmdinc 
perturbet» Verunj Camritti arboris corti¬ 
cem in fcalatum velut ufum fc indunt, at 
p XX para n r ex i m 1 iq u u [1 e: litate a fcc 1 \ fu fu - 

petar, cum dti pe ratio ne Lute nOriSm qtu- 
Wi id facinus tembile habenir. PLme*- 
tur autem ex fiufvb nucibus, producta in 
virilis [btunc almudmcin , trans fertur, ac 
hybernis temporibus cinere ftctcoranir, 
afflate vetb aquS ivrtgacur. Lubcnrci circa 
aidificiacrclcitiquijd luto delectetur; inter 
paucos annos probe culta fructus produ¬ 
cit. H.rc Canarinomm cuu db l]h fub 
hiicc arboribus d eg im t, quas t menda ne ex 
pio ventu earum vicum fu fle mani es, cbu - 
ductione miti cum proprietariis, quibus 


merendem perlblvunt- Tunra multitudo 
h aru m u biq ue Pa 1 m ai n m cfl , u r l \ i {pa_ 
nice ac Lulicania' obvas, & Bauvite fili¬ 
ces numero fiiptfcnt. Vtilitatuiu auteitj 
&commodorum hseecft ratio. Primo qui^ 
dem lignum quamvis ipongiofum ? oh 
proceritatem ramca,ad multa utisilllmum 
habetur. 1 11 infulis quippe 
i ntegr.u ex eti naves fabricant, ubique ullo 
feireocbvOjhlisdunraxut ex iifdem Coquis 
contextas. Rudentes quoque ac funes er 
eadem Lunt arbore , etiam vela ex foliis, 
qua: OUi vocant, quibus quoque Canat ini 
legularum loco utmuur, & Lufuani ad ga¬ 
leros adverfus fokm, & floreas actegmj^ 
naPallitupiinoaini, Quin & galeros con- 
fiemnECX toli i s, tegumento capitis* rnhgni 
adiimatKine remiir.itis,qui fubmdc j.aut^. 
s >a i d au v 1 % e m u tmn\ exp e t i ti sefti v o te m po- 
rc ob levitatem. Sane duas ob res potilfl- 
mimi hx PalniAcoluntur, fmdbium nem¬ 
pe gnaua& vuu. Nux ipta i metior (foqms 
magnicudineni fere habet ovi Struthionis, 
qua* et iamnuin eniteo U vindt tegitur, ut 
nuces Milies • 

tAtmotAtto *T> , PaIhiL 
(hdit* nuces duplici eu ileo!.1 tegtmtHr f qU4- 
rum prima pthfi qua Capro conficiunt, 
rudentes lV funesnwmnatrm *; eademftuppa 
beo reparandis nwigikfirvit r nam fUfistex- 
drfhftit fitichbw , dilatat fi, n avefque melum 
fidentiam nrfirs MatertA CQfitmct. Ex altem 
eu Ibo i a „ tum tantum induc m Iqcps , fcd etiam 
ftpiui nos calices fitfHt. quod vulgo ptrfimfum 
fit.hu jttfwodipocula mm advrrjMt agoflex J- 
4 in habtrt fitlfa tametts. 

Cicerum hxc culleo (a fieca jam &felu- 
ta pitofii efljUt canabis, aeque ex ea ruden¬ 
tes omnes S: funes quibus India utitur fi¬ 
unt. Colore fune quo funes, qui in Hifpa- 
niicx fparto confici u ntur.Bom valde lime, 
verum aqua hlfaconRrvan debent, dul¬ 
ci quippe litum ik putredinem contra¬ 
hunt , quod pias illitu caieanr. Navis qui 
ego ex India in Lulttaniam vehebar, fu¬ 
nes omnescc rjufmodi culleolis habebat 
Cdjw didtis. Verum poil lIics qua morde- 
cim iemd erant marinis flu&ibu? immer¬ 
gendi, ut i putredine fervarentur, ebque 
modo nidenmm ex cannabi vicem facili 
fupplcbanr. Frudtus pene maturus Lwh* 
vocatur,ac intus ^jjuaplenus cfl:ipftimquc 
albumen interius, eriamnum molle cfl Se 
vietnm. Aqua enim fi nux arboci diu ho¬ 
rtat, in albumen five nucleum coaiefcir, 
ifque interior fiudtus dt, faporc nuci aveL 
lanselimlfis, dulcior tamen aliquantulum* 
Lanhit aquam habent fu avi ter potabilem, 
illa dulcis ac limpida admodum refrige¬ 
rat , (iibindcquc, ex una Lrmha dimidium 
cantharum implet. Inde ambulans viator 
fit! correptas,Canar i nnm aliquem compel¬ 
lat, qui cultro accineflusarborem afcendtt, 
LmhafL pro arbitrio po Icent is mimcroA:' 

abfandir. 




n ^trJ 0; k 
l^pEba, 


dLi n i}j 

wnait 


L^nli 

ftMJ. 


Aflatfa 

bttdak^ 











































































































































































































































































































































































. ,j ‘Uffctrc 


Coelum Rex elephante vectus - cum procerum ctinntQ& 


ijitos Nui res vocant -■ 



























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Inqmlim e Cananor Mahsmctam tnftxi 
LijJitanerum hospes 

1-h van Cananpr cn ihwr 

^iQtjrfcn vandc j Portujccfcft 




























































































































































































































































































































































M ,„fd ctai 

■t/fia 




iit. 


////// 


■ -V v ii 




'*.■*» -3 




r 


nr 




'v - 


/V 


V 




-i; 




BSSi 


3X 


v. 




IIP 




l.j 


i Iv\ 


, 7J_ - 

t<:*v 

.'-v 




H 

T: 




i Si 


rV 

';3,- 




,7? 






Er? 


a - 


-m 


k.-. - 


ti 




gjjgfe 

&-M 








Wffi 


'Wf. 1 !,7iW/ 


&tni 










:-i 




f 


* 'I 


' r ? V 




1 ''"f | 


- : '^:i' 

- 

"J& 
^ 3 


* m 


- t . T, > 


' J ' -i V 


y- 


fi 1 -XI 




-j ■_ ’ 




tS» - - -—^ 


<c V- > ' 


% 






=~ -_V_ 




£%-r:£> 




'S- 


/ f M-iUlnr^ muritim inter C/xm et Cochim 
apud ijuo5 piper najctrai *■ ^ 

4 rkrs tmn JMd&Br §** £* C 

aerr de da er die pecper 


6 a, en dj 






■ 


«I 


; I 


f 


- i 

































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Ineris. 

cm *t&. ■ "k ,r r “ 


• - :'U'« ite C, 1 ’- iiV ''. 

rait&i v tvr ®?i 


Jr w«fff in-'iic. a&tauudam et ruitnen 

fercyc. umtrM. ■. jySB^ntt cdprffot- . 

- f» »?%(,«;:. 4*v/W- .tT rsr.wa 

v ••«*•«, t.% - 


£71 


















































































































































































































































































































































































J-.vn n?s : ■ ‘Dsetcchuia Jia t. 




a Thfma gcecra*, uite*m Wt 

refer: icittCJit 

- , r • Jter/." ' f£S**U «fi & &&”** 

1 )&7\ dtnfknys Q-f /- /v - 

"' :rv!icckt *$ 


h 


:iArfehsma 


■ ■ * 3 -- 


—- 

















































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Palma Indii:. 


M 


abfcindit, Bafantciuniumt duorum pre~ ( 
tio, ac ad potum petile priparar. Prior 
epire* interioris fmttus tegumentum (po- 
ftea lignum fit nuce ad fummara maturi¬ 
tatem perducta) tum mollis ac teimk fua- 
vi guftu , cum falc carduos altiles fiipore 
, prppc modum repisdenui, Aqux hiqus po- 
^ eus licet mu! tus non nocet, quod at na; 3 lus 
n3 tura; commodum hudhi dcmdc 
^ matmefecnte aqua minuitur, niteleulque 
augetur , non a ea potabilis ur anci, ad aco¬ 
rem l- n im tend i t. C oqm eria m n um cor t ice 
ic£ti fecuri coaupnonk , per umvedum 
f(fsm „ orbem vclii pollini t. Fit autem iubinde diu- 
^jtuagu' tum itate temporis, ite aqua illa in pomum 
F* {ubflavum converratur, lapidum valde ac 
fu a v e, C n 11 coi x deinde ad plurimo ;; n fu s 
fervirit. Namcochkana.cum ligncocapiu 
lo es eo fiunt,, o itaque ad aqux hauilum, 

Se calices quibus vinum ferunt, quando 
campos ambulationis gratia petunt, al ia¬ 
que infinita. I ce in comburitur cullcub & 
carbonum loco optime aurificibus ptO- 
dcil Ex nucleo Indi qbfoniutnconfici- 
fctaiwk unr,orizamquc cum fucco nuclei coquunt, 
rA aJ i ter e n i m n u c zsvixi n c i bu m coni era n t, 
exceptis inaneipiisi Gorticeautcm dempf 
io nuciclis ficcaiur, & immcnfa copia i n 
Malabara, Cambajr, Onnutii, Septen- 
trionalcfque Gax regiones , ac in Balk- 
gattar loca dimittitur* Serv it enim ad ole- 
g£3k u*». quod ciftcrnis «prcfFuin , bonitate 
eximii in cibum, flammam ac mcdccmam 
expetitur, 

fi^motetto *D . Paludi . . 
'DttfUx gcmn olet ex hi$ mGtbuijit fiJtuw 
ex rtcptttbmtfKttt tttndtm^ camam fi<per- 
finium, atque wdc exfnmmt , oleo tutent c 
it: juper ficit. Oleam hoc Sfamtchrimffirgf* 
tr v ifccra , mollii er ac fin c u oxa fltu ddm T ha - 
mtrtncU extruiitm adrtufem .optimum^ m 
pharmacum reddunt» Alterum fi: fivra.fi c 
Jiccatts nmleir prcmiwr, *d pratit vtmtiUcm t 
qt*4fn Ihmacfto purgatione adfirt, ad furvo¬ 
rum quoque comrathoncs valet , & doloribus 
membrorum inveterat u medetur . 

Ex dee ari Coqui hoc modo trarifveCH Co¬ 
ra viantur. Viatitem fructuum Horum 
xtius incrementum proli i beant ruftid, 
Coqm ipfos flores abfc indunt, atqiie am¬ 
phoram rotundam collo angudoalliganr, 
eam que ne venti aut fpicitus penetrent, fi* 
guliqa tevia obturant Jnde poit paucos dies 
iucco quodam amphora repletur * quem 
ftru nominant, amaeno admodum & m 
potum tadulcedme,vel meliore ctianij qui 
ferum dulce laudatur* 

Annotatio DPTattuL 
f r afet hr.C aqua contra athdam jecor;> m- 
t em pertsm,Cr renum j pergat virgam a furu- 

Unta dr fer da materta. 

Eadem aqua ad fokm hora media" fpa- 

Wjfn ei ciocxpolita, in acetum vertitur,quo Indu 

““"“^unrvcrfa utitur. Tale »pud D. P»W*nuni 


f' 

la 


confpicitur* Sura harc diftdlau J?#U five ItiTi invWiti. 

iV ypa vocatur s eaouc optiniamrnirum.vini ‘ F ^^isquata 
- i r i 1 r it flUtuatiu, 

tglic Kncncnfts eliquati, notas babut pra- 
iUntiflimai* SeciindacxcadciTiSwitdiftU- vjjWtfida- 
bdp Vmta di£ta vmum epous Indi» uni- 
curti ducali dum fanc t £r efficax , quod .ta¬ 
men Indi aqua: infat potuit, Colorcalbd 
dk Linican is l ioc modo temperatur. I n do- 
litim L irae x tres manipulos ? zk uvjs paflis 
purgatis conjiciunt, quae in Indiam exOr- 
iiuicio venumur. Manipulus ibi unus ii* 
pondo habet* Epiflommm apertum per¬ 
mittunt ipftimquedolUim non ex roto ;m- 
pknt. Vi enim eduris mox rumperetur, Ytmm 
ferve |j it quippe ad bullietis aqu:e modum. mctJn 
Singulis autun dieH^^diiarumieptimana- muiu t*■**'* 
rum (pacLo t moyeot liqiiptetn t eo ttanfad:o 
i p ii Vra i.a rubium eoiore pu lc h er t i n\ u in 
naticitcitur^multim vini mbu Lqfitaniap, 
a qiib i adore pavum diil.it , |iifi quod dul¬ 
cis Se cabdus flc. Vinum autem pafla- five 
i ohnof iim vobatur, frequenti nego datione 
Ili Bengaia:, Malacca r , & Chime lcka tran- 

flatum. Gopc communiter triginb Par- 
dauviSaiftimapr* Ex eadem Sura Se fac ha- 
i lim conficiunt, quod Jagra vodt* Aquam 
eltx.nu tblique apponunt, ffidcke harum 
ilalcirur, qiiod parvae sefUmationis cflr, ob 
nigredinem ciun alsas in India candidi 
fachati ufuK bromifcuiis fit* Medulla ar- 
bons live tiuuct Prtimto uoimsutur, qurc t i&* 
magno mpmiolpco mupens ad opukn- 
tioics poreiitiorefquc.niEniUir, Charta'au¬ 
tem tenuitate & candore, forma pticabjli 
creftit, ita .ut fubind? 11 ;quinquaginta aut 
kxaqinta plicas habeat , toga: muliebris 
itiftn- Ex hac ludi cliarkru & libros in- 
ftaurant: Virentibus inlciibuniplicis,qua- ^ : j ' , ^ tCrLUii 
tum ficcab- litteras indelebiles habent, 
flimu! o ffif v eo ai i te n o eat as * I j i d i OiL > v o- 
cant conflimtque ex eadem materi,;! em- 
nes genas annales , libri, & volumina, 
qiiarn &: lignate tioiunt in cpiftolatotu 
uiiis* C harum Fi ti iufmodi ac I ineras apud 
Decorem Paludanum meo mu nete vi¬ 
deas, Arbores Eia: plmim.x funt in MaU 
divx infulis , ubi & Coqut inveniuntur, 
do n era venenum opinione hominum v.A- 

lidt . . . ; , 

^/fanotAtio T). Tahfd. 
tjarcta* CE Colla JhbuUren^ hanc opinio* 
hem autumant. Cofia fenint fi paternae a fi 
Unurum, vcy ummfdtciter^ m & mbi idem 
Untmti accidit. ,. „ 

Atqui tofa ex {airo unde rudentes fiunt 
ex bt£ccinfulis negotiatio eft^tiim tx Co- 
pra fivehucku > eae quo oleum fit. Iu na¬ 
vis ex hifcc infulis in Indiam firne adve- 
... ■ -*■ -v. * .. ■ e.*.;jrt:..- 



tefl. Lignum hic figinatum vides eu fi nu- 
cibus ofiilqUc, etiam ficu meum folii* cx- 

preffis ad vivum im agimbuj 

F | C&St iyiu 

















































































































































r>i]fion.cs 
Lmdj.( ilii lu i 


DurioncS, & Aibor nuiicum. 


66 

CAPVT IVTI. 

Duram et Afahtccx* 

D V r i o nes M A a cc a 1 3 un taxat furt, ra nta 
frpovis laude, ut Rectos omnes orbis 
fmfttis goftantium cortrafiond fapcitnt. 
Odorent quandA primum aperiuntur cepa¬ 
rum puerid irum habent > gultu tamen de¬ 
liciis [ummis palatum imbutlriLMagnitiT-- 
di ire fum m donis, exteriori forma lauckis 
haud abii miles, edi matiore ramen ael pi- 
noitosrc tegumento, quale illticidtquo ea- 
llanea: d uidunmtv Eriitn inaurium folli¬ 
culos Jubent, ur Ea e caedui bus Iruttus in- 
eluditur, ma:;nitadine iullimv ovi * ubi & 
ea£hm erc oi 1 i eu Irini pcdic i aq ti ai 11 .1 pIc rru - 
£his gitfium habet,qualem cibus rmriitcus 
fine , Hifpanis A i. wg i,t r bini eo di&us y q ii i 
es carne gal l: mr u m mj bi t 1 a fac e aro prar - 
paratur* Arbores fune quales lanceae. Flos 
albus cft ac iufrlavu^folia magnitudine di¬ 
midiati palmi t extremitate acum mata in¬ 
teriore levi vivo re, exteriori lurido,#^ 

Arn o tM *a J) * ' 2 * 4 M. 

In A fMacta fialhetclb, omitti 

Tndtn e; -i Isl-iecA Mtequm pr^Jhtntes & na- 
tyercfh fftvcrar, tv A-falucitxvA tingua gentw 
apud quam ereficit , *Dttria$£ti vacatur. Flo i 
autem Bn.u.Atbor Batan ; magna ea tfl ligno 
duro (jT denti , cortice cincncn coloris , ramic 
j mlw,4cfi$iipnf copta fit, Flos ex candori 
flaveficis. palme medi4 longitudinem filwha- 
hem „ latitudinem trium aut duorum drgitim 
fnm,crcmta t w orbem, extrmficat fallat h vt - 
nditate introrsum vero admodum viridia ac 
adTfdndxm colorem tsndemm, Fruttum fin 
m.igmtadim mehme, cniUolk firma ttUttm, 
ethims crafjior.bta, multifidae, colore cxtfm- 
fictu viridi,actuuumelotaminfiarnotatum, 
continentem tn:tu quartior caveas , in quibus 
r f tamnum qaataor ,aat tres filhctt it fiunr, qai- 
b »t fi ! m eo ?t un et ur , l ahl au , mag nundine 
QVtgalitrti, ,j2pon excellensfiapra cibum a fi 
bum fiitm Hififiini ex orput, peclcnbmcapo^ 
nant - aqua roftcek continandae Alangiar 
ylaneo Vocant: Non tamen ita mollis mvtnfi 
vtfcofm j nam qut (UvefatM candere 
immutato putridi habemur 3 £r corrupti aeris 
aut flmiA mjurik Probantur quibustamum 
tres finitus in cellulis fiuntande fiquuntur qnt 
quatitor commem } reprobantur autemqmlta 
q * mqticfimt \ ur & rupti a e fdh . Ftx aut em 
unoiu pomefupra 20 l fi»Uitsmvcmm > qmfifi 
finibus ojftcuhtm halet perfici ojjkttto fim s le j 
ve ritm ohh m gtt m , tiap e dul et fi tts gustu s cum 
er ruuuradpc.fr , u; mcjhLi immatura ideo- 
que non appetatur u, uf'nm tihorunij. 

Fructus hic caltdm eshfi humtdnsquique 
tum manducaro volam pedibus rftoltncrpr:~ 
mstm proterunt t ac echinos rumpum. Infimis 
parkodorem ceparum putridarum^ t vmtm 
vmx degit fiat us , fiupra omnes cibos laudem 
ndipifcitur. 

Apud colleclores magno item In pretio est, 


nfMit fiheiutt firftidiafiis , idjtoqs^ vmis 
nominibus exornant 7 uc ep gramma ru itt hetto- 
ron amdum, beet xhurtifagno numero fiat* 

4 . rjyCntvndtfits emMur ? nttnfibw prejktim 
Jumo , Julio, Augujh j Aut tewpordnts prc*. 
tum* aiuju annus er (ficu, ihc notanda aem 
rfi magna naturarum corurunctus inter*p f t„ 
non es or filia *BcttcU t qu$j\ane tanra e fi , ut 
fi tn tmamvs 4#t domo tkdcm plena l)wu>- 
mwt.filhi aliqua cjjhit Beti e Ut Dttnmes con- 
niwo putredinem traherem $ <y vtilne ji%p<a 
modum D uri onnm fiu i i tu m*m d hm i i jhma- 
thura mmw calore onerant, ji mox *BetttU jS- 
lium cordt apponatur Ibomachi datores cefia- 
btintj. Quod jt pe fi 'Durionum cfiitm filnt 
LkttcU quts cmfumat nihil inde pmcuh tx- 
ficllct, i tiamfiabundanter fifiexpiem, Inde 
fit m communiter diam obgufiits dulccduitm 
dic. uti r : D un ori es fit ti et* itera u efa re. 

CAPVT une 

ttXfpfof radicum, Hami us fi?e arundo MU. 

I Ndia arborem fert multiplici radice, mi¬ 
rabili aipeti^crdjcit enitn e cerra ures* 
renu arbores , ac I pagendo ramos j adit e; 
iis adjicit quibus dciiuo fu a iponte ceitz 
infixis, inuncemfencnumeiofafobblctn 
tta|isr,cum ramus unus arbori recemi, fas? 
eu ti d o e ve ma t Lab y ri uthoqu e fimil j s, vag j s 
U fquc itineribus fufficiat Ira triginta ali- Art^t u 
quando pafTlis una arbor implue, in (un- bfififi 
m am e ra;fi t icm produdt i; ia m i s, u r m a m cit H 
eademqu e genitrix omnium aibor vix ag- 
nofcacui , ex omni parte copia radicum 
funium more primo afpcdlu dependente* 
Frutfiuin uitbiis humanis aptum non ferr. 

Nam is qui olivarum formaexerdett volu¬ 

cres untum dde£tat. 

zsfimota ti u D. i: Pa!ud. 

Caro!m Clufins, efui hunc arborem diligtn- 
tijfmi defmpfit Plinii * t urhenra re, arm Ji u m 
India nominat i dwtquc primum ah i tuditis 
cxtmsk cxcrcficen, ex cmfia quodam r runca 
ac poficd tenues fibra> emittere, qu* adhuc 
t evellet aurei celeris exiitnnt. 21$ pe fi defiet n 
demes, terrdmquc tnr.twgifncs, velat furenti 
fHmmA arboris y Xundimtfiue trajfiiau mtn- 
at m ipfiiiffl d q tiiitu, m vix dijfhmtJ, Crafi 
fiues ad ulnas ires fitfblridc porrigitur . nb 
onmi parte innumeri ficuum cahftni tu halri 
miltareparvum obfideant , aeque tantum in¬ 
feriores rami eo pullulam mtsM, vemm & fis- 
p eri omfite unt e a a> i>art< find r Inu nu e jgffiffl- 
ta fiuccedit. /udi ad iter quoj/iiam ramos de- 
truncant, ac velat ambulacra advtffiHS fifitffl 
pardfjXmbra deafiijjimmk, ab cominm ramo- 
rf( finem, ubi er curva at e coeunde acrefifXU 
fimtw r qqs rtpcratfft ambula u tihas, t er, qua- 
re rve redditur. Etenim qui hac D, Clufio re- 

tffht vidiffe rftf fi fniam ex hifice arboribm, 
fiab quo Soo.a/et i eoo. homines tegcmifm, 

mter qttoi & ille erat, adjiciens extare qst.e 
S^co.caperent. Fcha fimdutfiant jndh Cide- 

nu filw-, 




i 
























































































































































































































































































































































































































im cmgies t que t 
tj* p-ojeftutur p j 


( orumpus viarum tmjiins a 
Uramenis Jaccrdetthiu , chjdj 
iUcs imignt habiti J ► Ptuffides dicta 


Scrkkcfidc Q &1 






»TFFr.rjFi.W. *" r ■ w " 


J 

a 






i 

h 

ff 


j 








13 j *Ti* 

: 


Hi 


. 


iip;/; 

§p§lj] 


; 

a i 

|fgj 

r ■* 

= 


■811 




■#v' — -.■=! 

;. j 

=_ 

.". Kx 


WmM-'- - - 

























































































































































































































































































































































































































































































ivLcsijuira jtu 




ietum fere, orientem fervajit 

ofle tanvcC fer rfhcfomtijftfclnfianai m 
£te Tynacr jefccT Orienten forfra.ujm hcejt 


fd m S 


I 










































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Arundo Itidisr, & 

ttj* fbii&i cxtrinficus vindia, imnnficikalba 
ac hsffndayvclut Linu wmt$a, ll&c fbha 1 7c- 
phar/tt fit mm fert exprtwtt . tis nutri- 
tm txr. F rutius prr*r*f ptHktrartt0tiihifiar 
jlci mnoTM firmam habet y finguina* utidiq*ie 
co i ore r i n tus p lun ma htt bens g ra va , ut mnmu- 
nnficfts commodo, verum 

im itaammnolut tiojirtffetibus tjhtMerfilix 
ftiarn ertfeunt ex myts r amisit communiora 
iioFtrA pens. Crefeit Cjoz ac in vicwts lucu. 

Hx Cftrno/Pliuw er Strabone adjicit Clufius * 
nmm hancveteribus arborem ffijfe, Hpp phi- 
raftin defiderat Clufttm legas capite quo pi¬ 
pes Indu defcrtbts. 

In India alia mirabiles ac e ralla arborei 
fc ^ 1(U t icpcriuMUi^ quibus navigia fiunt, Circa 
ni CochtoG CX arbore Angelum 3 naves 7 mm 
conftrutintur.lllg quandoque -j&aqu*T do : 
lia ferunt, ex imo tamen ligno cavata abi- 
JJ£S. que ulU commiilum, unde arboris «vaffi- 
lies indagar i potdVEftquc ipfi ligno nnrti* 
rigoi ut temporis diuturnitate etiam fer¬ 
rum coufuruat.PalliTn item in India 1 acear i 
wimdmcs habentur * verum parva aftiirra¬ 
tionis. Getetum m ora +JM<dabar ingen¬ 
ti craflirk arundo crcftit s praeipue circa 
tratium Chorvmmdd. Ea ab Indis M.tnbu % 
a JLufltanis Ihi?nfat vocatur. Habet: medul¬ 
la m qui cdutta calami vice ad fcripiuram 
aptatur* Hanc Indi Saccar c^Cattbu 3 id dl> 
Saecaniro ^PbCambu nominant s dlqnc ad 
S^ufhs medicin*commediffima, ab Arabi- 
bus^Pt i fis ac Malli is, quibus? aktxijr vo- 

fcattfljvalde-expetita» 

^Annotatio D , ( Palud~ 
tahaxip Ptrftu t vtx est, fatifat ea Iu- 
Ileum candidttmue ^ aut cerro e- 

tutn fuccum, humoremvs, Saca} manhu ebet- 
tur , mM arundines mt rarm ex quibus pro- 
refut nJWambu vocemur. Arbores qm T 4 * 
baxtjr prnm quadam magnitudine ea qua po¬ 
pulus ctmlpKaurcrefcunt , ah £ minare j funi- 
cdmmuntur tamu diruitis ( exceptu m quos 
ftftttnt<td#mbttUcr* & -mruLma) bwlufy 
'membri* s palmi hngttudtne diftumut. lolnt 
habent tongiora quam olea. Inter jttnbhtrat 
emms?humor dukts tntfcuur, albus accoattus 

pfdtis morc,tsftfbutdt- coptcfttiJubnrdc autem 

exiguus est. Verum non omnes rami am ar 

heres pnrmfcm hHjufimdi fttavem humorem 

tirodHMtjVCftmitUrantHi& t qmtn Btfnagar 
{jrqmbufdam provttmts JUfd fabar ere j eunt, 
Nam in Pctfia ac Arabia fere ad argenti 
pretium aftknatuc, inagndque abnldcm/ 
popul is commercio cxctpi e u t'* Ha:e medul¬ 
la cicca nodos arundinis crcfcit,cdloreplu- 
timum aibo 3 fubi nde nigro aut cinerum 
^Annotatio D. Pxlttd. 

Wcijttc tdeo contemnitur, hanc enim nigre* 
dttmiam humorum redundantiaxdtp if Utur, 
#t't co quod d i ut sus qu.impar erat at bete ceti*- 
chi ftfttmt T mn ^rhrum adnpmw y mquu 
dum autumant. ’Mafa hujm mtnitotmp' 
at hbro 5 x*p-A>6' SerapioUbreMedeam- 


Arbor Triftis^ 


67 


ntm 542* eAvie e una tJtb*C 4 pi 6 i? .qui f I a- 
haxiyrpLn optitatur ex wmbiiltk arfamm ivt“ 
diCfhtfJcd fhtffit ut demon i t ratum i -'. 

Indi vitia genitalium ac virga* T diique cll« « ’a,. 
occultiora mala hoc remedio cura nocuam \y [,v T " L '’ 
febres calidas, coi e ricam paffio nem ; dyfc n- 
tmam ahique limi lia uula, Cicfcum au¬ 
tem plurimum ha arundines in traditi Cho- 
romatidel, 'IlPfuagar St e JfytaUcca alta ad- 
modum, intcrftuioquc fe£]uipalmi, te- 
moris crafluudiiit; t proceritate reda, ut 
fnaxuuam harum rcgionunl donmm aiti- 
tudme luperenr* Etiam ftudiofe a primis 
incrementisfic&rnitm 6 ccutvautur s ui for- 
mam habeatapeam getiandis ledticis, quas 
1 Pa IUu <; tiiftof dicunt 4 quibus In m m at es fc- 
riuuin - 1 folia autem hujus arundinis di- 
fpctfa uiulr.is fpaciis alba iirnt olivarum 

foliis iimllia, 

e Annotatio D * Pahtd. 

Ex arbor* jive arundine Mambu quidam 
fadtnaves fi*bricant t qtt& duos homines ea- 
pium ex non excavamur , verum rdiUU duo- 
bm mias ? quos effodiunt ad ufnm ,1 piamur 
In htfet lembis duo Indt nudi prora & 
puppi fident a jwtttis pedibus quaque manu 
iirftt&Ln em lent >j r e s T qua j e, tp ha m et lam a 
Verpo fktmtuE protrudunt,prejkrttrfl m \Urmmt 
£ranganor\ Opumutur adh&c a crocodilorum 
m fu Itu naviculas hafite immunis cjje, qui aliOi 
naves fitetU adoriuntur , his jamdiu nun- 
■ quam injtil* 

capvx tm 

tuArbor TTiihs. 

A Rbor quam Triftem indigi tant.qubd 

non niti de notie dflordcattoto anni ^ 

tempore,inter miracula computari poteft. flis naturi 
Ciiin enim folc occidente nulitis appareat 
flos 3 mox poit hora: medium^ flonbus mul¬ 
tis cotiJ pkui adfpctium pulchritudine f 
nartiq. odoris fu a vitate admodum replet. 

Sole revertenteJlores iidcirt dtciduut, Ic r- 
ramque prarius omnem tegunr , quali m 
lutiutti ac m terni e 10 nem arboris, qua:de¬ 
inde in veffipram rediviva, cunctis anni 
notiibus, vicibus fais florefcii- Eft ea pruni 
magnitudine , expetita m areis ob t>doi is 
f Uft v itatem ,fac i h mere mento; nam dernm- 
cati etia poli mcntsfcx > lUtim a virgultis 
flore crebropulluUcJnde ^ ramus avul (us 
ii terite in ierat ur 1 , eontinuo pHicbtis 1:1110- 
lus, flores tuos multipliciter abpeit & c&- 
euperU. Flores mali medica doiib^bmi- ^ ^ 
[.,, | U]1t , \ !oy i p f e al bus dt, ped ic u Io t u bra, ^ fot» j 
il a vdq ue, i d e o e fac i v ice i ervi t, adi eo 1 0 rc,s 
K cibos, non quidem eadem vi mire, au t 
'gufhi ferinde efficaci g in vicem timcu icr-* 

vir dcFctiu ctoct . 

<*Amt outm D . c rahtd . 
tjtfxlu aquam ex htfie jhmbw dtjhfU* 
tam oculis conducere arbitramur, p fnf eu Im - 
tt& inungamur ais veniis wpowwttfr. 















































































































































































I 

i 


Betrela & Areca. 


Arbor hxc Goi tanttim Sc in Malacca, 

ahtt^uc in locis, ubi tam Lutam circa di- 
v citor vi fu a pia n t av* ^ re pc r i t tu, H m M;t- 
lacca qu :ppe primum in IncUani delata elb 
Incenor terra nullam habet. Ma 1 acita.no- 
rum lingua Sfogady vocatu rjikcsnin orum 
Pmjartw.in Decan Pttl ab Arabibus CJuart, 
a Ptrfis & Tureis f/wL Originem nominis 
Fjbtt! , Indi fibula explicant. Fuit nobilis quidam 
Jiiiv/i / «?* did u s, eu ju s pul e h er ritu a fil ui So¬ 
lis petebatur amoribus , fis cum tanto 
amatori virginitatis copiam feti flet, ab eo¬ 
dem novo alterius pueli* amore correpto 
vi e de ter i a fu it, lude m «trOftttuikri, at qu e fi 

ira: 10 re dt fp e ratio, ex dei pe ratione nuir^, 
quam libi ipfaintulic. Cadaver pe ilea rogo 
impolitum crematum luit* Verum aibo- 
rem hanc ex cineribus Ibfkimam ferum* 
qua criamnum doteris ac indignationis 
iranifdbijfok oriente flores perdit, ac folia 
claudit, notiurnifq. amica tenebris* lucius 
Sterni abundi rdli munium pribct. 

ZSfnVQtAtiQ X), 'PAlfid. 

'DtfcnptiQtiift j hujus oriaris Chnshypho- 
tiu ti follet hoc modo pofkttjfiAgntfttdmc eam 
& firma pruni e /sV, multis tmnatts rami* t di- 
f{; ni Uf p iurmi u m ter nodus , p v e membris , t „v 
ambiu duo fitta inter fe appomumr,magmtu- 
dma fultorum prum * motita & fcttbrojiora , rfd 
Uim exterite*, fslvis fi hortem utfiar y imus m- 
rtd;a , acute aliquantulum > i« 01 «cir rfrf 
Cr<r»4/tfj wf j 9 /id prmijtiqtftfennds vena di- 
fitnthttn medi (t ; D uo filix ns r er ^<r , crefcit 
pcdwulu* quinque capit ibus , <p<c ea; quatuor 
minum rotundis foUu emfiant^unde m medie 
quinque putchncandidique jl&ret nafiantur, 
firma er magmrstdwi fiorum maU medica 
iteet minores fint, pulchriores t er odore fitah- 
eres. Pedunt 'im m jubrum v quam in flavum ce¬ 
larem promor e/?, quo Ittdi a (wm m fictum Jtt 
nojhi croco. Lupi ut m&gmtttdine frtrfl m viri¬ 
dis conjpidtnr , corculi firma ; per medium 
fcifm T oblongo ductu. fillsculum ab utraqste 
pane efundtr t quo fimi occulteturfimilc etiam 
corculo , magnitudine fcmtnts fihqu£ J retium 
vtrrdt fellicula f guftu amariore. 

Ititer omnes jiaves bt fine odore gmttjfimi 
fitm , usn contnlhmur } nam manuum 
trtilu ctto eMremammuni Jndi tftiixant bos 
jjprcs facere ad cordi* rtfiiiuncm 5 amari ve¬ 
rum fiant. Ethnici femen quoque ponum 1 nter 
medicatu* cor eonfirrant.fum afafiwtt fu¬ 
mi. pofiffiiLt. Semen tpfim m Lufit amam cre¬ 
bro mifium er terre, datum nunquam rapten 
excrenr * Iteet fumm& tifaleftin filUcitattipt, 
*Dectdtwt jlarei ( m Cia fi ut tut) file occulente, 
aut ob quondam occultam comrarmanm^ i 
mu obfiucct tenattatem, quem fotu radsicon- 
fumunt, j nam qms fil non ad ficu dttuur- 
mores f tn^ m fit fieres fimmopwrh colit g*#- 
tur , ex qmhm aqua odori fi ra eUBiSatur 
«Mogh dicta. Semeti-f tmbi fohannei Hugo 
tx Indu 1 attulit ? i 4 terree mandan , veinnu 

Uutio fitccefiu. 


CAPVT LX, 

Folia TttTcUtfiti&ufqtn Arcccal 

B EtreU folia fivuifartve, qui vulgariter 
ludis in ufu fune, quotidiana mandu¬ 
catione in omnibus ucm ludii Lufiiains 
cognita: pingis e re icunt, non quidem uuc- 
r i ore regi 011 is lcccilu nili raro admodum, 
icd manumis in locis. Iu frigidis, m m 
Chi na, non utiicuntui' neque etiam m val- 
de calidis, uri n M o {] a m b ia | u a &l Su ff ala, 
Q^iatero communiter Imis huncfruClam 
manducant, iSca nobis facbifuir ejufdcia 
quandoque mcmiQjob id ctum de eo latius 
induxi feribere ,Bcttcfc ergo folia giaiidima 
fune aliquantulum &; acutiora,quam imh 
M edici. Scandit avbo res Bet t eU t at U j p 3 re i Iu 4 
a m b i t, h ede ia-111 mod u m m p ipe 1 s s. Saiic ^ Vj 
piperi sra limitis cll, ut a longe vicinum pi* 
per a Bettela vix di&cfnas» Nullos autem 
fud usS pia: t er 1 pjfa fol ia repei ias . 1II i fi ngu- 
lari cultura inpveiio habentur, obcoEiJia- 
luim eortimulum. Nam decerpta perlon¬ 
gam ctiani tempus facili* conllivnnrur,ae 
duodenariis verni u 11 rupv ibi tum nmliercs 
]Uxti ac viri quovis dic tria duodenaria, & 
quod cxcinnt contumuiu, non qyukrn 
prandii aut cceiuv gratia, fcd ith dJoiuni 11 ‘ 4 
mos fert. Matutino tempore^pomcridiano, 
uc 1 p qrc ino imo et 1 a m n od 11. u 0 I$eit t laut* 
manducant , camquc continuo manibus 
gcftant,Sed ricc W pliatcjf BetttU uruntav- 
Mifccnt quippe ad mirigandam am-mtudi? 
netu frudum quem M a Libares fi: Luiitani 
jireccam nuncupanc^Gularatre& Occanini t . 
St t pan; , & A i 3 b e s • l dufi llam , Foid uslue ex 
a i honbi is nak' i t vir, q u x lj m i I es ad tn oii n m 

Ium palmii-Coqnifens., vcwm tenuiore 
ligno, folii fq uc m 1 n uti oribus, Fruet u s ip(e 
C) predi fttau fimll itudinc re ferr, quidam 
vero ab una parte pUniorfs, ab altera elati¬ 
ores funt alii maijoies ac duriQlnii, (quus 
forfice icindum ac cum BetteLi dentibus 
rem n t fi n t e i i u s ve n is jrnikipli a bu % d i ft: 11- 
dti colore rofacco. Genus dft quod 

ChemnuMin vocant minutum, nignrni, ^ 
durillimum. Tamen cum citens paritet 
Eeitdi adjungitur, nullo nili ligneoli' 
pore. Jpfum tamen os Inimcdar^c rubore 
& nigredine inficit, iia ur nondum feci 
dentes ac labia Areccd velutcxcmore ma- 
dcant;& alia invertitur qnt; manducata ho- ^ 
mines quafi ebrios m vcctflguicm rapit. Ve¬ 
rum id malum citocdTac, Arcetis ac Rette- 
I9 libum ex ligno 11vearborc,quam Bladtam s^Sei 
vocant etiam admifccnt, ipldque Beitdi 
folia calce ungunt ex oilLcarnm tfftis adu- 
ftis confeda , qui tamen ob exiguitatem 
corpori nocere nequit.Hanc cQiifcdsapem 
pati te 1 deglutiimc, fuccum nempe, nam 
cicera exfpuynr. Valet f ucajunt/ adverlus 
fidum oris halitum , firmat desuet at gin¬ 
givas, ofcedinem live { ut noftri vocant) 

fchoorhftFum averti b ideo cxperfniencb 

confiat 





















































































































































































































Bcttcla &' Arccca. 



conflat I U(J is n nn qti am os tn ale okrc, n u 3li j 
daniu m dg 1 orem^ di c aut Ilomaeacccs 1>- 
ditflWtflj vel hujulmodi aliaviri^ ad furn- 
i n * m fernc&u Cl i n u f q u e i n vio 1 \i\ u duui li m 
ordinej cum inierim os vetui cmoreddi- 
b u tum»fkdo ad fp ed tu fq t 1 a I le;i e, Lu i It a [io¬ 
rum mulieres eundem Betteku manducan¬ 
da: morem habent, cum line ea vitam vix 
fibi conflare polle arbitrentur. Ideo noctur¬ 
no tempore ad caput aut juxta pedti kctjcv 
apponitur, ibi fomno cdlaute , mox illis 
fkttelaos inlici^quam tum velut fluentem 
fanguinem cxlpuunr. Ita incmlm (alio 
cmm exercitii generepmer ablutiones ca¬ 
rent) mulieres oc io lk,eandem vcluri peco¬ 
ra ruminant. Etiam quidam Luflcanicoii- 
flictudinc mulierum inducti^dcm facium, 
lude in vi litationibus ac mutute falutano- j 
nibus Bcrtd.ii iplis m manu cft, Se fummi 
benevolentia: hgnibeatione, ubjqucea of- 
fertu r, eu m c ai c tt dj A ree ea, in carino 1 ig¬ 
neo , quem ad eum fervantiihtm. Quam- 
obrem omnibus in loris B|cttlavtnaJjsac 
jam pi x parari proflat, cum calete & Arccca. 
Pomum aurem ex Kaata aliquid &Aceeta 
iliriiunr idq. mandunt ac moxDctr.dc Itjliu 
adjungttnt,quod nervia ungue poli icis,quc- 
acutum recepto mote habent, excerptis, 
calce ungunt, ac ita rotatum ori inierunt, 
fueeum priorem inde cxfpucntcs cerro ad 
pu rgad o n eme ere bri i te flo ra adi i afl eg m a- 
dcis humoribus remedio. Quod autem cx- 
fpuunt colore eruo irem reprefentat propter 
Areccamifuccum alterum dcglutiujit, indi 
communiter per plateas Se vicos liet telam, 
hanc edentes incedunt, prxcipueeum ali¬ 
quem ex optimatibus convenire volunt^ 
ita enim bonum odorem halitus cqmpa- 
id nt # abfq u c ea qir i fe mone m facit probro 
fere excipitur. 

vAhuunatic 7X Pithtd. 

Etiam rmtlteres ad conjugii afum.^ pro fi 
eifienrcs Bri telam manducant , qmd per eam 
UfeiVMM a ngerr opmmtttr. 

Indi omnes tUmt p*0 prandistm ftcmtthL'* 

quod Cibi ahlct fidihdimt paterentur y er qtd 
comedere fttett pati' abjhncrrj , coi corrupto 
halttH oris Uberaro deinde cxtfiimanL,. A 
Ihttdd. tumens ablhnenu cerris temporum*, 
vi jit nere tthcftjpis propinqui , er 
jejunio defiinaus d*fbus,ttt & J quidatn Araber 
fitaum, at fiqtt.tccs Ah AIachornet t-ficert, m 
fttis abjhnenthf dicatu dici 7 au lolia h&c ul* 
fijHaialnr Betula. nomen habent. w 'Deam. 
GV ftrm tu A Qm ,i m lam vocantur, m AI *- 
lacca Sirt, ab Avmnna Tmbfd, ab aha & 
mdm TetmbuL Avicenm narra* RetteUm 
giftgtyiU firmare , sbomachum^ roborare 
quemmaw W Indi eam man ducar. Lf, 
Sed cum fi Ita hr.r primo gradu frigjddpotnt, 
fice* atftcm ftmtJdo 3 mA \ Aut interpretis 
f citet o y vel aut horis errato , idfat h*nt--> Al: 
Nant* fiha hac caltda (£T ficca tm* 

fine fecundi gradus y nt Cj<trtiH4db Bnw cX ~ 


leriMcmo 


ipfimct didicit , quanta vorante 
odor gpjhijquc approbant-. Eoi ia ergo Ba- 
ttU filus curta mali firmi ia fnm , fattfiifc 
ra tam au & m fine acutior^ . tmerjdhs tn _- 
/bugttm qitibtifdum venu, Ai.a ttm jam egre¬ 
gie optimo in pretio habentor, lich etutmafim 
immatura a miltertbtte qmbufiditm tiffcmn^ 
na\qmd m manducando majorem edant jhu- 
tum j plnyintit manuum contrcBauonc eadem 
corrumpuntur, lictu!a m M A aeca finitum 
Lient i cande, firmi em firtyqmbom fi por;s gra¬ 
na ibidem expetitur. Educitur ut vinea ac hc- 
dtr.t modo. Quidam majoris fru&m mutet- 
fctndt grana 3 f texta Aremm er Piperis fin¬ 
ii w pl, twat?r 3 a ujnc na jitemi dtjfim im p e r gu¬ 
lam reddunt,,, liet telam fumma CHYH habito, 
a c [spe a ; nam fu pe rfit n d it o. Otu fLu ra fd re 
de fiderat , commem ariAtiU tllhfiftjjfima Car. 

Chi fu (viat m caput Carent , quod de Bet 
tela agit. , 

Satrapa: ite P.cges famulum continuum 
habenuqui eum argentea phiala ubivis fo- 
c om m illis adiifbac. In ea Bcttela jacet eu iri 
condimentis nccdlatiisj quibus folium SSSScIieSi 
prae param m 3 fatftulus pbnign. Legati non ui^tur. 
audiuntur licet ipfe Rex linguam callear 
nili perinteiprctem t mendit autontansgra- 
rid,iplt:inrerim Rcxdccubit 5 vcl auheo mfu 
der terra’ injecto , famulo cum Bctrcla ad¬ 
itante, quam continuo denubite terit, fuc- 
cumque ac reliquias in argenteam pelvim 
infpuit, qiKc altae, vel a famulamm mulle- 
pimveahqua tenetur, Ha^c magiio honore 
legam m adjiciunt, prademm cum Se illi 
Rex Bectelam otfcicLri recepto more omm 
ni loco ac ad actus omnes Bettek adefl. 


Xamus ergo hic ritum eundem explicare 
volui. Satrapa: ac India: reges pilulis ex 
Arcera , Cata 1 C amphora Aloe cont uU 
Utuntur, cum Ambaro, Eas cum Bettda 
loco A ree ex manducant. 

Annotatio EK 'TAutl. 

Atii JJcrrcL' Lychrm admifceni , ditiores 
Er p demiores Crt mph&ra m .ahihgnn m Aloes 3 
cJhCxfcum & Ambarum cinericium , atq#c 
c& modoprafmtta jhavem gajhim habet , h- 
mmqm halitum e ficti ■ quidam Areccam^ 
mandunt eam Cardamomo 2 mt Caryophiilts. 
intexta i merioribus plagis kman remotis fo¬ 
lia huc magno vendanturpretu?. Fertur Nt- 
ZAtmoxsi Fc?em,-' qmtantits tH hanc rem yo. 
mitlm mtlcrfibrum mfiamtreM^ctragmata 
t Horam, httcdonu, lue ner eigcubw propinam 
Hac Reges ipf dttioribw hirgumm\ ahu itu¬ 
um per famulos . IttrfiBmo crumena ex bjfi* 
donantur cmt pmfmafa BctteLipicmo amem 
abffii' eo mature libere abit , tSi emm dtpio* 
Tuatis loco. 

Figuris ex feqricntibns 'DttrtQties , Arbor 
radicu m , Arundo c ralli or, Ar bor Trifl ii> A r- 
bor Arccca’, Bcrtcla, Piper quod A ree eam 
fere ftandit hedetse in modum eouipia- 
mitur. Piperis declaratio in tra&acu aro¬ 
matum fequetur. , 

Cav, lx t i 











































































































































DliTtoi! lier- 
hx ipccits. 


Vitii» 


HmbflC Seuri- 
tiitt» cLJ<iL;iir 


T.flciit MaU' 
U'ikU’, 



CAPVT tXl 

Dutnaherb*ti Souult hirLifve f utim. 

H Urbn Dmraa diota multis in locis In- 
d t x cop 11 > i e c IX fci t y p er c am post p^rf * * 
polia acutiore fine lancea ferrum rejerunu 
aenata undique, ach anu initer, ejufdan 
rene magnitudinis j in longitudine multis 
filis dtflinguuntur. Sapor aurem exiguus 
eft, amanor tamen alimianru.lum > rapKain 
odorts flos rofm avitii florem colore imita¬ 
tu t, Ex floribus bulbi quadam fpccics ori¬ 
tur, papavem bulbo haud abfiinuis, iit quo 
hucki, quales melo nos habent continen¬ 
tur. liti ii onzx,vlno ? aqtia2jaut alta nis ge¬ 
laris cibo , pbnonive admixuc bibantur, 
cerebrum mvadum,ac llulrinam qtiandam 
nili conrnmo atbkyuc alio fenili aut u \Ia re¬ 
rum notitia excitant , s conciliaro etiam- 
num ibi n no * qui m 14. hprarum i paci tini 
durar er, miip ede^aqui frigi di ab lucrcn tur. 
Inde herbee hujus utus Lufitan©rum ac In¬ 
dorum mulieribus frequens cfr, quam inu¬ 
ritis i gnari s pt op i n a n r, u t i e c 11 re adu I, tero 
copiam nefanda libidinis faciant- Ita ma¬ 
nto pudente ac apertis fpe&aure oculri* 
veram fatuo rilii in mentisabalienati6nem 
conjecto , comtottoi proverbio horrenda 
illa cornua in (tamne, quibus conjugati 
p vofi i tuto gentili tot 0, i n fa m an t. Nec is c 
fo m no exc i tattf s re m i n i fc i t u r, ve rum fopo- 
re levi corteptum fc fuiflccxiftimat. Eodem 
fineA mancipia dominis eandem ha barri 
mifccm , ut cillas interito ac arcas compi¬ 
lem, cujus rei haud exigua documenta ori- 
ftum. Ceterum Dutroam ufu modico ili- 
tnnax y gravior etenim veneni vis ipfam 
animam tol leta % nifi remediis antid otiique 
leverioribus juv are 1 u r xgciv 

*sft!uvttttw D> Faltfd. 

Cttrrtw exftbw 7 (jst& vonntHm citxfttfit, 
ut cff<i t! su Ifmtitchn h&rcnt, cum ctb& exeant 
StquHntttr pifrjrjtwnes itu dtverjionts vtfUdk 
tlyfttribue ne pitimbuf r hg.mennfqtie wd- 
nmm er pedum T fitbmdc & fcngmnk mjfio 
i» digito pedti majore. 

Aequi prohibituscftDutrosufus: vciiitn 
cdi&is qui cavent ab uxovibus decepti ean¬ 
dem plurimum inferi bibunt. Etenim qui- 
bufdam vel fu cevis ramum ad ftultitiam 
fuffieic, Studio fu s fexus muliebris in hac 
plaga, aditi 3 (uriam& libidines herbas hu- 
julmodi quarimr. Omnium ita feminarum 
mens inftruendis Veneris ft 1 mulis, ac con- 
tinuandit amoribus veitetur, nullo mciu 
mriltlquc reverentia: legibus coercita. Aha 
Indite herba eft, quam Xufitani Smnd*mj 
nos fermentem vocabimus.Illa ad omnein 
raflum, jadhimvt falis, ampulveris folia 
claudit, caque non nifipo&difeeffiimjaci¬ 
entis rangcntifvc referat, ac dcmio con- 
tre&ita recludit, mirabili prorlus experi¬ 
mento Sed enim quod m i fere lenis 1 n 111 be 
aia infula Cos cft , quem 


cantj ubi nia£tntotum cibi gratia bpiim j 
ovium ac animalium exterorum cormu 
pafsiiii eonjodia fpatgmimr, miiquam in¬ 
utilia, quod Luiitam ludivc vorande ulum 
oimunti ixfpuant,probri lumini apudHif 
panos aut Luiitanos nod; fi quis aliquid, 
v c 1 re, v rf i pecic co 1 1 \ u tu m Ii abe.u s au t eo> 
nu moti Litet,januc affigat alio ve tuodo pra CtaJ 
ferat. Vulgari etenim elogio CmiHtw hi- ilv: - 
be t n v,q 11 eptcjftiuue uxoris libid^i n fa m at, 
m tori cumiprvla.At fupradicio la loeofe- 
mere cornua projedta poli aliquod rem pus 
ex incericnc parte tene adfixa radices agUEjr, 
palmi uuius.de quod excurrit lunguudine, 
quemadmodum ipie frpemimem oculis > 
u fu rp x v i, r ad i c i bu s e v u 1 1 \ s ,\c i n t pedt 1 s, ii n - ’ ” ^ 
gulatifanc incremento, cum nui quam ter¬ 
ra ru m [i m i 1 c c xe m p lu m m c!o r ni bu s exftet, 
quod vd memoria proditum iit. Caufrni 
rem m 11 a tu lalusm em io h in d agare eo ivan 
nullam invenere, ciimadh^c locus ipfeh- 
p id olus ii t j & alias j nfecundus. Ideo Gox M i , r . J 
nomines lupra omnes mor tales excelle tu ■» 
cornu um pr a . 1 Lia bi Ics a diumma ac p c r pe t u 1^ 
infamia laborat, cum alibi i pia cornua ab- 
fcindi queant,aut detrancarq ibi autem 
d i ce 5 a 1 te aga n t & t u f dia k m pet, eu m de- 
fperationeconjugalispudicitix, novis pul¬ 
lulem incrementis. Hxc de Indae herbis- 
vulgatibus, arboribus ac plantis dicta \ui- 
fidant. Plura commeto orare quis poliri, 
verum haud rradiderim ego, mii quod ve¬ 
ntatis manifelhim fit.ieryata ubique brevi¬ 
tatis m fi i ruta: ratione. 

^APVT LXIL 

vsfrtttXitm, ffiecies, pUnw t mifats Medici^ 
rhav^t acopo Ia utuntur , vftlgaruj, commer¬ 
eto dtfi rdhtinnfr. Qutbi h locis , qimmtia 
trcjhin , ac primum de Pipere relata* 

P 1 pe i' mu 1 1 ipl t c i i pet: ?e di |l i n gU i t u u f It r!:eO 
nigrum, tubum, oblongum & id quod " a 
Canaiinum vocat. Nigium conirnum uln 
varie difinbultor, per orbis regiones. Al¬ 
bum ac oblongum riegoaaciombusiteiu 
Cnjfcmur, Verum parva copia. Canammin 
nunquam ex India cftcrtUr, oh vilitatem 
haud expetitum.N igmm pUinnimn 
in ora ac terra Malabar } qu«r ad Aultmm n. 
millianbus a Goa mcipir, acadComomu 
caput perungit 5 rfi^oc marino tradtuiad- 
jeCta, m ter m a te ip f u m a c ai t ifli m u m Ba \ hv 
gaiur folum. In urio 1 terra milium piper 
gigttii. Hic quotanriis pipere naves one¬ 
rantur, qua: Lufiiamam decrero petuni, tt 
inde per totum orbem eri (pergunt. Etiam ^ 
Madho m c cani v crs ti s R u bru ni m a re P ipe - f p» 
ris multumaufaunt, ac ad mtenena Bal-to, 
lagntta' uique in Arabiam, & Perdam illud 
exportant, licet gravi edieho LuritanuEcm, 
fu 1 c i ea ris o b ea m cau km da fi i btts, ad ar- 
dtjffimam cufi odiam wrfLu rata Jis prohibi¬ 
ta fit 3 verum fuijt qui olam comravcmuiit. 

1 Aliquau^ 




























































































































































































































Aromata fp' 

Aliquando itrem diplomate impetrato tale 
commercium ptL-mitcioir. Mulmm etiam 
jiigi-i piperis cuca Mahiccam ac in Sonui- 
txi } 1 -iver & 5ut j dse ini u] is * ah ifqu l 1 q cis 
cLrfcitj ut m regionum udcnpuojicdccLt- 
ratumeft. Ibi criam gignitur album pipei, 
iiigro (i m i lc, n i li q uaei pnoi ac e \ te i j or fo I - 
licuiU 5 albus iit ;u: ievi^eodcm tamni cum 
nii^ro gulln pol ice, calde m quo v l res Jubet* 
fxpc ideo Malae it ano piperi idmi(iciijr.ki 
p L pe i q it u d i n v i e i i d s M a! iteor r eg io n i bus 
ciL-£.ctit lilbinde item in Litlitaniam defer- 
t U\\ v e i-ti m i- anili m e, Nam intra biennium 
unica quandoque navis ex Lu litania abit, 
cjuzrco in tractu piper aliquod fuicipit.ma 
* i m e ratnei i e a ryo p h yll a ec m ac i n ,al i a Lq u e 
Chinx merces- Plurima auccm hujus j>ipc^-" 
ris copia, p er v ici n a te g u a Pe g us . S u n:c 5 ne 
Chnu' itegomriouibus cotidianis imcirlc 
ftequetirata difl rabitur. Pipet a Mala baro n - 
iibiss ^l€o!mtga vocatur» & i u locis circa 
■ rj ji- Malaoeam Lrtda< inAiabia Itijil, lnGiifu 
11 r.ULii.Cambapq Decau.acBaliagatta J/ni¬ 
de An Bcngala Ahroys : oblongum piper, 

_J .__ i,. 1 .i .f-i j/t,- i j 


-f 


ccicfquc In Jis 

ne fiibtunc indicavi, Plurimum quoque pi 
pei enaumLiiu vsi ide ollis, imponunt , [.de 


p - p i ri ...j + - 

^ an ro conditum ,ita m longum tempus 
cdlbvvatuijac: m Liburniam LEanimimiiir. 

Vciiuivmaxime id Indi toniumUiiCj voci- _ , ■ 

luupch^ m -M& Jhmli condimento ^ 
circa cetera aromata,ac {pccies a quibus cibo 
dpofius j ut np u d n n s o I i v i s &: e .ippa r i fu, 


appet utis exc i t a n d i e au i a u t u n tu r, 

#slmotatur *D. tfitftid 
t» ctflwts Ld' Fktrmampxerttm ojf* 
£!■}*{> non aUpfhitt fid tfttdiCttfl -mm 

i j j ? jt 4 " i ‘ ....... 


C- JVf Ii' #* f I J b #■> r •, T* 'r !■ ■ ^ “ ■rp* LiJ«J I J *i II rxJ r i I- iiu 

in d) t !. Stonmc kttm atl t fn as . < t rj q tu p itu ; t -t m 
dicent. In Hunhichi dotare tx cruduuic > u*t 
> i fali riti rtua q ts e inferti gruvuji d t git fi um ■ 
w r* j ItiffltfiQ per e em; dm-a n i . Otps Of I u o/ v la- 

fffitic Libor,nst pipem gyrnui, nui *}km ? finiGu- 
ittm i 7 ' i iiryopinllu nuwdttcufwnt ■ t-r. t urum 
ain fcchv cahgtua ,ic ntlwhts dt:n ru. f .v tw- 
pltct Pipera '<ipiUl y kirpwwf'\ w QonjdUo ja> 
bo e wt* do . 'l*i pe r ai ham . u i r ft m . ic obi ong um 
fitmt f n rx fittgtili ■' - j • d »vt ch?rtn , t hy m um j) i 

II - ri-.__ . .»4 II . /. -4 V . R.I ri i fi Vir? 4 ’ «b- /r J a .£ f/ ?’ ? l'^ I* ■* S ? f 1 .. 


Vir -. j| * r -- _ Jl » 

.(tH^ennj wiiis di cofs/t, qm cottfUtom /te 


neugaUL .iijoyoys : ^uougum piper, ' , i ; 1 , 

nuod «iwiim in Uva ac Bengak crcfcit kntltkt. Ufrtdtfr StmM-k,p-igid* mm- 

n... i I 1 ,J ■.rl\n ptc i I i r' i nK r j ' 1 f!' f f •*/£.' ilfl ■'' •. ftK '! r '* lt*ti 1 fft - )l&* tf IttUi/hti U t i ■/■ ■■' 


it» 


Vsflm i dic i i m\ Ad ar b o n s al ie ujus rat 3 i ces, 
vehi t illa e jl * t j u L r A r ecc a i n fc n, l hper f e re 
plauUttKi hanc k.iudit hi&erx in motem, 
itu: Betdaii Folia habet u.t malvis medica, 
minora tamen, viridia llmr, ar. in tine.acu- 
i io ra j de mib u s eri ra a ('peri q re gu ft u i no r- 
dene palatum,ut Bettela. Vuviuum veib in- 
jtar ihpc l- cxciv k \ e per racemos,qiu tcmiiu - 

testamen minOLCSConipiciumui-, dei^ 

limes autem quiim uva: mlW. Sempet vi- 
ient donec maturitate ficcenrur, quod in 
Dee e m bii ik i an u at io ceu 11 l ng i e t eo te m- 
:np3- poic dccevpyiut. Oblongum PiperiliSJcn.- 
gal.i ac Tavi producitur*alia prbrfus fomi^ 
arbomXongicudinc illudacusjctallius ta- 
men aequabilem undique habet craihticm. 
mgofum e x t r i t dee n s & e i ucr i e i u m, i n t r i n- 
fe^album^minfitis fci^nibus^lHi verA 
ac uiu rugioalbusp pipen arquatur;-Album 
fime ( ut dufttun e fu a nigro foimaautpo 
icnriivixditleadcd acrius fubmtlc gullum 
Adhcit, iurvjuntque ideo rdlimstionis noi 1 
tdipaRini rep et i tu r. Canar imi m e ircaGoa m 

t.u.i l . _i - -r. - l-^i m- l: 11 i ri n e- 


f ■ •>■ «f-r j - p - ’ ’ - ■ r ” ■ ” | 

ferte ndfz£h> .fingit na ,;en mns 
hydropsji LiburiOittbnr. tirc* 


tAPVT L XIII. 

t a r< n . f ftio nam ;, C tfn i fi v e Ci mu t mu >n~. 

C lniiamoroii Arabie homimbus Qmrfc 
nominatur, Pt-rlis 'Bithyna, incolit 
' Scy lon apud quos pl ut i mu U t e re fcu f dr d« 7 
Ivja lat i tau i id Idiy f o ■. r >t 7 .Cv Ma 9 aba i is C. imct s 

Albores oliearnm magnitudine Unit s ali- cir.hanstKnj 

qua: tfmcn mmores 3 foha habent tit iturus ggj^ . w* 
forma tamen cotum qux ciui_fuut arbons* 
tenuiora, verb, fl ori bh.s albis,! ru^tuque Lu- 
(itaui v nigeis olivis haud abliinili, et quo 
etiam oleum ht militas ad tes utile, C,o * ct- 


LLidjri '"V”.’''"' ' .. « 'C!m uirro ' 1 

ccs arbor duos f tabet, Secundus tafuL cltj. 


JKm 


un 


& MalaKit Fagopyii ferefomia eft lddiiic- 

ric io colore concavum, quicdam minuta 
it-mmatenet, calods temperie, aeguto 
quali ttite piperis aliis fpecibus iimilcj dun - 
taxat ab egenis hiafnilibufquc cxpetiurin 
nunquam ad alias te itas t ra j m i tt u u r q ti »a 1 
ob vili e.arem nauli pretium non extotver,. 
Idco&Clananmmi^d flvc r«- 

fticu m dicitnr. A1 stt p i p e r i s f pcc ic s u bique 
per Orientem ab ipiis Indis mugua copia 
ablimnuntur, majqremulmiidine^uamca 
t i t s q i; x e p i ora n ni s a v... K lt va L\ O m m bu ^ e re - 
mm cibis piper 5 vel nccCOntuIum adnuf- 

e e pt, pl cms ma uibus* 1 n de k vipi io ne t £ a- 

QnsUicu m quibus piper ciclcit, ac portus 
qtios naves Luluanitv pipetis onus exceptu- 


lkWW:l ... ,— - . tmtra quid. 

ille in partes fcinditUi quadrata fernw> ni- 
ipic ita ficcarur, cmcncio piimtivu eoiore, 
fempore arefacta m bibes redactus ^ eiim 
qao ad nos pcrfcvrurcblbrcm , ex tolis ea- 
lore adipi Icitur. Arbor hoc modo decor- 
f icaca, poft eres annos coEticem recupera^ 
jnrepfqnc harum aiborufn mtiUitado ler- 
lui\ m [vivas ac nem botcyn nana orno ini 

plcairt-Radix aquam odore camphor^ p i x- 
het vtriim c.i (editio ua cantu; non eveih- Aqid.CJii^ 
(oboles pcEcat. Sole lcvjcet «cena r " OM ' 
auc tucaia tafiacincrisK> culoit dl ; au* 


y,Ut tuEin** -- ’ ~ . / C l^ 

vati diu $ ti(itu r n igrcd i cefu t S?h k> Meri j o- 
emet «efa£ta colore tuber. Ex cmnsroo 


erhi&utum ex paut noiu , at I Ba: m; *fi llx 
alliniationisdilbllatioitc ctiucunrur, ipe 

in Ita dia tiiaxiino m (B fl#h ^ Culita- 
niam item [anUimtunuir; Odoreacpotu 
amiiixliint, cttwimi caUd*&veheroe.i : 
ti-vv.ilciit iulvwfus dolorem cfllicum,al i;u- 
qucinfirmitaKSj, ex fiteidaintcmpci W, eoa 
contra pravum oris halitum. AquaUtnT* 





























































































f 


Tofisli 5 cyl*n 
SiJcliiFstilTi- 
iti unt Cina- 
imun icil* 


ftUfi 


fimnij qtix 
t% Jltdll 
r-.ir: Lm JfinO- 
debeor. 


zin*tbc[t» 

fcftna< 


OtfUjJa 4 JU 
;.il\ im , 


Cinnamomum & Zingiber. 


7 *- 

ftoilbus cinnamomi tnb i tur,qua* bonitate 
m inoi clh InfuUautem Sey 1 oti C inrtarao- 
mum pfteftannlfimfc elocat produciqibi pei 
fy !va$& f dtus a bu i vdan tcr ipargifUi. Ha uc- 
in traftu Ma labat vix ck dimi¬ 

dio com parari n o teft Scy l anne ca h re , q tiod 

& a rbore s h um ti i orC3 U m^cor i i cc lt al li u f e\ 

ac v k [ uf e hand p crii )dc cffi c&c i. I deo c al lue 
ex Scy Id rdpbcuu fupra kmctefBmatiodh 
vocatur hae CrWt 7 L de Mara > idclt» Calia 
^ylvdlris- Edkto r Nequi- eam uuLiilIta- 
11 iam ve hateaut ti m efl ,vcrfo m n i h i lo m i mi u 
ma^na copidexpoi tatur^utulo tamen Scy- 
Um em nam i: VtRegi idem ex bonainaki- 
q utre .ilia vectigal iit ; Cum in India ca&c 
Scy lana; quincalhis *o. aut do* paiduivei 
3; Rimatur } tum lyJ vdlns duntaxat jg> aut 
ti, valet*In Indiat 4 mc 3 eylanxticultvilbo 
inicribirur , j ujtia etiam nomineLilbcins 
vetftigal iblvitjijauit 16, mikefosinquiii- 
c dlum mdiftcrenti^flrmiationc , circa bo¬ 
nam aut deteriorem cadam. alia aromata 
iuisconlfemc rmombuf.CcCcmm tn India 
nihil navi imponitur*quodCochim Regi- 
ftro non lit imatum, urso nec fervi: Nata 
quae line alb i norain Lufitania reperiun tur,- 
Regi vehit i in fifei caukun commiila ce¬ 
dunt. lava: item intubecafiaitihabent, Se 
loca circa. MaJaccam / tenui taiften copia 
Scy lana; ex omni parte cedit* Lignum, 
uod igni ih nenda communiter per In¬ 
ui m u ih ip at ut j odore c i n nz ni ora u m x I i - 
quo repixientat, 

nnotatto D. Trf /ud 

Citjw calore adjicit j interiores omne s p Artet 
aperit er roboraf.ftrmgtt aliquantulum^ Hd- 
mxchttm confirta f, ac abi eo ne AImtemadyf* 
var t cum m e h ta t c adv erfm u en enu ape pat st r , 
cordi nocent X’afn potum eam aijaa pzih- 
gij & akfnthij matricem referat 3 ac 
ttw (laxum ftmms Gitxt. Adverf'm eat h arras 
csr difhiUtmict excerebro tn inferiores par¬ 
tes eadem pr&bdtuy. / fydropteos ac renum oh- 
ruratione Uberantes juva-L. Aepui 07 J ole st m 
excafm interiora partes phtrmrdm roborant 
captu nempex-ar,stomachum.& epar, 

CAPVT LXIY. 

Zingiber» 

P Er Indiam paffim Zingiber crcfcit, op¬ 
timum ac neeotiatiombus frequenti (fi¬ 
mum circa Malabar iuvtnitUr/otiharn ha¬ 
bet arundinis Belgicrc tenuiorisalcintdmc 
trium aut ouatuor palmorum. Radix dt 
quod Zingiber vocamus, Id viude plmu 
muta in India manducatur, in ladhicam, 
fed Se i ai e condimm j ac aceto quod illi 
Achar vocant, eo modo qui fupra, & circa 
pipeiyit alios fructus condimento hocpr$- 
pararos^clacus cft r Ckm carpi cur ac ficcatm 
annus fert ih Ianuiribm ac Decembrem 
m en fes i ucl mat s Huju imo d i au c em ea ex- 
liceat io dl T« ra figulioa^ingibct tegum, 


ut foramina impleamur, ac radix tecentior 
duret* Figubna enim vermes arcet noxi^ ^ 
quiefu eam perdeteut alias.Parvi fu mQ i3 .k v " 
en tali India, verum maxiitiS copia, verius 
R u b ni n i m a rc, Or m uiiu m, Pe dia A u- 

biani vdutur, in Luficaniam non Icb quoti 
v edura: pretium vix ferar* Ceterum mju 
buldam b.iliftaviis Indicarum navium 
uelicio Regio indultum eft, jam ulim ut 
I certos QusjkAios Zingiberis, abfq. tributo 
;u t fera ut, Id 0 m ne hoc cft q u od In dia e m ^ 
t it. Nam illud quo 1 Iifpam phirimum ut«- 
tur,cx Capito Viridi, SJ^Jjomar infula^R* 
iilu,S* Dominici mful.i*ac Mi (pania; India 
| advenit, (deo ex Lulicanoruni Itjdia parum 
zingiberis atifluity ob longitudine i cinctis, 
ae v edt u vx c ari Eatem, Hede ipfum ut cxKm 
Orientis merces bonitate praelter* Etiam 
facharo in BengaU zingiber coafeivaEuij 
optitntl tamen in Chirtaygtfftu probo,mag- 
noque laufu I udis; at Se iphs LufitanLs; xd 
I quos irem tranfmittirur. 

tsfwiotatiQ D , Paltid, 

Zmgiber ab Ar. i ka i n coi k, Psrfis rjr T'm* 
cis,Cjcugibit vocatstr i m tju(trana, DtCM : (f 
BengitU ctutmuiem vsnde Adrne , $ arijh- 
tisim Satie . m M a labar Imgp. fccausm $vt 
viridem Afalacm Alitia. 

Zingiber m modtun junci aquatici tm gl\- 
diolt exorefaty nigrius mmtn t caule mxm 
quatitor palmarum ahirudtrm . ac radiet pto- 
tcu .nou (ihptvtc r ut ab Amomo /MufttrA- 
, tum est, fed nec ita acinum * pr a forum tUM 
quod m Bacatm proventi t ob jkperabmfdan- 
tnm humorum- . 

'Radica kti m mhmtxi partes ccnfcivdm, 

4c altu htrbiftidmftent* t nant iacfttcjrm 
incept impleant,adjdHs olcQ^alc cy atmSul 
& cum carne ac pifcv decernuntur, 

Ztngtbcr in ommbm Jndstt heu erepit ) ft- 
ritur.ftiitplantatur: Nam quod sfonte nap- 
tffrjion ita probam esi, Optimum ac copiojijj:* 
nntm ex M.dabar proventi . ab Arahwgtm 
1 ac Perjts valde expetitum. Inde BtngxU [c* 
quem tam esi. Tertium lucum obtinetand 
'Dabul cy 'Bncatm nmutnt, ac umvcrfi Ittrv* 
ri ,f mstrtm ora, In deferto ac m tenori uret 
raro repentur. In S>Laurentii infula d 71 Ca¬ 
mero item habetur. Zingiber femter ,tluM 
johity dcdigejhvum vir tat em roborat. Sai i 
mttret quidum tlh obHrtt&iGUti alvi pti/iltt- 
tem adjiciunt, quod cnimdigcjhvam viftirttc 
juvet . fluxus qui ex cmdPhu/mmbw prave* 
mtm t fufpcndunrnr. Stomacho frtgtde C-1 b rfi 
adfint , ac ad v er / us n ebula f u culo rutn vrJ 
maga ifj } me dea n& gen eribus a dhibet h w 

CAPVT IXV. 

Caryophylloru. 

t 

Aiyoph i (i on apud Tuicas, PcrfiSj ^ 
bes s ac plurimos Indorum Czhflu:&■> 
nominatur. At in Moluccir infulis, qm : 
bus id aroma peculiare tantum eft Charrk, ' 

Moluc» 










































































































































































































































































CaryopJ.yllon, Kux h‘.j riflia & hkcii 

Moluccit: mfuln: numero 


CisyopbjUa 

linfli- 


S- computantur, 
iuo linea A-qiimotfziali, quas & anbh de- 

*b Caiyophyllun fl nhil 

ferunt, quod inde per orbem dilbabitui. 
Arbor Luiri fpeciem habet- Rores primum 
candidi, inde virides pulta ma mbn xe du¬ 
riores * in CaryopbyJJon delinunt:. Virides 
adhue am^niifimum fnpra cunctos odores 
odoLimeucum habenr.Caiy ophyllaaurem 
deni a maxime enoftuntur, magno numero 
decerpta Juvamur. Influe egj nIn eoior tum 
filffl-ivus, fumo deinde in nigredine com¬ 
pellitur. Caiyophylla qua: arbori adiment 
cnldori , in fcciueus itkjue anm tempus 
inacru i n Catyoplry11Qtirni no mine durant.. 
In locis quibus liat arbores crcfcunt, nuU 
luci gramen dt, omnis enim fliccus ad t.i 
de i' i v a tu r- Qu u d Iuli ra ] 11 v o t.i n r 

Belgic Rvmp.mt Caulis cll.quo Cary'ophylla 
;i r b u r i ad liarent, id p u ri m a nu cn m e a ry o- 
phyllis colligitur. Etenim iri MoIuccj: in¬ 
fulis catyopliylla nequaquam emundau- 
tmy raro autem in India, plurimumquc 
v en d u n ruj. cut n m a t re, pul v c re, ac cauli¬ 
bus. Qua: tamen in Eu ii tamam mittenda 
m cfTcfl- vcnhiLir,cx di lUngium cur. Calor huic aro- 
mati clientulis e!l&genuinus, lude cUfn 
i ii India emendatur» Ii vas aliquod cum 
aqua aut alio liquore adjkt ? ici omne intra 
duos dies, etiam aliquaterifis diffitum fri¬ 
ge 111 i (ic c i tatc c aryopi i y I loru m exhauri rar, 
ut fepentjmero experimentis comproba- 
wrn CiLt- tum dt. Eandem naturam feneum Chi no: 
riiclfr^ 0 habet. Nam Ji id atteri bus impolitum, 
aliquantulum a terra elevetur, tplaqttchu- 
m us a q u a c o n fpe rga rur, rn ad e f a£fco nui la- 
temjsknco, mane omnis humor iericum 
- invalent, fedula calliditate ludorum t qui 
hoc ia-pc modo i eri cum graviore pondere 
imbuunt, cum mrmfecus nutUis liquor 
apparear, A mari ad tormenti (quod nos 
Pajfum vOcirmiO jailum Gvryopbilii ar¬ 
bores diluta’ crelcuiit, Iponte iua, nulli 
cura aut plamatioueduuuum decerpturi m 
incola- dnur.tx.it purgant h.buis, Amant 
maie non magnopere vicinum, item ncc 
valdeixnowm. Etenim infulas ipfas occa¬ 
nit* fluctibus futs circUnd:u, Inaniti ma¬ 
gna fertilitate Caryophylk foliorum nu¬ 
merum facile ftiperant. Manu non colli- 
nmr , fed ad ramos alligatis funibus 
multavi avelluntur. Ideo Latiis graviter ar¬ 
boribus frnetus fequenti anno nullus ell, 
fpc in tertium proau&t. Albores albe ex 
deciduis Caryophyllis crcfcunt, irfcaffca- 
iuifii 


C*. 

J,--jfeiUotu* 


7 f 

dis robut alidiqne imtdecina’ ufti$. Cmyo- 
pliylla luuiicres Indorum h-equuiter man- 
duciHC , boni Jialitusgratn/ideiri Euiii.i- 
11 tx fttnni na: fac ere o cc r*p e ru n t.. Folia lau rt 
inllar liabcc. 

^fnnmam D. Ptihrd, 

C . i r y opb \ IU t y . v /j mbn s » a fetintar , cjtijC 
L,urr: m^wtitdiuwa ,tc formam haben; } foha 
et‘dCiii'ir.1 xmygdati aut filicis. 

Ai ni t as raw os. tc j a jit; t tv j jtdres m t n qxt 

inetwi fhiitxw quem CATjayhytiun vttewus 
triV'(In extremitate rumorum tref- 

UVd Wym, In tiffi fttM CidltUi & tjv 

cp;n. rindu iiccto &JkL mtdmmr> std-m 
ns-yftampaLut tiftiatmtatmt. Sii}ua 
ty>i£ exvind&Hs C&yaphjhs difittUr t ama ¬ 
tu admodum cfi odor *,, iiccov rubor At, Sed £? 
jttdirr m qu. (jalhco morbo laborant iXutrt - 

ttty Cayophyllts, jHuCt, nuce tJWprjhc^ 
& longo nigroqttc Pipere. Quidum pulvere 
CitfjQphylkrtim caput fpargutu } contra dolo* 
rei capitis ac gravedines, hepar Jhmndum 
& cor coujartdn :, dtgejUonm ^uuu, Vr& 
nam citant ac vmru jhtxstm f fiunt. Oculis 
adhtbtta vifxm roboratit.Eoru dntthm* tjlw~ 
tmreum Inthpou Venerii ufnm promovens, 

CAPVt LXVL 

■m 

tSAf.tcu, Nux flJAPyrtjhu . 

A Rbovnuctun Myt iit learum fciTixvPiri 
bve 1\: ifi c 11 pede m habet, niivqu&d 
gracilior fiEpocundis k oftendu foliis.Ban- 
da eam gignic j infula non ita longe i Mo- 
luccisiua. itcm&lavx mfiilit. Ex iisMa- 
laccam verfn sin Indiam ac C binum ddlix- 
bumur. Fru|hisjroriindis ac grandioribus 
Molufcis midbus adAmulacur j incus nux 
Myriftica lutei. I Ixc ligneo etiamnum coi- 
ncercgitutj m quo ipufolutavagatur, is 
tum flotcilve involucro uioniaiico , quod 
Mac in vocamus cingirttr, mox fu cadit 
A udus Peri ico exteriore forma perhmilij, 
in epulis ametmilimo odtue cum raimi- 
refeit e spe. citus, b faecaio confervaius 
per Indiam pillim diftrahicur, ac m Ln- 
11 r n ti i ;tm q it a n doq iiu c m i 11 i titu r j fed a ce¬ 
ro etiam falictis conditui. Nux cum m.i- 
Turekir; uygidanoie, priore cortice difrnp- 
ro, eum prodit, rubro cocc meo ve colore, 
quem intu f [furas Macis genuinumpul- 
chei liliioqUcundiElinioque adipedlu otLcn- 
tarqdena frudibus arbore. Ceterum rup¬ 
to cortice m a cis quandoque dilabi tur, ca 


hyllis crefcutu t uf cafta- cauU efl ob quam nuces abfque Mac i 
ncx,quain ciriifime ob imbrium abundan- fubinde proRcnt. Siccata mtee tlos abit 

-* 1 _-r , _ i . . 'I . .1 . I ■ . 


thttl quod lub jEquiuoftiali linea in fub- 
rum Molucc* ficus ire ■ ideo mtn ocio an¬ 
nos fruehim femur , dmatura: ufqite in 
ce n tu m. AS e ptem 1 > ri u f j ue i n Ia nu ad u m 
carpuntur. Viridia fac caro conlcrvata ac 
in condimentum quod sichar vocantre- 
dafta , ib Mdaccam Si ludiam mittun- 
m. Es ii fdein aqua colligi cui ad cor¬ 


ae ruber color in flavum illum igneum- 
ve d i Icadi c, quem nos In Mac i videmus. 
Ltfula! feraces hujus aromatis ut Dan¬ 
da , Sc cetera: Ia Lub res parim exiiluut. 
Eadem infamia Mohicca: laborant, inde 
exitiabilis opum cupido mukos mercato¬ 
res diverils morborum generibu.5 xblimnr, 
ac in periculo fas ejus plago: aegritudines 

G eonjicit. 


A^hH CE C&U 


AtllDlii Itf- 
ttfiicRfotma- 


Toima Watif. 


MolUcrar fia- 
fumfiULiisa 





















































































































































































fvfftHi'4. V>' 
i.,, HUtb. 


'■im, 


M vartus, 


v- f, 


. ■■■II 

conjicit. Nux myuftica ab incolis Bajula: 
apud quos plurimum creIck Putlu dicitur, 
!ivl ftos ipfc^ww# lull#, Dcdimw^ 

1 11 cii nucem j.tputTty nominant ro&ciu veio 

pvfilMz. 

m &4nwWw 'D- VulaL 

c P:f: 4 ){j$ns th'niu?n jrreljnbenr» c£ ,trfortt 
ex tj? tihttt nux A/jntfiicu ei m Muci ere} at . 
fikfi tjmcn brevmsbm m mundioribm.Con- 
tj u cjfiiti-s da fores mimas ac nervoru- vulcitt . 

Taneti MynfiiC& tribu* culltolts ternuur. 
p > 7« r im< 11! n crtu f eri a'Ileo L jttgl t H dt s . Et 
nutu; a (ffi refirut uc tenuem mticem ptvdtt, 
fi ) .■ rtt 'Cii ! ■ f ut i urie. t mb i ciU em y ts n <* i ha 

, l i acu dwturfive fias A //rrfliM, ud Cthoi ac 
fflcarciuie rftts tau? opere uti!;?. 1 ert ut cttllcolu 
dxriurtfc4ic hgmcn.pix c.mmt pxt.mme re 
p f; ■ 17t f ujt , tfi , udi q''ito,d tiig)uj'tf. I a i'micui 

j \4 y n dt t r. tm cfflfttict- 

i vit&u mnittro at' exttrtare carnee difrttp- 
tc „ Aluctt pftkhcirttm ut nMum calor emrit- 
rilit :, eodem y.m* ire fhtto A luas itafafiptrui 
ducit, a a* f simq ifc colore»/ tidtptjcit/tr. 

ejA l y > 'i;*' /■: t'f r hp iCX f f W «J f S - e J?J f. \jbt: U - 

nm/t irbhngtmij& nhnfi roitmdiitsgyeod vult- 
A if i fifwtm /tc pr*t fiunt > jj i m $tm hd be r W . 

j,y an, hx terebrum Mvfirr&ir , rtismoru 
vim iwttttit, iHradcha Cdivuw & robur ud- 
d/itii, wnryjit&res cxpefctttt** bonum huldam 
coni Unate t minum ar.tm ac pi.xsnn v inn* 

i 1 k ; ,1 r i); > j f /tlfM t n ) u/xm. i ■ id i 1 crjh o MH i. > 
jrtgtdt^Yet tnftrmtcaUSjCApi!is } CiPcercbt k h'o~ 
■mucln, epoti*& murta*. 

QUyJrt carnra pfrddicta vtti* valtdii» & 

fiichtis flf. 

^Citar opnma remedia infimitates bfa- 

m r id)i fitjAiA T , om- 

ittfjifL' pi ,tvtis humores 
bttt cxpnlfii. 


fotnu t 


c 


CAPVT LXVIL 

W- 

CdrPffnmuvu. 

Acdamoirio Indi multum ucu n tu r ad 
jcibomm appaLajCJiSjidcm boni balitu.s 
gi-atia dentibus crebro tc ru nt.T olli r quippe 
pavos ccrcbii humores,ac alia vitia, Cre- 
icit granorum vcltquomra tnodojfegopyri 
inftar,colore: tamen albo s ac in flavcmticiii 
inclinato, folliculis granorum fcgopyn ii- 
miiicudiBc, quibus u .aut ia.grina qbnti- 
nentur> ea Caidoroomi appcllationeveni- 
u n t- D U3t ejus i p t :c i.es, m ag n itudin e di Fc re- 
t.r- A MaUbaris Etremiily a Cufaratcis, Dc. 
caninis & Bengafenfib’1 is Hit * a Mauris in- 
icrcos dcgcmtbus IhLtchy vocatur. Ete¬ 
nim boc nUOinatis genus bafsVm per Indi¬ 
am divenditur, ac commerciis diitrahitur. 
Plurimum cit fcit Cakcuti &: Cananori in 
locis cradus Mal.ib.ir» ac m irifub lava. 
Ceterum c\ fiipradtctis partibus ad alias 
regiones cranfmtccituv; m Lu(!tamam taro 
■ di gravia nauli impendia, ni [i quod nant® 
lubuidc aliqutd fecum ferant» Qua: in In« 


Carildmomuni 5d Ln:CC3. 

dia cames ad csbos aptantur j cx Carda, 
momu addito demum comedunt un Odore 
etenim ac gultii pra-[\annllmul epulas adti- 
citjU rdiquod m India aroma» 

1 e dtnnotdUQ *iD, P#fad. 
tAviccntid Citrdmtom dum jfimti ponit. 
Vtum Sitccolaa qtfcbtr, id eft, majM CmM- 
mtwwM normmt ; alteram SaccoU.i ngnerj. 
mura (jrdammftJd m AditUbur EimdiiH 
voc 4 tur y m Scyhw Etxudfiy Bcngula.ijffihw* 
m /; J Decuti dliqmmdx Hd > mqttundo vm 
Eludi M M*mru u t men 3 £rb w tct cum p er In- 
A u m o m nti i d C D o re vq cum . jSr.ec a u ntupi^ 
if ( Dio fi artdi& Cudam .thsfifi {fiartktmnMM 
itrnomm quamvn (j dtiuts libro ?fim* 

phciur/iJh'dm t LArdumamt* non itu cuUdttTn 
tfc tti gruttife&am^iit&f odore» 

f ■ itjtd&to f t nk trt t u diti c *t d m ixtu , / - tmtu h r, no U 
urnis os mi m Indit Curd.imomp m^ptuqtum 
SMWcwtmt, 'I?toftortdt‘Spymo Idtro»^capite, 
Lr ( ssftnodtCitrdikmomtmUtedm, quod r.v (fio- 
mb ficu l\ . Irmcn uiCfi Eojph q ro affiertar, qmw- 
17 \u jiirahtt & IitdUtaletttifci dtcaf. Addti 
tumen eligendum tjft id quod phnttm fit , rfc 
!cusum jifidnwCy gnfiss urnarum* & captu (uo 
odore grurant. Iu e*u rcgwtm cx Jndm Cur* 
dum nmn vemr ex qntlnu fiwm ‘Dhfcmdet 
ditat, quod vero »et Lutum frutiumefit, net 
cupiit jruruns , vec u murum , nec uu aautrui 
nt Cu>yophylU- 

*Ji\iujjy (fiurdunmmt-sm oblongum trm - 
<ttiUrtfflqHi culleolum hubet 3 jwc fiUtcntua, 
tj m q fcvuh' rtfbru grunu continet#/ utiguLiu. 
t jAiirntt i terti t yiMigtelurim fi lUcti Ium bubti, 
dt'jhn dii tume b re v T £ oribus mi notibstffy g rumi, 
temd pcllimln tn 'medio cxificntcJAem triplex 
et!amnum efl t m m ntm edum>m j n imaM j. 

Stomacho virtute (itet c ut ores udfirt, cdmm 
digerit , tdpiris vptigwcs fidnt : cmv f BtttU 
ttem m(inducatur* ud cuptttt i bomucht d 

pititm ptirgntteman* 


i 


CAPVT LXVUX. 

Luctu. 

L Acen qua rn M a labare s ? B c l i g aUil K'S & ^ 

D ecan ini Ajjij» M .tu r ±LaC, Pqg nc nl es, aduupa 
apud quos oprima;commerciis didrahitui 
7 rcckgt o eant, c k Peg ua m S u m atisiin per¬ 
mutatione cum pipere advenit, Inde Ru¬ 
brum mare vadus m Perfiam & Arabiaiti 
mitritur 3 dt£ta ideo ab earundtm regionum 
incolis Loc Sur/tntii» id cR, Lacca Suniatr* 
quod Su macra ad cos veniat, ConiJtieU" 
dx au Siti Lacca: modus hic ctL In l^g^ c uvx- 
regito, alii fqtk locis in quibus Laeca ii c, w. 
formicx mmirnx alatx exiitunt, 
bores qua fetam prunorum fpccic {candunt, 
cx quibus certa gummi f pectes defluit, :d 
cxfugunr, & circa ramos perinde Laccam 
U r a p e s met, ac ce i u m d i ii n i s du nt. Rcp! cf°s 
poiTo ramos dcrruncam Domini, -ic boj 1 
hccshdosexponunt, uaioiutjs moviauiis 
& exemptis. Letet n ipfa arundinis Specte 

* appard' 








































































































































































































































































































Annii, & Ambarum 

«(prati Vermp & Jigm %bcnpti itliqmn- 
ruliim fubinde adhaeret. Eo vitio imam- 


i"-* 


tnpio- 

bnmr, ac pilr* 1 ignol* UI* insim qtkm 
ccdic. N:c fragmenta .ifpemantut, Ux iis 
quippe collidis ac . | nLXt 

Itus alind fit , bomr.uc tamen inhama 
Rudi^ criaro rium Z^«vi formicarum (ub- 
inde ala-, a>inpl editur > p Limum coi oie 
«itat fuligineo, pdft veto in orni* l-s colo¬ 


tes 


:i 


Imiorum (degenti sl ac arte 

dilblbuitur. 

A:.amati* D.lKilnd. 

Laecam a: pulverem redigunt ac hqi/efr- 
citm f*m omnigenos & qmfm coUrts admf- 
Cf n t\ m fjrttm, ntgrttnt.jin>um, virui an . ^c., lt- 
fjtn' ex ea baculos cfyifuum , quales nohjk in e 
venduntur ad figi flandi xjtuu 
Eadem lecticas exornant * ligno enim 
j gS” * qiiodpm illa machina, tjuascliuopegisin 
ufu politum ac rotatum di y Liceam cp\ti(- 
Yk coloris adbjbent,ac illinunt; ilk calore 
ligni a quem id crebri illi rotatione adi- 
pifeitur, Uqndada, eidem padim adimet, 
unguis em lime* Tum Ilvam i ne laxiore ali- 
ifvc fice is juncis poliunt, ita tit lignum 
prorlbs cqiiredmi^' nui Ii ex pitte apparear, 
f pecu I x iji(larnitidum,jncundi{ljmo adfpe- 
ctu, ac dnrauno donec lignum integram 
fit, modo elega» rem cui cenem habeat. Ar¬ 
ei uclioe modo in India kdes, cilb? . lellas, 
•a.iaque lignea init ruuntur. Singularis au- 
tem hoc m genero Chnicnfmtri induftria 
n o 11 nir, ilii men f iis, fd 1 as, e h ccas, e ap f ii 1.15 ? 
fci’iim,dc e. irapitigunt, 11 oftriomniuin ad- 
m i eat 1 o n e ad p r o d ig t of iu iq d n g e j 1 i i bg n a. 
Eidem Lacca argentum .omne implent, 
cultrorum ici beet capulos, quos cxuiull- 
cus ex argento faciant, intrariiim amem 
udicip^i -Laccaimpient. Magnaociiim [nd 1 fubrili- 
ea te au n u I os contSciunt, q u i ex aur i 1 n ai Ia 
iblidt apparent , cum meus tamen cavi 
La cca i m p I et i H111J d Irau dis vp qui i q u am 
dep reluende re u X11 HaH*igd na &: Ma Utba r, 
Lucti 1 q u oq ite m v e 11 i tu t> hei rari 0 r, i n a - 
ximaqus copia in regno Pegu& cft, mde 
pdllm per Inuii- nationes eram fertur. 


CAPVT LX1X. 

tsfwnljlvc Indigo. 

A AT; t !, a 1 1 ter I'nd ijgtf, Guiarattis, ( 7 , di, 
aliis AT/, magni pretii culor cil 3 Luli - 
unorum commerciis expetitus. In regno 
1 11 diaeCambapinaidmr fierb-tRofmaiiuo 
imi j S is, e a ut e ,r tene 11 evUe, I e d curae ibo 
te n p 0 r e dece t p 11 ur. Siccatur prun u m, poi l 
humore inquinatur, ac tunditur, &ivpc- 
du tum poli aliquot dies iiceaxione, pne- 
paratur m viijdcm fubnliorem itnprimis 
colorem - atticiudecatmloVcoloie cuicd- 
l it,quo ad nos delatus apparet, Melior au¬ 
rem ell eo, ii pubere elegant i ore teratur. 
Virtutem ejus flamma candeUexplorant, 
i 1 e n im po 11 mk i iiflstr re fu i v 1 tu e fu m j na m 


^nnj-i i ruet 
tit. 


tlitpj 

t^btlut. 


JsabetCGintTtendai]OTn?in,icd in arciia- mo¬ 
dum coactu5 pulvis reprobatusdl.Jtaaquat 
nijidtus natam Uvula em , merfus Jperui- 
iur. Cererum maxima idlumuionc carvo- 
pliyjlorilhi preciuin tam m India, quam 
Luilrania iupejat' jampridem annv :s loca^ 
tiouibus a rege coiidiiCLtur; Ne hia ne colo- 
retn tciiuae quis in I ndiaemat, aut iu LuiU 
Uniam uanfinjri.il. 

tsdnnv(itifo D. P,t!tfd. 

vA/nl jivr At! tefjte doyhjjimv Camcrit- 

nr>. (fui m bovts [uo hxpifmodi pUma* ha- 
Imt , gUsectf folus cttnjjncttsre . fimUmuhue 
euiadn.uL-, ejm herba ^ ijyu>n~- Barbam ■ fo 
vh nm mpa t! u, n tjf qxod u n 0ra a it qu. I n tn - 
ium fiuL> k 

CAPVT LXX. 

. . * f 

Ambitrum, Mufem , AigSUap ve Z deihmi ■ 

A Mbarumaliqui hntmam balenae, alii 

CKCtetm:ritum, alii bitumen aliquod, ■ 1 
ex fonte quopiam macis produebim defi- 
niunt. Verum ex balenis non provenire cx- 
peiiindma docent, multis ccenim m aliirf 
1 o e i s r e peri ri pol ler,p r,T i en i m e i re a B1 fc ay« 
litto ra , e in itura plurimarum b.da-narum 
inclyta, n u 11 6 tat n e n A m b.in qiiarft u, [ded 
ex fonte aliquo 5 auripfo maris fundo fuis 
locis glutinoio , haud inani argumento 
cvcdtttir fluere. Plurimum aurem inveni- y &1 
tnr j in tradtn 5 olFala;, ^Iqfasambitquse^ IBrsiJltu£ * 
MeI i n d:r, i.i v t A b ex ^ acci rea M al d i v& \ n - 
bilas v & CdmoVmenfe caput , Ij^cet raro.’ 

Sunt qui exiflimmir dic infularum aliquas, 
five rupium partes , quas mare undis redas 
11 abear, qux f libi 1 idc te trtpdbr um j m pe tu 
ave Ihmm r* Nam p art ibus lirp e n u n 1 er b ! 1 a- 
t.tt lo.aitt 11. imo50.Se 60.palmorum. h\ id- 
fetum aliquando integras repenti infu- 
Lis ex A m baro , quas cum repetere vellent 
illi qui antc;i naves oneraverant, nullas 
invenere. Anno ■millefimo , quingentd]- 
niO, quinquagdi itio qumto, apud Como- 
rmi caput reperta cfl pars Ambati triginta 
quintaEloriim , ac primus cjufdem inven¬ 
tor Picem opinaxus, rem magnis dignam 
opibus exigito pretio vendidit, qU.T poiiea 
dignitate materi^ agnita fuit. lude aliquan¬ 
do Ambarum cum cellis ac flere ore mari- 
narum navium in eo nidificantium mix¬ 
tum apparer. Ceterum emetici j coloris Ambnum -r. 
Ambato rriaximus honos e#, id albis ve- n:rcttwr,;: ’ 
n is difbnguuur. Eft fc nigrum Ambar: 
genus, vernm ^flimarione inferius, I J ro- vifttn^uir- 
batur aci eu Ire punito , ii oleum abutidan- tuuLie^gb' 1 - 
rinj> diluar. Ab Indis Satrapis , ac Regibus IUL ' 
v a Ide exp e r i t ui% in ciboiun? condi in e n ra. 

Venerem quoque adiuvat. Etiam mulca 
concinnant ex A m baro elegandum., ad- 
jtin&isMufci» Zibcxhr, ac Ucnzoini alio- 
rumqLic bcneolcntmm {pccimun condi¬ 
mentis. Ex his pilulas live globulos cpn- 
Ei e i ime t dictamjc^o argento ad odoros, 

G 5 qaos 




















































































































































76 


Benzoinutti 


niibs-imbidantes cli-cumfetunt. Sd.&di- \ 
Itmdi argcnrd cultrorum ac pugionum 
E^Arabno capuli, operibus iltuftribos» impleri hiCce 
cSegAniioi* at o ma ubus > apud I udos fumnia degam i i 
tl?IUX * nitent; h piircEitioiibus etenim &C Luh ca¬ 
nis hiqufmodi amlku expetuntur mag- 
iiopeiVjiummd ingeniorum Orientis com¬ 
mendatione. 

zsfnwtaiia D. PMtm. 
vZfmharum Latme t ylr.tbtcc siwl'a}\Ptck 
quadam cft /pecus{ttt > merito author mt) ex 
urus (fi nubas *i!w m man ca 'iftentibttt eje- 
thtm^fd Soh expofitttm m<& dmitnr, Htdui 
qttAt c P v m*n proveniunt. Amburam hoc ,tm> t- 
HttAttifft ■>&OtloftS, €*tptft AC C$Y YoboYiit y j\CC'Xt\ ff 
fif m * i'}ipt ffhtits humores digerit, omm 

Vittodc iHjr-hwi .idvti-fiuttr, £om:tuiU m irbv 
opprefios }tiY.i ! . contra dtftcltQiics ttmiHt ac 
fufiocAUmH ut en famptum , ac fnbjcdum 
pj‘‘obsttitr.. fu fumnki fcncbljttt vel maxime 
p rv de fi, c&Jtt i x . t ctmc i vt * frr?j tL t f pajft on et . 

Muliui ande Ahmfmr live MuTeus ex Chi na adven 11, 
Beiholi; ibi vulpeculis iimiles* aut cnreilis* 
ad necem vecbcuca:, ac plagis mollita: pu- 
trefcunr t cum carne pariter & f&igimit. 
Hx pelle u’j m lncoiie erumenulas eonbci- 
une, qua: illis undique cOMura vendantur, 
Vucie pondus fere ha bene 1 Lufitanis Pa 
f D1 dlto - Cercmm optimum ac pr*IUn- 
n ii i m u m M u fc i ge n tf s ex tdt it u lis noru i n 
animantium colligitur; alterum lic&no- 1 
mine Mafci proJtct * eandem tamen vi mi¬ 
tem non habet- Vndc Ghmcnfcs , omni 
in re ut iunt cbgamiffimi, ira & citime- 
nas has rotundas cefticul orum forni i effin¬ 
gunt, quo facilius ementifeiS imponant. 

AnimiTiftndr Animal lpiuin naturali inftin&u cum pre- 
!,i irniiu, rium Ecfticulonam litorum intelligat , dc 
f ug x .i I i as de fp eratis , co fde m d e n t i b u s ac 
niculLi avellit, & in lurtum vduc libertatis 
abjtdcdru occupato colieCHonc cefitaito- 
ram venatore , necem aliquando evadit. 
Multa Une vetfuria hoc odoramenti genus 
Clurae populi vendunt, Iccinora etenim 
boum Icti vaccarum, ficcata&coitmfaad- 
mifcent quibus mnfco imbutis crumenas 
impicant. Ea fraus cotidiano experimento 
Mi-fiodn Mufcus fi rem note corruptus 

dtfidcj tjuQ* (itjd: odoris expers crum<tnm.v eximirui:, ac 
muiio icpiie- Irl ra0 rtario tunditur minutas in partes, de¬ 
inde pueruli umn ai perfusae plu m bc^r oll^ 
sucinius , obturato probe oie, peiftinam 
odoris virtutem,fi niodo aliquisctiamnum 
vigor fubiir, adtpifcic u r, 

^AmmAtto L D. Palad. 
j$liitxiffom.Wt A-fnfcam tn.tftt cire* unt- 
bihcitm bcjhoU CPijufdam tuber n tnfLrr. /j 
jliVcdinc pjfUif apum tu est, cor tremulum as 

frigidum cttnfiriJtf, cjufcjHe cuntht vttia penu 

ac devoratus demit „ mjmUs ticuUrum albdt 
p:trg>tt, Yrith attos hin:idos txfsccat^tc ctpha- 
Izawex flegrj&ftte ofrorttoffl fdnatt* 

:c , bt , ha ub j. zsffg. i tilia i \ v e Z: bethftm plurini u m i ti 

^ i id ia t epe i i t m, in Dcn gali fc 11 icet.. Se d o b 


Gommi. 

ger-ck attes veterarorias 5 aefiatidultntaS, 
quibus ormra illud odoramentum, olei ac 
atenx admixtione adulterant, ad augen¬ 
dum pondus nequaquam tantopere expe* 
utur, Optitnum Ztbcthi genus ex Guinca 
advenit puldmtudmc & iynecrime exi¬ 
tu i u m. Nafdt u t cs fu do r c cattor u m, quos z^ u 
Alealhas, fcu Ziktftos ]iuneupanr,qui eti¬ 
am m has nofiras regiones & in Hifpaniam 
vivi deferuntur. Ha res cum nota iit,longi¬ 
ore explicatione nequaquam indiget* Ad 
cieteras ergo ipteies herba(que Inak per¬ 
gam us. 

<*sftmot/iTto D.'Fabd. 

Z \ /? ethim ttftfti t ur tn p ofi Y ? ■; vn bm an i maU 
rith cr h foetifth , cuj u-i r f ,J inde nomen catti 
Zibethwifttxsr ifiieUrif trsLtr, tu a f thunne 
Hi-tgonc vrilc fctiptkTft e\f cbnxi xmm kujm 
befiu gignitur j t%v Cui da htttmdsiqtte fn+ 
r. itita te . Zib ctho fi twMtctti mt< ii erum mga- 
tur j'*u\irt£U Hrangtifamnem mpcdtt.ac hi/t- 
dintm f a: trimarum c.ratat^ 


CAPVT LXXL 


Gumm. 

B EtiLmmm materiam hibet ibari myr- 
hsrqae fimilcm, at major js preriij quod 
ad multos medteina 1 ufus fei^iat, 

Pi nxointiM tttnirri am&nit&u o&ntk fiti, 
corroborat^ capit t & cerebrum. Capstu ;;tpcr~ 
fiunt humor %ts exficcat ,fenfwfitm a tuti ; m 
abfixffu morborum prodeA ac firvtf* 
ac ad p 1 1 arti m e x A v n b aro, al i i Ique m are- 
e iis odon ferarum confectionem, vakk ex-, 
petatur. Crdcitplumuum in Siuna regno 
i n i l i f u 1 a Su m an a > f av i 5 . ac reg i 0 n 1 bu s c i r ca 
Mal actam. Alt illima finit arbores, ramis 
ingenti craduudincrioliis qualia lurtonqm 
arbores habet, trunco vaflo cx quo gummi 
n iIl i tn r, quo d B enxjomnm v ocant, Arbores ' sii 
nondum plane adulte oprimum gummi 
reddunt, atto colote, ac iit avii fini o odore 
diciwrquc^ifMjwff elf, Iknxoi- 

nu m d OrU m, o b b e n co 1 e n t ia m. AI teru m 
ben^oinum Benjmn sipundoada vocata r, id 
clt|Benzoinurn amygdilorii, quod mixtum 
i it cum albi benzoini fragmentis, nigri, 
Ipccic amygdatonnn per medium rupto¬ 
rum. Huic tantam a-ftimiu io nem nojtrri- 
buu n r. Et en i m al bu tn ‘BcHx.oirtftW, cu m ex 
annofis arboribus coi lectum fstgkc eodem 
odore,nce virturccade Valct^fcd cum nigro 
mifcetur, qno facilius dtfhahi poflit. 
haec BenxMnu genera optima iunt, ac in 
Arabiam,Pediam , Ballagarraiu, &Lulita¬ 
niam cometciomm ufu dimitturur. Maxi¬ 
ma Bcnzo ini copia inSiana s dcMalaccatrt 
circa ciefeir quod in lavar ac Sumati® in' 
iulis nafiitur vilius eft, IncoU ioconirm 
in quibus nafeitur Cotmngtou vocanc,Mau- 
ri ac Arabes Lwani*vq > qiiafi Thus bvas 
Dec anim & Baltagartx homines Vdo* Pio- jl1 
limum truncos diifcomr, ut ita faciliore 

cutfu 

































































































































































































































































































































































IVia7uuj/z ^Jjuujas. Cajus lumbos , laijuas T ct Annauas . jwi I?l 
Xjrwiii Jiascun/ur, c/w/wiiitfs , ^imzzhtris, cujus c c&jri& 1 
myrta illic nvihtas T viva imaijo * 






































































































































































































































































































































































































Gembez. 


- 


‘3ajrhjfa £ f £)?i?tCohur\Jcc. 


5 *« fk m LuSen waGtn en Qer ficjfelid zyn m te eten iHjMmu . Cws , 

T m,m Amatas met fie Qcm&r em &r memchtc ittpvachjeaeht is 

ctnkijtptimjc uacrt (crvcujclyck ficjhcn cn wapcn ♦ 71 























'i'i 





m 











































































































































































































































































































































































































































































































































































































Fluis ^Myrha, Matula &Rhabarbirum 


curfa bcn*ornum dtluic.Pcr Indiam nego¬ 
tiationibus v.ildc expetitur, I nm odora¬ 
menta enim Indu- pntJhnuUiinuni clt,iti- 
pra eu j icta tii i r ris geti ur.i. 

CAPVT JLXXIL 
Thot (jr Myrha, 

v u n atj- np 1 Il5s m Arabianaicitur, ac Lovandkk 
i ■ Mjfii ur, itu r a ; ib A v icciina Con de r : G u mihi ge¬ 

nus eft , quod ex mineis arborum ut Ben- 
siomum tlu u. Optimum t-s arboribus, qu* 
in, montibus , rupibus &lap;dofis collibus 
ticfcunri provenit, unra copiauc& tu- 
vos inungant , loco picis. Inde m Indi¬ 
am s Cbinam almfquc regiones defertur 
vili pretio* 

motatio D. P&fsed, 

Thm duplex t'ft-lihnn , rotmUnm K rr jwt- 
wfkm . qmd oprtmtim esi , ac ma[culum voca¬ 
tur , alte ru m n ig rttm , id fu mtg . t 1 ion es t 4 ut uni 
probi 1 r tim, n ttli. t ma jore dtgntta t e . ht J ft du i & 
Apifd noffros , coiitru flexum ventris jhxs rc- 
mcdin m vi l , e t ii iw a d )■ er fm c t ipt us m u > baj . 
e At ha rru j, h /'br m er vomi tu» j, , i j; mtt 
Iputffm r ^/eer* dtjjtpar, recepti dq ne Qp 

f)ingmnc Ut liantia vsdnetu fintft** 

M y t h 1 1 u de .1 r u m lingua BoU ■ eod e m m a - 
,?^d. utli,c do ejuo Jknzoiimra & Thus nafeitur- lix 
Arabia ia-liet advenit, icd pJunmamepis 
copiam Abvfliiioium live Pi^ibiicrilohan- 
nis terra i n tortor mittit, 1 uter Mo l iam bk- 
quam Se mare Rubrum pohta,unde ad aliis' 
reg ion t l a n f m m 1 e u r* 

fnn et tftt 0 D . *I**t (ad. 

e Jft l y rh,! admedeu-nam Htihs esi, in ntdi- 
\ibm titandtf , ac pam* hem tu tujft invete¬ 
ra m jfik xh vtn £ris,*tC dyfin r eri. t, 


CAPVT. LXXIIL 

tJTlCMWa & 'Jtyubarbaritfrt-. 

M Annam Arabia; ac Perii* regiones 
mu tusu, plurimam tamen ejus eo 
piavn provincia Tatt.u i x Vfbek,t , pofi Pet- 


77 


'lini-,] lindo. 


*Sw fpt 


iitj. 


Jiam fita.Vitris mduia diili.dmui,amygda¬ 
larum [accaro conditarum magnitudine, 
nulkVal i ;I * e e aa forma, quod paicttulaiim 
ac minutati m habeatur; colote albo eit, .uf 
faecati gtiftu, ad favi ut que duicedmcm. 
J Cereafl aut Xtrfcft Per (x vocau^id dt,lac 
arboru m jnam ros t it qui in ai bores de ften- 
ditjcque ramis dependens; ut tempore hy- 
berno e tedis aquarum congelatarum iti- 
Coll igitur mox ac ia virrejs calicibus 
in Indiam'aiiaq ne loca defertur. A medicis 
enim ad purgationes corporum expetitur* 
Aliud Maii n * genus eft quod 
aut Trngtbijft indigi tat f ld cxalijsfruclibirs 
hciblfqtie colligiuir forma can.ilnni ferni- 
n i s tn aj ore t am cil, f e u fla ei m p 1 oll a r, eo 1 o - 
requerubtofru rofaceo agitofcitnr, Qui¬ 
dam hujufmodi mannam circa tiiipcum 
mgumminafa putam, OrmuuiiSt fnPfi- 


1 {tbibtib.irft 


llt inter medicamenta purgantia locum 
habet i ab indis non perinde, ut prior dia 
ipedeidiligitur. Veium c>; tiivaia ab his 
manii* fpecies cum foliis iptis admistis^ 
majoribus panibus ^ fimi lis mami-i Ca- 
labnii', per fiallbram ex Pei fla , Oirnutmm 
de iri ludiam ttdvehitur* Ha pretio eaaeri 
manna: genera Jiipcrat. Manna ibbinde &c 
utribus T quibus in Tureia j-l Perfia utim- 
tui., advenit j liquida, colore albo, fipore 
cum Urpradiitis nu n na; fpecieb lis eodem, 

/itniliq uc ad p ur ga rioucs al iaq ue rem e dia 
virtute* 

Amtamio D. C Paliti. 
t d^Canm whram Umur purgati mingat 
ac mtmttt feritatem gttutms , pelhm & 
stomachi. Stftrft-- vefhttgmt. Vcwm qusd 
languide purger , qtt* thyma ane 

) {apo mtgcHL -; Ch>iLj vnUdi-s i a mixta p/ff- 
gMiQftihui prrfthoYe operatione agit, al> amx- 
tunu htkedm&ftu natura omnino wnmo- 
dttrtt. 

Ceterum de Manna paucis tus contentus 
etOjCum non eam lingulari commercio ce¬ 
lebretur, At quia de purgantibus fermoeft 
haud abfurdum forrt opinor, ll aliquid de CJS Cl . ll3a 
R h a bar b j to ra d i ce ad d i u e 1 i 1 n. L) ce t a 111 e m ndo 

ea nulla remore fcientla ddcnbi poiEt, J&tv ^ 
in e re icendi ratione. Cojnpcimm tamen 
eft in Cdurae regni interioribus duncaxaE 
emifcj. Per provinciam'Tartari* *Vjbcham y 
qua: CHin* finitima Indiam ac Perdam 
pmt'si i, O nuntium advebiuir, atque inde 
lji Indum licet mari aliquando adfeunir. 

Verum eaqu.T ter 1,1 venu optmucit. Om¬ 
nes em m h crba; a d m fdctf tua m per 11 n en - 
tes navigio athita-.cornijnioiicm ac putre¬ 
dinem aliquam facile conti ah unt - t Ideo, 
rcrieRn ninecc per Turciam Veneti Rha- AUtik- h?i- 
barbarum , Ibnia Lulitania’ Khabarba* baqupnav!- 

1 I L liusifdlUHIUt 

rmii , pretii utajons ac nieJiun Oonl.ratc f iak tCSt , J[p . 
luibcut, qui deinde illud ad noftros ufits tEunc « i u J4I- 
dtfpngunr. Sed ik Luhtanis talium te- UJl “ 
nue fludium cfl. Contenti llh ciitis mci- 
cibus , hujuf modi curioliraces non cu¬ 
ram. , Veueeorumque commerciis facile 
permittunt. 

CAPVT LXXIV. 

Sandah Itguttm. 

, * 

S A n dalorti m 11 s 1 fu n r gener a. V n u m a U 
tsp m, alrcuiin fl a v u m, te 11 i u m ru b 1 u m * 
Albiim > flAvtmii,|c a \$3 pedhandllimum, Sjb(!i3J . 
ex InfttiaTympradtoiiir.qiwUvis ad.jaccr, ‘ 
Iiiregr* hic albi, flavi que Samkfi liivsc yi.- 
fu 11 tu r, tVe quciui q ue hinc eu m n 1 e re 1 o pei 
tutam Indiam di lirabuntur, Saudaktm ru¬ 
brum m tiailii ChorvftfAftdel , 4 k Pattajie- intfgi^fylvis 
Tl , >L , t m Pegux terta i ere crcfdt. Arbores squali, 
nue) pene Ii ini lus. ium , ac frudum quen- 
darn ceraforam inftai Utfbcnr, viridem pri¬ 
mum eoiore i poli modum nigrum , mWo 
t ,1 men g u Ei u a u 1 u fu 3 q u d d liat im d ec 1 dat, 

G i Liguiuii 































































































































Sandalum, Lignum SerpentumA Lignum Aloes 


fnft -jeriu C-X 


78 

Lignum duntixat ipfum mprerioeft.Id ;ib 
MCoilS locoiuttl, Lll quibus lUlcitUr Uiatf- 
danacost iitucur i Decanum, Gu Liratus, 
CanaimiSjalufque Indis &Wr«M['W» 
bus & Palis Srf*fc&/,tmdc & Luiicanb 
<^/4, Flavum albumque Sandalum 111 Imliu 
v.ildc experitur, ab ludis, Mauris, Inditis tt, 
gentiUbus*Pmfunthoc ipii,ac tundunt, u» 
m pultem redactum ungucti mott: ad cpr~ 
pons inun&iones krviat. Refrigerat ete- 
nkm corpus & Ium ludi aliis odoramentis 
a natura conciliari* Rubri iundal 1 apud lu¬ 
dos exiguus e It ufus. Valet comta Fervida 
febresjUngimccnitn co arterias,tempori ac 
frontem. Ad aliis regiones magna topia 
transfertur,quod Ium mi iit Mederi na ullis 
fit. Indi ex eodem ligno idola,live 
fabricant, ut pretium illis mapis iit- 
csftwataito /G/W. 

AOdfP? t flabam, JSvtf ptfdSfe/Few* 

rfpjfd JflW :J» «/# 

enarra jirvu&tf capti k* 

tlnjrtfptodi cuit£i*t bgna jh&Vtj a: bt 1 rabr^pu e 
SandAt, adverfm caltcLa film probantor, 
CQttttffi & kattjU ■ 'Trdtt rt* fotidafa non tan- 
mm conprtant t VtrUfn ttsant exhilarant: cor t 

m:fient ftr Aco egttgA probttatt mcdtcatntttft 
tateris cor roborantibus renteditf , contt* 

h ttjttfr 7; odtfttij KJ confiet an tu r . 

CAPVT LXXV, . 

<Palo de Obrafiive tignum. Snytnimu 
Ignum Serpentum plurimum eft ist 


■ aiiim Ser- | , S nuiri omjpwiM*”' pi 

JLSeylaniinfuU, humili arbore, Cum ra¬ 
dice lignum id, quod Scpemuro vocamus, 
conftcc. Colore albo ad flivedinem ali¬ 
quantulum pertinet, durum ac guilu aroru 
tum , magni mlndiaufus. Conficitur ut 
fandalum cum aqua & vino,atque epotum 
eo modo valet idvcrfus febres ferventes , fi 
' < ■ mu uftciailtiaabfomimr admixta aqua, Ete¬ 
nim contra venena omnia aliolq. morbos, 
paflionem iliacam, lumbricos, cfftcralque 
corporis corruptiones pollet, preccipai vir- 
eu te idverfu s rivor ius ftfpemum, md&Sc 
nom(Sntraxtt.Monftravit hujus lignteflica- 
Wfljifttaiapcf e tam Indis primum bdlsota Qxtl ilvc Qtn- 
■"* ■' ^ p rU , quam VI Ve r ra T form a multi ad mures 

itjdm. gliidque profligandos, etiam ad delicias 
Habent* Huic naturali fimukicc cum fer- 
peruibus magnum certamen cft, idc&quc 
UfactebiAad ligni hujus (quod in Seyhn, 
ubt h^beftiolse mult*degunt, plurimum 
eft j rtlcdtcmam, certiflimo contra morius 
venenoCbs rtmediq, accurrit, Inde* radia 
tanta arftnniuo, ac m commerciis um in¬ 
gens pretium, 

Cf.trCtw ab horto triplicem bttjw ligni na- 
tnr.it?} defer ibit q#t/n ddtrt pot$. 

esfnKotittiO JD. 'P&ltid* 

*Dkpfox Serpent m?ml* lignum xpnd mt vi¬ 
de.t i. *Vmtm tj ho d htc a f olmnnt Rugent dt- 
fcriiitm } linfttmt arbori i mkco 4 album. ^ 


Btiftu m^rtm, rudi cinerxUqtee mtkt con- 
7 ,. Urnt.AUmm mihi Htjpxh rmftt tnuhnffi- 
mti 'Dollor Smtw de TQV*r , quod hrachn 
crxjfttNdine, comet ttftum tjl ul^uantHlum 
rtjJmorco, acvmAio ferpentu mjUr, inmr- 
ftm ttmattam &gtjlH Amarum* 

CAPVT LXXV h 

&i gmm Calamba } ahtht Lignum Alns, 

L ignum Aloes,quod in India CaUrtiba, 

iiVe 'TaIo d’j4gm&* vocatur maxime in %Ua;» 
Malaoia^n Fu USu macra,Cambaja t &Siana 
vicinilquclocis invenittir. Arbores oliva^ 
mm forma fu ut,licet maeres j detruncat* 

non ita bene olent,propter viriditatem im- 

mmua. Siccitate et em melior odor trcfcit* 
Medulla ipfa odore pipilat ac differenter 
hibctar 3 noverim tque Indi fubriliflimcdif- ^ 
crimen. Optimum Caltha -vocatur; Ucc- 
rum Pah dshsniU. Probatur autem 
Acre , venarum mg^atum dirtindtionc, ac ex¬ 
olei maiore fluxu, qui ad ignem exanima 

tur, craflitic item &C magmtudine, Exus 
qualitatibus virtutes aibmantur. Ex hoc 
ligno pretioii multa fiunt , fmguJari ac 
commodiiiimo odore, unde & Calani bam 
aurum & argentum contra non caram ha> 
bent, Poif CaUmbam dignatione TaIo 
d'AgmUa fnccedit j Eft & aha ejus fpccics 
Agmilz br*v* , id cfl, fylveftxbt nomine, 
magno irem m ptccio^quodlndi fatrapls d; 
fac 1 edo t i bus inde rogum defun£Us ibuanq 
pari honore, quo apud nos marmorea fc’ 

pulchra celebratur. Verdm cum fupradifto 

AgmlU ligno, five (ktamka comparan ne¬ 
quaquam poteft.Sylvefliis Agkiilti plutm^ 
in StiUna iniula ctefeit & in traftu Qwo- 
mandet. Optitn£ autem iiotx Cfthwtba t iu:sa 
ea Aguilla de qua iupva, circa Malae ea m 
nafcuur. Ex hoc ligno procatorios globu¬ 
los roHrionim nomine notos, ac Ciuciir 
imagines conficiunt, maximo pretio quod 
fanc haud vanum cfh Cacer a etenim ligna 
odore fupcrai, aliis regionibus haudoui- 
qukin commune, 

t r Annotatt& Pnhtd. 

Ligutiin Aloes, \Ag aHochttm Avio , aliter 
Pdradiji hgnH t Arabtei AgAttgen iy Hattd p 
inc&Ui GkfirAtU 0 - Dtcun '~Od , in Adalaccs 
Cjarro^ps t murtiA-t r faUmha metator. 

Hhjm hgtu tntfluit sftcaet hdbeo i aiM&toat 

0 mnes odo n 7 variora s & moenia j a s , ftngtt t* 
dmt plenas d en fis adh^c er crafiis* Lfiwtn 
hoc hanfium fannm halmm tonabat) fongtt* 
dnmttt?n (fr humtdnm ilQTBachfrffltfttt tw m 
t'cfpmt jifVat, itim prodefi tis qfflhtH debilejt~ 
t**r tfi.ac dyfenuYhs & pleWindc iabwttb^ 

CAPVT LXXVIL 
‘Rgdix China. 

A Nno primum mille fimo, quingentf- 
fiino, nigefiluo quinto Cfdna radia 

gentiP^ 


































































































































































































China 

icnubus 1 ndix innotuit,ignoc-iaiue, (jaj d 
ium morbus ille qtiem iliqtundo CjJH- 
c um, aUq uando Nex^olicanu m; f u b i ndi 
,fp Vehunt,opumMndiaim [quudui India 
Sss* vislgiris fit accpiodammodiV patnusj vo¬ 
camus , remedio ex Gvajf^ano tigno cura- 
b.uardlludcxHifpinuELim ludia allatum, 
aumm contra non caium erat, at radicis 
hujus fucccilionc cviluk* VtCluiurum re- 
'“"rSnt aioui morbiis idem imivcrfaiis ac verruca- 
IC f us di , iti divi tue providenti, x munere re¬ 
medium item in promptu habetur. Idcirco 
leviter m dum hoc indigens: adii m an t 3 IV 
curi ob prefentem medecmirn, Neque pu^ 
dori dl quater aut quinquies laborallc, 
Quiitimo f.xciUon ratione ac methodo eu-: 
ritur 3 cum alii morbi pe* hoc ancipi res ac 
difficiliores hur. lana ipla radicis vilitas 
maximi, cnin ihitdauvo dimidio , Eu li ta¬ 
xici moneri fefqui-Tdftoni pretio pondo 
csnatur. jEgri ceicnina hoc modo radice 
^utuntur. Iii parces minutas ac rotundas 
pjciynh fc indunt eam ,ad u ne ix p o n du $, de i nde ad - 
hi bkis q uacuor aq u«j amp ho t is dec o q u u n r j 
ut aquar dimidium coniumpturn appueit, 

Ea cotidie deco&io recens novatui . Prstci 
hanc aquam nihil bibunt* Cibus tantum 
cftbilcodtus panis, cum pullis galli si arum 
aiatis * ab (que adipe, Tale, aut alio condi¬ 
menti genere. Uk pmidcnt.Csena vero pane 
tollo cum meile (ii ica videndi 3 oiplenda 
c[L Cererum Ungulis diebus jrfi vdfamen- 
t jsac lira gulis, ad iudorem decumbunt, 

* cumque phf horam mt fcfqiiuhoi3.ro es- 
n rt njimt* Trigintapei dies victus lmjus ra¬ 
tio continuata prodeft. Imprimis veto aeris 
cavendi feiriius j tcftis ioilicite epire ac 
auribus domum interdicto cgrciTu culto- 
diunt.acquc ab omni re Venera iludiose ah- 
Sinent, Hoc modb praifcus remedium acte- 
iit , quod dolorum ptrwus ac membra, 
m aioi c a cc effi em e p ei tn u m exp orat \i t,d iiu- 

pati vi medicamenti per euntia corpons 
aw int0 Hujiifmodi dolorum afgtr* punctiones, 
«parcae- ufquc ad 11 . aut a;, dio merefcurit ? quo 
■" rtJ tempore bona omnino fp« inculcari Egris 
debet, quippepoScum terminum mitiga¬ 
ris aculeis iubiat^nesfgrkudims ima, re¬ 
deunt? pnSino aruium vigore^ completa 
[ intm reliquos quinque dio ftnitacis mtc- 

giirate : ut nullum amplius morbi velbg - 
um apparear. Sed Ch in* dccodtum 

ftomachl appedtum valide acuar, cavenda 
tamen di ©miris ingluvies, ac arcte .eivan- 
dadiecs ratfc. Ea etenim ii dici umus.imo 
Jtonx: inccmpcranfta circa cibum mtermir- 
tererur, malum repetitis a prmcipio rcmc-j 
diis hauddubiecuiandum cikt. Invctcian 
maxime morbi, aut in fcrvibil* pr.x- 

fidio facik ditantur. Humores erum tum 
«nodici ftnt. Poli^o.dies dcfcnptxhujus 
^ CUtx alius cnanmum potus vitabitur, ideo 
frarmenta radias dvco&x> p«uncias Jam 
Mtu ferfum fuLvaca. repetuntur, ac «W«? , 


Hadix. 


79 


. . i t 4 * ■ ■' * 1 L . 

iiiolUadpotum deium excoquuntur. Ve¬ 
rum ea decorio nulla confumprionc, uc 
pnov tiij Sed dumixar Simplex adhibccur. 
illa cum ^g.aur p, fequemibus dtebus po- 
rucontinuitui;, Itdula k piidbus, boum, 
vaccu, porcorumque eam ibus,al ufquc gra¬ 
vioribus e i b i y abftidciKia** Ium perrecta 
C micas ablque ulla remedii fraude con(d- 
iU^bitur s ac exinde piulatlm ad promifcuqs 
cibos xger Cc inclinat. Verum 6c 30.priori¬ 
bus curi diebus eUpiis, liberior prodeundi 
evKa domum facultas indulgctui , cutn 
cautela tamen. Sudorem adbxc non .1111- 
plitis exigunt* Enim vero ad majorem fxh- 
ciorernq. remediiopet-irionem 3 acfiimana 
fiiii', itis ie!t 111 rationem primo curationis 
tempore, ooipus purgabitur, repetito irem 
poft quauiordcdm . ac demtim poil 30^ 
dies purgatorie pharmaco, h^uc mille ex- 
per tnl Cutis cognitum eil , priitmus vigor 
redit* Cetn-unVcontra hoc malum Cbma: 
radix nontantftipvalet, vcriim et:ani ad- 
verfus podagram, fetedeum, triembraque 

(rigore ac horrore correpta, expeti [i ideo i 
Carolo Qdinto Cati are. Eadem prqtnilcuc 

omnibus anni teporibus nequaquam pro¬ 
ba id r, Offendit enim ob calorem alHva 
te m peltate quando SclCattfm > fervidum 
fydns habet 7 ut & hyhemo > proptei fngUs. 

Veris liipmnique temporibus ammmodo 
y;det, ^onflio tamen medici,ac bono circa 
laborantium regioncique 

i pias intuitu* Hoc modo Vcitctcus in India 
moi-bds ctlracun At in Cbina* h igidiore 
tcna, 5 ac pene ciim noto regionibus 1^- 
dem cadi plaga : idem decodum uncus 
du abas au t fe te U ne 1 :1 tadi c 1 s 1 n 4, p no r 1 s 

' aiieci u r, ut du a: tere ix aqux pa r ccs eo s ] i u - 
manettr, qu x ratio Indis |bfervorem regi¬ 
onis quam habitant, noceret, Etenim pu- 
(tffima circa morbum ac aegrotantis pedo- 
jum noraefi Qutbu- malum non pennae 

vehemens fltiiradieis minore quantitate* 
ic deco&a nem limilitnr valido juvantur. 
Adolrfce-mibus decoctu gravius necd:an¬ 
um dhob humomrn abundamtm:.\ato- ^ ^ 

fcs ac nullo malo prclh/i hac radice ucan- 
m i tnevuwmbonom,im6carh«ii tjj&m * 
confumujit Qui autem fupra modum eam 
adhibcn^ecor ac pulmones drtelb >m - 
v ore du m e 1 e, ceu m p e ti 11 ou s □ n 1 v e rumpi r 

coipupullulis,ac vumicis,miiilarc' malo 
mderenus - quod deinde inapubus reme¬ 
diis ac difficultate vehem e 11U ore cuian- 

dum fit. H*C de Chm* radice decoCbq.u- 
tione breviat refate volui, ar )Ums % ucv s 
at modus innotefeeree, pwaio emura m.- 
finilam mali vim tam facili icmedio^cuju* 
dcfpcrltidne multi aut vitam ipiam anni- 
iutl f ; aut eandem magms doloribus, ac 
«avibus panis confcttait. traulcgetunt, 

Aitverfiis ulcera itrm excolem morbo »a- ch5jia ^. 

Smi S gjgg a»-#» 

veri 1 ad icis feoMt«« P undtct ' 


* 




















































































































































































OpJ^fir, 


Qtifd fit* 


JH 

fibilij. 


Ifimi ur.e vc- 
C 1 CI 31 > i „ 



Opium & Bangua. 


i n t cn o : c, ac n o d o nt m n r i trite. Quae ru bc r 
deterior cft. Albor iphi m modum Iptxiat 
e.xaefck, item iximxi aucquaEUorparmo- 
mmaltitudine» In radieu remedium liipr.i 
l.uid-.mim cft; Viridis etiammtm crird.ito- 
medtUH', decochque ladiari Arundinis gu¬ 
ttum habefj non tamen tanta dulcedine. 
Arbor raris foliis frondet , m.ih medica: 
pullulantibus foliis haud abi j milibus, Iu 
Chi na dieitUiyic ex ccfiti tuori iis 

Chinenfium aefccpimuj. Atque hac lra£tc- 
nus diCtu fnfhcKintdeChimt radice, & re¬ 
gione in qua dantaxat trefert in uomi- 
riasxq Qua rellatu medicis peritioi ibus pa ^ 
mittimus. 

csfinm tuti & D. 'Pala d. 

Chtm radix apud tM^ypms w ufu phm 
est, tim fumum adverft^ fcalncm Inditam, 
verum or ait.t4p r. e vas adfi eho}} a , aimp rtrms 
autem in u< qust tabem ac mactem concitant 
probatur: tstm etemm radicem tu gallinarum 
jufcala coluum ; ac aliquot diebus ^ t^ris pro¬ 
pina?: l. , qmbm mdtpinguedo ac colum bom- 
tat conciliatur. 

Cinna raMx exfiecat admodum 3 fu dor em 
expellit , corruptivi reftjht. jecur roborat*, 
aquam inter tutem ea mu , ac prava ulcera, 
fcaburm 0 lepram. Fener ea lt*e correpti <pro- 
deft , Ta b idos canfirtat.ac lienis p r. t v os era fiofiL 
humorss mwmi. 


tcfque laborum ne moleftianim , nicmi s 
corporilquc mergunt, plurimi vaoidlibu 
dimsgratia appetunt. Seminis ccamnflj. 
m en diiinas l u (pd udi t, I n dia: i u uJ ient m ex, 
pe ti 1 a de Icctat i mictilibus eodem momen* 
u.i naturarum cucurms gradili smis elt. Qm , 
impeniius id fumutic paulatim in impo. 
rcnriani ac tlertiiutau abeunt s cxarelbentc 
pe n it u s feni i n e dt e & ludi i p i i t c i lamtu, s *- 
i rapa-ideo eo exigriu uruntur, iiipntdtffca 
umuni ad res expetiti dficacbu 
nsfmiotano JK 'PaJttd. 

Opium (i:cat< cfi wp** papavent , dupha 
jfcac. Prior qux ex plus c_r bulbus parve* c . v - 
prtmttttr tjrtcifqmj Meconum dtcimpilitra 
qttee ex builns fimi leviter dtjajjis.en opii jii 
MMitn- venit,Opnmnmgranus cfi . iirotfiw, 
firmum,guslit amarum, ac odorefiponjcrm] 
quod m aqua fhctlttcr rcfolvnm\mollc.. dbm, 
•in e n ud pii*'/';/ > r i A f r tjh t e mtu cup am ac t <a- 
isdie ptji mapnstudiuc comedunt y mifemni 
CoiiGiliandt gratia , fld firmarnU mnm. Eis- 
>uw bdlatun cumprimis appetunt r quid (p 
cordis multum addi perjnajhm habeam, 

1 1 1 que j omn i . t excita n s tmag mibsss ptsU l >■, { - 
rum multtrum tmynetmltnu. At aj>pant m 
qut cotidiano id ufu manducant fomudcntQs 
Cr marcidus txijhreju verbis ac opcribra ca- 
cillanusjfi ad res agemus mmtfc idonei flm 


CAPVT LXXIIXh 

zAmfmi ahter Opium. 

A Affio^ LhCiu^k, Mauris, Indjj, ac 
Aarbia; 6m i n i bus dtptjfio?L; dicitur, 
Lauru5 vero Opium, ex Cairoifigypn ? & 
Adena cradlti Arabia-, ac maris Rubvi extre- 
mica te o 1 1 m Lu l i ta n i s iu h jeda ad ve n i r,i > I 
i i tam e n ex Cam feja &; Deean, Quod 

ex C’ .i j ro ad fenu r a I bet at A Sccerq v o r. n u r, 
quod Adeu mitttr, alifqne loci ad maris 
Rubri oibiLuu lugminCedummdC Cam- 
autem & Dcainx opii; mollius dr, ac 
lofacci coloris, Cetenim hicco papaveris 
quodam conflat, girnirnofa leruaqtie m.i- 
tene, quatcxco'fluit,icifflooibus,EM ojb: 
ciuiquL' uenvata. Indi multum eo uru utut., 
noimnanmveru Malavares ? .ut quos ina^ni 
i qommcrcu vite ex Cambaja defemtr. Cou- 
liieti eo uri pbjt cocridic id fu mere debem, » 
alias mortem obitut] cxliccatis medullis, 
riLuhrlm aurem quiiifurnefumqucindu- 
unr, indeconiiienidinis vi invaldcentcao* 
aut grana ad pondus indies devotant 
irm-um ibctic - fr quinque quatuurve dies 
huc opisulupolbuodum jinc, mors cena 
icqtritm. Qui icem,ruilia tonfuemdinis ha 
cilitan. immutata natura id ifatim eodem 
pondere,quo adi uen dcglutiunt, hi^- fy nU 3 
item pu-Jto clb. Vehe ni quippe vim aliquam 
mihi iiielieperfuadeo, iianrquicoumntur 
vHut dormi cites incedunt. Ideo mulqeius 
ddumprmiH* atroces ammi curas 4 anxie ca^ 


CAPVT LXXIX. 

Hamata, 

O 

I Ndis irem cibus vulgaris Ktm;^ cft ta- 
dem virtute qua opium ? va|ida*Sci nyi cft 
canabmo temiui pedliriilc; 3 exiguius [anie:; 
necpeiindealbum. PUnta quoqueCdnabi-QniaaE- 
comparari pcrdl ? qu;t r.imcn corticem uoji 
h abeat, ad funes auc alia ti e lieni. Indi folia 
&c femen ipfum eumednut y appetitus ' ut 
ajunt; parandi g rari a, verius autem explen¬ 
dis muliero dcftderiis* Promi Rue in nhaj- ^.cb 
macopio; uni ofKeinisproftatj cum IcLo- 
mm Bangua:pulvere^mixtum iemci^.idp 
<fta v nidi A i ce e .1 ad e o ne i 1 1 ;* uda m e br i eu» 
tem, ctim mentis quadam peregi i natione, 
Quidam nue m m y j ifl j ea s ad m i ice n t, item 
maejn eidem ad ebrietates potentia, Aid 
potennores Se opulenti camphoram, mut 
a[m t caiyopliyJlA&opiUm juiigunr 3 qui 
1 e i S ie e t eo n fe & io ne ex h au lia jucund a o bj j - 
v io ne cura: fi I ea nr ,£xc i tat o rifu ac mente m 
face 11 as & 1 e po res CC> rnjpo ii ti. A meretrici- 
bus ideo experitur j ut U\ libas ac laicivixjl- 
leccbris grauosvs appaream-. Prima inventi 
gloria ex4iiilitibus , ac belluium Ducibus 
piodrir. Hi longis militit malis, diurnis 
uocturniique iatigatilaboribus, luincci- 
bum apprime expetebat,quo fmu i aca*gci- 
uidmum obliti, membra mcntHque fu.ivt 
q u it t s s y o I u p tat e r et re a icnr. Ere nam B 
g u a d e \ u m pta e br i e race m parat, i ':i u mique ^ 
os turbidum hudat, mamfehis Ifulcina: no- 
in finem ulquc digctDrvii rutis. Apud 

Indos m 

















































































































































































































































































































































































































































































Palmb 

dacf dx InJuvtJchc 


wf neu ■ 

: mvim mi 
Kipihcn -jaSmt C^fitcs 


/ T 

L ccay 


















































































































































































































































































































































































KWulcn 






tViartf ■ ' ? 1 " 
rfrm w/.h -fr fc .i /'- 1 , r 
alxitMj ittibtatri 


^nirtaiMTj iftjjj cjitc.; j\ T rr. 

filii, qw.* primV 
*»! itajfofri7iA*:? rfiV iV.- ;v/ 

Stricti Jictncif - 111 ?f'< 

w . iwldx M.T I .i.-\ 


|V , i,* h ii ■- _; •■ 

Ii'-, tiw» ^fyWw/ ^ ; * V'/ 
ir/^/rr/ 


itiBni 















































































































































































































































































































































































































































































































































Camphora & Tamarinium. 

, Tnctes in nusna tifii eft, Similiter apud 
1 quofdam Lu Iit anos ,plurimum verb inter 
jnaacipU, quibus .iduuus labar, acerba: 
contumelias, aefcrvicu? madU, hoc velim 
dekctafnenti cxccflu rccreaumr, <$: dduun- 
rti jbrcvi ac parabili, contra graviu curatu, 
qu^rmiomaTUmquc afpcrit itum remedio, 
nsf/Moraiio 'D. P.ihuL 
%tngtfi Ture# quoque cr ±Ai _; yptsi plim- 
ittiim ttumtU?. tribui modii conjicitur t mbufij, 
wimn i h ia di fi Mgit t (f*r> P rmt m tj m jp eclem 
ypm Afiin vocant r qiu pu lvere filiorum 

c. t on ibat orum, cxm , cjHrt m pafhllfim reducit 
conshit: Bx ea qttinqueautplttraftruTlj, C4- 
jlmsx M#gnttftd'uc jumun f■ Ea pe fi hora fi *- 
cmw nientem .idwtttot, veltH ebrietati* qua- 

d. mvi\ hom nifque ipfi t unquam rupit hebe- 
taniitff (hfibxfquc apparsrtones mirabiles de* 
prehendunt , qmbm fimmoperc dcleliantur 
Hac cmficjpmic plebi ttrirur y <ju >,id exigui p re¬ 
ti i /it , Cxnnahi tsdnc vim n eque miretur qfttf- 
quetm* Etenim juxta Galeni fintentiam^ can- 
tMbftt&f/tpw admodum implet: Ak^am Bofe 
nuncupat^eu Ajfm efficaci * ftif t rat , Ex L ei ti 
jhfitm punuur, atque c&mabtno fi mine , tum 
artiti* modo qia fttpnt relatui e fi * siti faecum 
exp n/tttt n r h emd cmq ne pr.t brn t *. T er tui Be r- 
navt dicitur > qtu Banguajnlba & vera eH\ 
qmm ex Indui p reparatam habent , ac a le- 
hamic Hugone bicdtfcrtbkun Ex canneum 

devorant.’ : Inde pirtjwff* aUiCTtiai qu£dam 

mfcintr, vt$x loquacitas^ cantionum ludicra¬ 
rum fifiw k*4 ,nf m insmdiCM.tnagnk aijufi 
(Um jmnndU finhitU exctfiibw. Pofi hora 
lappitii ferttfc in iracundiam incidunt , ht(x > 

Wgu y acpH^iuUy qusutmenparvo tempore 
duram. Subeuntpafimodftmmarores animi & 
trtxtcttfs, ac proni m (aer j mas oculi laneam, 
donec obrepente fonttte quies inctdat,pofi quam 
ad fi fi redenta. ILtC conficito bifinombuu ac 
us qm coYtviVtis ridictth adhibentur in nfit 
plani e fi. Aitttd genu4 ^/Egypttt aem habait ^ 

quod Peri nuncupant y qnafi finitarem umtu 
hora dicerefit ex Piperts alln.fdb^quc lupi tu 
famims fexUnrc, wtmfijne dtpwtdtt, opit, th- 

potidiis duobiti &fidliCO t ifstu nardi, utphar- 
bi:fienrd feniuncut 7 mit&ha l,croci i j ficrttpft- 
hs, in mortarto marmoreo coti tufis, ac ttieiie iti 
condimentum pfaparatis. 


8f 

nim cribijum mimi tis for a mi n ibas, quad 
c m i t c i c 5 p wlli m u in h a bcru i eque crania jo i e * 

meatu iiliu t m de margaritis vc lacum dt, 
inde etenim pretii ratio deducitilv. AlU 
qnandi farte macubtam,viciatatnqttt hu- 
rnore, aliovc modo deformem Campho- 
ranti videas > quam Banjanei cx Cambaja, 
aqua calida , lapo ac limonum iiicco pLir- 
garc uoriit, fnb umbra politam ut decetur* 
red cu n re i ca p r i i t i na a l bed me, ac [JOiulens 
racioiieAdulrtrant cande I ndi ala is gummi 
g aieribus,,acf.iani, ut funtcallidi liomi- 
nes m omni commercio. Hiec vera dt ct 
ornea fiamphera i.qnarn integram raro ad 
nos pervenire Crediderim, Ce rurum Cfn- 
iierfis cs Chi&tbcK maxima mulcirudirm 
per liba ac bulbos ubique dilkabuur, vili Jucus^ 
precio, cum centum hujus fiamphor* pon¬ 
do n unum dunraxat Liamcinc valeam. 

* 

Mifcciit tamc pretioftm cum viliortcom¬ 
municer , ira hiud difficulter difltahitur* 

Quod autem Htec foecies magni in mede- 
einj ufus iit, ac Indicis paUGmnegotiatio^ 
iubusexperami, eam ab rem natu tam ejus 
ufumque explicare haud abfurdum duxi. 


'-T- 

i 


CAPVT LXXXI, 

7 fltnurwiKXtj, 

lAtfAtinium variis i n Ind 19 locis nafei- 




CiTuijixiu! 

|t«ia 


e 


Stwn», 


CAPVT LXXX, 

Camphora. 

Amphora duae (percies funt; Optima 
_ rquam Bormo infuU emirrtr, akerade¬ 
terior quaecx Chi na dve CkmchcH ad fatim 
Ex arboribus nttcis^rboris magnirudiuu 
CteftitjCftqUC gummijquod 5 meriore arbo¬ 
ris ritlnco coalcfcit , iudoreque ikllatim 
cfflttit. Camphoa hscc Uonurina etiam in 
infulis Sumatra &Sundi, aliilque vicinis 
locis habetur. Magnitudine mihi feminis 
CEt albo colore.In quaruorvtrd ^ocicsdif- 
pergiturj ab Indis cribra cxcuila. Pnus ctc- 


. . TacnutlKliiiT 

tur 3 nominarim in Guiurattar rena, ac 
SeptentrionalifupraGoam rtacto. AMala- 

bareiifibus 'Fttlh dic 3 tLtr> Gufacarris $c es¬ 
te xv. i i«lis Ambdii ,ab Avabibus Tamamdi r 
quod T amam in Arabia dailylos ilgnifi- 
eent, ac frudhiS hic dattylovurn miximd 
ipccicm habeat : Vnde ilhs TamieritiAt da¬ 
ctylum Indiiefonat, voce etiam ad Lutita- 
nos derivata, qui hunc frudum T amarim» 
fqciigytantj flcdaitylos omnes Arabia fcu 
Petilie l amaro*, Arbores ipfe cafhncai fivc fojgldiSifi 
nuci haud abJinides funt, rapis multiplici 
foliorum fune jnhgmbas, denfo ac vahdo 
li^no. Fiu^his"digiti longitudrScm habet, 
inarcum lunatuspfollicutiS exterioribus vi¬ 
ridibus teftusjqui flccari deindccirtcttifcut 
I n tu s gr 1 n a Li ten c, fabariim m agn i tu d i ne, 
fi ar c ui ater ia ifta citcundar, quam T aman¬ 
ti 10 v 0 eam. Vilcofa ea m a n ibu s ad ha: t et ,ac ^ r« 5 cf u i* 
ad cumita Indire condimenta fervit ; addo 
q 11 od.i m 0 xvgan fapo re, g rac ] il i m o) n or i r r 
ac Carjhobibnio pjfcuio.Caaum ibrdulc 
Tamavintut» eoe i exprimunt * diJapio per p« locuti fuj,- 
minus vilco , patriifonim ac defluentiuttt gg^** 
fti dpi lorum, digins fabatorum , fpecici 
Xncpis condimenti difficilis admodum iu- 
fpcdho ulitCjCiim tamen fu reno guitu cifim 
cjEteriiqUe otiloniis bonum ptoruiiitjiic 
fapoicmcommoder.Idem hicfmiTtus viri¬ 
dis ac maturus ad purgatio nes paupenon- 

bn s fufhc t c, qu i bu s R ha barbari au c M an nas T^mic r.!s m, 
pharmaca nimis quini precio!a itmt Ma- ? a W*' 
cerant autem EamarinittfnA qua , cairiquc 
uumijeinni fumutu, fttlicifliuia cumpur- 

gatiene* 
































































































































FeilUfuII con¬ 
dunt lc tn ei - 
i r> iiu&urnU 
fu^ui. 


Cirfsa fiflitlj- 
fi». 


gj. Caflk fidularis, 

v; irione. Aceti prarterea vice in culmis pro- 
Gneu.:, < ui:i &: ipliusatxtivim quandoque 
in petet. jN.ee Jvicd ici afperna iuu i j ialubnref 
idirpeuhiscuni herbis confundunt. Sale 
ludi Tu wa rm t nm e o ndiunt acu i Lti fiw- 
niam , Ambiam & Peti ia m dimiinuu, ve¬ 
lum & domi integrum cum folliculites 
v.un.Ex arbofe fr initus vaginarumquarun- 
d.im fpede dependet> CUiviote tamen for- 
jn.L ut velatum dt- Confmaiutetiamftc* 
e ^ i o ! ur I i e i te r. M i l ac u li y e eo init ar d t r j uod 
i idem folliculi fe liibrrahaiit» ac fub&Iiis 
fecondam in i icdis adventum , ne frigus 
nodmnum noxium cxpciiiTUur; diurno 
autem redturite calore liiauifefttmiir, vc- 
luc i' vari de injuria a eris. Ve oditur materia 
ipia exemptafbtliciilji, ac m pilari glutini- 
ta, ibi dido adfpudn , ac cetra obvifcc&M- 
tem conctcdadu iie. Ida no parvo ob eo- 
pum ingentem palsim e o m parttu n 
esstmotano O t 

7\im,iri»tU ab */%ypms Dcrcjttod* va~ 
camur Arbom ex quibus crejcmt ptutn 
mAgnmdtnefutir.denjii ramis rjgfiiv A /; e- 
d ■ foribus AI'cdtCit phtk forum mhtr> 

ex q s: cfstm m ttdw, jftf *t tt»T i in &t -t ffl a Im P l a 
t mapmit, ex td fcbtt nafsfintur. ejitdms pulpa 
cum finnne continetur ; mt.xm Tamarindaitt 
vocamus. Fotui hujus arboris *ul Solem fifim- 
p e r veri ftm , to que t aden i e i pfi fi cU fi dm t > 5 
occultatu jhlfif.jttoi} n m herus qttxfdam ex 
jhtfbc arhurthif* vtdt , atque unum, prope S, 
Ji fdCA* : et at t fi-tum* W deferto !oco,c st erarum 
he rh. irttm,# ■ Foytt m jtu mftnundo. £ Pu fp t t h,ic 
Tftrc.t . - pfimmum tititnuif , m cj- 

itd ;•«' »i0 b f>, y : fr brtbm , ■y/;.rw cww nuftutpm',t 
eptf.tnu. Afttvct effr iedtw in Syrui remedio 
a errx\t Uberavi, fufg.irtf fitie mede- 
citu , ttttf euit&fper dcftrta tter agentibusfer- 
Tir. Kdknt tum contra pdhhnttt edtfifqut 
pjartdM \rbret , f.v bdtc fu adufitfifuc hrtmcri- 
Int* ('ifictuvnt, ac advcrfiti cahdttmjecom re- 
numque intcmperunt piob/iNtar, .Apud mc 
videre licet fi 11 1 ad os tfaegros , five fu luu Ta- 
mart n darum , qn cmad mvdx m i n Oriente crcf- 
6U7it,etid filia eam Carnia ft&nU t in *s£gypto 
a me decerpta. Fotui T.wtanpdx arborunt^ 
t/FLgjptn. centra Ifimbricot fttttniHY* Fabs te¬ 
neriores , ut & Cajfii fflnUplmtmA m *s&- 
gypto nutu fitiqm, aut fitccaro condiumur y eo 
comit mento ollm pteUiU mecumreUth. 

Cmuu ii fi at a purgat ion ibus apdfOmaj 
paflim in India habetur, item in Caoibuja:, 
Siinaj, Mabcco: k: vicinis regionibus. Vc- 
ritrn fjubd in 13 :fpamamm lndia y aliiiquc 
locis plurima iit, ac|bgniti, «jus ideode- 
fcriptioncm longiorem omifciim. 
usihntstduo D.'TdItfd. 

cJAFftle httpjmdi arbore t ifju v&gjpto 
nfiexi, pt.iapm circa Dammum y qstx urbs 
CdLgypti jtfcundtjfimA N fh adjacet, eo plane 
modo quo Campi fftLt , dsjjita imimis nnim 
{j'acto a marhzSEgypltt Cajfiam vocant Chi t ;- 
m^mbftr, strbvau fimks fmt mtnmsfa^ 


& Myrabolani- 

fi truncam* ramos & fitui rtdfptcias. Fi ora 
etMwflaVcfijmtydoreprobo, ex qntbmfiibt 
na famur Cafiiam connnenus: falas hiicotu 
dumi ctummsim fine tigno teneras, cyJ Bgjprii 
CdfjU pulpa cum liquido {dataro t &g!yctrki~ 
s,fC fitLto mtmur, COntr,ndlcftlum , cuntldque 
vificx & renutu vitii t. Etiam ctdvzrfits tufim* 
ac difficultatem ffimuujMH Jtgam^cxtm- 
ficus qnaqtfc firvenubm 
£a (jiam adhtbcn t - Qtu plura j are defidem 
ejAidttaotum legat^ahojfiuc AI e duos t qui 
Ca (fiam, dihgmtififimi cclcbrurunto. 

CAPVT LXXXIL 

5J4 (yfxboLvit. 

M Vitis Indi ai locis My rabo I ani repj- 

riimtur, in Cambaja icilu^t t Balla -^ 411 
gitt.:i ,GoM al a v are ,& B e n g ala. l\ I u 11 is gc- 
nenims diibnguuntur. Primum cft quod 
Medtd Caanum , Indi shtirc lunieupam. 
fdrotUitdum dl s ac coi eram ptirg.it* Alie- 
rnm Fntbiltcum dicdum , Indis simufit vo- 
cacur. Hoc ad coni ilibadiones utuntur, , 
vdeunturqiic eocriamnum virente, opeti- w. 
cuscauia. Tcrtmm Indi Rt fonralk, medici 
Indum nominant, [llud octo angulis emi- 
iKt. t^Liartum officinis 'Bt/lcmum t Indis 
tfiitn djcHitn , fphiulcam quoque formam 
habet. Quintum ac ultimum medici Que* 

1 bitluw} indi Arete ah jndigitanc. Iliueub- 
1 r i n gior fo v m a dt, ac -t n gu! is tii i ii nita, A r- 
bnix’5 pmm [Imil irudrncm habent, foliis 
tau 1 c 11 per fu p r ad i cta g e n e nidiibineits. Pru-i - s L 
nomm quidem fructus fpecic fiuic , nifi 
quod quib 11 Idam anguli Jintjalii autem ro¬ 
tundiores appareant, ut llipra rdatum c(l. 

Tria tantum genera medicis Itidi* pro¬ 
bantur, QtrcbaU nempe, qui in Cambap, 
Bifmgar&l^cngalacrclcunc 3 cxquibus k 
condimenta fiunt,ac 111 Lulitaniam aliaqlic 
loca mittuntur. Item Indi ac Cnnni, quos 
p ai i t c r c o n d m n r. hi Batccnla , A fala vare St 
Bengfttft gigiumtuijac cumercio frequenti 
h u tque i 1 lu c d i fpc rg un t u r. G u ftu i My- c 

rabolanorunt idem cft,qui prunis nondum 
maturis-C ct c ru 1)1 quod h 1 c ph at m acqparo- 
rum ac mcdicoium campus iit# ideo plura 
de [ i no re ferre: India; int er m e ices c om pu- 
tau tu c idedque&caput us adlcripG. 
esfrmratto ZJAP/thtd* 

Quinque ha M.y rabo!anovum ficcics , tu* 
rm cx indui ficati d cUfirjtntm xtiudaro et tam 
fi t c con dttd.alia an ti m {icta re, Pronai» fit* 
ch m conftttjfum quos (furinos fixe favos di* 
amiti, Iftftavtdint at vitorem partiti tom- 
MetiddbiUs , firmi , dfnfi* ac v fico fi , cornu 

irafjivrc tdh , stomachum d c vitra purgant r 
tertianas ahdjquc bUtof is fibres tollunt 
natura hominibus commodi, t/fhaa s ficte 
Indi veniunt t hi ntgrcdtnc commetiddntur } 
bilem purgant , ac imprimis atram,contra tu¬ 
mores membrorum valent , pulchram coi orent 
reddunt ( cr &gqntudm<m abigunto . Tertii 

























































































































































Spica Nardi, Aloe,Amamli A; Calamus aromaticus. 


faciev* Cheboh five Capuli pnntnijy in ex 
'fijiTtaiJidtnt: Inttdanttfr , «ir esc.inim nem rn - 
/j fitm eoiorem porrdh ijffifPU ? tjmcfxeaqm 
iKjdh fitudum paHu i . . Phlcgm.t , : e p j mam 
vii r?.W f, tti ei} t e m acuum , vif h meju es ii t; mi- 
Ad nos item cauda s defirtiutm furaro, 
rttti molle. Stomachum eo modo pxreanr & 
xtihranr, aquam uner cutem fiaam.ac m vim- 
bminycteraikprdutnttir, appetitum efwtefttt 

,•; ;/r- . ( dj UV. tM , & ea»eoc i I an CW p Y 9 M 0 1 CU T ■ . 

Quarto hco fujmtmtr Fwkut 3 qmnwqwi 
■ficier t cos voi nmtti, Communem a Jere Ctm 
ChcbtP.it virtutem habent, furant mm cor- 
pm .t pastu a y v#mpnmd cmtram , re w et & 
tfmttchfm , orexim excitam „ & vomitum 
eo hk m. Embha u m eandmn rn r 3 mlm%ne 

jlne m# nduc, i « tm - l : mHM hi mmi rf p ■ t rpan i , 

vo'titiimochi Mvcrfiu Cajfi.c , Afannx fimi- 
tw mqsie thedm narum fhat! tate.p er afi rtSha - 
nem etenim operamur , er colit?, itionem , ex¬ 
primentes quod itu partibus Intret: Qxthtf 
p lura fetre de htfn generibus lubido eji , Ma- 
thi y hiw t harcm?n ,tb 11 &rt& 3 &e nl r vt pesaut. 


CAPVT LXXXIIT. 

Spcci& j lia. ktfb&qftf Index 

N Ardi fpica in regionibus Suar & Md- 
dor (q vtx cum terra ‘Deten U Ddy 
prope Bengalafn c#ifincs jimc } crclcit. 
Seritur^ ac ex piant js crdcir^ aldrudinis 
criurii duorum ve palmorum , tnrici inlLis\ 
qtid etiam foxma i pie*, quibus ipiea Nardi 
conftat apparent } fere ad ]pfa radice mox 
enafcuncur, jum cerra,quo jsj^do in-Cam- 
b a j ara v emi defem ntu r, ac i n de at I a i ia \ o ea, 
~.Annotj.tiQ h:P h irtd . 

Indorum SpicH Aonmchttm roborat^ Pvt- 
tt>t A c tmpQjsfn owmpfto frigida affeibone* 
drgerit, 

AloCj quam AraBes vocant iefci^lJeca- 
nini ArzH y Canariiu fi f tt, (orner Lufitani 
^ + viz.cm Ci ex fu e eo hette jam licear* iit, 
EahaefeLiifitams Bak*** dicitur, id#, 
fal i v ar i s. C o p io fi. d 11 n Be n ga 1 a, C a m ba | ,i, 
aliifquc locis, p^cipuc tamen in Saemr* 
infula qux ad Crifium nians lvid>Lt J li^e 
Jkfsccj freti jactt. Inde in furciam , Pec- 
fiam Arabiam,ae Europam det eurina Fanu 
hinc iidUkcelebLiSUt, cum&abca 
**" Socomnjt dicatur, 

tsfujttrano DCPdlftd, 
zsficc pm-v.iinwc tfumachftt/tn h cholera 
temctijm Pttititn Uberas 3 Swpwxi* ** f**- 
lota csf 3 omnes oh urat tones aperti, crudos hH- 
nttircs digern & *i fxtrtAine ctmjhvm. P' -' " 
te rea Ibomaoho impetisc vives addit , acuitur 

«djt&iom CafiU,M-*w>* fif n**™ M y n I h f 

PY&ctmevd& Aloe contra vomit m , ne /w- 
TXMfo crudos Humores, Exirwficm qwqw 
adhibetur firpenubmjdcmbtu cohibendum 
Adcollyrw. , 

^»titdif 3 Lc- FrudtuS Anacardt die tus in mttlcis 

locis mvenkuFj in Cnnanor , Caiant f tena 


Dee.in,aJ ii (que regionibus.Avabam lingua 
iSnfador diemu , i udorum Bibo v Luiitano- 
r li m t a v 4 de AI a! aeca id elt, M a S a cc x i a ba, 
propter lim iliiudi nem quam cum labis haf 
Del, majore tamen forma qukm nolIrate: 
faba. V tu neu reo (udi in lacte,coiura fpiri- 
ms d i ftic u 1 ratem , Iu m b ii cos, ai i A q u 1 m a \ a. 

VI fi d em Ach a r ved 1 g u nt,c u m £ a 1 e & AC c to 
rpltuiadmodum ciuM tere t ructus fpe- 
cicfque, ut rcl.uufn dl, condiunt- 

QsOfunotiUtQ D. i Palf(d. 

Fruihts in nomen-' ducum 4 pmihtffdiUt: 
eu rdjjfi & st, m t n em x \' c<t /• t> ft C fi * 'm* t, p >w o P u c 
J,ivt e xficcat ; Firt da 3 a t et 1. tm w nm txa* e 
paululi, quales tn Stulta lAthmi moHievidfi 
najbts fcbn majortbui accidunt fitie cmtduw- 
t h r u 1 vlt v x t a c eo mmodc manduca n ihy , fi c- 
cttm commem cmjftw as nni , ftngsunea ru- 
kdincavaUt mina maculas . Quod adpr4pa- 
ratos Myrahhnos au met , exficeam ac cale- 

roborant^ cerebrum ucm 6 ' 

' n erv os, finjk t aetmn n ime contra fing 1 da* cap t- 
tu pAjftoncs probamur. 

Calamus , n o mancus in Gufuatta V&z* 
dicitur, b Dccamnis Fache , a Malabatcnfi- wwmm 
has Ftifrbfii ^ Mal ac i canis Darwgoo, Palis ^ Jl0 ’ 
fJcger, Se in C uncam { qu* Gox term dt, 
cii aimjaceMs Verfus Scpttntrionem ) P a)* 
can. Arabes CajJab&C A Ultri?a nuncupant* 

! \ n mullis Indi» locis leritilr, nempe m 
' Coa, tenifqiic GularatE* 6 c BalUgatt*. 

Antequam vero evellamr, odorem imo ha- 
bet. F®min*eo contra maedeis pafliones 
plurimum utuntur* \ aler item ad nervo- 
mm dolores mingaudos. Equis etiam pltl- ftjLipryia 
ri m u m prtebe n i ? ma nd ne m pe eo m u fu ni ac %i»a 
mixturo cum allio,cuiiTjfno, lale,lacerto & 
bu t>' r o - Eacon te itio A rain dicitur, cq m s 
valde com moda, ut ajunt. Calamus Aroma¬ 
ticus arundine , live [tirpe herb* condat* 

Materia interior fpongiota, colore flavo 
apparet. Radix nullius ufusdl - y valor pe 
i t es a mh diu c m ac medii U a m du 11 1 ax At h a- 

botur* . ■ * j 

<isfn natati? D, 'Paind, 

Calamum aromati cum fy acerum , ac ju- 
ftfi m> 1 n t;mt‘ m 1 ht . tm 1 au & do mt n w C, vro- 
hts Clnfitu dmibtij» diilUfifimu fM Amo. 
innomini* m Cf arcum ah Horto filat 1,17 1 em 
1 cfua Qttxdam jsujlu dederam ex zArfjpio * 
me aihtiuqua f h terra abunde repter, m ,&*<j» 
con famitur. neant Cajfab FUlortu ■ ruma 
arundo esi, ptx recens aureumpalimem cc>o- 
rem re prxj cma 1 , m ali s s n odi s dtfh ne m , ac i n 
ftaomnafagtlu^rm ffungnfd , manemxm 

Wrm mftttr, dh doloreutc Union quodam, 
mamhscaUi.contYahens pdawm, acti quadam 
amartwdwc, qmmadmoihtm apudw vidzn 

V m(t , ac ex 'ALgypt* pterim*™ hdvtHV , $** 

Thetiitex ftt& ddmfmt, ara has eo utumur 
ml urinum ciiftudiwi pKtifiJ'^fjnVKiwi • 

Cottus qU^ni Ar.ibcs Cojt iivt; ^iijt i\o- C4 m nors ' v 
minaru, GufarMt* Cambap: Vlfat , M»«- m. 
citani?^-, a 4 q«os phinniii rranslcirur. 
























































































































VnJc idlic- 
mjf. 


Q_mJ fir. 


Cubrbes 


i^iufortnj* 


Yirtuj, 


Fol:* linna. 


»4 


Cofttf?, CubcbcSj Folia 


a. 


item ad Chiuenfcs aliafquc regiones. E* 
locis Sim- & Alander fiiDCadittis advenit, 
ex quibus & Spica Nardi habetur: Inde in 
'Cambajamif Indiam diminiFur, ac dein¬ 
ceps iu alui loca* Arbor Sambuci fpcciecfc, 
floribus albis odoIcqiac valido, llig.no ac 

tad i cc Goilu s eo nilat, m ag 1 us coni mei e ti$ 

ver fas Perflam, TucCium ac A rabiam di- 
ftraftus,quibus plurimum terris iu ufueft. 

sbmiittio DATatud* 

Cvih plures ffccicfha 6 eo t Indicum d (j ar¬ 
tu deficriptum, cum mttsfuts onmibm^ Ara¬ 
bicum tdrSyruCum juti tfudcfite cum proprie- 
tstihtf* & Pg* tlS - ^dbee Mutd gtmu jpecie 
j£w ipitrw . Indit/a prtifiM cefens, meujhs ac 
1mnam citat y matricem immundam dbfttfgit» 
h.wfhtt MtT fimeHCAticHe itdhibtffM 1 COH- 

ieptionnjxe id.untA.rn rfddtt , contra fcrpt&- 
ttiPL-t ntorfia t pcchnr dolorcM-t 4 ac 
brteos Vaht. 


notati# D . Falud. 

Ctibeb& fift ff itift1tit Piperu firma , maje rei 
veri) aUqHamuhm , apum* habentur ^ <ftt£ 
denfejpUndtgmvcs & 4 QUU lich non Perinde 
ui pf)tr y aliqUi\ntttlum amara promat:ac val- 
cU 3' tn dulcedinemporreZU ftmt, ffamact.)o 
calarim (t' robur adaum , v&iiofitat* & putre¬ 
dine languide y pedtus a lema pstuua purgant, 
lienem eanfirum , fiat tu propellunt , ac pro- 
fnnt contra frigidae matrtcts fmfftanet • cum 
Krfma Maxim maH terna cerebrum d flegmaie 
purgant, eidmque robur eo net liante. 


Fo!ia Indix Indis TamaUpatra mai \ Me¬ 
dica: fol i es fimi lia Arne, acutiora tamen, 
coloris luridi: venis tribus uique in finem 
diftinguuntur, quarum una medium fecaq 
du$ retiqm larus claudunt ucrinquC;Odo- 
rem pulcherrimum habent, Caryopby]lo¬ 
rum amulam, Arbor ex qua crcCc^ir jufbe 


magnitudinis eft, amat ripas ! acuum, Gvc 
fluminum , muititque India: lucis vifitur, 
praecipue tamen in Cambajh, indi hifcefo¬ 
liis plurimum utuntur, unde & integros 
per (aecos diftraluintur. Valent (ut ajum) 
ad uri n am ciendam, ac ad *emen l3 ati o nern fc ,. 
ipirims. Vermes 1 meaIve vultibus ad polire 
arcent, Spiav Nardi y iitutem u: opinamur 
in omnibus aeihuianuir. 


Cubibei Arabia: genti, Indis Ctibaudnt, 
ii v l Culuhhim d ic u n 1 u r, q u od C h i n en 1 es 
ante Lulitanorima in Indiam adventum, 
quemdam cos ex infula lava, feli SundaacL 
ferient foh T inquatantimacrefamt. Chi- 
nentes tum navigationis totius potentia, 
pafVmi per Indiae regiones , Oricntifquc 
ponuj, cim concincnus, quam infularum 
negottabopeut Java: iiicolrc apud quos crel- 
cuiueas CmcHc nominant. Piperis forma 
mfcumur, ac arborem eder® modo Ican- 
dunc, folia piperis follis fimi Ha fere funt T 
falciculis quoquediflmdtj crefcunt, ut pi¬ 
pet, ar fingulb gvanis cauliculusfiiusd£, 
ex quo pende ne. Tanto cofUe rn lava: homi ■ 
nes in precio habent, ut non nifi decodlos 
vendant,ne peregrinis exportandi t aut in 
h orcis fu is pl amandi facultas efler. Magnis 
fa ne eo m mere iis expicum u t n 0 mina n m a 
Maum, qui vino immifecnt, quud potcu- 
tiam hi Venetem idjuvent* lava: homines 
fac iis u i u n ru l ad v e r fus flo m ac h 1 fr i gid i- 
tates ,aliofquc moibos. 


ssffjnetttita D. 'Pdud. 

Latini vtcxbtdum hujm fiht diduxerunt, 
ab Indico 'Tamalupatra ; nominante mnu 
Af.iiiibatriJtm , Araba C adegi Indi tndigi- 
t.tfrt , td tft - filmm Inditi : Plurimam trm- 
firtftr , prAciptie Flvcttm* Vtutitur eo ,id 
promovendam^ arwxnu , ad fhmacbi ro¬ 
bur teparaudoque ora vitio ex <pinna jd- 
ditatt , &c. 

id 1U ma q li a m A ra bes C&l r egit tu mi n * , 
p.mr,duplexdt. Viu m tuor ac odorifoa, 


crq 


qua: m ludiam ex Chi na advenir,indigenis 
LaVandon diebt, ac inde Lui irati um mitti¬ 
tur* Altera major, qua 1 in Lava repe nuit a e 
incolis Lanqua dicit ise. Hnec odore non iri 
bono Chincnfi cedit. IManta* ex qmbtis 
crefdt altitudine trium aut quaraor pal¬ 
morum [ponte ermfcimtiir^ic maxima 1 ivc 
p.almos qmnque 1 iabcx■: foliis Ltimea fei-ri 
inftar apparet, albis floribus es quibus k- 
men provenit, quo tamen net) femijwcur. 

Vei u na Indi horieidcs inter lactucas id ce 
lebrant, deliciarum gfetia, ae medecina, 
quamexGakng^femineobftcrrices, qajs 
Indi Dajjtf vocant , concinnam* lix u- ^ 
diccpknca, ut Zingiber, nondemexk* 
mine provenit. Magna ea .ac longa, 110. 
dos ut arundo habet : Medici facukatc 
apud Indos pollcc nnilibiquc ad ufus J:- 
fltahirur. 




tAnmtatio D . Pahtd* 

Gafangs radices nodojd funi , mm&ex- 
ivinfctut rxbr<£ , curvata arca nodos , adorit 
botn acgttfhti acuti, firma &odote typen m- 
dicibm fimites * L’udc ffi muln eas pro cypro 
Babyhnid habent. CaUd-t fmn C' fica temo 
gradu,ideo Cr ftnmachum roborant^tcdcloref 
ex fatibus er fitgorc ortos adimstm. Foedum 
orts halitum vmcunt , pttffHm cavdt.f.in.tw, 
Cum plantaginis fucco dcfttmpra» C oh cum do¬ 
lorem f x flatibus ortam fahanL ., ac contra 
fajfto nes fatuo fas mat ri cis va I en L. Ver m J 
st fiam firmant, /{enes fi veni , ac cotidie pffl- 

Here minuto defumpu durturmt capitis dolo¬ 
res toifunts* 


Ha:c illa lime qua? de herbis & fpeckbus 
India: mihi cognita foete: Cxtcraabdita iac 
fccretis Medicorum Pbirni acopocovumque 
cognita recludere, neque animus cft neqce 
fcientia. Communes: cantum & notii fi¬ 
ni as Indorum commeteus herbas retuli* 
facis meo judicio. Nunc ad reliqua ptt- 
gw lubee. 


Cap. 


































































































































































































































































































Margaritarum hi florta 


§5 


jjjitirltrit 




un -bj, 


C A P VT t XXX IV- 

StatM/ty Uti torhi Afa > ^mtarum v j Ai\ttf - 
jan .Gemmarim, Adamantum, Pjrofarti, 
T opajwryn;, Cjtamrumj ttfianm QntnU- 

latin Laptdftm . m vocant; Qtm rvLtfinne 
Lapidis 'EctLar , contra venenum valida 
atmumque fimhfWK Quomodo , aut uln 

YcpcrttitaiiY. 

M Argari us fiVL- Eaccas majores Lu- 
/1 can 1 Tcrvlftt app ellam minores v e- 
ii A rabes ^fo^Pcrf^&crcrtri Irr 

di Prateipua opti¬ 

marum carumquc qua:Qfittital illiti ap- 
pdUtitme veniunt pii'cado,mtcr Oimu- 
limn BcBaUbiana m finii Perfico frequen- 
rruurjit locis Eateyn y Catyffd> L-ulfar^ Cu 
mrun y aliisque [imis PtrUci regiumbin, 
ex quibus Qmunium deferuntur. Etenim 
Lulitanur Regis Procurator hoc cantum 
nomina ve pjfcatfoni Marga rirarum in- 
rtadar Bareyniftdet;earum comnl&ctiJin 
Ornandi & Gooc fieqUenS d\. Alia: irem 
pifcuiones inter Infulam Seyloru&rCo- 
moriniGepiic habentur,rrikgua miot inm 
nuintTofaquc captorii, Ibiab eodem Lu- 
firaiiixRege Dux coniUtuitur,cuin qua - 
mc|f millibus amplius urinatorum, qui 


:fcedi. 


J '[!-. r far,di 


cu*^m 

Uilitoi 


ex b ac p 1 i e .uso ne ta 11tu \ n viihi q uae r 11.1 n Ci 
fitmenumer^ ingenti cum pericul0.11 pd" 
cibus,quos f Tfih*trQfic.< five H.tjttt j.imicu- 
fKiiKjiit alias detlafav inviis. Ccuait Ma,- 
gajiris huius t radius cusu Oi miin.ni i.s uo 
iqua ^(limationis pars dl. Cedunt etenim 
ac aperids facile defectu n tu r* C i t ea hi- 
ftil; vj lUrtm&zAynw M irganrem in- 
ycji iuiiEur,fod inkiioris jSivcif* Oim titia¬ 
ns: escans pradbmt- Eas vrinacows aquam 
ditet aut vbriitri ulnarum tpacio fiibeuu- 
res pifcanEHi*Oftrcis Margariti contuis 
tiif»qua: maiores habent iupuruatant ali- 
«1 u a mulum'Minores Ahoffar di£lc in Hui- 
do maris fere retferifiiiCUt'- Vn na tot es ne 
diae cophino tiicdrifti c-midd con fetem 
implent, femhifquem ferunt, param ad 
jlhim finem,in quibusdifi>ofiu*viiuatort$ 
exonerant. Oftff* mox m tenifcbjctt* £o- 
lique ikcandv txpofiia: (ponte referata: 
Caecas mAmfeftont- Compleri ejtis dici 
captum Piicatoitseunti i cum Dure ,tue 
luibus,CoadjiWOtibus, &Tutoribus re¬ 
giis conveniunt > ipfamqra prttdam divi¬ 
dunt» Prima Regi pomo cedit Deciiinda 
Duci& ini)mbus, tertia Icfmtn )lu 
Ckiuftmm habent eamque provinciam ad 
Chnftianam fidem perduxenmt, quarta 
Vn na roribus fummi cum a:qu itatis ch- 
ibibutiv:u curi» ^Efiivo rempene pifcatio 
hxc celebratur magna quotailmS pilea- 
catorum clade , ajmd Cmfianm caput 
(ubi Regia piIcaria cft) q«am 3 vel mwt 
violentia ^ vtl pifeium nioriuii ingccunt» 
Hinc quotidiana mulierum lamenta, polt 
coiifumaum pifcanoncm audias, lupci 


iii o itormh ac liliorum fu mire, quarti nec 
itku Dirnmim, pattiin ob Luiitanom 111 
mciuih sVquibus inipclluiinir, pAttim ob 
p a i iper i em q u a m ita ibUmur ,p a v t\ m 11 r 
d udti vilcoilluen e lipidica ce,uulhni 
periculorum confidciMtidriS adhibet ,cna 
fummo alias iu vita’ di feri mine. Marga- 
iita r in QjIrcis fiibinde padex, aliquan¬ 
do plurei repenumUl, vel iotJ. ad grana 
QUanddqUc, optibias liacca^ habent 

plana* lu-.u & candidi, t/rfjfp ab Indis 
dicte,ex quibus cochlearii fiunt actdbad 
potu m. C |i biis t )f brabea fSftis MargtU i- 
ix venditutUr, rotundi‘i calunt foramini- 
busdn que dli 1 1 nCta,v 1 clilltud i 1 te qtlad x sn 
fubcLmt foramiiuun, etenim alia gran- 
di ora finit -ilia minor a>oftp fere in fpecics 
dtvifa.ex quibus Bacty, que cadunt divei- 
ia iteirt pretiu iiailcilcitiitUr»^ ie 

uve Margaritarum qtulqifilii dhefftr 

dnfte pei v net as venduntur, hi Olli ciliis& 

Molec i n a u fu 1 n fi uni lu bei \ i ^ Veri et i a s 
mittuntor, parvi lii ludia ptetii, Vt eo- 
Int-Baccis r.i-cniotfit, ludi Onzam male 
cbutufam, cum file fumum > quaeaidem 
tricant» IudecSitrliii illa claHtas Seperpe 
mus decor. Eit & aliadlhearhm fpecies 
Indis Chane* dicti, Se Luluahb tutarer 
Verolarm i Ille precipusi arce ad divedbs 
ufus ab Indis elaborate, ad varia iupd- 
l.otilfs miera , orn.imfquu eximios fer- 
vu«;‘ t '. N.mi 

mttlicrtinu rabul^ Uifon^ctc. hifee oflrea- 
rttitl reftis otnaritur. Ertimfao exChina 
mult^,Rguris 3 flo(culis tic magintbus de- 
ebrate adveniunt, de in Ltiutanlam alial* 
qu-’ partik d-dcrlintUj , ]uaxi|£Ue tamen 
in'mdia untpctit^inqda nutla peiiedomus 
inveniri polfit.qum aliquid clegannft] uni 
habeat ex hifec ofiieis^ ludovUsn quoque 
mulieres Armilldsi Uve mqnilia quidem 
operis amanc, de m prefium VirgiiSit^Ji 
eri picti cte Wiitt depofcunc. T ri hidi«« rd«ato«n 

Inuliadh^c plurimas habete Harum c \ anc uiacrati- 
peoliad itmlros ufus iiiJiniT.tfqu.; eiegau- 
tias fer v i une, pcftines ncnlpe, cal ices, pa¬ 
teras, calculos lufcmos ete» adaiidto pul¬ 
cherrimis eoioribus eorundem nitore, 
adfummimiddc&amenrum,ac Vclutex¬ 
trema: artis miraculum , ?llimattcme te- 
mofifupra F trimum ijAC&trtm. 

CAPVT LXXXV. 
jUamt- 

A Datantes Arabes ac Mauri AImm 

vdcmt,luJi m quoru tcn‘ii naftun- J^J« W 
tsit Trita, Malacitani apud quos item ex¬ 
ii int/f*»'»- Fert aurem eos terra Dccan.poil 
Callacattam. prope civitatem mfMgar ubi 
duo trefie montes, pe* tolis fodio mbus 
nobilitati pecni fcduli jvua RegUm Bij- 
nafcw cttftodici, quid hteturo ex anniiis 










































































































Farum uL§ p 


SjnjJIICi ()C- 

titi gcmttUtti 


Tapiriui^ 


CtTftjhai 

Index. 


multi- 

pLrtrt. 

^^banruti. 


S 6 - Adamas,Topafius,P} 

locationibus adfrant muho maximum 


Ex autem it.v limii.incur» ut Adamantes 
q u i po n d t ix i $. rJA £ ■ ingehtMS iitpert n t .id 
Rege in pci i i 11 ea e l r. Af$n£dm m ve r b g r*v 
tu quartior contincr. Qui eos occubant 
pam a capitis adftciunuti\Ell iu terra Deean. 
alnis mon* ireni, uldi IV'na 

auriquu di&u$, iu quoprvdofffinii mv;.- 
uiunrurh Gemarum ptiim Halcdijudi 
l.l[l Jicum extern conferimur. Iu urbe 
Lifpor que in eidem regione 1 ), cu]i,Goaut 
interi Cambajim t.iccr forum Aduman- 
tum venalium celebratur, maximo con¬ 
ventu carnin quos Bmfonti vocant , ac 
Gui nattarum Cambaja:. Hi Goam emp- 
to : ; ^allaque iu loca d. Rarum ^allidifiimi 
homines circa lapidum fctmrnm, ut dc 
Omfttanb auriheibus, gcmmarmiique 
nororibuii ftpe imponant. Cctcriyn ea¬ 
dem Petra anriqua Adamantes quoque 
naturaipfa praepara cos habe^quos 2 Xjijf- 
jes dictinr, apud iplus Indos fummo m 
pretio politos. Circa fetum Ttmjmturd 
Ma laccam verius Mons alius eodem no- 
m L ne de % n a c u r, m q u o Ad a m a 11 tes i tc m 
tepei itmmc, inmores quidem, Ssd probi 
valde ac poudcroii admodum , idcuque 
venditori quam emptori utiliores* Quo¬ 
modo Aurum iu& Adamantei etfodtun- 
tur^fodinaliufque ad Vrnlongnudiiiem 
cxcauaca &exhauLh fuerit, poA tres* qua- 
tuorucamios redivivis incrementis denUo 
Adamantes habet. Quidam 100,3ac iqo* 
rJRtjrtgCiittOS pependerunt A quod uxeur- 
nt t«l rara inventio Eia Topafms Adi- 
mantipciiiniiiis dl^iiebulofior tamen ic 
miuods pretii, qui tamen fuo m genere 
magni iiib] Eide ultimatur. Eadem rado ne 
qua Adamas inultis tu Indi t locis effodi- 
cur. Sint 5 : a! bi Saphyri ac Pyropi, qttos 

ab Adam ante a bfqueope penci Gemmarij 
vi * difmnas* Habet J ndia materiam qui- 
btflfdam 111 regioni^ Montium CiyJUL- 
Io haud ubbinilcm, vt-rum Ciyffcallus dici 
non poicftj quod totus ea Oricii c arear* 
Ac hite m areri a Bejpb dicitur* Pariima 
CryiUllodtfbr.iii £;imbju 5 PegUacVScy- 
lop plurimum m venitur , mujEofqtie ad 
uiiis, concinnandis nempe rofaius, An- 
nuEis ijgu.Ltoriis , ahisqiu: cui-ioiiraubus 
b Jln '^ b n Ilion is expetitis } He criam jn„ 
fo ab Indis* J ~ - 

CAVVT LXXXVI. 
tyyndlt, Grwm^Smsir^di, 

.diiqnc mbiUi Lptdss. 

P Trdoi multiplices firnt. Optimi quos 
L4tbfincHl$$ vocant quo nomine veni- 
uiK.qiii -J* O^Litos tupcranc, rari alias 
m venti. lYMHntifllmi colore ^ nitore 
rttflvf ab Indis dicuntur, funrqucCar- 
tnmcuhs flmiics, Alius BdUx indwnmz 
m moris p re t i j, c6lo ccque r o&cco.' Qu 05 


culoi 


ropuSjSpinellus,. '» 

1 Spmdhs nominant t olore funr ignao . ac 
priorjbusarltimacionc cedunt, quodiuib 
ac proprio pyroporum ni rore cafent. 

Sum ik albicantes quidam Adamatm 
Eimd.s m liipri dictum d\ , funr rujfi 
albis cera lis muttiris, colore pares- iun r 
p.imm albi, parti m rubrj, partam ex Py¬ 
roporum , parti m ex fiphy rorum gene- 
re, iidinita nimrar diverilcure* Caufa 
vanetauv hxc effcj Prior eorum 
in montibus lucremium ac cnaiecnmini 
albus di Ardore iblis poftmodum 
inaturnatem pefedjioucmque teddeun- 
tui , quo tum colorem rubrum,jamcon- 
fumati adijoicuntur , qu^iem iuprame¬ 
morari Carbunculi 6 c Tod^s Ji^bcnt. 

Ante eam inatiintaccm eduets, diyctfus 
colores habent coque a Splendore Car- 
bunculmumquo miiotiores funr,mino, 
ris iaein:dlithamur, licccluain qudimte 
perfectiones proprias ac pretia mag Ji4 
enatu h a bea n c* Quo d a u rem p an \m 1 J yso - 
pum,pamm Saphyrum induanc ? we uLo 
ab IndU Nileaitdt dicamur^lic ob viam- 
titcm Saphytorum tte Pyroporum , eadem 
i n v up 0 en ai cen c i u m amde A: in te r fe e re- 
h ro c oa lefc mi t* A r a bes & Perfe j> y rop os 
Ltcar appdlantdndiej^frfw^. Saphvro- 
nim duplexgeyayeit,colprUcorruitunu, 
Ahecum veneti line TJuIafJini, Hyacinthi 
UnuMzt (Sc Rvkijji. os genere Pyroporum F l- ririn4f - 
fuiu parua- tamen reputationis* Indi aco- S.* 
1 01e j i s no me n d a n t* T a n r .1 a li tci n ea r u m 
gemmarum copia affluit Canaiion, CaY 
cuti,&m Cambaja,utin oniEnbus uun- 
dinis ac.platearum angulis prolkm,ptx 
Cai^M^qtUT Lingula: 10. ipeci^s continent, 
ftuven unius aut duomni, ad fumnium 
pretio. Saphin nequaquam pari m hono- 
re fu iii cum Pyropis, poli Adamantes ta¬ 
men ac Pyropum tertto fere locohabeu- 
tur. Pyropijiaphyrnatj^quejam dcfcripta 
gemma: in Litptbtts uafcuiirur ut Adamas, dmu, 
ac Calecuro, Cananoire, alusque ex locis 
Regni Bifnagat adveniunt. Pliidm® ta- 
mtn & optmiae-ex Seylon, Veium & has 
qua: iit Pegua inveniuntur longe fugerant. 
Smaragdi quos Indi P.wbc vocant 3 c Ara- fi»!^ 
b ; cs Suma nat n u 11 1 fu n t in univerfa Indk, 
beer ia m a fera t quoi clam i n ven i n a r val - 
de paUcos. Ex Cayro jEgypu OrienuleS' 
quoque difti multi in Indiam deferun¬ 
tur* Qb raritatem pretioii, Ex Hdp.uua- 
rum Iiidia irem adveniunt ,Pegti® homi¬ 
nibus lummopere expetiti* Nam & qttr 
clam Veneti commercio hujuimodi in- 
gcnccs diyitias paravere, commutaaojia 
hieta fmaiagdoru m cnm Pyropis * quod 
m Pcgua Smaragdus PyropumiEihmatKr 
nc vincat* O m nes hi lapides in Phantft' ^1^ 
copa:on 3 oflicinis j ac medeema ufus fuos 
habet* furehm os a urc m i ?cxl ia m 1 11 i r, mr u 
gua copia,adcencu aliquot poclo,cum ipfa 
mimmm terra, qu^ adhaucf. ExOrmurio 

m Indiam 






























































































































































































































































































































































C LLC^iibi ramum tmjni quem noxfuavihus ornat 
t-A Hit i 7i iiiifaifji jj~ii?rihus atttui j iics 
'i h decus hoc una wgratwu et dejhmt hora 
Continuas obeunt ilia dujjue tviees 


J ' frux it et huic nomen trish 
+A un cornum rutilo ann nttrt 
Haud jcctis et uojlre 
” Te . hdem veri 


* 































































































































































































































































































































































nw 


J , rr ™ " ' Z!TZZ-nl, Jilrjhrcs .yymnbtr mJh .. ct 

aontu f««vts • onattc ■“»* *' " . - 

% jsiJ* «■/? fa£SZ&2&Z?Z%£ 

^JSt^fa£s Sjfcntf * Ia \ r 8° * 


£11 &7 


























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































-jl 






urwais 








rms ,wu>j in ttrram truncos AimiHtns 
tia, ut justum grtrcitwii Wm/*/■»* 
cum Indicatu vocant _ 
rydoff wt iwctt r atickcn wc&zi llL ^ 7 
Gttpa fo vicf P&cts £ttrr cm n#i • 
mrtch ?n£r fertifim * 


hus M$ S v.m 2 , mscuniar tmx* » Miliaca 

TU' « 4 « ^ C nD^ T n, r «* £***& 
under vnn fnccti- tt&fjfi&S* ' „ 

wrjjtn uCfccrt in iMAtlacca. gfi m $ 7 




















































































































































































































































































































































































































































































































































Iafpis|ChrifoHchi J AcBat-es > & lapis Bcz.ir. 87 

in ludium vehuntur, vili pterio quod «os nmlris tum hirci $,tn quibus hunc UpiJem 


IJdpti- 


Liifinni I iuli ve 
copi oie 


: parvi r 
Ee Jubet; 


facunr, klpntam 
quem nec magno 


(ftilfolidiiU 


Camhaja 

honore dignitur. Ad reurelLinim ac pu 
notum ufus fervit, colore viridi & Snu- 
wL^imo, Chryfolithi in SeyUsi^ Cambaja , 
te liti &t ttta iunr. 1 E.vi n a t i ce $ I ;iptr. nA\n- 
iiycca dictui, qui ianguinis fluxum fu bito 
llllit,al i ique lactis lapides, quod Eae mulie¬ 
ribus excitem, magno munero m Cam- 
b.ij.i & Ballagatu habentur: Extantque 111 
fc 1 lq Goa* , m ro fu i a „ an mj 1 ofq u e I ig nato - 
tios 3 aetcraiqne mille curialkates diftincli, 
nux imi pretii cum iigiiaxorius bujuirnodi 
ahiiulus duobus aurmbus Bardmv^ qu^- 
d<iqu e e ft i m e r u r* nAta m bra .quoque m 
Cambajarepedri potefi* ^tum Adures li,- 
c^c is opeimx nota: ex i nfu 1 aZei lana adve¬ 
niar, Luti cani hunc ffmilitudinis ergo Olho 
Attutie*. de Gara, id cft,Fclis bculum vocant. In Ltu 
litaniam raro defertur; Nam apud Indos 
fodiciorc laude quam apud Lulitanos vi» 
get, pnveipue apud Cbinfnfcs ad qlios co- 
binfus e mi te i cur* Virtutem murant Indi 
ruriiw* te, ■ qua itamini fui divitias ne mittU an.tute o n - 
tuetur' | civt , c ^ i m j US qpidetii lapidis proli- 

dio augeri poflim , imminui j ion item. 
Magnes Lulitanis FedradeCwar in mul¬ 
ti-; India: locis copiofe invenitur. Ad ju¬ 
venta: confervacioncm valet * fide Inoo¬ 
rum 3 ii quis cibo mutulum Magnetis ,ui- 
h l beitr. Regum mdc. olla: & coquinaria va- 
i a t ex h oc 1 ap id e fiunt, artat \i\x cuftodicii- 
dx grana. 


Armenii U~ 


ilijfrti 


Cffdbvil 

UUOw. 


Ijpir ttanf 

Uii lllVCi.il 

ttti 


L 


CAPfT L XXX vir* 

j Lapis r* 

Apis , qui ex PciUa? provincia 


no 

iiiCAuitiic, 


Cara \fum , at ai n s ] n d i £ t e rp $ ad v e i1 i t 
in ftomudio ovis aut hirci ualciinr, fub- 
jeblotchui litum tue, quodiu medio ja.ee e, 
adhxr&nrc lapide, ai: c-ngcnrelHair.en , ut 
ftpe expeti menti s cognitLim di, eodem re- 
t^orr.ado& pcito. Lapis ipk oKEtiniecuj phinu . cil T ac 
jiitidus, colore livido. A Perilx i idem hirci 
faiutu dicuntur, i apifque ea ratione Paw M 
Luutants e dirupti Ifaear live j?f^r ■' 1 ndis 
Pedra do BaUrM cft, lapis fo ri, Bafir em m 
Indis forum fonat. Vncte & HafimcM mU 
nutum gemis nummi norhen habet, quasi 
fc re i lfcm n u m m um, fac dem que fo 1 u tio n i 
ilgni&cares* Grande huic lapidi in India 
p it r i u m ci\ > e o n era v e n e n a v altdi d i rrio ac 
pxxfeiuidlmo remedio fupra cornu Mo¬ 
nocerotis m Europa. Probatur autem pon¬ 
dere ac magnitudine; Vulgares autem tres, 
quaruor, aut quinque oAomriOS poudt- 
its habent,Sc quod excurrit. In Luuta-nam 
quoque mircitilr ibique magnific, In Pcvfia 
u e dictum dt invebuUL 3 irem in Vaccam m 

infula, ad fmus C.unbajxoftium 3 ciacbu 
continentis vicina, quam Luiuancc.i ci;d- 
fs fubinde adi r aquandi gtaria, interfeitis* 


'C'11'JE 


cj-.ia. 




inveniunt. Mucu eundem lapidem terra 
V ti n M-i lacca - via na, ibidem in ppru fello L.^idopotci 
lupis JuvciUtUL' , ipu majoic quam Bezar 
virruce ftdvriitis venena laudatur: Lulita- 
n i s ver n ac u 1 o i ej ni g ue C P tdrs do Po r eo , : d 

i # 

d I , Pr j re i Up i s dicitur. In M a l acCft v a 1 de 
amattif . colore autem rubeo coi)lpicitur, 
lccida 1( amaio gu)lu,ac tattu Gallia linig- 
mati lirmhs, Etejnm ufu u.iexigenEe lapi¬ 
dem i.u hiqq.c pelvim injiciuiu , quo po!b 
aliquod templis exempto, aqua attunrudU 
jutu coiumhii oirmemqUe veneni vim Jn Mitit* 
polite, dtexpenmentis cognitum db Lapis 
Btftr thurte lapidea nequaquam pondero- 
ilis habetur.herbis quibus hirci ac porci 
vi&ium x ut de Rhinocerote amc dictum 
cft/ lapidum foVu mi nefementa fa luti fera 
colligan tui: Nam in aliis locis eadem ani¬ 
ma lu hoc pretio lapidis mullei, ctrem, 
hailumciucjoTriuinohabent:* In urb cU/m* 
ladv cerne Jiallagacrx poli Goapi lapis in¬ 
vehitur flAfframwt apud Arabes dtdhis, 
imei Ludi an os 'Pedra zsfrmMM ( quod p)i CQl ^ t 
1 n ud i o s e [us gc t ic ris A i m e n i a h a bea t, ea m - ^ Ui^ar 
leo colore prono m virorem* Mauri cocor- 
ptispurgantalibfque morbos tollunt. Pra- 
ter hos Ltpides & ;du fuut ad mdcdiiam 
idonei, fed quod uo^ perinde cimi (jtit, ac 
commerciis expetiti, eos hic dekubere ne- 
quaquiiin curavi. 

CAPVT LXXXIIX. 

hoWptnd&Ja iiAirario & irdJ/ttRio citck 
yldammtes , Pyropar^Smarugdo^^M,'ftrg.-i- 
rt i a t , a 1 1 1 ifij at- nobiles g em m a ■ . Qaortsodv 
rue d/gnofapojfim, ac ttfpfi, t prottadijiri- 
bui. 'Prtiwb de Adamante: 

S Circ cumprimis oportet Adamanti iit- ^d.icqarhp! 

'p 3 a e u n et a s i 1 1U ftr es ge m m as i eg mi die, d R « - 
quid juxta ponderis rationem vendatur, 
julUmque cndfuudintm habeat ; lietm- 
j u tn quam laborat tu , ea fi mapr fit, p ro ba 
non dominor fhtim agnbifeitur*Eadem ex 
ciartlfuainc, lapidecnamnum auuulo in- 
clufo, pondus confidcraripotcftexadke ia- 
ds 3 quod demum exempto. Adamante Gei- 
Cius exanunatar i Ut na vitior computari 
qticat.Rt peduntur autem antiqui ac vcrulli 
librijin quibus lapidum vulores fcripti^- 
fant nimirum Q*ilatas unus cami, ,Qsd- 
lm cino p tres } Sec, coprctsq iubfcqucnce^ 
ad ait imatio nt $ bmu i u m po » de ru m . Qu p - 
num eo tempore venditiones emjptioiidq 
non perinde fiequcncabauiur ideo hujus 
libri ad manum copia iiecdlitia habebatur, 

C cretu in pretia e orta liare itucllig.u, circa 
pulchrae puiafquc gemmae. Etenim quas 
macula notat , fotdcfqUG affligunt, cerea: 

,dbmarionis ncqtiaquAu fctimtar Enim- 
vao quibufdam Dynaftis .ic Principibus K af :o t ie:r: 
cdt» iiiic imius tam 'immaifi lapidum pt*-- 
tii ratio. At ca nullarft,quammcrnuptium 

H k ^ciiden- 









































































































JtftfnutioijU 

I-LIU CHLJ. 

Arftaniimcs 
Jk pytups. 


qui 

figura pcitc- 
ftusiii* 


A Hi nuatis 
xftimjuo to- 
Junior. 


88 Adamantis 

vende ritui mefite rirti aut Arbitrio .Omnium 
enim rerum eapretia funt, qU;e communis 
cmcniitttp conjlenfus imponit- Ac lupiicll 
cmrmium ratio hfC, Adamas enim QmLiri 
imius purus, li quinquaginta Ducaris a?iU- 
metur, eadem propoitione roajor& perfe¬ 
ctior, [1 major iwiiicr. affinat tiigihnt ,inv 
quadraginta millibus ffftimtmdus verni. 
Porro geni mae hactenus lirlhuetc nunquam 
ita. a.pretio fuo declinarunt > ut iliini illud 
vacnaies ex t i cerinthe ad icicnciaiv v,doris 
Adamantis maiori 9 , bis di cognofccrc quo 
pretio Adamas tfiuusQuiLtri unmrn ve n- 
datur , & Pyropus Adamantis fere tb- 
cius» item Sinmgdus^qtio miclIisSto circa 
nuculas nebulufquc adamant i* altera con- 
lidcratm habetur: justa quas pretmmim- 
m uun t nt* r u t axju k as exigi c ni d i jud i canti i s 
A da nunte, Py rop 0 , $ m a LUgd o, cxicu fq ue 
Orientalibus lapidibus. Htimiun do Ada¬ 
mante agemus. Is vducpuriuhorCEt, juxta 
querneaten .rilinriaiitur. Virtutes ejus aut 
probitates hiijjuftriodifiint. Adamas omni 
ex p a e. ce per fvet es,, ira ex Ilee op orte t, u t i u - 
perior mentula dius collaterales menlulas 
magnitudine fua commeat, reflexulqtu: 
ex Adamantis fu udo triplex, unam itipe- 
riorcm reddar, propomonarii. ahmidinc, 
depende eribus mentulis collateralibus i 
fu per i q rc, i u (1 a r ce u t o:t i Qt u m h v e r deal i r io¬ 
do dcmillbmm.idtirudinisititcgKEfiGblon- 
gior paululum dic debet,vitata formo qua¬ 
dratura, eo modo ut dilori meij dim taxat 
oblong£ quadrataque porcioui $ aupartar, 
Anguli item fmOvitio fint, aAituli, puti, 
ipLendoris integri, cgyftailin^ & ili ultri cU- 
litate m que ai teri us coloris xmulatio aut 
nebulo Sus nitor appareat. Atqui hoc mo¬ 
do perfectus Adamas unius Quilari, fa¬ 
cile quinquaginta Dfi e aris venditur, Ce¬ 
teram quod is rariffime iuventrippfli^paa- 
eique liat hujus pcrfdliams mcelledku ple¬ 
no imbuti , circa Adamamem elegantia: 
qus, qua: vitier i judicio approbam t, uut- 
ufique Qui lati ac 40. Ducatorum pretii cft, 
drderemas.Ergo Adamantem (i habeas mi¬ 
norem aut maiorem cujus libetponderis, 
bonitatis, aut vitii 3 conlidcrabbprimum 
pondus ipfum , quod fi ic aliorum ca in tc 
auchoritas fallat, ipie nirncns opinaberis 
minus fomper quam alioqui n fperies fert 
ac intra lucri fines manem queas; quo pon¬ 
dere condi curo fle computa. Vnhis Qui!.iri 
Adamas cjufifcm cttin hoc nitoris, ponde¬ 
ris &: bonitatis * animadverte quo pretio 
pollet coimuo.de diftrahi {illud tamen mi¬ 
nus femper conftitucndurrt e(V, nam utilius 
«ftquid minorisccrtdque afiimaix, qujfe 
majoris ii\ dubio) aedein illud ut p^di* 
ftilin cft memoria tenero * Tum ad pon¬ 
dus re verrere , minus aut majus , id duc 
duplicato ut alteram rantum accedar - fi 
num duo pendet, alia duo ad]idcs fa&a 
ttiEltLpiicinonjs: z*dc 2*rcddunt q. fi tria 


xfHmatio, 

pendet multiplica ali is aibus ut 9. .reddas, 
ac ita deinceps, quo modo cunilos Ada- 
mantes in pondere quovr, mulnplicabis;, 
fi alum m tama m fc 111 p er ad jecerim Qua j 
aurem ex c:t mu Icirli 

c a r i onc procedit, cum 

pretio Adamantis illius unius Quilatiaru 
icconllituto multiplicabis, coque n>odo 
quod ex pofii.ma mblripticationc rcpnf- 
niL Adamantia tui pretium tlt. Ac fi mpn (l - A , 
dere dmiidiiun aliquod incidat, ncini^ 
iitjuihrt unius & 'limulii Iit, compu/i- 
no nem 111 dimidios Quilatos omnem 
diges, itmt tum quinque dimidii QuiL- 
t i c o niti tuantur: di cc tq li e <jt 1 i n qu ics qu 1 n- 
que faciunt ay. eaqne iy. nmlriplicabis 
cum p icc 10 quo dimidius Qui Littis rpfti- 
matur-, quodque m de procedit illitis Ada¬ 
mantis pretium dE Si verd Adamas tu 
niiuumsik, urgeant imius pondus aece- 
daraui difccdac, omnia pondera in ^r.uu 3 ' 
deduces - miilripHcabis fupiadidhi ratione, 
quodque cx pondere oritur pretium eft 
Ad amam ls cujus .vfimiatLOfiem i ndagare 
conaris.Eicrapium. Adamas quidam duos e i^a 
pendcc Quilatos > ejus qualitatis 3 ut unius 
Qui lari cuillcns 40. Ducatorum predum 
boBcrct, dimidii Quihui io, graoi 
D uc 1 tom m d u u «tm& dimidii: Vtminc 

ieux quo preuo fit sftimajidus duonun 
Qulatomm Adamas, lic collige, a. k i r 
1 luNt 4. Hia 4. multiplicabis cum 40. Du- 
c ,1 lis, ad q Uo s unius Qu il ati ad .1 j n as ad 1- 
girmq ac inde eveniunt i£o.Ducati' pte- 
uum Ada ruant is duorum Qui latorum. Si 
verti Adamantem habes Qui lari unius 6d 
d i m id ii, i n qu i n qu c d i m id j u s Qui Ia tos di- 
11 r 1 buendo fi c compto bis ,qu t n q u 1 h q u 1 11- 
que fu ut iy. hicc ly. multiplicabis in de¬ 
cem, i ude que Duc ari iyo.evcniuiu,qucd 
dimidius Quilatus 10. Ducatos valeat, iii 
valorem unius Quilati ad 40. JJucaros, 
co quem odo A d a mas u n i u s Qui lati k di¬ 
midii zyo. Ducatis aihm -ih mu. Enim- 
veru fi Adamas 7, granorum fir, fic dices, 
fepties feptem fnnt 4y. 049, multiplia- 
bis cum pretia unius grani, nempe duo¬ 
rum Ducatorum & dimidii, pioindcmic 
Adam as y . gvanonJ m 127 JDucaros vale bi c. 

Ita fernpa Adamantis pictitim facile de¬ 
texeris unius Quibti habita determitia- 
tianc,fecundum Adamantis pondus,quem 
adbmarc vis, ut exemplis Jiipfa dechti- 
tum clECeterimquidam Adamantes 
c u ] a c On tam i na n q uad 1 m, li and 11 a grat 1 
finit uc 40. Ducatis vendi poffiut, veriin 
juxea vitii magnitudinem a precio defici- 
uru, uc rantum 36. jy. 34. aut 30, Dua¬ 
lis Quiimus aefHmctui ^ pro rarionc uti* 
probitatis. Tum dimidii Qui lari, aut gra¬ 
ni difficillima circa pronum iuqiiiiirio 
ril: Verum fic ages. Determinato unios 
Qu i lari pretio, juxta pr.v fit m p ru m Adi* 
mantis pretium, fi tum in pondere Qui' 
lati dimidium, aut grana aliquot inteo^ 

niam. 


































































































































































































































Adamantis ac Pyropi animatio. 


8^ 


filant primum, (chc oportet, va 
fi uriius dati tax at Qui uti efllr,^ 


JUitiun«t 
r: nn«!l 


dele 


quJia 




x\ orem ejus, 
k tum com¬ 
puto quartani ejUy pretii partem dimidii 
QuiJatiKlUtriatioiimi lubert. Hoc modo 
fi Cludius iitms 40. D acatos valeat, preti¬ 
um dimidii Quilati decem Ducatoriicric, 
ac grilli dirorum ducatorum & dimidii: 
mutuor grana etenim Quii ani m ftatuunt, 
ii proinde Qui latus $£. Oncatis adturicrur, 
dimidius novem , geanuduosStTcfeonem 
valebit, quiutiotie deinceps en omni Ada¬ 
mantum genere facillima pretii collcdbio 
erit. Eadem computatio in tenuiore Ada¬ 
mante > Pyropo Se Smaragdo obfervatar, 
n u 1 m ajo r i s p re t i i fu n t u t polle a d i ce imi s. 
Eccui' d ejus qualitatis Pyropus inveniatur* 
ut Adamantem unius Qui lati fequi perilcr, 
dq.fociarfiyo* Ducat is rtttimabimr,aut qui 
in pondere ibciatmir dimidii Quii ari vel 
granoiij quorandam Adamanti, tum com¬ 
putatio per dimidios Qui latos * live grana 
facienda cil,nccclCifii t empcrval oris uniui 
Qiidat i cognitione: Hoc enim tene quac- 
t a m p ac te m 7 0. D uc atoru dimidii Qa l 1 ac l , 
pretium die,ac quarta pretii dimidii Qui la¬ 
ri, miius grani die «Hi Hiationem, qua: pre¬ 
tii indagatio etiam in Smaragdis obler- 
vauda cft,pro ponderis ratione. 

Porro quidam Adamantes tenuiores it- 
{tAnt,lplcndruis fummfiii fiipra pondus ip- 
fum valent,;tc infra fplcndoreqnem habet. 
Adama? etenim tenui mentula admodunl 
ac humili aliquantulum, fi in funi mi rare 
eandem perfedtionem habeat , quam filpiA 
r erui i mus, ac in Adamante craito laudavi¬ 
mus , cui meufula perfera eft, ac Utera iri 
offenia, fpleiidorem duri ni redditi unutrSq. 
tantum pendet, ideoque Ei une iplendorom 
habens cujufvis magnitudinis, in fummi- 
tatead perfectione nl laboratus, i nfsd amem 
tenuis valde, femper jufta elimatione di¬ 
midio minor effc m pondere, qu&m apparet, 
uod fi infra non itatenuis fit,macoris'port¬ 
atis erit, di ni tamen ex pondere nullum 
commodum cernat, Petundcfi menfula lu- 
ptrioi minor fit t latera autem niajdra plus 
quoque pendet, verum nulla utilitate circa 
ponius ita cerrA computabis dimidio mfi- 
nus hunc ubique pendere, quam apparet, 
ptiufqmni enim propiletur, plurimum cx 
ponderis addi camera amittet. Enimvero 
Adamas qui cxmnfceds majorem menfu- 
Um habet qusformx, angulos au te in mi¬ 
nutos, hic vix dimidium ponderis quod 
ofteiidit intucmi imp 1 ebic, neque ideo de- 
terioreft, nifi m i rnirifb mediet. Adamas 
infd plane tenuis, m fum mi rate autem pto 
ratione extremse elegatis perMtus, II unius 
tantum Quilati fit 7c* Ducafos valet, ma¬ 
culis vero / aut vitiis quibufdam alflktus, 
juxta fordium rationem dccrcfcet pretium- 
que manabit , modo quo cralliorcs Ada- 
manues adimamur, tmu femper compu¬ 
tatione a dirqido ponderis quod habere vi¬ 


deatur. Nempe fi duorum Qulllfttilitt ap¬ 
pareat, unum C^uilatum puta, limum le.t 
grana collig^qu c dun idium reddunt. At ii 
dimidii Qml.ur interveniant, tum piCci- 
UIH uniusQinlaxi eonfidecabis, ac inde di¬ 
midii, eadeul ratione qua: m cralliore Alda~ 
mantis exanimatione tdata elh Idem gra¬ 
no tum refpe&u oblcrvabis.Nullaenini iliii 
p re m d 1 de ter i a fu perdi. 1 J e r feti n s qu i pp c ac 
renuis Adamas unius Qui lari, 70. Ducatos 
valet^c lic deinceps pro ratione ponderis. 


T 



CAPVT LXXXIX. 

^Pyrofi ftVz KglvnL 

urii a'fhmandtmi fi habeaS , qui 
menlular Forma firdu&us, k iccviat lb- 
ciatidus Adamanti quidem ponderis aut 
Qui latorum , fi aq.Quilaros m colore & 
pe t' redito m tcricat, quemadmodum aurum 
j^.Qmlatornmkrumpmbusent & ptmis. 

Pyjebpus ad pandus utquiqukn venditur PJ , a5?ulFofli 
qufid cenam ^ determ 1 natam,vc crafGiicm j1Cj q 
non habtMt.MulucniiUciumn teuusratem JllUf - 
clegantimgratia deducum, ut facilius fun¬ 
dum l i vc fi ore m i u b Etcma 111, q uae cc nili us 
grata, quidem eft , ii modb mira fines ek- 
gancis: hatreat.Etumverb lummij perfectio¬ 
nis Pj f ropus,qiii coldris s qui pu ri tatis, era II- 
fi tu d ims forma: 100. Ducat is silam abi qir 
RjuA tamen integra ejus perfectionis cx- 
fiant, pi-.ee ipue qui grandiorc^fint,Utenrc 
femper aliqua macula, aut vitio. Pauci ad- 
hxc iutclligurit virtutes qus fumm.l£,ideq- 
qdc computationis gratia ftamemus Rubi- 
hum vulgari judicio probum 70. Ducatos 
valere. Itaque oucn gemmarius a 1 temni ^paim,,! 

qufdcm artis rogat iuper Pyropo, quem xCUmaikHifc 
non hibeti veruntamen demonihat dicen- 0^1««i**njo 
4 o:Rnbinuse{l qui Adamatm tot Qujlato¬ 
rum ibeiari poteft , habetque tot Qmlatos 
incolere, indeqtuifatisinteUigitahcrqtas 
fir magni tudo,qniiVc lapidis color. Si vero 
Pxropum habeas creamnum rudem qut- 
^ue precium confidente velis , (it colliges, 

RubirtUs c\m tantum magnitudinis, qui 
Adamantem Quilari unius Icqui pollet, 
endem colore, puritate ac quali t are ,11 filem- 
que virus pro 1 itione Upidis, djf.1lc.1u vi- 
iii ac turpitudinis indigni rate, ejus erit pre¬ 
tii. Hoc pretium memoria teneto ac Rubi- 
111 m magnitudinem tori fide ra > pondul- 
que Adamantis cum alrirudin'cinfegfa,ciii 
focian pofIct r rfim qubd etiamnum rudis 
fit,qaatltuni diiccderc debeat ponderis,uh 
laboratus fuerit. Poli quam determinatio : 
nem Ad-1 m an t ilque ponderis intuitum, cui 
rigatur altem tantum ex pondere [umCE, 
muir 1 plicabifqUe eum potidci^quod inve- 
nifii Jetetmmaco pretio in fequcla unios 
Qui Uti Adamantis, quidque inde procedit 
ejus Rubimerir iufernirnaubidch- 
nivens cujus poderis adamanti ibeiari poi- 
fk tamaim Adamantis inftatin ncionem 

H i rediges^ 


















































































































Smaragdorum rcfti 


9 ® 

rediges , quodque cx pondere venit cum 
pie cio multip Ikab i$ qu o A da m as Qu ilat i 
luAM nan- unius taxatur. Rubi nos no iult lui politos 
at non potentes in menfuUmm formam 
atbmindX redigi > nimirum cum tea rudes mei iu res 
firnti quam politi, jiA#* pretium Adaman¬ 
tis em. addi poedt :vihnuius,ac lapidis alu- 
tudiLjem, bonitatem & vitia couliderabis, 
inita tum cdpuutiouc» quomodo ea in Ru¬ 
bi nis in mcufuhs formatis, ac in Adaman¬ 
te fiitc 11 igitur «Ccicmna & al ios Adamanres 
repetite dfc, quibus mcnfularumira forma 
non contigit, vemnumen ad monilia apti 
finic,trungtihm figura* vel in cordis alreri- 
ulVc ici imaginem reda# i, quod co modo 
vicia tollantur : . ^ipfuni pondus fervetur. 
Hi tuo in genere perfectu cedunt tamen 
menliilu m prodo, ob cialliucnrquaiti in¬ 
fra nimiam habent,qua' pi nidus facie imi Ia 
tamen utilitate, imo majore meo in mu do; 
Proifus ii tenues atque esmnlecus alias 
per lv ct i, pretium meu fu It cta ili 01 is cil m 
tlu altitudine habent quod qiS.Dncatorum 
eft,fiunitis Quilati init, inque hemun fa¬ 
cienda afomacioiu: eodem modo ages qui 
iupiadidus eil, conituuto primum pretio 
Ui 1 ms Qu 3 Uti, ac lic de in ar ps. 


lincllorum. 


I poteft, cui alceru m tau tum addas, ac rnot 


cum pretio unius QuiUti ruultiphcabfi, 
quo 1 uvento valor Smaragdi apparebit* At-' 


que bre modus Jn omnium Smaragdorum, 
x Sim ario n c ti te o b ferva bi tur, 1 eu i.fti .m 


11 ores &u m a jotes ii ut, p ro b 1 a u t1 m p i o b s, 
i e eu pe r tamen probe inlpcdh bonitatis aut 
prav 1 t a t is qua 1 1 tate, 1 cc u ndU m qua m pi e, 
c1 mu b r* Quod ii grana aur di m itfius Qui. 
latus adamantis cui adhibetur interveniat» 
cum ucr dimidios quilatos, gran&ie com- 
putabis, uc de Adamante & K ubi no rei a- 
t u m dt. i£il i m at mus quemvis I ap id e m, E 
is e geneiv Adamantum fit,utique aninud* 
vertes cujus fit liquoris aut format, rmm. 
altitudines Ilias undique impleat, amjii* 
petet, purufvc fit in angulis, curiiudcmcpiG 
labore, quatum auferat a digmta te virium, 
nc in precii mdiije error tc errare faciat, 
fu n l p t a scft i mat ionc ab u u iu s Qultari pon - 
dere; fi Rublnus fit reputa magnitudiatra 


ejus, cupivc ponderis Adamantemftqui^ 
p oi ii i y ac c au te i n i n u s Cc m p er pretium ni- b 


CAPVT XC, 


Orkm.dcs 'Smaragdi i Qm mra 
uLs HtJpdtir.intNLj ftidu wftiliJ 
TiHntH) , -tdhtfi fr^iUtiS 

opinione (vrmimr, 


ge, ne te fortalle immoderata eps dignatio 
fallar, Tum & eoioris examen adde, nuru 
cmchcdomus ab quis la tea t, i m puni fVc fit 
aut tendor, aliud ve vitium fubfir, quod 
minuere pretium poffit, m pondere &Ada- 

iddi 


mancis magnirudisiecui add ttur* Ea cauce 


reputanda luiu* etenim fi fallas plane dc 
' omni ratione prerii actum cm. Item obler* 


Si . , rjn ... pjiti /^Emmariiaiuiquidres Smaragduomni 
!: 1 I [■ rc tx pa r t c per Fc ct u m : co lore, ly nc et 1 late» 

forma oc crallitic, tres Adamantes valere 


uum* 


opinantur, quorum pretium nofiraratione 
cciitumacio. Ducaforumefb Ht mihi illa 
per lualio v e ra i i r* A t ra m en h acte n u s nullus 
inventus fuit qui fivcminot, live major, 
omni expatte abibimus eflet. Sane colore 
& forma perkdros invenias , claritate no 11 
item, kmpcrcrum pinguedo quadam jacce 
i n rror iu m, i n it .ir v i rid is hc r hx jk fi m ili u m, 
Ideoque Smaragdum computationis gratia 
ttoiXX ftatuemus 5 vulgariter pa-fedVum qui So. 

Ducaros valear, qus magnitudinis, ur co- 
jnkari pollet Adamanttm unius Qiiilari 
durtcaxii, nam ccfi intus quxdam herba vi¬ 
ridis latear, modoabis fit perfectus, ucquo 
iripra modum eo vicio laborer probus judi- 
catnr* Smaragdum ergo fi habeas aut iit 
formem, autm roenfula: forma r alarum, 
cjufquc pretium velisatiunadvertere, pri¬ 
mum cosifiderabis magnicudinem, cujus 
ponderis aur magnitudinis Adamantem 
iequi pollet, tumvidx& virtutescjufdcm, 
ac perpendes quo precio Smaragdus hu- 
juimodi vendi pofiec,non major Adamante 
unius Qui lati. Quibus rebus terminatis 
computationem inibis , eo modo quem 
fu per Ru binis retulimus , fumpio fciltcct 
pondere Adamantis cum quo comparari 


vauduni m coniUtucndo pretiociim ejus iit 
magnitudinis ut unius Quila ti Adaman¬ 
tem [equi pofik, nam procopojideiisai- 
gumeto,l i minus 'aut majus habear pondus 
Rubinus tuus > picti u dcclin^Ef aucaugeic 
poteris. Quod de Pyropis dictu dt idem dc 
Smaragdis Oricntalihus confotutuin pura. 
Cercium defunc rubei cttamiium lapides 
quos £jj>mt!ios vocant, hpium in fuo ge¬ 
nere unraquandoquepcrfedliocfi, ut Ra- tL ' r "'' 
him compartiirur*Suoc^caJiiquojf nomi¬ 
ni 1 nant Spittelfos ftetr* **uv# j quibufdam 
'fy&ajhrftm color dt > dii faames reddunt, 
neque conflat de gemreiub quo judicari 
queant. Etenim gemmarii illii 

quali ca te m p ro]i ric 1 ate m v e n i:g .mt,vtiiru 
ili Robailbs &]adiuos referunt» ca boni¬ 
tate ut Spinei i is pates fim, perfundent ta¬ 
men Spmcllos die, ut formae majus pre¬ 
tium nancilcanmr, cofquc Spindloium 
politiaracxpolniut. Sane Spinclfi fune poti- 
tione , colore autem RobaOi dc Iacinti, 
Multos quoque Pyropos rtccdlarid majoris 
elegamiar gratia, politura Spincllortim ex* 
polire debent, Spmdius antiqua: petra? 
iuo in genete probus &pcrfe&us, m fot- 
mto raenfuk icdadhis ? qui Quilati unius 
Adamantem adlcqm poliet 40. Duc acos va¬ 
lebit. Ejus vitiaji habear, deduces, ac f pre¬ 
tio fit b trahes, proi 1 r de Pvropi s relatum tfb 
C arbu n cu ] 1 c a 11 d t d i q u Oi j H,tilay<fis vocan c 
pondere item vcndunfin', non tamen e»cum^ 
computatione qua* in Adamante & Pycopo n!sU]> 

obiervaturj 



































































































































































































Otlenule* 
QU'5- 
^qUloi ik- 
palQk 


iilEiiEifllii 

uk n e iitus 
boa*. 


AurJloric fio- 
Uiiio. 


Hiftoria rerum in 

obfumtur, usui fcracl tuitam fimpliciitT- 
que oaiftiraario juxta pondus Eu : Ntuipe 
optimus Carbunculus Quilaci unius io. 
Ducaris irfUnratiif, C\ vinis coloris, Aiivc 
macula coti rami narus fu c& minum pretii 
eri t: Veru in i s qu e m p; ro bu m jud i e a m u s 
unius Qailari, lo.Ducatos valet,ut i lictum 
dt, duorum QuUatomm 10. trium 5 l s. & de 
deinceps juxta pondus a artu (impii e iret 
pretio , ac pro vitiorum qua]itare eodem 
im mirmtu^quod de unius Qui lati Carbun¬ 
culo decet minatur, 

CAPVT XCL 

i' 

eJ^€.ir£itrtu, ftvc Bacc& Orientales* 

O Riciis Margaritarum pra^ntM excel¬ 
lit, fupra indi# Hi (pani ex io ea, m 
quibus item liatcar inveniuntur, at fplcn- 
dorc ac claricate inferiores. Orientales Ju¬ 
nii ne ly neuro illuftces funt^OccideiiEalibus 
ttiliis quodam & nebulo ia fyn cernas dh 
Iduo ibpurioribus pretium majus redditur. 
Habet Occidentalis ora quafdam, qua- nec 
Orientalibus cederenr, verum paucas ad¬ 
modum. Ceterum computationis noftra 
gratia, bonas tantum probat i flimatq, Mar¬ 
garitas illimabimus. Yniderga perfectus 
ex omni partc^qualplenduris, qiialurninis 
fine pticeoiis. Spherica forma , auein Piri 
fpeciem probe tornat aeline rugis j Quilari 
unius , Ducatum unum fere valet, Atque 
hinc computatio deducetur, ne in Adama- 
te > Cavbunculo& Sraanigda^biati fabpur 
pretii parte , pro vitiorum aut puteO iurUrn. 
aliaminvc impiobitat um nota, Conditutd 
ergo n et A1 m a i i o n e p 0 n d l 1 s lpfum repu t i, 
ne tum procedes in pretio , eodem plane 
modo qui in Rubinis ac Adamante obfec- 
v-atur. Etenim Margaritarum vincula ac 
catenas! td o b fetv ab is d i m .1 jorei ac cl eg a n- 
tioros nlures tint, redie arbitiatferis cate¬ 
narii hujufinodi - nam ob multi e udi nem 
pires cfle non poiliinr , ac ba tutate majo- 
lum facile minorum pravitas vincitur j (in 
e eo nn r lt appareant, tum quod ajunt.Ex ina- 
ji i bus paleis tritu ra m frit menti fece ri s , Hx e 
voluptatis caufa ciiriofis feripta fulfieiaftt. 
cum gemmariis, qui ex adbitis (cire volet, 
agar,Hic tantum vekit pci indicem qua¬ 
dam collegimus, ut aliqua hujds rei notitia 
i u p ere I Ut , i i s qu i eu n i ge m m a n i $ age re v c- 
linc, ne in univeriliro hominibus in qui- 
flum litum [ ut vulgo fit ) callidis Eiduce 
cogantur* 


CAPVT XCIL 

'DiperjartftTL* rernm-* itu In AU grflx* 
tum nn iin fidente hittona. 

b r»fl?sMin- A mcnl * c Decembri Goam 

si P& fiiilGa- xTL venerunt ex lapdtiuc infula faciat i 
Mdifuii- ^filicis latrapx tres regumque filii, induti 
•rtiffl. ' ritu Ictuuarum vcilunenta, ac infri ly-am , 


India gefhmrn. 


91 


noruraimtem emnnmm confuturi* Lufi- 
taniam ex decreto petebant, ac inde Ro¬ 
mam Pontificis vifendi cmfi. Goaadau- 
n um ufque 84. manium ut, inde pi oferiti in 
Luiitaniam , aedem in Hiipaniatn, a rege 
H t (pan im-que nobilitare (iimma cultura ac 
cura excepti, maxim i fauc honorati donis 
fuere, Romam poRmodinn delati , Ponti- 
fi ei q ue ope ra I e E u i t a 1 u n 1 pix? fen tat i f a b x o- 
dejn Isimmo in honore habiti, Iralla: plera¬ 
que nobiJiQu loc.i pecagraiimCj ubique do¬ 
nis ac muneribus locupletari * Madndam 
repetiverunt: ibi in ni ma cum venera riona 
a rege difcedentcs literis muiuti coimnen- 
dariciis; ad proregetb, cunritolquc India: 
reclures &: capitancos , Armo 86* Liiboni 
jfolvemn^v ucti navigio S. Philippi .quod m 
reditu in. Luiimni&ni capitancas Diaco 
poilcaintercepit. Multaspoff navigationis 
m o 1 eft i a s Mt> ti a m bi cqiu m vencf u u t, i b 1 q. 
navis onus futun iufecpi^ bencbcie> cujnD 
dam navigihquod S,Laurentii, mulo fere¬ 
batur», iiieunique porfum fc malotempc- 
flate privaturo intulerat s dum o: India Lu- 
fitimam repetit. Quod aurem tempus na- 
vigacioms m ludiam canfiimptum eJlet S. 
Philippi riavb; merces turba ne lftms naviv 
S,Laurentii recepit, de LuCraniainrepetiit. 
Verum info-di citer in fere epu quippe aB 
A n gl is li t <i i th im eft Prim u m id n a v tg iu m 
India: quod adverfo pricdatdriarum dafh- 
tim eo ne urfii abiaium fuerat, irdhLufna- 
narum omine, ob nomen quod ad Philip¬ 
pum regem re i pi ciebat. Cererum lapoma: 
p r i n e ip e s fequei 11 i a nno G o a m C6Ve rii m a- 
gnis lariltfe notis excipiebantur, quod fini* 
ifeucbi fami jafti naufragos tuliflet. Tum 
vdtni artaheopanno, live ue vocant Bro- 
atdo Italo more fulgebant i poli ram fbtii- 
tem navigationem, donis kalia: prine i- 
puni CO]i(plCUi, Gea: ceiripcftacem Afoxfi- 
mttfi commodam cxpc£birunt, qua adepri 
in Chindm navigante^, in iapomam dt- 
mtim delati hiei:c ; magna nidigenarum 
congratulatione, ae fumma perfedfec navi- 
giuiouis muaculo: Quod liber editus de 
hac hiiloria Hi [pano tum' lingua largiter 
ad m od ii m tcft3 tu r. 

Anno 1584.11.1 ni□ e,frequenti kga- 

l 1 o n e Pe r fi r u m } C a in ba] ;e 3 Sa m o 111 n, Ma- 
labarenbiini ac Cochi:ii regis p Goac inter 
alia pix inrer Samonnum , Malavares ac 
Luhtanos conii 1 tuta fuu. Ea imrnm con¬ 
ditione, ut Lu fi unis facultas dlet «di fi* 
candi arcem, m portu ?*mm naCtus Ma- 
labar^qiii dccan mil liari bus a Calce uto di- 
flat. Mox iiichoaca «diheatio irrito conatu 
intercidit, ob fabuloli fundi infirmitatem^ 
cui nihil fupcrlhmi poterat,quin confelrim 
de ri ccrc c. Idc 6 poft er ui iri a u c q u a ruo t a u ri 
rojitxarHTn Temerarias lmpenfas, caipladc- 
fo lata remanEit, PotuiElcc opiuione Lu ii ta¬ 
lioni m irx ha:c comprimere Samorim ge¬ 
nuinam pecfidiapj adempta omni portus 

comme- 


JDlflmofluEri 


lUVcrfUttfut 
ex £hio^j, 


Havjgkm ilb 

Anglii tjuin. 
U tJ 1 3 1rs. li rtl 


Frfj| L ipei \ a 
J3p<>nnjtt Civ- 


isSil 

tax inttt tiifl 
nufloj SeS*' 
llidljSlUUt 
















































































JoitiA* Sin - 
gillLea lucui 
piiitirain. 


yi Hiftoria rerum in 

commoditate, quini ad cxcurfioncs prtfda- 
tioiiefquc ufurpabant. Sed enim nihilomi¬ 
nus alit (Vedius fupererane > quibus; allue ti 
Malaxares* eadem m navigantes latrocinia, 
excreent, necquiequam indignantibus Lu- 
MiUvart* fit.iEiiSj-ac Sammiiuiin incufcitr ibus, cui ad 
p«do.n.. manum ignorantia pratcuus Ctar 3 Ik un- 
potencix circa coercitionem caliiim* 
difficultate arcis perfectione tu omnino 
fijftideiunt. Sane in hoc iratlti perfidi Ma- 
octfiii ateru laveres,j,c omnium nationum ciudeliSbmn 
ws ' quotannis cUlkm Goacient inEdib preda- 
t ion ibus, ad defendo nem mucis. Occultis 
etenim ex locis erumpunt, habitantes ili 
catis,ac inviis montibus* quos expugnare 
nemo poi is fitdmprimis in portu btwgttijeo 
difilto ii. milL a Goa ad Au lim m, milio 
tvadlus Ma labar, inges piratarum numerus 
v t* r fi butut, qu o eidi' i nU i n er e a zcm m peri¬ 
culis ac d u mi is, Pro rex ideo JDon Jrratfpfbt 
JfxfthArcnhii} Comes FiHf Dm ^querelis 
multo m n \ exc i 111 u s Su m o i l no ifaf ipl ir > V u 
in hofce piratas jure tuo animadverterer. 
Arisiefcnpfir. Non dfe tibi eas vires» qui¬ 
bus hoc hominit gemis compcicciet, quud , 
fi Proiex aliquid meditaretur m eos, lpium 
id nequaquam aegrelaturum.Per Protegeni , 
ergoinftituta i f- Libunmamdatlis, Duce i 
fttlu m Ma fchtt * m ha* fi at r i Hi I io, po: t um . 
Sargmjcum ex decrero petebat, ut eo deum- ' 
ilcfci1F . dio L t bet eas nav jgat io Jii& uu t e ivt. S*Vg<fiu , 
iw, ' infula eft interiori tractus iiru. hanc flumen 1 
tueuudat,multis vadis ac Icopulls impedi. I 
tum* ktcoquc non nili alto maris liudtu na- | 
vibus pervium* Deliberatione eig& habiri : 
bonumilJisvifum foftum j fichllcm divi- 

iftuBMun tttKIU ' u,1;lra ut P arte ™ Adminlius pete- 
<dft«i(iicira> rct,alteraYiccadmiralius foattn&Bamgp* 
zuuuw.. Venam eum flrcnuo conatu liburnica ad- 


raitam rem is menaea prar navigaret, con¬ 
tentio exoritur inter nobiles adokicciitcs* 
fuper loco aut ordme fcqueudi , quae diu 
norccumtUtione , unda maris abiccdente > 
conatum ducis clufit, ipfafqiie liburnicas, 
huc i \lueque fyrribusac vadis ilUftt,dcfmo 
lafra::* nb proje^dque hoftibujt adiniialio. Vicanus 
^uaU^onci. jdmiraln cum alteram porrus partem oc¬ 
cupare niteretur, in eandem contentionem 
incidit, quod ta: te fi eluces legaro tauquam 
ignobili nomini parem nolknr. Ira piratis 
auftus animus ? qui jam Omnes terrore ad 
montes ac de fata dihpfi erant. Specula¬ 
bantur etenim navigia impedita, infulam 
ob ficritates inacccuibilcm rrnns ablcdlii 
ipfumque admirationi lictoribus inhaeren¬ 
tem ? nulli auxEliirpe, Ergodefccndcnrcs 
ohrruncam militescunctos,queis natandi 
ars vitam non fetrarer. Admnaljus cum a 
famulo natandi pcritiflimo auxilium cer¬ 
tum oblatum rcjccilFet* former pugnando 
Cidicui k& intctiir.Capuc hoftcsadfixiim haftae, mlu- 

j'- t/* . . ^ - 

dibnum nonnms Luncania arctimferc- 
bant ovantes. Aucti undac ercn abivere. 
Duces primum Gox comprchcnfi * mox 


India gcftaruiii. 

liberati, ab omnibus tAmeil coufumdmje 
excipiebantur, obdefertum adnnrabmn, 
quem uiiivcriacivitas fortem ac Gremium 
uirum beneuolumq.admodum iixMgnan- 
ts: r defle ba e, i p 1 ti q u e an te o m nes P r u rex, a b 
conianguinitatis vinculum.Denui fubod- 
■ n l l x 1 1 o Hj emiy ma f $]l haraithaf i n ter- ^ ^ 

fetts cogunto ;du clafic idem portus peti* ^ 
tus fusu Ceterum infulam catiores fa &i 
fugartque domos cafafque ddiauerar,quas 
i ne e ndiu m h odi 1 e mox eo n fi i m pii r, 

Hoc eodem tempore Coeli in i Ke£torcs 
jullu Regis, ac Proregis ce lanium erigere 
conati,nicurfu rniilritudmis ammcotuuii- 
nantis impediti fuerunt, in adventum ufq, 

‘D HAT a zjfyttnejii. Is adjutus u pise decedo re 
tantum ci&dc ut avitas ipfa in fptxiem 
tonlenfu proflito telonii exuuclionem per- 
in it ceret. Id Regi Lui iram a: ob frequens 
commercium magnam utilitatem mgcnl- 
que lucrum reddit. 

Eodem anno m en fe Septembri navis ex 
Lulitania Goam venit didla Rom 'ftfm de 
Carani *, quae afferebat adventare quatuor 
alia navigla^quibug & novus Prora Du$r- ^ iP , m Sl 
tini ipWencJiMf vehebaruf, maxima urbis M - aru "- 
k-ucii , Ut & omnes eam par a? re fotu a, 
promifcuo IbiioA luceo, cum priore* Lu- 
Jitanil navis advenk a eandem tdbrejuur. 
Eadem navi ali quo e cormenr^m ex Belgio 
ferebantur, illi me allatis literis de flatu 
amicorum magno meo gaudio certiorem 
fecere, Aliquantb poil alia navis adpulit 
cquiderp ciailis Atagen nominata ,qu£ 
multos nobiles ferebat 6 : Ciudgcros, ad 
rrg is t ei India ferv mum,m r e e qu os & frater 
arcbicprfcopi domini m ei Roq ttt (U jFejfof, 
C^rcnproctlandores erant Cjtorgtmlubd 
fupremus ligni fer Luluamx re¬ 
gis , fu t u rti fqu «dux '5 o ft". i te & M o flam bi e- 
qiiiE^ ob officio, regi m India pnrflica* fMO~ 

>;w G&mefiiti Silvane futurus Ormuuicapi- 
taneus, Fiancifcus Mafcharcrihas defuncti 
adm irahifuliam Mafcharenhz, eo in prae¬ 
lio quod apud Sa n gu i feu m i n i ii La m com - 
milium naiTavimus, fiat a. IdemOrinntii 
pro-fedlur® deftinarus fuerat, quo mortuo 
fratri Francifco eadem conlata luit, regis 
beneficio i ei tiiennium , fpe luccelliotus 
poft alios quibus idem munus ant£daium 
fuerat piielumpta, 

Mcnfe Novembri Cochinum venerunt 
rei i qua: tres n au es. 11S. La u re n r i i i n fu s a m 
pnrtcrveCtjE MoiLnnbsequam holi petive¬ 
rant. Nomina harum erant 5. 

& <±As Chagat quod quinque 

vuineium triteipretatione pnrcoriz nomen 
erat 3 qua pro rex Dfufrtim Mm fj^i^veheba- 
tur^Pra: fertus anteii T'mg£ i n A frica. Et nu¬ 
merabantur haedumaxat in navi poo, tni- 
lites fivefoldati, cum nobilibus qui pjmi- 
zni numero pro icgcm eo innabamur, f upru. 
navales focios, quos ultra centum campu- 
ubarit t fepte mwiiiura lpacio ea navigio 

contiro 




































































































































































































































































































fto-ep 1 ^‘ 

ff-iCW' 


jtufcvt aiehl 

r; 4 .’.L', y ' 


D:. .-.IT Hc 
t: • i ,; 

tu. 


Of-lriiv IFu- 
P-Hi I ii J :j 

HailctnetUiU 

^rilotii . j, 

IUI* 


&ii v\ tKi . 
1jS ftiittftv. 


IJS(5, 


Hi Horia rerum tn 3'ndia geftamm. 

furi;: 


LontimucA rnnar Cocfoimim uil] ulc> Cb- 
chmtsnte Pro regem lumino honore exc e 
perunt. U mox Protegi vereri fighificuvir: 
Pmnittovt fi incerte etiamtem abJente 
regnum ai ehicpitcopo* E rat 1 1 me ?JMem 
haudparva aim arcnjvpifeopo ;imk iti,r i-a- 
tei pariter in illa Africana infarci 
11! e ;n.J fi ib I • :;;e Sebali \ x r io capti a 1 1 a i ha n 
latitillertt, Explevit veni s Pro rex fuccdluris 

maiidaium , k Cochinmn jimfcCtui ca{- 
d in navi:- -petiit, quibus in LuEram ini re¬ 
ti i rct . E ren mi dd u ndo Proreg i fas j i o 1 1 eil 
m India re minere. 

X, Novembris anno 84. navis Cir.wi : t 
Goa Coch inite p rofic i fecbacu r, u 1 : b i J fi p e r 
t u ic i p ciet. Fac l o res tume u si di una C oeni- 
mmnabeunt, uavdbiL n :ucibus Onerant, 
poli quarum dei rideuifidTum Goamivpe- 
nant. Hae eadem navi Prores defunctui 
cum mntt:-. nobilibus Cochmo diicdlir. 
iulliruta in Lufiramam navigatione, 

V.Feb. anni ify.Prdtex novus Dmirriftf 
iJfytifijufs Coclimo Gdam venu ibiq.fum- 
m0 h 01101 v ac triumphis exceptus ftm. 

Meate Aprili eodem annofod ibs metis 
cx juchicpifeopi fani ilia r Bcrnnrds<s *Bur+ 
chtru H ara hu rgen fis Goa O rm u ti um a b i i t, 
Orjfriuriq Biaifitem, atqttu inde cerreflri iti¬ 
nere Ba bylomam a Hv ro i b ly 1 na, Da ma 1 "c u 1 n 
&Aleppum, qua ex mbcb&as ita e h i hrc 
r.is sfilht ,qua r Goa? accepi per Armenia: ho¬ 
minem, I In. ml tus itineris fui relatio conti- 
neb itur, quod parvo finnptti exiguifquep$* 
nculis p er f. v- : 1 ..u 7 cilii od n u fi- n 11 vr Cany- 
larurn prodidi 0. Aleppo idem Tnprilim Se¬ 
rris profectus naves ibi A «glorum invenit, 
quibufaim Lo n di n u ac p 0 fica I da m bi 1 rgu ; 
prout cx literis ejus intellexi ialvuvvcri.it, 

A1 Egi 1 fio mate Vcnecontm literis qnn.S 
per terram mittunt certiores reddebamur 
de obitu Pnn a p is A n ra ici, Du d fq u c A 1 c n - 
conii, ac de matrimonio Ducis Stem ite 
cum Regi-. Hifpan-.r gnata. 

ic n fi Octo b j- 1 X X. d ic G oa 1 'n ap p ti 3 : t ex 
Luutanu SJ nmcilci navis, cum Belgicis 
quibufiiam tomtenrariis interqirds & ali¬ 
qui liccms mihi cx patria attulerunt deobitu 
Patris met Hugonis ludocj 1 lirlcmii. J.No- 
vcmbrisCochiatiuri venir S. A!bcni navis, 
L Decem b. Cananonim in traditi Malabar 
S,Laurentii navis renuit, atque mdeGoam, 
Multi m eaintirmietanr .abfumpm morte 
yo.hominibus , qnos Jungi courinu&que 
navigatio nullo portuum fulario variis mi- 
feriis'confecerat. Ei refebant ctiamtmm 
eadem ex dallcdua' naves fendii SalvatorLi 
nimirum, ac Sdacobi qua: piactoiia erat. 

Eodem hoc tempore Itali quietam rer- 
icfiri itinere advenientes, mortem Grego ni 
Xtn.Pontific hfic Sixti V.crcatiojicm nti n- 
dabam. Naves Cnchimtm abivere legen¬ 
tes oram MaHbar , Piperquc fufeipientes, 
Menfe l an m rio anni cS6. nifkude Lai i ta¬ 
mam cogitabam. 


9 i 


Menfe Majo anui Sfiditerv cipinuiei Sol- 
hila; a e Moliam biequ.v Coam dd.it.r fu e- S.iSi 


iJicolii [if. 


1 1 1 n r ad j > ro rega n & a rc h iep 1 fe 0 pii m, fij j ht v 11 l ' J * LUftX * 
naufragio praetoria: b. Iacchi- Ejus hifiona 
hujulmodi db Pofi ni petar uni Bome [pCi cjLi- 
caput, ac ut:Gubernator pefiimc^tmcauce 

ex jfinu a ba t, c y i r ,m s c u 11 ct 1 s p eri culi s, inter ncVw Z ' n ; 
S* Laurentii infulam X c errat continmti^ tct!1r,r,ul4n? 
U.iLtum proip.ro admudum vento navis 



,ll a con 11 . ni:T. , e ivgionc na^tiEs cjLtu fucfii 

S 1 >!l di.i’ cojiip 1 •.rai .l :.:.A dnmdio grud^ad 
Aufiralaii /Equino; ti ii is linar plaga, cum r ^"' 

& no. milj. etiatnniiin a M.)jfendjiequa di- 
jknt. Syrtes ha: conilam pon^mum Co¬ 
ndi no lapid.% pi:rc, acuto, at id, candido &: 
viridi, tcnibika iduo J J ;Rjilinim ;s , iiv > quas 
q u ) fq ti ■ g uber n ai o r I cd, ul o c ave. tt. E c er u m 
navis filus. Liniveria in Gubernatoris perita 
p md c n ti a fit a e fi , 1 ml I d j u re c o n t ra d ice nd 1 
reliquis concedo,nt& ivgtocdidn ciLvaur. 

Em m vere ctnn circi ha:, {yrtes S. lac obi 
navis cur fu n: tenerer, Gub t nator compu¬ 
tatione initaputavicpcnculum jim |i;om- 
nfnm fe opuli ni m cvaiille, nam lique im- 
p ei.ii j Veia curidh pandqfcti t , hc Thoraci;.} 
«cpJtcatcuT airfu recta Mnilanibictpjau. 
s J c rfu s i n fi i tu ro p o j i t t i o m n n s a j ori Spei i- 
tuli reverentia.Ccn r utu :\pirgic,ib.tnt focn 
q l: i dani, ic pe ti t i t a lliuti c > \ it c 1.1 1 es m v ii. 
quibus cura cadam dt dficc-ndiq, 1 rudium, 
circa cartas marinas, ac Gubunandi artem, 
dictitantes nondum efifins ilii- peneu lotum 
ornmtim tnetus- Verum Acifipadlefiopu-' 

Ius, ac ncictarmiin remptis quodptoa His 
Opp arttiu uuijOUO j n : ;i l es v cl a p ror f uls d Icn t 
explicanda impedirer Af eligente I".n r * ac 
impotentia dominandi, pra*dpitata gnbet 
nacoris mente , omnium jnfeiri.im 6 c im 
p e ri to satijjno s d 1 ■ n navit, p ded ta req 1 1 fiu. 

1 1 ! tf s -■ V i 1 m p e t a r a n a u lt f. 1 c ere 11 1 i 1 icla m a - 
vis. itaque obediemibus eundis ac polt- 
modum tacentibus, mvh ohlcuro lliviKe 
lumine circa mediam nod.m in Gftts illas 
defe tru r s pl a no u t i tripe rti vetiti Ai. : I c I ct u n - 
di fcopulortimq teirj hili aeie 1 n dn .r partes 
vcliu limddllleclo \irno earina eum duo¬ 
bus foris fcOpuJoadh.vieret; refiqnL inr fu- 
perior pars cadent vi tepuifh .fiiqriantu- 
! d i u , mo x i i fdc m p e tri sil! iderc t u r Tfi m 
malis detruncatis clamor vitdrdni ac mu 
licrunivarius exoritur, qui vel ipfhs niibcsi 
penetraverit. S,uifmu 3 ns m 6 erilibus one¬ 
rata nanis, qitbd porro na e fiet, fupra quin- 
l t e n tos h o ut incS lubc b^t 3 t rig 1 n ra m ulie-. 
r cs, 1 mi 1 to fq u e Ic fu i nas j c M o 1 \ ac It o s. In- 
fiabat haMdubium cxirifim, accerca ante 
o Culos mors, corripui fis eundis ad ulti¬ 
mas preces, mnru AriiqiiL- venia' ddfiLorum 
impio ratio nem , horrenda prodas Ima- 
gmc ? quantam quifquc unimo u putet. 

Ad m lrall us FtrtMndw rW-t niofi, N.kim, 

Gubernate c 













































































94 


Hiftorm rerum in India gcftarum. 


Gubernator .lliiqu? latuit ti.confdbni m 
jB inorem Luaphnm d4iUenCCS, e-un g\m l ! ;- 
evaginaris ftnd lique detendebant. Velle ic 
locum aliquem idoneum dtffc itantes ex j 
«locate > iii quo ex reliquus fracte navU 
fem b u m e oli i g ete polle n^capi-ndu; hon:i- 
liilius commodum, quo ddu ceram fir¬ 
mam repeccrenf. E.\ foes al iqtvimulum lo- 
cioi t citime. Verum frull citent at is omni- 
^\ls liqui m te api vi erane ad navem redite 
non miti, cimorccxpugnaticmis continen¬ 
tem ex decrero petiverunt ac diftvibutis 
cjuibuldam /If efflitILtdtf * bs [cocto 6 c v i no 
in icapham ab mitia temere conjcCtis, poli 
17. dierum, fluctuationem , magna fqiw dif¬ 
ficultates, famem &fimn m Africam per¬ 
venerit!! it. Non rtytctcjice 1 caphaaULtoque 
inrcrim doIortHeriorum navaJkm , fupe- 
rjor pars navis inter dub$ fcrd$ quo in loco 
jnajoi fcaplia fecvabitur a, lateribus dif- 
ru pia, eandem mutila ea tamen, ac undique 
laceraram munifeftavic. Ceterum cum ejus 
reparandae maxima apua omnes desperatio 
dlcc, Iulus quidam QmMutt GrintAldtts 
exteros cohortatus in feapham [e pinftus 
cum cnfedimiiit, eam que r^fbuiratG occa:- 
pie, filbfcquenribus operamqpc mox na 
vantibus aliis» Hi 90. numero evan r,at un¬ 
dique inje&ts Ibpbas brachii?, utriufque 
fexus homines adh:erebaiit,triftiejulatione 
au sibum flagitantes» Sed gravabat ea muk 
tsuido naviculam ac facile inuoccani pe¬ 
rivi liet, itifi amputatis dependentium bra¬ 
chiis mambufquc, ejectis quibuidam inei j 
mibus/^vo frd urii i remedio pandus leva¬ 
tum fu i flet, Quis autem ululatum iibim 
rccenferc pollet, qtu difceacnte lembo ab 
iis quos dirae tcmpcftati ac naufragio man¬ 
cipatos navis PmQLbc fragmenta tene» 
bant ferebatur ? reddente flebiles voces 
undae fremitu, ab manentium abeuntium- 
que parte, quos quidem fpes renuis iolu- 
b at ut. Egettas enim ce et a par v 11 fqu e 1 \ av i - 
g irioni foedius, ne hoc quidem effugium 
commendabat. Etenim dtiulritudo navi¬ 
gandum ni m ia eiatipiaq uc 11 av 1 e u! a mal e 
confuta perfluebat multis in locis- [dea ne 
omnes perirent paritet communi confenfu 
Dux creatur. Nubilis Mixtus India;, cui fefe 
cuncti jfubjiciuiU facturi quod imperaret. 
Hic ufums ea pueritate quoldam fubitb 
ejici end os digi eo d eno ea bac, i e 1 va! idos pr i- 
nnim. Inter Hos & faber erat, qui navicuLc 
tormmifuras juverat, Is poft Mer meli adi 
viniquegultum, quem unice flagitabat de¬ 
inde in mauc conjici fcfacile polluseCb Sed 
& alius ex iis quos m Luiitinia novos 
Chriltionos nommant adumilcm eximm 
m : (1 v i ts corrip i e ha e ur. A e fra ree huic j u n i or ea¬ 
dem in fcapha erat, qui i urgens prece hu¬ 
mili flagitavit - 7 Vt illum germanum funm 
jain sicci dcftiriamm dimitterem, ac fe ve¬ 
lat fuccidancara hoftiam, ii ita videretur, 
eurinis fluxibus immolarent .Ede fratrem 


aerate prudcEK 10rem , arte magis idone- 

11 n:,qui fotores cornmiinas , l.muliauusuo 
ceccion: auxilio fublevaiat. Hic exaudi i 
fupplicatioLur, jirnioi trifli^calamitoloquc 
ipccEicuIo m pelagum conjicitur celebra¬ 
ri [Irina pietati! laudandus, qux Cajbris 
Pol ludique antiquaram gloriam i 11 k me¬ 
ri tArtarri ferat. Ac divinum propitium nu¬ 
men tam inclito facinori non defuit. Ecc- 
nim k\ houiuni fpatio continuo naratu 
fc a p h a m i n fe^ufo, pe l i tu fque fu bi u de gl a- 
diis ne naviculam occuparet, tandem ftri- 
dl a m e 11 (e m 1 n .11 m;vrrip u i u, qu em, 1 i e te ja m 
vid nere adacto manus ic indere cur, neqm- 
quaui dimdk,donec permoti m victi hoitiri 
iiis fortitudine cacten eum reciperer, t^uos 
ego duos fratres Goie 6 c vidi& cognovi. 
C e letum hi poli lo.diera m mi feri as, cpiia- 
biles exantlatas, Adnriraimm in terra firma 
invenceut, ac cum eo lembi pi ideis focios. 
Qui in navi rem au ierant contextis ac cori 
Iigaris tabulis, quas LuStam yo- 

eant filutem ilbi ad fere re conau, omnes 
periere, duobus tantrim ad concinentem 
iifqilc provehis* Ibi cum ab unda liberatos 
cunctos ali.v excL-pcjuin molcflis, lpoli.nl 
enim a 2 \£jg|\ ; m Iwc Cajfn?> ex urique vedi- 
bus inter diram farne m fum naamque pau¬ 
periem ad locum pervenerunt,quem farior 
Ducis SoJfaliv 6 c Mojrnnbicquie habimbac. 
K aliquantulum tefciftos ac mJriuCtos m 
Moliambicquam dimiflt, m inde ludiam 
peterent. Ex quibus poftmodum in iudia 
multos fani i liares habui, vcncitcrque rem 
gettaraaccepi* ^exagincaomnino homines 
(ai vi j ratum Neptunum ? ac inopram reli¬ 
qua m it i n er i s ev 1 1 ara n t 3 qu 1 bvi {dap j e r. i atn 
poft naufragium fame confectis. Reliquos 
unda Ii au fit, nullo pofteaiig no navis aut 
hominutn. Ira unius ob noxam 5 e lurias 
nav is ea t ota e u m t.i n ta m u 11 a 1 1 u m n u nit¬ 
ro interiit* falabriac^plo adverfus audacis 
G u bcoiato visi m po t e u t ia. C e 111 u ide m n - 
te cladts authov iu Lniitaniam e ii m vcuiflcc 
anprdienfus primo , deinde dimillns, 
aliud navigi u m ex optimis eu m gubernaoi 
cura anno 83 . fu fcepit, magna viduai utu ac 
pupillorum det effatione. Idem q, S.Thom.c 
nomine circi eafdcm iyrtts perdfdilRt, udi 
lucis advenient is beneficio monitus, eri- 
vum avettiiILt. At revetfus ex India cita 
Bonae fpei caput, deflhmtum miufntganti 
denub evitare non potuit. Ibi enim mpti 
navis, abforpris cum Remore cundtis ho¬ 
minibus, vindi&am ut multi cxihirrtnbaiu 
divinam explevit* Hanc hifloriana itri'-- 
uberiore retulit Ve quorundana Gubernato- 
runa ignorantiam ac fiiperbi&m ciflig 3 ^ 
rem, quibus Cum navis commhlaiitiucJi- 
que cuntti haud dubie fumiTippcte tutate 
debent: Ne indigae ad tale mtmUS ac ^ c " 
dant. VJxc ics mcnfe Au g 11 flo anne iftf* 
acctdir. 

Anao 1 jSC.menfe Majoda*naw*«“- 



























































































































































































































Tiitf Wffts 

-etaEDdtim 


*H ii o in. 
T::< ;j tWun 
whj 4 


liioftiu- 

ItUAil' 


^'JEirircft 
Jki dKuo|ii 

iftUia,. 

a 


■>&(!fi 


Hifloiin rerum in rndia gclPmm. 


95 


cibus divctfisementaChaulo (portus dt 
India:) fretum Mccc.v Rubi i mari- pete¬ 
bant, inftrudta: a Lufkanis hibittitpnbiis 
Ornuli, quj ipli jn 11 .ivibus cum clienta 
T u r ea ru m liburnicis eap r j fu re, ac i iit cr- 
Ctipii. I U: fabi i catte m LMiy tu S»t>i inroiore 
litu prope urbem C&yrtim ad Maris rubri 
littas, riini 0.ricnris navigationi luiuftar 
univerfam Indum timore compleverant. 

lnd£ eodem Hienfe adonUU per Proiv- 
gem e Lallis , magnitudine ea qualem vix 
viderat adverius ' urens Rubri maris bello 
deft i na batu t , qu o e o \ i feCtu ead e i u 5 v o 1 ente 

i e i Pr i j rege, Ontf u t i i !iy bcrn are r A ■ 1 c R c $i 
Perfaru in Xm\i m& auxi 1 io e liet, fu bk ura J t- 
lium Perlini m > coim.i edi minem herilem 
Ptfcfeiftus maximas huic cladi erat Raj Gp- 
fifaw da c.tmtira OtnUltii quondam Gipi- 
ujtcu.s v:r gravi obeibque eorpore t ac ideo 
ad belli munera munii. Multi hunc nubi¬ 
les be p natui ui India? Lufitaoi (bqucbAd- 
uir j auidi honoris adipifcendrc^ue glorur. 
Ceteram dafllm Mare rubrum verfus navi¬ 
gante rn, in Fce lices tranqu illicat es excepere, 
ac pr^tcr opinionem diuturna rfcivigatibj 
eo n fu m p cis tdeu cibis,. htttteq. acerba tub- 
ortajquar multos homines neci dedit, mi- 
fet ufqLic magnis adflcir. Id primum ma¬ 
lum nat majoris puefigum, Nam in Maris 
rnbri ofUo comnnilb cum Tureis pia:lio,m 
Luli&nos ad ver Ea pugna: fortuna graviter 1 
incubuitjUr m varia iniarm fugadiUberen- 
tu r, eum & 1 u rea: victoria fetUeiter u h, rra- 
£t u m vsfihtx ac A / dt W tU i u v ade r eu t * civi- 
tute [que Lu ii tau orum biferatas PaWt de 
Erd v*ra c.ip ere nt, uti n de i i q ux eo m m o d i - 
tas pr x{\d dltt 1 , Luti tam$ m ;ij e i re v i n 0 ce- 
re n: + Ceteru m I p (a e \ aliis v aEi a t a ac d i i pe i fa 
Onruit in m dilccl lirae, ibimic hybcmatnri 
novo conatu naves rdtaUrabar, ac intirmoa 
plunmos curabar, decreta iuo tempore ex- 

pedi none m Pcribiu, Ac (ut relatam dV) 
crafTo abdomine gravis PrarMus , aliiim 
fublUmir Petrum Hvwm ‘Perctrxm riobi! i- 
rate haucpcnndtjnlufticiTij militari tamen 

E I o r i a e \ an i m, dque i nj umd t d 1 1 n or * A ra- 
i el loco N t fdft j 11 feli o i quo fdam p i rat a5 
navibus ultiodtruqueBallbra Ormurium 
commeantibus eaftigarct.Htijus ergo expe¬ 
ditionis gratiaCLun Luliram liburnicas fer- 
ix 'TVsrdft admovifleFK, ipfanjniquce mari 
multas fubduxirtcm in littus» accindti. tm- 
pe e u taurum, milio ordinchodempetive- 
ruut/rtiitra reclamante Dlidc, cui oh igno¬ 
bilitatem parere noluerant. Tantam emi- 
Rifa: mulrrnidims imperitiam , fide Duce 
difpeiTr } fubdiKLlis navibusjCrcprifquc lub- 
remigiis fpcculm Arabes equites» qlii ad 
campos difcellei antj reparatis an imis Ltifi- 
tanos»Juman flexu invadunt ^ ac palantes 
crudeliter inrcrfeiuur 3 nccqUicquam teiv 
cari fu gi e u m uu Ilum in i It bd uf l' i s I em mA 
pradttliuni reliquum die e. Oftittgenri ea 
e Ude Lulir.uii ccddcrunc, paucis cinpfif. 


qui m rem pote liburnicas ad mare det luxe¬ 
rat u. Memorabilis vero pugna: eventus, 
quod lureifctti ftie primates nobili i que Cladt 
dlent , in India fumdJiilmli veterani, ac u W , f w bi- 
rmiltisanreipencuiis liipcilHtes j cliiu vix Jc|t i lj ^ 
unquam tino pr±!to r.mtum Lullcanorum 
perii lier .Eodem pradio lklgiv Tibicinis fui- T ‘ | l ;) 'd r » 7 ^= ] ' 
utildo mi ignis emicuit. baTufitanofigm- 
fino abpxtitm vexillum Lulitania',& ala ho- 
Hibus Iu fcepmm , ardore Lcccnfus militavi, 
reiecla i u donum tubapugnndoprnetrims 
U i q ue ad eum q n i abitu l e m r , eodem e o n - 
fol I b ac i n re r ree fco, tvcupemv ir » & nd 1 ’uos r 
retulit poflcA id defendens ibmcer, hora; 
pene Ip.icio donec accumulatis caede quam 
patrabar, multorum bolbum cadavmbus, 
cum iplb ligno procUnibcict, gionolus, 
cbnfeliioiie ex ea pugna iebquorum Lup- 
t.niamm , fupra cunctos commiiitoiiiss. 

Dux ab initio itnpotejmam fumum ani¬ 
madvertens difedlerat } .ic e liburnica fici- 
non Iuoiurrt comem piabatur. Magno In- 
dire dolo \x e J ad e s b xc accep ta fuii, & p n - 
varo Arthiepifeopi, cupis fratrem eadem 
hau ferat, cimi mtilus nobilibus jUmoribus 
ac vetera ilis i 

Eodem tempore Ormdti i ReginaOoam atstna o t. 
venit Machometi aurea avitis imbuta dii ei- i1li:rri Guim 
jiliius, tunc veto Clindiajvoricu bn.pt iilica 
Piitre feu 1 1 1 iccp tote Vi e erege^c i nd i to P h i - Bl F™* 
lippx nommCfio inemori mi Philippi regis. 

Fauna h.rc erat pulchrioijalba aegraudio- 
tisRatut^fj at reni habebat juvenem etiam- 
oLlm qiu pariter b apti fatu:, in Liifiraniam 
abi b. i e, e u u i Jfr f ■ fibin j Ah bitent en yu o O r - 
mVLtii olitn Capit anco „ offerendus Regi, 

Cereium Reginam ipfiim in uxorem duxit 
Lufkamis nobilis', tsfnw* D t^evedo Cm- 
r j ubif , eu i R e x nd p eia i u m e a u b. O tic ;i 1 11 m 
Ommtii i 3irluifer.it, amnio fructu ad du¬ 
centa millia ducatorum «ftimatutti. MdCn- 
tuscima muiidimidium fimvnia orcotdii 
cum uxore yix ille ignavem iniltuxn, OrUiu- 
cium petitums, utibialiouos Regino:iixo- 
fis fu e reditus lulcspcvcrjlla amore adilRbt, 
ren er v i m e u t re m a n ercr < ira ba i, aut t a! tci ji 
lecti m u na fertet h au d g i a v e o n us ad an a- 
tam mulierem. Ceterum occafion e preci¬ 
bus advetfa, cum niaiims cu ca teni B*rdti 
m ex t rem nate fluminis Coa 1 eriam nu m 
h*wret,exfpe<bii> tcmjeftjftcm, illicon- 
fctla dcfldciio (ut ajebaitt) fu o ita morte 
correpta obiit, eodem dic quo Lndranur 
enavigaverat. Magnus ideo Coa: hidhils, 
q.ood hfc prima 'ejus remonir Regi ni Chii- { . m ^ 

It i.", nam religionem iailcepiEiet , lihulcmc ntjgao k»- 
amoreregnum rcliqUiflet,privatam indo- 5Tll,]Lmi * 
rmlLulitam nobilis matrimonio translata. 

Funus magnificicclcbmtim fuit. 

Menii- Augufto anno Coam venit 
MofKunbicqiia: homo ex Lulitania» vectus 
ffalcortcMafacc^ Is qntedam ad Provegem 
a H ferebar, ac naufragium navis JitoV/agttt 
£ e. fu penore ex India difcdfarat 

certi 


— j - 

qUEE atlfiO Sj* Hlp! 


























































































9 6 


HiftorLi rerum in Intfia gefhrum. 


Ni. ‘f 9 g.ii 4 .in 
n j“h iihu 


Es niiftio u 

Et;?-* 


F.i 

Lnl^iLLCHillit 


Ynde frivi 


certo nuinn xb.xt .Td ob veni (fe fu i picabamu e 
cuci Bona; fpei caput , ex immdafo onere, 
quo affiedh navis ftuijfccbat. Affirmabant 
etenim fupra novem dodrantes Aqnx £&m 
tenuuli' cum C odi i no abiret, Quamvis h- 
cec jura menso mutff ac exteri Officiales 
ad a di ad ictere a n te fu l cep ea ni navi gat i o - 
nem teneamur, navem (afficeretanto iti¬ 
neri , caudeum 1 ti ullo rciodo divulfam au e 
imminutura die iidem tamc nullo religio¬ 
nis nictu vicia reticent* Ne qintftus iuo^ 
amucaht ea ddlinatis iocts quos habent ex 
p u v i lc^ io ^pfaim j, r a rc m erg d mi quo c ne re 
fuppri m uu t, imem j>cftatibus cundisob- 
no xi i re g i nequ eat, I d eo tn i rac uJimihic u- 
i^ru/noFurr jufdam vice cft navis ludia: Lufttanoruni 
—"J' : u av.irn i a o 11 eram Ulva in portu Lu i 11 an i x , 
i! vel navium tenuem npparactttti , nautas 
ac factus rudes navalis {cientia:, vel confu* 
lio n em, re m m q* pen u r ba tio ncni i iui ava 1i 
iupdledilemlpexcro , quam ipli homines 
ex politi cdla n tu r 3 eu a rra n res perpe[Ia per i - 
cula fimorciquc, Hoc autem naufragio 
nobiles multi perierunt, qui India; in rebus 
Regi miniftvi hdeles, pra audi tcffinianiis 
m ore e ec e p t o p ut m' a (perata follici ra rent * 
perfudit» Cum iis ifrm interiit legatus Xtfwwi* Per- 
5 “ ,','S (j sr Rcg i s, q u i e o o i i r m a n de atiT i c i t iv cau fa 

ad Re^cm a d Regem Hifpa marum mirttbatur. Hc 
rhiiii^uiu. erac [ ia;c cicle:<£t x a legato navis quod veli- 
heandj dexteritate mpra ca:ceras i rt lignis 
effet* Ad poft hujus obitum, nemo co mu- 
neie, navigationem hanc lentavi ^durante 
nihilominus inter duos bofccKtges cosv 
ttiTurcira foedere. Minima navis qua: Co- 
Il^LufS^o- c bmo Lu litaniam petit AI ilio nem auri aeffci- 
uiH Miimnc manone comprehcndir, & hxc lingulari¬ 
bus divitiis pollebar, Vnde tama; jadurx 
circa opes facilis xlhmatio haberi porclt, 
exceptis mortalibus, quos idem periculum 
involvit- Inde pauci anni (unt > quos non 
aliqua in abitu rcdicuvc navis lugubres 
faciat, 

Menfe Septem b.an no £&Goam qftatuor 
naves venerum PrxtomnempcS, Tfom* 
titulo, S.Salvafori*, ^rthkjaj ac Bon It jit i 
de -Cieram*t. Ddiderabamt S. ‘Phdtppt na- 
vigiuth, quod eadem in clade Ljfbona dif- 
oeSeiac, deque eo hactenus nullus rumor 
increbuerat. 

Fine Novembris c Goa difecffere naves 
erdem legentes oram MakbarPiperis cx- 
cipiendi caula , poft Cochinum venerunt* 
quo iri loco dux fere feruper naves onus Pi- 


.y.-iihjbt-T. 


jit Sttihmi ti: Achaeo di£h Dotniinis 
meus Archicpifcoplli m i.ulitaniamnavi- 
g.ivtr,obdikorduisquafdaindclunultarcs, n ' l "' L; ' 
qiuv i Ili cum Piorcgt ac Conii Hariis imei- 
cdleram. Bt quamvis eum obnixe nobiles 

i p l c q u e l } u l, rex ctmui n i v e da p 1 e be ora t e nt, 
ut ab l^n profectioiiL ddifteret, tamen te¬ 
nax propoliti ac immotus familiam onu 
11 en i d i mili t, Beat A rc h t ep i fcop u s Rl-u i e i , ^ .. r 
rus ac metuebat l 1 tu rex aliique: Nc Rxjgt 
infltfuiraret , quod pavit m fecutitla Fmii 
Proc eii. s L u ii toni, 1 -hx fect u r as regioique 
1 reditus tracfairnt- Quoftlam cx luis rctt- 
nuit. Navem confecndu domumqttefuatn 
uulx nvA^iltiocommiiit > \ pium que me Xt 
reduus {nos reciperem Goa: manere vo¬ 
luit. Nam tum luti Id aurei Sautx Ctufids 
nomine tempus ent, deftinatls pecuniis i^rc 1 ! > 
ad captivoram redemptionem, qui itv pia:- Jn| ^' 
lio cum Rege Sebaftiauo etiamnifrn in A- 
fi i c a det i neba luUr.EtC rea v er at mt Arr tiie- 
p i fc opu s Seri bam ge nera 1 en \ Cabfanj 'e p cr 
uni vetiam Indiam , cum clavi una, ociis 
quibus arca aperiebatur * ad pecunia- cu- 
ilotham deputata , adjitnctbque probo ftb 
peudio , quo obligatus reditum Domiiu 
mei exfpettarcin, juxta (Idem qiurmili de¬ 
deram, fra taiuiario menfr Cochino vtli 
fecit Anno K7, fiib to Gubernatore, qui 
i, lacobi navem iyrtibus ludia: ut nam- 
tum e ft inflixerat* 

C u m 3 utc m ordine filo (ut nulli onerJ - ^ ^ 
dicotifufiouc facilis mbuEomm collatio 1«-:: 
cllet) Cocliini nives onus p rtdtol aren; u r Ati " ,T 
c ceteris miltudis ^ iohqua: idrthks^ dice¬ 
batur fu pecct ac. Que cum ptm onerata eflet, 
Officiales ac Conductores muneribus er- 
cacati i abi ifr® aliquid eduxerunt^ quique 
loco Canam impofuecanc quar cum in Lu* 
fi tinia magnis ptetiis vendebatur. Navus 
autem an choris hxa;, ad m ii liate h cornu 
nenti remota: onus ibi fufdpmt,quoda;[ib 
vo tempore mate flum in is initam-mquillii 
iit* Tempus navigationis tuba per urbem 
nunciac * quo accepto concurrunt cuutU 
navigaturi, deducti a Bumli.idbus^amh 


Odj=- 

M 


cis, qui cum T onit 3 c ^PalUngn ita icapbs 
fu as indigi tat, pane ac fructibus bellar ili 4* 
inftruCti maximo cum tumuiiu navem i 11- blfe^ 
hnico numero cingunt* Illatindiq-implet 1 
etiam funes capitales fub aquaprtflaoncri 
occultat j forofquc fupetioresciXtls accu- 
nrniitis coacervatifq, ingenti mok odien¬ 
di t > inferioribus cundlis angulis imple- 


peris rancifcunmt, cum alias omnes urer- tis, ac ad miraculum uique conftipatu 
tes iibdem caiterichaorant* Ceterum Go^: mercibus, nlut temporeveliiicationis^d 

intra menfem naur$ ordinis circa rectu* 


przparabacur navis alu AJcenlionis titulo 
quondam, qua:Chinam & laponiam ali- 


ram navigii haud potentes fint. Hoc itio- 


qnaudo viitULvcr attempta a conductoribus do (fete enim ita confucnjdD circa tun- 


navium,v ice navis Carabi*! quod eam Co 
chini ob vetuftatem inutilem deterebant, 
aOvamquc infticuiilenr cjufdcm nominis 
cu^uv fabricar 10 ob dillidium inter Con- 
dtiftorcs exoftum expleta non effit. Hac 


dtas) inftmrfra navi hac Ftader da fazw&h 
icu Regius infpcdor acccffit ? qui ptnk' 
frarionc fuo more mica quid v it. Nuifi 
tancie navigationi ratis (u(liceret. Rcfpon- 
d erunt jufficctc (ut fatur J fUbfrgnndoitf 

adbibi». 
























































































































































































































































Hiftoria rerum In indu g dea rutri. 


P? 


adhibita, beet quidam- jh^ciii. CeTnfmi 
niagivo ebmoiL infptMoi i i te juflu funes 
amputari, ac vvla. dimitti, eum bona: vi* 
unpre ratione* Sequebamur illi lembi qui 
miliaris uniu* lipcfpauci comitamur ph- 
l ida nmi. Vtiii^i vellicanti-- hoc modo 
iiaviGalLinx quadam cophinis incluft: ac 
for ii inter alia impolita: uvolmiin fingenti 
jmikcrinn contentione , iup£t gal imarum 
proprieuu- difccptanuiim, accirem ibus 
tauciiSjiu in tali refbkt.Qua m o Ln em cum 
jii uiiajn patrem navis turba incumberet, 
illa faburra exempla, cupis loco talia fu c- 
ccLictttj ab e.i parte qua- multitudine pre- 
nu-bttur , coVhpfa languide ac Rmim 
fundum petiit , exfbnue ramum aphiiln 
palmo. ] Joiniues qmdcin Oftincs lembi* 
illis qui udequcbantui'evcepu * ac fu mina 
fi.ntuna facis erepti, talvau fuenmt, iub- 
mciiU du.uaxii inauapitsApii compedi 
bus v m£ti crfugvfc non poteram. Quk ui- 
zhn putm-am^uiirarum diviti arum Ucile 
explicet? Cifta: dunragat aliqua: Uiiuarv- 
usui benefit io qiuv fVms impol^* erant kr- 
vatar fuerim r } corrupti? umen fep& mer¬ 
ci bn ■ . Cetera mare illud opulentum oc¬ 
cultat, Inqujtitione quidem qui iabmram 
edttxcrAiU petebantut, kd latebant noxiq 
1 aque imernn tempore facinori? 


cft, Lv ciUiligiiiorictri oppidorum, qiiffpi a* 



.Vitat Svt>- 

fufi* 


inagnuucSo cLmguit, 

Eodem menfe rumor sdcj-cbarur Maiae- 
Ca m mulu fime a e i u i fer i > s p re mj*u ( Si rs a 
vis qua: ex hiihtama eo prottoieunt' ? vir 
ttus inopia lbidcm permanere cogere tyr, 
cum & Sum-im.v fretum ab mimicis ob- 


tcr fidem ad i' u ira ^ d e i e i v l i ai it, Pot tedtus 
autem clatJl erat tJfyt artium de 

Aftlh . 1 wi a> sum ope 11 re g t o ne s A bex a t 
nue Meijudr meer Moilambicquam&Ru ■ 

§rum maritas mvMt, remotione jam 
Tureis ac pei Rubri itmris fccdfufc m pro¬ 
pria diUpits, rotam pene terram vallavit, 
'l\ir-WAW(jtir ac HmvaitLf urbes uiliil cale F^rii* frjns*^- 
eogifTiiite^ recepit, interfectu in fugarPa- luiejuiskm. 
cana: Rege, cujus caput balbe infixum diu 
sn fovo puM i. OGorcapparuit, m tenorem. 

Ha vjcujna ConUpfos Lu Ii e anorum arit- 
mOs aliquantulum rdiimu. Clalfis inde 
Omimuiu ;ibm ut Regi Perfla: exProre- 
gn, judii opem fenei- Ceteram milite, 
morbus mvafir, ac exeo mors, vita fun¬ 
cto' item f.jnTjcfjwfl /Kctf.t : 1 Capi- 

raneu, iduo nullo also facinore clara do- 
muni rediiL 

Eadem c lallis dum Abrtaitoittm oram 
prtit f ptope infulam Z,fm£jb*r didam de¬ 
cidens ( qua" gtad. jacet ad Authuni, 70V ^ . 

m 1 1 lia i i um d iftanti i ve iids ; Molfam b i e- i 
qu.im ab urbe i? aiana, ac remota iP. mill 
ab ora) $- Salvatoris navi C ochlmo Eufi- 
uniam pcfcnn obvia fuit. Ea 111 laus di- 
d u c\a n m i:< . e p:et is eu nchs n> ere ibus s 1 5 1- 
p c r e: il 1 quo c xccp to, .i d q u o d d e £ce nd er^r 
nequibant certo naufragii periculo na- 
tabat , crebris ici rtisatiombus tactum ha- 
demis ia] va. Verum infperatum boc ium* 
lium adfujq, ac navem homii>ciquc ab in¬ 
teritu vmdicayir, Ormutiunjaucdcdusir. 

| Ibi exportato pipere, caetcrifquc mcicsbus 


l'dlnm «'ni-r.'Ne «)u.i navis in Cliiium mt navigium minus fabricatUnt, duo iidem 




Iap0111 ani abiret- Rebellione Regum Su 
n 1; 1 r itv , si>: b e m & / y p r q pe c inde Ma 1 a cct. 
tercam in (inna lute objjidto£g^citaracv*t, 
quibi AC-apicaneoMaliecx cosnumeluscf- 
feneadfectiJvumoi- hic magnum mo¬ 
tum sumina omnis cretum illius urbis for¬ 
tuna ex navigatione Malaecn:, t.Jnnarac 
laponia: vieinarumque: infulanim pendet- 
K loltccta ergo claGis indico civibus tribu- 
lpt , j rfV . tOj exadique a MeCtacoribus pecan 1 i.coit- 
in«'3* d!/ g i cg ,i c i fq.hominibu s, qi 16 d p n’ t e r 11 i s c l a- 
filiciU. dibus IndutotaexhaulUeilcL, 

Anno 87, IJtcnfe Majo GVfriffVt c^tMof- 
funbicqua Goam venit, nuncians S. Phi¬ 
lippi navem MoffamUcqiix exrepifle Piper 
m v 12 io S. Lai t re 1 at 11 ad veClum. id t: a n s ad 
infulam perfluum peniuis ac nmafum 
mu Iri [que in mate projectis bonis tenui 
filii lis i pe mnaeulolcque iervatum vene¬ 
rat.! Iac 5 . Philippi navi vehebantur Vin¬ 
cipes Regmnque Lipoma: filii f ut alias de- 
11 ara v 1 m ux. eade m q u c f rd 1101 ta qu se h o i- 
cc rumores adfercbar Gqs.m adpiileiainT. 
Haec item certiores nos reddebat 4$ tuc- 
cdlu c lallis Goir anno Decumbi 1 mtn- 
fc ifilbuda:, vtrfus oram ac 

x ;n vindiciam cladis qua:t1 &*<? (lw- 
4 sfiIvw da Cn&ATtt iceeperat uuurratam 


ia f dira" 
fitfllj mrtfu 

umit 

iavd*. 


uio-vules cum piperealiifqaereliquus, poft 
multa pericula ac molcAiasin Lufiwmam 
laIvi venerunt ■ 

Scpmnia Deeemb. anno 87. Gal horta ex 
MoUrnbiequa vemens minciavit quamor 
ad eaim ^infulam naves adpulidc- Practo- 
riam nimirum ii-Ati coni i, S.Francifch Do¬ 
mina’ Nazarena - , Se S. A.iberti. De 5 . Ma¬ 
ri K niiVi qua: eidem in claife ex Lufitama 
abiverat nullis tumor erat. At poli in- 
tel U:\un iis eam mJLuliutuam qtwrdam ob 
impedimenta rccdlislc Foit $. dies rr 
dem navcis Gbam venemut^ maxima om¬ 
nium 

Eodem tempore arx Columbo Lutuauc- A «e. Ct> i't* 
mm in infula Seylon i Rege St y Ion fojf* * " t! *' 
oUiefebatUt, magna obitlloium angUiba ( 
cui levandae dimilli clafii? ex Goa iub Duce 
‘JittYfuUwv dn Carratho 

Quo item t Ullis ex Liburnici? triremia 
bus & Galtonibus MaUccar obudioms k- CLlflJjMa . 
v.indargratiae Goa navigabat. Huic Pr«- ijgsf obfMje- 
fctbis erat V*xU r d< Lym.i 'fyrqr* nnbi- 
litaccac veteris militia: gloria llluftnsJVa:- 
fctlus ATI rei Chauti ob virterm mfigncs 
conlpicuus, ac eatum gratia ad Ime expe¬ 
ditionem delectus. 

l : mc Novembris quanior fupradica: m- 

1 ve? Goa 






































































































































• 1 

o 8 Hiiloria rerum in indu gcftarum. 


vcs GoaCochiimm profe&i, ibiq. collcfto 
oncrcLuiicamuni repetiverunt. 

Scqitcnri Decem bris me ni e, durant.: eti- 
nnimiTi oblidioue ,nus Golumbo,ui infu¬ 
la Scyion Goar homines alteram l lallem 
inteiscm ^magius impendiis fub ApTii- 
cUIEs ta lallo i de S&tifii Cufftirtho uohiij 

"i- *: -11;! I '!’■ j ''' peritu be Ili v i eo, * ] u i Dax o lime udo m i 11 

in««t. •- kco obi id tonem fortdfime perculerat h Iit- 
iam ™' ge ideo majore digpj utc auctui v polleant 
Iuq Ineo referemur Pro rege mortuo m In- 
dia: toditS Regium gubernatorem crvntit* 
H t;e eo ti j a r iffcu s priori d alE , pa r i tciq . d i ij?o - 
Jiess onlimbiJs ad m lutam contendit- Ce¬ 
terum K.txtu auimadverfi Liifitanonim 
miutimdirie libi metuens omnem exerci¬ 
tum abduxit, icarcem oblidione magdo 
«ifccJurtt candorum gaudio levavit. Eatum&Lulr- 
tants vitis &:vi&u repleta fui r. Vnde con¬ 
fecti feliciter te Go;I reverti magnis trium¬ 
pius ab urbe excepti fiiofe. 

Aprilis nienie feqnenti cjtiCicm anni 
vi^utia fjiiJi Gojju rediit chtfe ds Ljp?a vidi ori i 

toimz Imites M doceam obfideutes, &ada- 
utii it' perta navigattaue m C binam aliaCque r.-_ 

gt0;iL>i:ilUltris. K;s atlce hoc modngelU. 
Cilhi ferum M a laccas doliis hate liibirrc* 
obvf.m ea habuit navem Regis vs&cham 
in SunutrJEiufuia, hhoJlh Lafet.inouim 
Je prxcipniis aucbor hi!|iis obhdioms exti- 
ler-it. H ad e j i j ergo n a v i hii a Regis i 11 i u s v c - 

cipnu? .ah . kfyanCin Regi ?*r finieris «v 

KcgiiivQt, oorandi novamuqua curivco contra Lu/i- 
fauos c.iufa.Etaccdlcrar numeris loco iur- 
men tum ingens bcliicumyqiialeminquaiTi 
antai India viderat. Id poftmodum Regi 
HUpiiiidrum miraculi vel ut inftar mhftiin 

Ta r m f. nr nrn ifu ii itl n 1 v 1 M a lac C| u.x CI rctL TClC C tt m 

«m‘ U * ln " n»ttfMgio perut, cum Sc ipfum 

tormentum magna mole edurum, eriam- 
u niti hodie in eadem infula confpiciacur, 
‘.jitod pondtrohiis non niti fu ut tua cum 
fiidiculraie in Liifumimpnlhrtianfmuth 
Vtadpropoficum redeamus. Navem hinc 
Lulicaiii cummi ntcam que depraedati! qu* 
■acta eilcnt facile mrdkxemut. Cotnmu- 
nkatkiriquecotililiis cumdalle loorpro- 
fech , mifitefquc bono ordine exponen¬ 
tes, urbtfm munitam palis, ac lignis jfeu 
rnincnquc calli- locupletem , diiliigieiiti- 
bus meui oppidanis ca-peninc, totam que 

rn ‘«bt!«. yf»^w Vtxdx c* huc urbe 

tipta ijci*. tinma , uugutaris autem ijoo. Xor- 
wmtun. mentorum xneorum , qux omina in In¬ 
diam vehebant. Erant {anequ:edamcxiis 
exigua ur tclopctis notes compannipoR 
fenr.alia majora, egregie hi boum ac fiofeu- 
imum imaguubus adornata, qyi® cdodli 
Anfi!.:.itqrnm •i ChrjftiaoistriiMfugis indigens feciliiij. 

% c:j gcmopra:pariiu.HoiumApolbwMni pif- 

snn aliquemnumemm invenias, qui dam¬ 
nari ob facinora, metu gravioris fuppjj- 
c 'i ^negatihde Ethnicis && dedmu, ac 
eos adledti magnis honoribus jjh mala no- 


flr.i nilbruunt, bellicafquc artes edbec.-r. 

Lirer vero tormenta nniira li.ibumt , pe¬ 
ricla umen explodendi (ut appara) c.iV j- 
banr, Ka etenim mox defemerunr. Ideo 
Liiiitaui victoria uuui inflati MaUccam 
ojjucndeh vnt T ibiquccx&pri Z. 

uinplris Regem uitdiueu fiiiic 

captivitate ad pacem compuierunt* Had> 
rnu-n inagnisit Rege pmmis folluuur^ 
meer Luhuuos ac Regem eoncltifa fuit, 
patefacto iD ad fueta co umere ia m au, 
magno Gox gaudio, qua in us be Aprili 
met ile viCtores multa pv.cda g nives , fe- 
lenni vRtonofoq* hymno proibeutits j■ .j- 
pulus fuit, 

Seq uen i i s Mai i m efis X V, d i c obiit G oz 
Piorex Dilardus Menelius nitra q ,'dies 
iiirate ccmvulfa ad mortem, febrceomi-rj. : 
nui ac ter vidi , coinmum apud ludos 
morbo. jEgritudinis qindain hanc caiu ci-A 
Lmi arbiciMimu. Iilerebueiac rume: uer 
liremsOrmutioad eum miilas^x Vetveto- 
rum tabellariis, qui rcrrdtnpadii Indum 
petunt, adventatlc Archiepjlcopuin L:jbo¬ 
ni, aea Rege furam is honoribus esc, -pjg. 

Ea res dividre erat, quod litnuhas dh con- 
ftarercum ArduepUeopo pcrcucicntc me¬ 
tu animum. Ne quid k detuliilet 1 , quod 
iratum ld>i Regem redderet. H icconft r- 
natioiic te bii s or t a h o m i 11 em fi 1 lo i nccro - 
a d a d m o rrem adegi:. E t en irn uteiuvibui 
poiteauntcllcximus Archiepifeopujs ance 
«ctidiiuin adpujfus rus is in Lununiini, 
i u ea inor te i n o b i vera t, p a n f a ri p otCn U a 
idbhtisduobiisaunulisV eodempeu£ tem¬ 
pore. Exequianim Proregisiumma celebu 
fas hujufmodidl. Locus fepultunc inma* tw** 
nalterio cE 3 quod tribus Regibus Mae^ 
dedicatum ( ordinis 5 . Ffancifci in terra 
'Bxrdtt ad. oftium fluminL livcingrdlum 
Gom jacet. Cadaver ideo Pro regis Reg:;c 
triremi ipipdnebatur, qu«undique panno 
arro recta erat, :ae apfuilns uigii colens 
confplcui*Deductintciincbi nobiles-Acu. • 
detiri claultrum Ke^iam M.iconi in qnOii 

11 i ■ i _ i j a 

J-npuL dii rara Gaa Lmmdo tluuiinemare 
Vtafas Monachi Franci R ani obvii id ex¬ 
cipiunt, t \c templo Illarum nondum tene 
suatidatunv.jiiih.s facnhiiomrn Fdlivirati- 
bus Celebrant, Tu na litera: iigillace adfe^.^ 
runcur, qu L t 11 u me r i s ari c h m et i c is flgn a c:r a rr f ^ 
ignorat os eb u tq Ue, ac fu t n ro -i G u b e m af o- 
res polt mortem abfenriamve Viccregis ^ 
commem. Has liceris quas Pj-it vocant 
decreto Regiskfuita- cujtomum, & quo¬ 
tannis a R 5 gc emirtiumr: Vt defignams 
iis Gubernator corim nobilibus, redton- 
bus ac audi rem bus a Id diris apertis figiU 
bs legatur ac dcnnucicjura Quod h prio¬ 
ribus Ineris apertis Gubernator miis no¬ 
tatus, au tjkn defunctus vita fit, aut ab¬ 
iens , fcqucntes recluduntur donec fU- 
tus Viccrex occurrat , ^{uo reperto rcli- 
qua: litcne i lefuuis in cuftodiam rccu- 

piuntui> 



















































































































































































Hiftorfa rerum in India geftarur 


{ 


)3Liutui'; fiii veru feriptus Piorcx cdiquo ia 
IOCO India: aut Orientis cum munere fit» 
m i.■ m pe U ux Mo(I'uubicqu», Qrmuciiaut 
M daccaq is mox munus illud relinquit, at¬ 
que Lmc Protegis dignitatem cipiqdoaec 
rt Lu fit anorum Rege Atius minitur, At fi 
rahs jn Lufit.mt^CEiynaJapotii^it ultra 
I5ou,r Ipci caput degat, uimaliT 1 i tene re- 
cluiiuntu i\ 11. ; ujuchocquoque funeris hu¬ 
ius te i n p n re eo n fu min.it o I heri fic i o Id u 11 a: 
acceden res, e dm fup i ad i£ti s fhf<^ eu I i s 1 i ce- 
1,1111111, nondum humare (ica mos efi J de¬ 
fit udo Pfort-gc,priores numero regio figil¬ 
lo e Lui i 'is aperuero nt, magna ora niti aft a n- 
num ex l p l'C t .i t io n e. Prodi 1 1 erg o Re* ts 

zAilm oli m C) mutti t t 'api tau cli s, 

verum anno liipcnoreiu Luit cani a m cum 
A i e h 11: p i ficop o eu a v ig .averrat, fanandi cru¬ 
ris Lania , quod ruptum [ac male irltini¬ 
tum habebat : ignarus hiqtjs fa-licitatis, 
mi am S i prae k i v ifiet, n* 1 11 e navigatku i e i n 
i]|am opportune dlfhfi filer. IdcqqUe hoc 
t H , Jc abante Icqutns chatiarcclufix^/uwwt^ 

f ijtc 4 s dt' i-prfpt. nominabat, qui vuccui 

}[iJ i: ' J “ m infulaSey lou ofefidioue levar.tr , ut ant| 
fcripfimUs. Ea ill i obi ara, dignitas magno¬ 
rum ininiftenoi:um ergo, quibus Regi uti- 
lifiimus fnenu s luimun omnes admira¬ 
tione adfec i1, i n d i gnan t i biw pbu imis quod 
humilioris hic nobilitaris gradu, porcinio¬ 
ribus multis ellct paep ditiis* Verum diifi- 
mu Luo dolore luetis etirn gratulationibus 
ite fidelitati v ptomifiioni bu s C u et i exce perc 3 
ac de Ruo e ad,ivere ddfimcb ProrcgL^trire- 
in i eu tu, demptis triftibus ajfiofiris, noviiq. 

o r id i s i i qccti.s impofitum, Goivtn 1 t 1 a g n o 
tubarum nbiarumque ftrqfitu, fotemni 
hymno protecun jniit. Ibs )u« ante urum 
1 l i p er p u v i L" g i o r u in o bk rv a t ■ n t u p i t t L i u i r, 
tecep eo vemLU >q, m. ore ,a f que inde dcduCtt1 s 
in v ast a t u i n m orte 1’ r ot egi s priLinumjio vi 
illud fupelkftilc, se familia replevit & ex¬ 
orimur. Delatum vero mprtai cadaver 
tcrra: ^ familiaribus mandatum, Gneulla 
alui memoria ad privatam conditionem 
q n od ;ur m odo red i ba u 

j )Ut AnnoSS.luniiduUi& Auguftl menfibus 
hycms ingens totam Indi® oram valUvir, 
{ uv £ f L 1 Li[Ji alios e | ufdem re m pe fetis i m- 
Lues denia & contioni nfque ad primam 
S ep t e m br i s a duci inakmu , mnl tn ae tced i 
plurimarum actirum minaquod t it lapide 
admodiun niolli 3 cenaqoe pene calci:, loro 
iun£to conftcnt- 

, Eodem Augnfli mcnfe in urbeGoa me- 

inorabili exde Bc jgft quidam i uteri: r. Eam 

longiorcfivlikrienarrabo, quod & Bclga 
fuerit mrcvfe^tns•& exemplum Iit onim 
bus, quantum effu^ms Iddta: muliewm 
luxuna ad eunda fcelcra ac facinora va¬ 
leat. 

llu A dol clcen s ergo FtMff pf { ■■ 

* minCjAntvcipia: nati 3 S,exartihc"c>gemma- 

rius , p fi m o ) uve n Cffi f erV ora, ad c x o ■' c o 


n. 9 ? 

mores cognofcnidos proclivis, Vcnctias tVandfmf 




rpficifaiuL } sbiqaeavunculum quem Iu- cmnKckei- 
icbat adiit. Is cognatum Lura Ihidbfc 
promovereconatus, eundem ALppum Se n jEij pwiiciA 
rismifit, pecuniaahqmi mftruiStum nubi tulir ' 

^ attificinm quod noverat exercerer,lu¬ 
crum aliquod facem, fub reliquam rerum 
oxperictia. Ceterum Aleppum vemens pro- . 
em ia juvcTiuiris tantum abfui i .i qudtu b ur 
i"ortcm,quam ab avunculo fufccptrat,pcnc 
fui lui em. Id coque eu m cereo foda 1 es eoo- ffriBgp* 

fcdis negotiis domti it io ne cogi carent, io- 
Ius ille avunculi juiVam iram extimekens 
te i iliiE: V r dei n de Ji ab i to eu m q u i bu iri a m 
Venetisconlilio, filorum luafiune Caffjrl& 
fi ve pnefidin inilit.ui fele adjunxerir, Or- 
mutiuni petiturus > ut ibi arte iua gemma- 
mmqiic notitia fortis | acturam repararet, 
ac infuperin peculium libi aliquid addefet. 

Bilibram itaque cum Venetis quibnfdam . 

venit , ac Biflora navigio vedius Ottqu- 
emm.CLeteris, r .ibei nas hias erigentihits iu- 
crumque aliquod meditantibus iplc jam 
ereptus oculis ac jiirgiss partu.v 1 


re- 


rjorjfviitu 

l*c:, 


iiquam petuiii.uum partem genio dedit ac 
emi e u Lu; i ulli I cogi ra ii^: pivtt c r ea quie au i - 
mo adbibe (cerent, do lice redcuute lanio re 
racnos parte, proditum fete inopia; agno- 
fccret, atque adempta pro r lus redeundi fa¬ 
cultate ajiud egcfi.it i remedium medi rati 
debiieur, Go^gemhnarii m honore iuut a^ 
q u st fiu o fa ibi eorum peritia habetur. 11 ^ 
ur bc m a n i j n o concepit ad ire. 1 n q u a m c u ,: u e m i? 

venilfet tabernam et em ac artificium fi mm 
propalavit- Cicterum liabicabant ibi helgat Ktiebium, 
quidam conmim Pioregmn Tibicines ac 
Tympanifo, horum ira conlitet-udiric foL 
iiatabatur ut in diem victitando Jucmm 
fuiim impenfis xqnatet. Deinde, cum f-di- 
qu a re ve r te nd i do m u m ' p c "> a o I cifT.i e I Ici 
GoiHibi multis de caulis «umendum fh«- 
tnitfiara ad matrimoniumqtloquc oouver* 
fp animo familiarilque rd itifiiniricmcm 
firmiorem* Erat cum Cot inta advenas ve- 
rufios quidam lohttnnc^ Xt nx 'Dup.t jii 
G allia natus* U tympamiWim Ptosis 
i raiftu cc m p o r i s n xomn d uxe r at ^£ch iop ic i 
generis ex Bpullagaftta ,• GhtilHanjs tamen 
imbutam dikipfinis, tympano, fa- 

bricandiiq. arculis, actriecmiumpalmulis 
houdle fatis ft ihfietabat. Huic ex ea uxore 
duo fila erant & unica filia. Quod aurem iu 
ixrreetinis regio iribus adveni homines li-- 
bon5rconveniaiit, pfaifcrtim in ludia, ubi 
cun£bl plane licet jpanci cuprivis nationis 
familiariter inter £c agmir, exceptis Lull- 
t a jt i s, qti i rtqCd H aliatum ge ut 11 s m eo n lue— 
t u d i ne io 11 degi uu, Frm&f£*& 1 tJc k. h a t JC 

qu oq, tymp an ot 1 1 b.T do n ^ tf fn fa m fi ia r i te r 
riequerabat,exceptu? liberali vultu 

,i Patrefimtlusac M.icrc t mrnimconmihn, 
quod illi inter eum filiarnqnc \otis benig- 
,„ 5 ctdfnlcnbiiu obattiHcitim quo in In- 

diiunclytut ewt & expetitus, fapi »nilns 

{ % blanditu* 






















































ioo Hiftorid rerum in InJia geftarum. 


blanditiis feritato ejus animo , quarum iis 
in panibus homines fomiti i aitifices ex i- 
uMOfumjr^ rtunt, quibus JLinum mricauis adole&cms 
puellam undecim annorum cibi copulari 
per mierit nnrirat i nexu ,po lientem juvenca 
ac corporis egregio (hui > fed pdlltnis im- 
h u t a m ait i bib 4 ac ex t reni o U i e i v ix .$ xcc 11 u 
fulciium q: jn duccrrimum tedus natam. At enim is 
imputao., 0 p in | onc f aa matrimonii hujus f«- 

li ciear em fepe mihi p redi cavit, adeptus 
nempe feminam tantis nacUrar doti bus in* 
fignem, cujus ifcamorehiretis, pudicitiam 
i n U m i zelet v p ia alit odiebat , neque con¬ 
civibus iuisaitt fani i Ei. ilibus fidens, cftm 
inferi m aliuj, de quo parva ei fufpido erae, 
fu premi infortunii elude ni ni liero marito 
conci Uret, Ceterum ex matrimonii contra-» 
&u cor ra t n p ceu pias fu m nti am p are 1 1 s do¬ 
tis ejula proni dent qui m dum non p cu¬ 
rtat , gc n er i n te r j m li a b l rado ne v i dti iq .una 
cum pacte in domo fate te t: u i,otfic i nx q no - 
que, a b a ] cera a\J i u m par te e 6 n cc iTo 1 oeo: 

* * i Vi u ita vmti Verii ni i en ei erat pater, ac 

^ t-r T T m con fetius i n o rb is ja m qu evita exee J k\ m 
nu 11 a fu oc rcllc t impluis Fi a ei ei ico i pes t b U 
vendar aoris, cum adhtfcau&i prolibus h- 
mihaviOaque morte parentis in minuto, 
ipLe i ubi side cogerer uv luis opibus culi™ 
nam inftriicre, fd&Jumqut excitare* Cceptr 
litue tc$ Franeifeo dihTrcrenuEuqiicfupd 
dilEeultuccs iuas oftcjidcb.it . ac jurgia qui¬ 
bus eu m loem male pacem domdbca tue- 
qu* i^citoo barur^ petens vclut ab amico confilium- 
™;\m P «.c Tcfhms ego ilollc mccaufamdiffidiodare 
U \ im)X f° cruilt & gcneruni;dm ramemti ego 
tbi diem conducturum rne domu aliquam 
i n q n a hi m i f ix mea: feo r fu m pro f p icere m, 
irquc ipfc U hocmodomaximaquapo&E 
Cum l tat es rationis a (oesu diverteretur cum 
n u 1 l a p t ■ e u luu ex i o [ v e; i d x & e ? rd i qua dlct, 
haud abs te fua fureret. Verti m illccontcn- 
rtort- nbdu&l uxore prole & manantis do- 

m^h i mLl ™ mac « Sj£ *!%« diamque m condu¬ 
car», cic ^propolim ibidem gemmariorum per¬ 
gula. (attfque uberi quuftu i ei majons lucri 
fpemvift itans. luterim pulchra i|U foetus 
j&th (Opici generis haid obliti it ve iubidinc 
fKe iracujitEia exftimiilita EiEtx pcrfiiadct 
exotici amons cum milioc dulcedinem. 
Nomen huic erat aAmonm FravoCu Q nl 

fStasS* p-^oin, familiari nulla 

AJuiituum. (uipiaoiic domuni ejus frequeurabu, at- 

quo-uxorem clam manco dedolabat cum 
praefurunt soni: haud falfa dei ibat® pudici- 

ipfum connubii tempus 
vu lg.u i Se frequenti in India feinorc. Sane 
cum ctkmnum cohabitaret matri potitus 
opea materna amoribus filis haud dubie 
per quadriennii tempus manti thomm 
ptdkrat, i&mquc habttand propriis msdi- 
bus eadem familiari tace infmuatus, licet 
penfih daultro e ubi E e ob fera Cum ellet.&p^ 
tamen ane ritum huusfut ille ait) reruk rat 
Jiucmn ex Chmai Tbeodorkos .Gerardus 


E n dui fi anus quidam advenerat, h h\n- 
IV.iuciid uxorem e fonte baprifmaris rtife 
ikw , atque hinc gramlatorium adventus 
fm convivium pneparanSi Fra n e i fc u rg tu tn 
Lixnrc ineque u ni invitae ad domicilium 
fuum quod extra Urbem habebar. Verum 
illa eaitiratis lua- memor, hominis incteli. 
batu viventis moieffidicarum mulicmm 
retugiebac a; n f iiemdinom a ac i convivi il 
liuiuhiiodi abiti nui t%-cujus Lcvcrennuin- 
tutui cxcyfivir Ce hofpcs mihi utqie invi- 
ciu^ntum ibam in aliud commodius tem- 
pus differrem ppriit.Celebratur itdti. convj' 
viu m adibus Theodorici, pr^fentibus mi- 
rito, coiijiige, n i.mr, fiat re, ac mancipiis, cjc 
I tidiu ricti. Expleti fame, mcinriiqucpo* 
tti mentibus placuit deim\m campos pe¬ 
tere neque procul aberat prsdmm cum 
horrn amplo quod Fra ne ii e i fbcet parvi 
l^ccLimu I limma ob dertruet isardes convul- 
iifquc fores ac fcmcftras dllm comparave¬ 
rat. I n era 11 e ergo eo n v t var, de I a tiq u e eo e n - 
quinaria fupdkailc, J artas.. ju s diei dapes 
mftmunt. Ceteram forte circa hunc locum 
c.im amico qUodam deambulanti mihi, 
nihiiquetalecogirand f ramfem Conm 4 _ 
ante fores hujus horti occurrit; fam madi- 
dus,manumqiietdudanti injicit, pcmfquc 
i: iv i r u m m a i i u, eu i e r i f q. eo n v i v i s ad h i bet. 

Afl ilico ni e confpecfo diffugi Uur niauorLu 
Indico riru , quo virotum confuetucUnds 
v j t j re cog u n r lj r, M ar i eris cccn am Ii e u 11 n i, 
turui'; inftrui jubet. Accumbimus uxore ta¬ 
men abjfcncc etiam num , quar cMftit^cis 
nempe rcnaciffima, noEiis ad fidere formi¬ 
dabar, 6c identidem marito rogarrrl hanc 
exciifarioncm objiciebar, quEun ilfe con- 
veifus ad nos integram idonemnqueautii- 
mabat.inccr h.rc mimihantibus mancipiis 
acu Uro cirroquc commcaUribus fuperve- 
tiit AnconiusFrigolins, fiuaginato gladio AnrcmfF». 
quem Ino pallio occultabat tdunicus, ne in j^' 11 
confpedtu mancipiorum Francifci > Theo- 
dotid & meorum, euiI lo mariti aurcond- 
bernii 4* patfiis duntaxac abibitis metu, Vf^sUn 
conculcata omni reverentia, caffam ilLtin Fr, f^‘ 
conjugem dexrra jnaehendens detiucit ad 
cubile, deftrudbc ejus domus , quod ipfum 
hnc pavimento aur fenertris pcrfptcitEini 
patebar. Ibi illorejedro,quo tegebarur^uo- 
■..e rar mi narum, amiculo ac r errone turpa- 
tetur laccnSjimpofirOjVentri cumadulcero 
o pe ra ba z ei r, I u cc cci a m n li m e fa r;i, n ec ve ri ra 
tamu 11 cii s j 1011 roru mqu e h qu iJ r a lo au d i- 
villctmisvindictam. Ceterum miles lo.auE 
i contuberrtalcs praeparaverat. qui h ipk 
aliquo FuiiTer rcnt.mis di feri mine dato Iig- 1 
nn» convenident 5 naique omnes micidai- 
I e n t, abi :u ivi muli e 1 d, ex t m p I o i n 111 dia 
cotidiano. Verum ea fia:liatasnortra 
u r 11E e re p er feti i d i f cedere r, a tq u e ipf ii con- 

habita, mancipiis tale fac mus aff ^^4 
mirautibLis , ligantibufquic qui audacia nm^r 
hujufmodi fadtum tcmajtt M refponderct, 

ic modi 







































































































































































































































Hittoria rerum ia 


f 


ii' mpcii’ f n mari hi o t n d ul gc r e p ollet t ipfun i 
irtortriii luiud pro imlo lij.biiui.il] Jit nane 
fibi validum amato rem,uti em auri quadri- 
canium i a delirii?: habui det: Maritum au¬ 
tem hominem ehm,nc fegne tah fotmma, 
qualem fe .irhitrabuur dignum non cfle. 

] F-e i:l i L.r.ii rv Lii.n ru mannos data magna 
conici none e (fu e ia* au U moxd. pofiu illa 
jampiidem fi i (ce p ei p a d o n s perfo i \i , e o n * 

\ tvio noJlro i: infert l|tabuud^u.c fiiEtiuio- 
in b ns ci/te rifq. v u 1 uptat i s g e n e ri f)u g eo v i v m 
r e er ea re r, priec ipu o m x r i n g ,i n d i o. VPfper i 1 
te [o luto eo i iv J v io d i ktid en C i b us no bis h i- 
ftoria omnis ex mancipiis innotnii , cum 
periculi manifdli m quo ilio tempore ver- 
labamur reput itioniAtqti ipfe h mcricus 
v a gp m l i r: m u r e \ 4 m ab alus d e pa ui p ud i e a 
uxoris yira te i dpi: iaity? j ignotu nn dam¬ 
num Elinebat adulterum, LagoUurri nec 
faipicione quideua pttrftmipfieuat, Quiii- 
huic ycIhutkiiuo, ac omnium Jio-- 
ramm homini, firci ctb narra e p i obi 1 u conju¬ 
gis ac adulterium, quod hactenus dii limu¬ 
la vera e., fp^mm aliquimdd fe pufie timui itu- 
pratonyn rutu Uxore mvcmayir pari necis: 
genere oberuncare^qua in re conhliu m Fr,v 
goligur hominis amiciifimi pene: Is laudat 
Franritci mtnu-m , iduhcriiqi d ■t-ihiuic, 

O pe rk m q . fu a i n ab u n de ve i i n o bt m: i e indo 
adultero pollicetur* ka abeunt. Ac is aha 
longe coguationc ad mulierem comaiiiir, 
dq.itiariti dei iber.it io ne tper;: 4 qua pemio~ 
e l re b u $ fu i i p r o i p ilc i e Coge i e 3 mn, i ii bl a t o 
t j uem t 1 m e b an e, m e u i n q * ip (a exd e d i gdla . 
Mturamji Sd- Augufto meiife, cum Fran- 
afaiscaiiam paiailctjporcellniTU]. allatum 
fu is pejebeu: vrikr, invitatu etiam Fiagufio* 
ad hj u l dei l 1 e fo b tu, quar ur v i d e baiu r h au d 
igis.u',1 erat u illitu;i flagitit, kd:t potlmodu 
rr , iV . ueho ...'lic k elTir ufi^tfeqnb metam avet, cx- 
1,1 /f i'l! tremx ei Lti uunUtt infidtar. Mi ferar idem ad 
nos apud pictorem Bdgam cccnanres por-- 
e lhp.it re m , farn i 1 i.uifque nofivi qui eam 
ad ferebat epoto ibi e ali et fere i mpoi men- 
Us^iiC velur dormitansaccedebar, uc facile 
ex hac Franci I e 1 ea: n ,1 e o n v i v& n oil r j m a 1 1 
aliquid majoris augurarentur ■ Bft autem 
tau Buteo- Indis hcibaU/oe^f, quam fupra dcfcripfi- 
im. mus T cavino mjecta, ac eporahominibus 

mentem fiibtrahit^ofdtin gravi foporcad- 
ficit. Hanc mari 10 propinaverat, it a ui alias 
potu (aucius, cub"ilicicius peterer, actum 
uxore difeedcret, occlulh foribus, ac fub 
cervicati collocati ehvi,(uliio more. Ita in 
fo m n u m e o m p ofi tus ,ftc rt e re t n ox 0 ccc p 11, 
vi pntionis ac berbx. ] fori noftis undeci¬ 
ma Fragofius armarus probe, aciocioftipa- 
tu s fac i no r i s ( u n p fe po fi mo aii m pi xd 1 ci¬ 
bat ) meditad igpato fores tacito puJ fu,fa- 
mulofq.quiinhadpnpitbant honatut, ur 
fibi aperiam. Illi Donlmum jam i« ieelo 
toilocatum, ac oedufas ir.rvenium gia- 
nsrmltclii- duitm fores caiifibmmm Cet'Tum Ultor 
Uii vigilans jac fonuiictiartmCiiiS espers fenc- 


ukr v i n 
II rxiintH- 

1-tlJi Utu, 


gdtannii. 101 

ih-.im apetiticaiimquc ur acciperet monet 
qua 1 k ii i b ti l. adiuuL.. ^abiii udciretj hac 
pt x 1 > uat a coi:i'Jit 1 m afe Midi:, blajitlvque x 
m n ] 1 e re exc ip u u r de d u ttu 5 a b e a a d m ai j t i 
! £tiim , m qua ille altum doriTiabat, p;u 
rutn fibi LDetueus^uu uxoris ^erfidtam^ aut 
e j m q 116 $m jb ji m ibn pe r h aou em r i edus, 
l n tn er ■ j-1 a mina H u ne. tu arn ice ■ v 1 ebr 1 u 
ac hxj - iienin, tomuiujs nobis niijdii: in- 
f e i t u m j fi iiCpreroq.IiLi^m ms noitri ac aj n u- 
ns mutiti perpetuu impedinicnrum, fiqu?e 
tibi virtus rncivs caritas , flipterna vindicti 
cornpiS Atillemhii cunctatus gladio pe- c ^ u , 
dns iTancifcJ rranfvcrbecar, mox larus 
hauiic, &: polt mortem ilia item v ubera 
mgem 1 ira ut mifer ille fonmoHncus ac 
marcidus vita caderer. Exinde gemmas 
eundas abripiunt, quas miudtu* aniritii 
multis tufcepcr.it, 4 j. millibus Par¬ 
ci au v orum arffcimatas, communi compara¬ 
tione, gladiumquc proprium digitis infe- 
1 uj i e , qualt iliu* appittens inrci Hcercec fi L“ 
cus diei, ntq. divkn donis ergo occuba jil.t. 

Sed alia erae i-i % r cr:tii quarn 6: famuli in¬ 
feriore domus pauc e uban res iucclkxcrat. 

Fugientes it^uuc i: dantem dhodcilncni, 

j j • 1 i In£i,C5iul^f, 

quem tcma.cadlutnpier,iiK ? ahquo m loco 
n bj cc e £tl ;U orca Ju ce de m uni r n v en 1 u, u ec- 
quicquitn turbaucilus cimcta, ob fugam 
do m 1 n x m a 11 e i p j is, a e \u ilj 1 i.c op em impiis, 
riuitibui. b te ni m I d iti r a ru s n e I a u ftru r n m a- 
Icticj homines perierant,rugamr ibi.! at um 
peculr:uid& fuga milite, iiiiod dcFuidt ndi 
ic necdiscatecopullus hum^ida■ ( ana., r^ 
paramq, gemmarum maximam offerebar, 
q4am ii It fufci perunt tjr Doimtus rdticuc- 
rciUjLCjedto uibdoinimis Fj igoi io qui Ia ti¬ 
bulum orabat. Poftero die, iic{f gravibus 
odiuis monetciUUVjqui troidcui uCaiSrarcc, 
t&rricu tuwiUquani inventi :unr,j>.>it modi¬ 
cum d inde tempus ui ii m mln tl 
iO.rnjU. iGoa Septencria.n.di uadtu diibtr, 
foc u i j pa - m 1 ni ,0 bl it ena ra fc d en s m e in o j ii, 
quod India; regio u ibus f.imiliare^cotidu- 
nueft, Odavuc oecili delblatu in Icquetcni 
ufq*diem iGermanii demum ii urna tu fuit, 
cum ne tciuncium quidc inarer ad funeris 
ilupqlfamei.ogarcvt.lkt, tahqui aliena ab 
affinitate onim,velut ignoti huuiinisXlLct 
intemn ficarifi viCui ^ jircim.ia circa navi¬ 
gatione 111 Lai i tamam |uydrtf;qtiam eadem 
in cl a I It n obi I e u m I u Ice pe ra t, v 1 ili j; n m e 1 o 
S. Hdeiw infula, fifiguTancpnfidemiiac 
audacia infupcrabih , quam vcltir ntiibur 
feriens coiifcmsprsefereb.ir. Ad-b m matri 
p 10 iv. 1 fe u r 1 e v er fu 1 ii m L [ m pe l ra t a d j J iri 1 
vcni^duriiirumqtiefilum in uxorcii^ rleo* 
dubitaverim ego de fucedfii promilh t ob 
h o :ft 111 India v i tu).ru p io m i lc ua m iaberrj, 
ac con fa era facinora , fi modo de venia tnn- 
p erranda cogitaverit-Itihk cde*nip]iorc 
h 1 ft 0 1 1 a dei e n pll; V11 1 id ix m u I n\ ru 1 J bid ■- 
nes peregrinis iimocefcetvtiquiUis lingubs 
annis 10. aut 50, manti fere cadunt, pii 

X t »sxorans 



































































































101 


Hiftoria rerum in India gcfhrum. 


uxorum fuo qua: a maritis irem fufpicionc 
adulterii auccompctri vindicta trucidirur* 
Ceterum ipfe hujufmodi mortem parvi 
sedimine, cU&jt&utrs; Nihil dic jucundius 
aut gioriofius morte quam amoris ergo iu- 
beaut, cum vel diram necem f uivcm exiili- 
ment,cui VenuscaiiCi iit. At huic mulieri 
genuina Libido merat, combufto etiam fra¬ 
tre Goa' publica flamma 3 ob Sodomis en- 
mcnjfocciOjFnnd/coqUc ciumnhna vivis, 
quod quidem fednus germani de Uxore ut 
probri alicujus I 'ufpicio nem haberet fi ars- 
cifcuni nequaquam monuit* Eli etenim fa¬ 
to ru quadam feries acfucedluUm huma¬ 
ns vitat ordo quidam,nullis cavendus can¬ 
tio orbus , dcftinato huic es i do mi fero 
Belga. 

Septembris XVI. ari no EK*GoaiTl navi; 
ex Lufitania applicuit $* Thoms titulo, 
nuncia adventus 4. naviam in Mo i lam¬ 
bi equam ex JLuiitaiiia, quit poliri Coam 
quo que adpu Ierant. Numma autem erant 
San Cntldv.il, Santa AIano. Sant jfnionw, 
6i NojLt $cnora de Cotxcpcdo . Illi mdreem 
nobis n anclabant Afchtepilcopi Domini 
mci &***• P*fttantti Fonfccx. Obierat in iti- 
Ue*, nere in Lulitaiiiam 4. Aiigulh anno 87. 

cum navis plagam qux inter flandric&s in- 
fui as Se Lu litaniam eft teneret. Poft odi- 
duum ciiun ab ejus obsta m Lufitama ve¬ 
nu; j fufpicio veneni hauCh in India i qui* 
buldam caufabnur, alii ap erilem a aliquod 
difriapeum conjiciebant. Ceteri m funi te 
morbo pauli ante mortem etiam irim va¬ 
lidus in necem abiverat, anriquStmTofta- 
mentum conderet, qccta ad bac per vomi¬ 
tum magnavtnem copia. Ibi rini ornatas 
Hpiicopali indu mento, mitti, annuiisfie 
pallio in mare conjedus fuit. $an£ varii 
ejus mors animos hominum in Indiaad- 
fecir. Gaudebant quibus gravior fuerat ac 
odmfus ob reformationes quas obtende¬ 
bat, dolebant autem amici ac pacis curi oh, 
p t.x ferri m veri fami 1 i aves & do m cfl ici ,qu i- 
bus ex illius redmi magna mclio|i$ fortu¬ 
na fpes erat, ob pixiniaqux folvtis a Rege 
fuis pofrilailLt* Eadem fati violentia priora 
quoque confili 1 mea turbavit. Eram dc- 
vtn&as Archirpifeopo ac in ejus reditum 
intentus , mduxerimque in animum diu¬ 
turniorem , imb perpetuam in India man- 
Uo Liem , eu i jam per omnia vehit indigena 
iditmcj Hj- adfueveram.Ar pofteamdomini mei uior- 

Sdim?** Je tcm ^ mcn 1Kta - cog * 10 vel 1 Icare 0 e ea?- 

pit,patriae nempe amicorumque memoria: 
Hinc indi es ubi exardefctfre lenfi, &: tan. 
qifiin e cineribus adultam lufcirari, ipfe 
quoque locum feci haud infuavibusdefc 
der 11 s, ac p b ne a n 1 m u m eo n jec i ad redi rum 
iit natales oras. Illud conlllium firmavit 
mors fran-is mei (jHtttthm Tmna , qui me- 
cum in India fuerit, & profc&us Sttttkdlo 
Ltiilnnis HamhtiYqxnu, ac Scotia: betor a 
drcumyc£lus 3 Septentrionali rrattu, tem- 


pcfhre petierat. Parabatur tum ex Prgieg;;, 
aut hontate navis impetrata a Piperis con¬ 
ductoribus , quod magnam piperis copum 
nav es Lu fi coit o ru m legite imo? fu ihpc re ne¬ 
quirem* Cum autem oivei fa; fint piperis & 
n i v 1 u m e o n d «£fcio nes in te r Rege n s ac e oiu 
ductores, hoc m cafulex hujufmodi obfo- .IctiJlSj, 
vatnr. Supri quinque decretas naves quas '*■ 
lingulis annis prxpantx debent naviucon¬ 
ducto res,nullinauis oneratur: (j quae mer¬ 
ces fine tAiic,iabuEuhmtia,ur eas naves dl.t 
quiifquc omnes (udcipcrc non podln^ rim 
conductores iidem icquifiti h. Pipqns eoa* 
datoribus Regufque miniftais, Unam na- 
v e m fi v e plu res n u m ero decic to ad der e eo - 
gu n tu r,qux oneri fufiiciau r. Quod ii recu- 
iisnc» tum Peorfiae CUm mmte Regiis na¬ 
vis p ro arbi trio fu o i nfl ru ere po teri r, cuique 
pipere condudtorum oncrarc^alufquc ma- 
cibus,qu^rdlani, in Regis lucrum* nullo 
coddudiorum navium reliquo qualia: Vt 
tamen quinque eae ordinarix naves fuum 
antribnus habeant. Ideo navis S. Crucis 
titub i Rege Majabaium Cochini fabri- 
cita, ac eo riomine ab oppido Qoch-ni 
quod Lufitanis Sanild Crux dici tur, m hu- 
hotctn Lufkanorum quibus amictis cft, 

( cum & i Rege Lufltamse armorum frater cjx iionjuc 
vocetarj danata,ac Lufitanopofl:ri cuidam 
vendita, qui Chinam&Iaponiam eadem 
petierat, fu mm a ciira Prorepis inftrucbarur. 

Erat hxc 800. Lafiorum valida, acLuiira- 
nica: uavigitiqni fufficicniS.Pipms etenim 
conductores a Viccrcgcpetierant, meam 
emeret. U ex lege fupradidaeondudiores 
navium advocat, edique iuper emptione 
hujus navis ob reliquam Piperis copiam al¬ 
loquitur uteri in re Piperis conductoribus 
fansfacerent, necefUmtc nunc iti volente: 
Refpondcnt illi haud commodnmdore hu- 
jufmodi emptionem condudtorum colle¬ 
gio j Proinde h ex re putaret Regis,cani jpfr 
em e ret^ f ac re I i q u is mercibus o ne ra re t, Icr- 
vati tamen, quinque navibus legirupis, 
onerandi, fufcipiehdlquc mereespneroga- 
tivd. Psenituit demum hujus conillii coti- 
dudtorcs; Speraverant Piperis nili ii iuper- 
fore $ pister eam fpem navis tantum pene 
mercium habuit quantum carcer.v. Empta 
itique fu it Regio nomine decem millibus 
'Ducatorum , pccunid per Piperis condura¬ 
res Regi prarftiti ea conditione ut udem 
navalesfocii rem nauticam ctiia|fcnr,qiri m 
Chincnfi navigatione a LufitEino funanr 
cdilicuti.Inter cos erae Theodoricus Gerar- 
dus Enebufianus Comfhibilisxit vocat, fivc 
BalilLarios, Is hac opportunitate repetenda 
Lufitani^jCum ao.annis in India habitalfrr, JJ* 9 
gaudcbiL Ac mahi quoqucobfam iltarita - i?r ' 
tem eadem navis placuit» CetcTumcondu^ 
ftores Piperis Germani fu os m I ndia Teu¬ 
tonicos iuftitorcs live faftorcs habencT^f* 

F"e [firorum isf xpiftofjyrginftfttv 
nomine, qui eo tempore pa&tiario lucto 

Piper 




















































































































































































































































































r 


Hiitoria rerum in Indu genarum. io } 


Pipertndfcabant. Hi fuigulis in navibus in- 
T^iiiti fticorem habent, cui Rex locum & vfiliim 
praebet. Igiturinfbmira piperis in S, Crucis 
^ navi abi i fdem conductoribus, feneorum 

legitis tnihi concedi tu r,qu^d familiaritate 
cos devi nilos haberem ;quam deinde adep- 
tus nihil antiquiustluscL, quam eaqusad 
navigationem perci nent prxpararc; Diplo¬ 
mate a Prorege impetrato* quo abfquc ne¬ 
mo ex India abirfTeftim emi is irem camerae 
'iljjj- rationum, Reg i s* ac Generalis Matri cula-* 
iWcDtiiiii* q U i omnes qui Indiam petunt ctlm ftip.cn- 
dtis fuis continentur i Bi juflti Pro regis 
computatione habiti fubducuttir, ac quod 
Ren uc debitor prxftarc tenetur adjicitur, 
cum tempore habitationis ac ministerio¬ 
rum in Indu exhibitorum , ut reditum in 
Indiam poflca parans ce r na prx mi a fmpe^ 
rrarcfibiquearpro illorum tefthnomoium 
ratione. Lie^t aut^m reverrendi animo ca¬ 
rerem , eadem tamen ftudibfe omnia con- 
qujfivi. Etenim neccflai iafupet reditus eo 
r itat io ne mu latio erat, quo abitum fap i- 
hus impetra rem, quem ProrcxliLC-Eei-eon- 
ceffit,adjectis omnibus iis cdtimoniis. Ira¬ 
que valedixi notis ac familiaribus , quos 
a-gre relinquebam iis jam vetur paqriis in- 
finuatus, terdtquc tanqtiam natali fo!o ad- 
fu e tus. Ac vincebat tum avit& regionis 
.imot, cujus fperatadulcedine admodum 
ilfc£fchs gravem i ItUra d Te ritum pauiifper 

levabam, *jt .. 

N ove m b nn e r. fcp.n n o S S, n av es Go a p IO- 
fe&r Mahvarem & Cochmum onenslul- 
eipicndi gratia petebant. 

Ejuftei 13. dic cum S-Crucis navivci.i 
vorjfTtS. fecimus itineri incipiendo. iS. Honorum 
QdtMiris venimus» Ibi prima Lufiwnprtim arxdtin 
tractu Mdfaba),diftatque a Goaad Auftrnm 
iH.tmlL Is locus nobis primis ad fiifiei- 
pienduitL piper dedignatus erat. Ante ete¬ 
nim nui Ia cum bae gratia navis frequen¬ 
taverat. Verum poft modum quotannis de¬ 
limanda erat una , nuod Regina; B ari eo Lt, 
cujus ditio vicina cR', Ho notum que com¬ 
plebitur , lingulis annis feptem aut c&o 
P;*j■ fufapii millia Quimallorum PiptEi^ tradituum 
^ HanD fefc promiilffet t modb precii dimidium 
ajite fex menfes pnetsipitati folutionc ipfa 
tcncrct-Tum panlatnn piper tradit. Id cou- 
dii^fonim pipetis f.iftor, quem lio*'®?** ha¬ 
bent coi!igic,acad pondus itifcipitjn tem- 
pus ufque onerandarum navium. Ita in 
aliis tractus Malabac locis nem- 

p peior fi&hvior, Cm£*m 7 Qtt. Inftitorci 
degunt , qui piper eodem, modo congre- 
gant.Ycr&ttt ad mcclligendam piperis con- 
' rtlLlf4115, ducendi rationem haec tenenda iiint. In 
quinquennium piperis couduetm extendi- 
tuie Coududborcs quotannis fsrtcrq emit¬ 
tam, quaetriginta millibus Quin tali orum 
bidtciat.iTiodb Rex naves mftruat, Promit¬ 
tit ille quotannis quinque naves. Pericu¬ 
lum conductores manet ex maris fortuna, 


item fumpats iu onerandis pipere navibus, 
monctarquccafus in abitu, lepipcris in re¬ 
di ru.Id ip fu m {alvi Regi prfbcntjCui Quin¬ 
ta! I uspjpei is : i 1. ducatis cedi^quod ex pi¬ 
pere ddideratur Conduikmim damnum 
dt,nulla Regis obligationerdiqu£ f hifi cir¬ 
ca piper quod ilii mundum ik.ficcum in 
domo India: praebetur, certo fctnpec lucro* 
jmJioquc.pcikuii metu. Cerarim condu- 
foribus lus leges d: privilegia fum vali- 
difflmd, quibus nemo contradicere audeat. 

|ta nullus prxrcr hos m India pipet dillia- 
hir fub poena capitis, ardi [fima l egis culto- 
di 4 - Sortem piperis emptioni ddtinatam 
nulla caufa licet aii 4 i hecdSria dclibar,aut 
Immiuuif Nerr.o ab quod impedimentum 
adlerre potdt 3 quando pipere mwes im- 
plentur» Tum vel ipfa Regis negotiafepo- 
nuntui^iiitcntijfquc Prorex cum ceteri i 
{udltE Ducibus, mhilpni ter piper piceum, 
favorem ac cultodiam tequiiitus a Gdndu- 
doribus omnem adhibet. Eo huc & irifti- 
tores iUos emittunt Magidi i ex omni na¬ 
tionum genere cxclufLs mmiim Hifpanhr,. 
GalhSj&Hngbs.PiperbiJ^r^r in India fere 
e m i tu e 18,. Pstgodt? ■ Bh av us au te 3. Ojuiattos 
& dimidm hanccbufitanici ponderis; ita ut 
Qmntixtbti unus ia. Xtmphinos j f t irda$tvot 
valeat & 4 <Tangat, QmntaBmzuxtxki habet 
1 iS.pondo. Ptirdiixus vero valet tres Tcfto- 
tm , live 30, luiveros xils gravis, TAnga ad 
Rcyfii hve 6 . Ruverosillimatur, itk ut 
fumma 1 1, fit Dalcrorum, 6o.graiFos Flan¬ 
di icos valente DakrOjScc gtivi^juxta Lufi- 
tanim monetam, & t4.ftuveromm ejufdcm 
seris, exceptio criamnum impenfis' qmmbiis 
ac navigationis cempdlatibus-Veram mul¬ 
titudo lucrum fert, modo ulva navis ad¬ 
venit. Naves cattimqac armamenta cum 
refhuritionis a c reparationis obligatione 
i 1 n au laribus locationibus 4 eo nd uCto r 1 bu s 
ha Dentur, in periculd plane condudtoruiu: 

Regi cenam pCcunLr quatiautc filva navi 
exi o 1 l- u t, te n et urq, prop r j is fii mpti b v Jt av es 
exornare,ac fmgubs armis quinque decreto 
numero emittere, Adh^c mjli«?grada|c^ 
huntacilunt, navi (que offidaic^ ac foci ob 
aRegeinfHcaraspatiuntur, nulla coiidu. 

&orum in talibus contradicendi licentia. 

Hoc modo in piperis negotio aut ipfamm 
navium mftrudtoqe periculi nihil Regem 
actingit* fraudams cantum percute navigio 
cpndudtionis circa idipfum meradc*ac pi¬ 
pere quod illi certo pretio tradendum erae, 
lucroquecircacjufdcm diftra£tionem, Atq 
hinc remiicuraprxhdia Lufiranuc navibus 
h rerum iiauticarum adminiftiatoribns e- t 

mittanfC^cum alica id auxilium curaretur 
fub Regibus Lulitani^,quibus naves piper- 
que ipfum privatis rarioribus veniebatO- 
hm. Licet autem Regso pro milio ciaGk 
pts-ftd i axi a apud Hau d cie as 1 n fulstt na vib us 
Indix addfe tcneamr,deduccndis iis Li (bo¬ 
nam rarcnrih tamen pofl eam locationem 

t :jui rei 


I 


* 





































































































104 Hiftoria rerum it 

ejus rei gramelafTis adornatur, ili umqu e 
ad lacum emittitur* 

Decembris fexta impleram fuit navigii 
?i : >« opiui- nofttionus^Qa.QttinralUs Ripcris.blhjtie 
wuun* td op urnam hodie Piper quod r uci il.i- 
&u m tJfyf . datsr coi lig t tu r j rri ig n i atd i n c 
ac plenitudine eximium. Eodem die vici- 
nam t catb u i Ma 1 abar rtq uo r v cl i fica ba nvu s., 
tcrncormgui. quud manti a medio nempe 
nochs OrientaSis ventus e terra vela un 
pleat, m meridiem tifqu z coutinuui , quo 
tempore Occidentalis venciuj aftl.it e nuri 
terram. Duobus hflcc ventis navigatio per- 
Vcmtfltudrtt Scitur. Etenim Orientalem ventum vali- 

1 'j s^-toni wL ^ LO1 c m Co S n0 ^" :cs * ideo Se tcactoi propi 0- 
quitacem amant naves:Nam fi longnij a!i- 
quantuliim abeant, difficulter cerne vicini¬ 
tatem repetiverim 4 cum Occidentalis cle¬ 
mens admodum (it, Ita nobis evenit rmm- 
moque deinde laboravi mus ur tractui ac- 
cederemus, cum difciiminc rccaldanchc ru¬ 
tius mLulrtaniam iiavigariomSipiout ex-' 
empb aliquot docent. Ceterum univocius 
Mijabar rmCtus ama-no plane adfpechr nu¬ 
ter, facilcqucc navi profpidcnribus colles 
omnes, monticuJi ip&que arbores appa¬ 
rentur numci'j.riqaeanr.Ten-4 lpf.r fmiim 
viridifq uf pro r fu s ad 1 u be;tci t. Dcc e m b. m . 
CatMpentit* venimus. Ape ibi altera Luii ca¬ 
norum eftutin tra&us de fcripiionc expli¬ 
cavimus. ibidem morati pa aliquot dies 
malos quofdam fufeepimus,aiiaquead na¬ 
vigandum necdtitia, quouim eo in loco 
magna copia Cii. Perfcquentcs hoc modo 
narium C4/fC^ri^,Pananam,aliaque loca 
p rs e e tv ecl i i %, De t ctn b. Coch iwxu veni - 
mUS, ibique lodumai]] diem exi pedavi- 
mus anni 15S9, Inierim ftip&ta navis in- 
flruebatur omnibus rebus ad navigatio¬ 
nem pertinentibus, in opportunum defli ■ 
natumquenavigatiom tempus, quod alis 
naves jure concndlm fupra relato priores 
endo In onc- fmr. Ordo- au ce hic eft. Naves Piper magni 
Em*"* ni? ' CUri t0rLllirt 4 m * Rege vd conci udtot ibus 
ftacuuiitur fuicipluhr, cjufdenu quantitate 
fu pedoribus duobus foris finita, quranem- 
p e U bu rr® i mpo n i tu r, fcqu c n ciq, rab u I at o. 
Alteres autem faburrar injiciuntur diltinila 
eo loco incubieula,nimiiiim a majore nu- 
io ufque ad navigii poflcriora: Remanet 
tum certum aliquod fparium i tnaloufque 
ad fcnrirnm, lequunturque mox a) ia cubi¬ 
cula, Hictnimitum fapraforamen habent 
fivc fcneftcllam. Piperi infundendo ido¬ 
neam, fic ufque ad fummitatem cella qua¬ 
que piper capit. Hoc fubinde modo 30.cel¬ 
las > quas lUyws vocant intra fabunam 
du ufque fuperiores foros en umeres: Qui¬ 
bus demum completis foramina ftappa ac 
piccfripantur, numcrifquc notantur arith¬ 
meticis, at carum quantitas conflet, pjpe- 
nfquc pondus. Is locus initr malum fe- 
neftram reliquus aqa®, vino , ac lignis ad 
iwvjum neccffitates dcflmatur , inaquem 


Tudin gcftarum. 

c o 11 id ic & de iccnd itui 3 c a fc en di tu r. Sup u 
fbro'> alios ab utroque latere collocata: 
ofiiciJium camena , factaris nempe, c ,v.n. 
ra n e i , n au t -r,g u b e n uu 0 ri v,&cd hu \ r, a I icon c 
mvatimn focioram cella:,quas lu^ma&ri- 
bu i impouerid umn mercium unitiaddn- 
de magiis puemiis dotmt. 1 iwfem m fons 
a n> vio ad puppim promptuaria lunc } qui¬ 
bus bifeoctus panis, Tuimcntariaspulvb 
al 1 aque nautica, avnumcuu cuJlodiuntur, 

Re l iq u a t ab u 1 at a lo ca que 1 n c r ca l ora n\ 0 ni - 
nigemt merci btis impluntar, qiu- tarfteu 
ciibs, i.ircims ac marftipiis includantur. 

E r t ni m fu fc «pro Pi pere a d nav c m d u o c u. 
ftodes Regii mittumui, tert utique fucina 
tum ord i nator itipatovq uc .1 1 tc vicanos ftib 
fc decem aut 12. renet, qui toli laminarum 
locandarum facultatem habent, nuito fu- 
pet hoc negotio jure nauta:, Ntivigacioms 
quid em m ode rato r c u vam juvat, nihil ii- 
meu compomc Huic navibus nibiljjjuod 
nou antedefet iptum fit in fe r t u r, iygijt m ;pt< 
i eg 10 ad jeddu m. D at ¥cudu r d, 1 F- ije» d:, ut 
dt, lutpcCtor Regius chaatam fioc finem 
qua merces cuudfa: ipeciatini enunteniR- 
mr } quas navi quiique mandare vdit. Abi- 
que ca nullas ordinarotcs uL iufeiperent, 

I J iitcet C 1 1 a 1 ca* It 11 \us be nci i c m m c v ii tc e w di - 
iuiii dii largitionibus fu rumis utbotmnt 
locum lare i iiis donent, eafque cum cari 
deponant: RicdTeme ca Ubaalitace fi-uftri 
inclames, mercibus- defertis ac tifgKSis. 

Hujti5 donativi cupidum naves fupra m 0- 
diun ancrnaiur ac implentur, ut ile uti- 
n i .3 n a q u uic m 1 a te b r. t iup c rl it, c u m cx h ti- 
jus ordinanomy munere fupremus lUdb- 
pator 700. aut aur Sco. Ducatus quacflufqo 
referat, cgtcrique ctijtodes Jumlica, largi¬ 
tionibus hiqufinodi ditati j 1 avore aurem 
Pro regis Infpcctaiifvc Regii munera Rre 
tribuuntur , mdeque omnes pene naves ita 
cumulatis Onerantur farci nis> ut ponifrc 
fareprdia' metg.intur , ac eanecqu icqtsam 
moveri pofliiu y qua: ad navis regimen per¬ 
tine n t. N au t a ru m e ce 11 i m ib c iorU m ve na¬ 
valium nulla: hoc iu nego tip. panes ia fit. 

Illi onera rade nwm navi gubcrnacttliejub 
de m i u f c ipiu 11 c 1 p £1 o n ere ii 10 p fXgriv is* 
tupremo in rtbulato, fciic ocio aut novem 
cjftamm cumulata replens prora, puppi> 
eo que lo co, i n q u o gu bcr e i at Or Rdem r n 
habet ollis ingentibus, ciftis, .ciVL-is,vaku- 
lis, galiinarumque rcccpticulis, m laby- 
rinthi quamiam confuiionem forma^viX 
expedu poreft* Form idolo fu m illud maie 
iolius Divina: clementia- fpc animati ho¬ 
mines ita tentanr, rudi cum turbaiocio- smcS^ 
rum navalium. Etenim iu nelbanavi vurj“-■' 
io.ex j o. fociis gu.bo naculum traihuc no¬ 
ram, mannarum rerum imperiti, ac favate 
tantum ca ad munera delecti. Simili im* 
peritia mefenauca:ac tormciitarii degunt, 
quare ingruente procella nullum in tofi* 

hominibus p ra: fid ty m rep c t u i p 0 wft* con.* 

verfi? 








































































































































































































































I 

IMarifMtk 

1511, 


Quando itu- 

■ :iir j; cire? 
Dijd*fpc; Ci’ 
PMt (CfLif£, 


Tnlrn*'. Ungo 
eiiiTJgat, 


Tj ; j^ n^ltrci 
£i IcijTkAabc- 
«JM* 


Ciufj,, 



v cr fis cimd 1 $ ad ca*Idl tum n u min ii o jvn k , 
rrpkdquenavi pafsirn terto uluhtu. Co- 
chini valde frequentes lembi furit qUos 
Tones rionimaiir. lix integro ligno live 
rntqcocivanturk fu bmclc io. dolia aqtix 
continent, quam ad n aves deferunt ffc.m 
res ti tu r ra ad unius mill. I pac i u ni j Fac 11 i 
pretio aquam vendunt Indi, iplaquciravis 
dol i a i 0 11 is i n i s -tqn a r i i $ 1 i Boate* i m p Icn r 
magni commoditate navigantium, lix 
flumineGodiini # aq ua h ttc pe¬ 
ritur bona valde» Cochmcrilis terra’ ttrbtf- 
quedeferiptionem fupra in tra&usdech- 
racioned eduxi mus» De ludia ergo hasc fuf- 
/IciajKj Reditum melini p<w:r6utpromm 
tum fide referam* 

CAPVT XCIIL 

'figdirusmem ex IndU m LttJifdnufrrLs. 

Nuo 80, lauunni primo dic navis 5 , 
.Marite titulo veh fecit vcttilfifli- 
ma erat» Etenim qua’prior Cochi.no abit 
leviores ad Bonarrffpci caput tetnpdtaces ex¬ 
peritur , qua 1 c rei c en te anno violentia ms- 
foreingruunt- Tum quippeSolabAuftro 
in Septentrionem prolongatur .Nova; ergb 
ac valida naves in u!fimum tcinpus fer¬ 
vantur, quudcce tempeflarcs faciliusfupe- 
rene, In 5 f Helena- infula ufquc ad lj.M&ij 
d iem (3 s enim a Rt■ e e ord i 31 atusi dl ) rei i ~ 
q u aru in a d v enm pri o i rs ex fp c£h tu» Po r io 
cladis fpeen; Lultcanimn junctae petunt 
Inter Indui’.enim ac S» Helena; infula: tra- 
dtum u ullius piveiidii nuxTiitim requirunt, 
fecura! a piratas, cum & tormenta curidta 
inferiorem navis partem habeant, locata 
ibi ad faciliorem iu fupefindq Bonst fpei 
capite nnviganonem.Sexti lanllarii navis 
d idta 7 y vfia S en ora dc Conftptao vel ificavit. 
Decima Admiialius S. Chrillophori ti¬ 
tulo. XII. navis S, Antonii, XV* navis S. 
TJioma: hujus date maxima ac opulcn- 
r 1 Ili sn a * Po Itretn 01XX * 3 lem pe d i e Ea n ua ri i, 
navis 110 lira SAZrnds 110mine vela fecit. 
Eramus numero 2,oo»fcquodcxcuj£iE 9 cuin 
naucis irnlmbus ac mancipiis. Fauri ete¬ 
nim ex India milites abeunt, impetrati a 
i > t o: ege v m (a, ad 0 ffc rend amnii lier i a Ite- 
gbac ptcmia follici tanda,ob navatam jam 
a b «U iq u o rem p o rem In d i a opera m * Qu 1- 
b u5 veri' pcc u 1 i u m ex igmt is cft 1 i t .ni ita - 
miam repetere nequeii nt 3 qubd na ullim per- 
folvercnon poflint: Proinde miUti India: 
mulk-res adlcifcttnt in connubium, ac ita 
frpe fummas per mi ferias vi^um tj «feri - 
tant» Nauli pretium ad minimum ;.oo* .utr 
300» Parda uvorum clf circa vidfcum dun- 
taxacacpotum : Eam fumrrVinfgregarius 
abquss miles haud ficile colligit, milii 
ope no b i 11 s ali e □ jus, adtmis ,111 1 p o te n ti o- 
risamici adjutus. I11 redkuetemm tnilid 
nihil Rexprsct w vettura 1 tm muni rates lir- 
gicttj^dflsequc .f.palmomm a Idtudinis ac 


Reditus lohannis Hugonis. 105 

latitudinis, longitudini; vero 7. locand* 
facultatam. Hoc pratmio ncmpcpoll tii- 
ennii in Regis cauilt enniumpta ilipt-ndiit 
a dfic i U n t u 1* C i 1 ta a u tem hxc n eq u e v cit 1- 
gal s ncqttedaulum id Ivit* Aberam infuper 
ciftam in navis alvo habent,eadem immu¬ 
nitate : hujus frpe locum m India merca¬ 
to ri bus vcmluti e, ifqu e 40, & jfo» Pa rdau v: s 
emititr. Vocantur Iu luci libertates, quos 
emptores vendem fu m nomine 110 rari pfv- 
ciirantAic in Lu Iu,inia privi legio immuni¬ 
ta t i s g au dea n t* N a v a 1 es i te m 1 oc i i, mdo- PtJfilrgu, 
nauta; aliique olliciales, qui ad Lufitani- nauE4IBHB ^ 
catn tuvigationenotati & adfumpti fune, 
pnrter cameras veiSmique immunitates 
cillam cjufdem magnitudinis habent, J’l* 
itu lique privilegio quoru.ni ftrida ratio 
habetur, licerpolf locat.inavigiaacved:i- 
g a 1 i a cifc 0111 n es ad dom um l n d iae L i ibo - 
na: dc (v ra n ruri n Ipi cici\dx t nu m oc p roh 1 - 
biris Pipetis , Aniliqilc mercibus quid hsw 
beant, Etenim f has invehent infpcAor, 
esucra omnia infifd potdlaccm decidunt, 

5 ed &c c a ndla m m mfcrc iu m in 1 cur a:fti m a- 
lio, qua: ii ccmum rjfyf drcjfi f mmfcant, 
cx eo quod fupra illam id m ma m oft vceti- 
gal Iqlvunt. /tt Regii m tempore hsc non 
ira rra^tabahtur, quifqut: tum cillam ftiEini 
re^a d 0 m u m de fc cc bar, c uRod ibus d un - 
taxat moriftxatam*EcqU(5ftus fuos produnt 
n a u ix c j rc a i rrim i n u ta s i i ben .1 tes > v e ru m 
fni.ftih. H a n c i te m o b c a ti fani fari mi lices 
Lufitaniam itpctdntjvix ico.ex 1500, qtu 
a unis lingulis m Indiam proficilcunnir* 

C etenim Prdrege dUbcdenu* , aur afiquocx 
nobiliori btisdjc ut illis longis ijillghes mi- 
milm is ac devincti mibtes aliqui inimuati 
uni abeant* Id beneficium gregarii fum- 
mum opmancur , ac per diutina officia 
m&gucperc ambiunt. Quo modo quota si¬ 
nis io^aiir mi lites Lina in navicollocan- 
cu t r mancipiis ac Iinteamir c, quod v ilioris 
in Indi a preci i dl pulchre iinlrucli., ac alidi 
n iridi i plcn d idc pa t ri a m rep e rh m Ipfa na¬ 
vis iu mitai mundior, acntimcrofocio- 
rum' non perinde fquallidorum pauciore 
onerata , al?undcqurqui videus , qui cibi 
inftnidta, aromatico odore fcrnlr , fpecicf- 
qUC filas quibus undique fcatet fu avi ole li- 
aifummU prodic. Diihibutio autem na¬ 
vigii haicdl. C u bcr nator fu per 10 te puppis 
pane fedem fuam habet aci dex era nj^dua ujimuu 
bus rnbiMVe cubiculis ddimt.i: Nunquam f;ulj . erna[orE# 
dt fc: end i t,i m per lisdunmarmrejitus, qujd wunat 
bus nautam monet, modo nr vela pa:idat # 
m 0 do 11 c co n t rihat, fu o f ungi cur de; n ceps 
munere, Solem confidci ar 3 ac in durium 
n a v iga rioh is gella rufe rt, velifi ea r i otiis eri ~ 
a ni eu r te,quf bus f ig n is^qtio Ve irto, qu iv6 
mir peda te i idem peraili tennt.Riuraco- 
dem in joco limlltan: tenet, pari cubiculo- um* 
rummimcm Inde argentea fiftula naviga¬ 
ri 03 ictn moderatur, malum casniini majo¬ 
rem regii ,cjufq*vcla ad fu um ufqite locum. 

Idem 


t 




















































































io6 


Relitus Iohannis Husonis. 


. 


Idem navem ipfiun ac armamenta etineh 
curat, vdi aim necdlitas polluLit diifcri- 
tiLUCj.q s i X n Coe i is a i-" i nde ctii i fu u n t u t j Tot- 
menta fubducit ac ptoducu ftacis tempo¬ 
ribus, NecdLuu autem nempe rudentes, 
funes, c[avQt*&c. ;i hiet ure & (en na poftu- 
1 ,it; I S11 e t;id i ltj res at mo en n r, redde n d ,c q uc 
edeuRea rationis gratia libi i$ inferum, C ekuUeim 
q,jL ' j J£ ‘ |,r ' prora degit argentea item tilfcuLi in (ignit, 
minimum is ad proram velum regit, Ac 
j amemjraluuea^uu-lioratqueltgin Proreta 

ad malum majorem extrorsiitu od Emulram 
rti o l a tur, n a ni ad d ex tram locus d t p r * ) i n p- 
umii navis ac eu)in»; Habet item cubicu¬ 
lum libi,a ege 111 ea t nq u e fi [tu U m, X le io n au- 
lis praxll, lenti nationibu.s, purgatiomquc 
navis, ac futi ibus re (hui rati dis , &fcaphre 
c^ndhUlb* cura; mieudit* Concitabitis a malo inte¬ 
riore loco clavum verius (uh foris pnori- 
bus fui e t, fac i e ad 1i au ram d i rectu, u t ex (i- 
ftuLt nautico: iduo torniciuams mandet, 
j5edis laxatiorum ardurituiemque. Idem 
tormenta curat, eoxiimquc a mia menta. 
r tama- Btoguberniitoroperam duntaxat GubernA- 
ioif tofi [u.tbet,ejiilque vices obit. Et iuperfuiir 
etiaiuimm ex foci i-, navalibus tres quueuor- 
ve perinlbmi,qui kdem quideente Gubcr- 
., nato re renem, Ct r e a. p tora m Soti i $ ti uva 1 i - 

bus fere loca tributa hinc, Totmentarii 
prope Concitabdem degunt^fub fotis- Me¬ 
lo nauta; ad omtita m millena renentur j 
clavoramen repelluntur. Eum fbcit duu- 
rax.u navales guberna ut, navemq. n et: dii- 
t ate v o I en te d i rigu n t, exc epto lc uti tian d i a c 
ac Atii t Li blevax ul i offici o,< juod milit ts cum 
T - b4ir ' mancipiis obeunt. Faber fabrica; inttmdir. 
victui, Vietor ftipacionu Ita licet m m an ile flo 
naufragii periculo nemo tamen extra or¬ 
dinatum libi munus quicquam aget, Capi- 
c jpltuKu i > r inc u s p 0rt; i cu m ac cu b i le p ofteri □ s h a b e t, 
mi litibus cocumq. vigiliis iulum intentus. 
GubemacotvNauclciUs, Cekufkx magni¬ 
fice habiti, pelves, calices, ac pateras ex ar¬ 
gento na^anr,mancipiisqmUjUe^luis ifr- 
vuiiUraEut,omni cetum abundati na* Rdi - 
qui non penndi lauri p luces calami cares 
obeunt; cuivis lui cura iiicmu bir a ut dixi- 
Nitlhtkmi mus Ceterum in hifec navibus Rhodia; 
PslipJizuiai., kgtsnullus uib.s di ? quxenim res tempe- 
iLuiscrgo levanda: navi ejiciuntur, eorum 
detrimento amittunuirad quos pertinent- 
q tu' | a£t u m co m na uii i ter m mi feto s Me [ b- 
i iau tos p I u r i m u m cad i c 4 q ubd h om m d Lhc 
ac faicinxad manum inii, iifjur nihd iit 
quo itlparndbus hirdnaiuin boni loci ha¬ 
bendi gvatui giacificari polline. 

Hoc modo vclihcantes ad Phceniccm 
lineam /fiquino^iale petebamus per ijn. 
miL pcrfcva;mtceodeciifhi id 7*ul'q.grad. 
Tum Libonotus fucccdeb&t cur fu inElicuco 
verfus Bonae fpei caput navigatione aruc 
hoc tempus imiiirata.CocEiirtosnim navi- 
Kordstui us ^ iirC fokoant ad Mcfolibonotum Bc Vpo~ 

libonotum per Maldivm mfuks, alialqiic 


infinitas fyrtes\ in S, L uhentii infulam, et 
q u a dem uti \ 15 o tia: i p ci pi omout o 1 1 u i n p 
tcb.it, Ceterum Guberna tot dic cujus ulim 
apud Ind ucas lyncs impotentia S, Ucobi 
iiiivis fucLi fucuc, ac rnijddhae in clailc 
opnlciitidtmum S* Tluinu- navigium re- 
gvbat,eurfiis Inqus novus autlioi mvciuor- 
que ex t iterat, ivmum nempe, pcriculoij- 
ninique cautium vitand.ttuin grati,i qui* 
bus nndr;e naves illila- interibant. Ea res 
granam ilii apud Regam , Pr.irfcilbfijue 
iMuticaium ictum conciti iverat, todemq. 
tractu Ardiiepilbopmn dominum meum 
deduxerat. Sane eundem feic naves ex Ma¬ 
lace a in Luiitamam pro hei Icentes renertr, 
vallo in mari, extra omnem infularum fvr- 
tmiuque occutlum : Hanc ergo navigarim 
nem cum opportune Gubcmatoi ille apr- 
ruidet, ecarcere dimiihis fuit, conjectas 
an t ea o b p vxc i p i tat a m nav is fracturnm in 
vincula, fLieccditqm: decretum PraTcito- 
rutu maris, quo deinde cunfbtr naves hunc de ^^ 
curium obiervarent, quem fecurum cili i 
fcoptihs ac cautibus compctiEleiu^ exiftU 
mances hoc modo naufiugiis poili: occtirn. 

Ai nuquaqukm ab hac parte enatur ptur¬ 
nis. Prafcjpuiim malum cgoui iy centeovx Cjji 
nimio oticte, quo naves fu pia i nodum gta- 
vantur* Secundo cx tmpenna fociorum 
navalium , pruvique infpceHoncaut viltri- 
Fsijuc circa navigii, ac armamcntoruiri ap- 
[itndtiicm, J hne inhnitx v naves ( ut leaili- 
musj perenne,quin & idem hic G'Libernacor 
cum S.Tti .Hiia navi circa lionx fpei caput 
lUbnreriuv fuit,fati Icente obpimium anu? 
navigio, didipatiiquc violentia Ausuum 
iis in partibus c.tbuhs omnibus, cxtnt om¬ 
nem tliasfyrdnm aur fcopulb.ru m tnetnm. 
Neque ideo navigauoms hunc trafturn 
improbaverim ; Tundimus cft licet ill- 
quanro remotior, pulchro ac lyncem lin¬ 
ctu i cu m ve ai s i 11 e l y rribus ac i u fu h i i nuji - 
meris fcatens periculofus Iit* 

Idnuarit X XX./Fqumodialem tranftm- ^ . 
hm us , polle ro q u c die i ia v rm coii (pexi mu s, Aj ^ 
quam S.lToma: ouflim.ibamus. Eodem itiiuiw* 
dipt navi adoldccns nobis decidit. quem 
omni conatu fbaphie beneficio repeuiefh- 
debamT verum hullia impedita ea naucleri 
farcinii, ur innaim adoldces i.tnilh.niuin 
{ t iac t o a n o b t s i egrega tus, flo Chi bus a br ine- 
tctur.ameqLtatu fcapha parata cllct, 

TcrtLl Februarii ad navem accedi mus, 
quam S.Thom*e cognovimus,Cum ea coi- 
I oqu idui ideri u m i io bi s erat. Ve ru ni u b t nos 
ii U agnovi tex funibusalbis^xludic Cajro 
con f c cli s j d ccep t.i opi u ion c, q u dd c x prior i - 
bus aliquam ex hl i madet clavum averta. 

Erat enim fama S.Thoma? navigium vcli- 
ti canonis laude cx teris praefare; qua COTI- 
mmacii moti officiales iSoflri J fuaiu icem 
ratem averterunt, ac ibi 'tum ingens ui 
nautis & gubernator ibus iludium , circa 
honorem aitcmquc fuperandi maris, ante- 

VCttendiqaCl 













































































































































































Reditus loh dnni: Bugonis- 

Q 


IO/ 


ver 1 en d iq ne c.i r ro e , E1 rr m u I at j on s p I era - 
q UC n dVCs m i fe JE& p j re i 1 11 e, q ut>d (1 u 1 1 u per s - 
culorum intuitu quifque Umjrc tpd caput 
aure alias fujftfarc ni utar , cuius hiemo- 
1 i i gl oria m | ■» 60 m Helena: 1 ni tiLv [ .1 ita re 
r-/mv;ju* non delinunt. Verum S, Thoni.t uoyjk ad 
■■ :::ti Bona; fpd caput accedens ladmlo venro 
rep refla,deduci is velis, objecit Ide mirndo 
mari, cum nolit a nitinmoi-recalere coge¬ 
retur, pcrcuip,infartis Audib lis. Eam vcU- 
rationesnLuiitani p.uno vocabulo Pjyr#r 
nuncupant. Cercium in tu pe .itu it opulo 
vix tanta dudeies, ut pelagi furori bus hoc 

Y ^ ir wT iu cradlu rdiilc-rc poliit, uncum abeft ut 

1,5^.1 uDI» ( .1 11’ 

; *it*fn* lignea navis, agirata coi mn lio, imusmta- 
bulaca undis , fempiterno fragore durate 
quear, iiccqttitquam juvante validitate na¬ 
vis , cui Luimini temere iiimir. fidebant. 
En inivero poti aliquam hujufixunh jacta • 
tionemrriilri naufragio S'. Thorax racis in 
partes divulllt fuccuoim, poutuuiqui: om¬ 
nem reliquiis tabularum clll.mim -u ca¬ 
daveribus implevit ut palVim tragico fpc- 
daculo circa Bona; fpet promontorium 
eo n fp ic i cbi m u s ,ae 'p otH n H ei e 1151 n i ula e x 
al i 1 s 1 m di v i ni u s, E i a t h .uc res plenam anor 1 s 
nobis cumpi i ml^du liem in pedeuii metu 
etiamiu\m hatteritibus , cum & umorem 
augeret in navigio debiliore validioris in¬ 
teritus. Erat quippe S, 1 horna navi;; opu¬ 
lenti [lima intui' cunctas lndi.Vjtiptiini veli¬ 
ficationis fami, egregie compacta, jam 
altera tantum navigatione vix fatigata, a 
inultis ideo m pleniorem iecuritatcm 4 e- 
] ee l a, q u a 1 u & ' P*ittlm 1 ; vm t Pcycit a eo iv 
tcciiderar > obfidioiicMaljcc.rltvatkcUrus, 
Se ^o.annorum Ltipendio in ludia iniullris* 
Sedis concepta, majoris g lotii: f pe, ac in- 
gentium cum apum cumulo,uxor4libcrb, 
multi [que prasd&ris Induc hominibus co¬ 
rnuatus , pati fato cum ea-teris (ubmccfus, 
for tunc undatumq- ludibrio dirum extitit* 
Multi ex noflris fbciis citrn aliqua periculi 
vis ingrueret c6quereb3tur,qiiddS. fhome 


navem,que extra 


aleam calamitatis Eia fiv- 


mimfcdlct, non intr&Jlent, Verum ira fors 
pertmax ini oletem ludum ludei‘c humana 
judicia decipit. Ad propolirum ur redeam. 
Durante etiam niim pr^remavigandi ftudio 
m icxtaiTi ufq. Februati i,tandem S. I horne 
navem anteveitimus 7. gradu ad Auttaum, 


Puft il!d nunquam vifa nobis , ad caput 
Bona: fpci fractas cautum tabulas u Ultris 
oculis obtulit, ddpcifakjuc hircinas unda¬ 
rum impetu- Cujus naukagiiHifloriamm 
S.Helena infula plenius intelleximus- 
Eodem die ingenti pluvia ventique pro* 
cella acatium nobis difruptum erat , ac i 
itmlo,i?[iUum-Aquilo jam a linea iptacun- 
nnup flatu pcrhltcbit accedente fubmdc 
Circio adiiduiscum tcmpcftatibus.piocd* 
lilque,u Ejucad to.grad.aitinidincni quam 
XXV, Febru trii naudfccbamur. Ibi tum 
clarior aura fu b Notapehoie vetito, quem 


1 Luliruii communem fwc generalem ap- 
pclljiu, qui ii. gradu fere ex(pectatur no- 
bifque 10. aderar adfuiht, Caufam opma- 
bantu r ex remotiore 'a terra eu 1 Fu, quem i n 
altum provecti extra tritum dudfcdm matis 
tenebamus. Ventus hicuiqucad 17. &1B. 
gva l L d u! .u il x m e. Tiitnv an 1 d 1 ico rdc fq u e 
liatur navigantes excipiam, donec Bone 
fpci caput iliperaver snr, omne pene tem- 
pe(Latum genus eo in tra&uexperti. 

V.Mutii ij- grrtd. Apeliote vento tem* 
peElas maxima cum imbribus denfis guber¬ 
naculum nodfuni deflruxit, bifquerepara¬ 
tum p imus diflipavitjUtiincdavi mimfte- 
rio deducis vcUs omnibus objeth turbii- 
iendllmns irati Neptuni iludtibns, qui na¬ 
vem ita undique mvafetant, ut nullus ni ea 
hccus conllacGt locus , per duos dies, 110- 
ctcfqiicdLLus natarcmus-coutinuiproc’ lia, 
ac terribili pluvia vexati. Eadem m JuXte 
fupra galeam acatium, aliiique iu locis, 
i p ei t a ba m u s Eg 11 u m quod Ln i l ta n hf m 
b*t n li it Petn CjnndiXAif r j v 0 ch^Hifp ani x t n 
Ebm, Orarci Ovidio rdk- Hdloi ite Phryxk. 
Idvelut melioris auror ptxfagu njtan^ho- 
miriefque Situla nautica convocant 5 ad 
felicioris alta fihitatioucm. VtAlkono- 
ini referunt lignum hoc v magnis humi- 
d itari luis vapoi thus gviieiumr . candela 
forma, cahgino{<> Jploidotc huc lllucque 
fdeuatim agitatum, nalLiqui te: App ut-- 
baai t au tvm q u 1 n q uc q u a t n a r vhujulin o d 1 
facul.e magna mea admiratione. Qu tmVi| 
autem [empdtas tabum c-tiiotitarum de- 
ledamcnia fatilt piolnb Let multi tamen 
ipectando: hujus rei cauli aie e udabant: 
Qu i tuor illa Iu m i na Ce? mi, 1 wih** D <1- 

Luiitaniuocant, Ixu alias Se melioras 
aurx ligna, ac jar.iinde m navi rioftrAalia 
boni ominis facies erat. YH. Lienicas il¬ 
luxit tuinqur ingens cura oritur da ici ivi 
rdlaurarione , convnUo etenim ierrn aliild 
non fuperernt , quare quibufdam iu MoL 
fambicqnara naviguio ploccb.it, ut ran- 
tifper fune cbvus regeretur. Sed vicit ea 
icnrennaqLUv ad conficiendam navigatio¬ 
nem promptior «at. Opi ratos parra qua¬ 
titor clavos ex uuvis fupig 1 . iculo tiluxi- 
mils,qui mtnorfs erant, atque inde n ullius 
ufus- Ex BaIfe* erg 0 eam er a To r m emi ge¬ 
mis eft) i n eu d e m fce i m us, ad j e&is fti uc n - 
do foco carbonibus ligneis * ar ex duobus 
bovi m terg oribus Labri 1 1 bm follibus eo n - 
fcdL^ctkpmodocx fore ipq unci nato duos 
xvcCvc capitatos clavos , foi imimtofque 
formavimus. Vnnses eu, rupuis et iambum 
0 p L j ■ i 1 n l! v v ic bat, fe r rtx * in Lai per v i n e u I o re* 
ljq.ua claviconvulfa parte, td opus bidui 
uaf. Tum fublatis velis iblemn ibus foris 
1 ter 1 ngre.J1 i iS.gr adUm & dimidium con- 
fecisti V circi tertie Nativi tuis altitudinem 
f l' re bam ur, Ii e e r rem Ot i ab orti eo n t i nent i s, 
alto m mari 4 no. milJ. & quod excurrit,. 
Tempe has tum fuavior .ni Fulgebar fub 

N ora pe- 


fljtitf Faiii 

c ifL-.i iH j n x 

2 p -1 upy: 


TcitipffV.,,. 
fiiin ir 1 


t Viipu* 

11 Sj'.' -fil 
bujid a 


CLuvcim re- 




























































































N .i e i v [. 

lc 


Is :ibr=u!i 
R.JC*l?3lil t*- 
tmu* (i t^iia 
S^oc^Ujum- 
<ut* 


rTQrtctlfc IS- 
ici.tei. 


io3 Reditus lohilims Hugomr. 


Norapebote verno, iior in Nativitatis ter 
Hemdu ulqucad 3grati*dilKed linia na¬ 
vigatio celebrat ii i > eaque vel ipfias capitis 
Huna: fpei tempcftaces tiipciac, ur exempta 
AnnalibQs Luiittuomm mferu Meis pro¬ 
bant ac docent, Hic apparebam pailun no¬ 
bis S. Thoma v*\ f i\ fragmenta X' mada 
indicta. Omnes profoftu cum ei more ma- 
> tuo hunc maris ti ivtu emetiuntur jinu- 
rar.tum rudentescomplicant,tormenta tn 
lUburra: lo c\ <11mimuit,cundaquc niluons 
fuemutcnliUa in matredejiciunr^omrubus 
rebus ad faciliorem navigationem eo n 3 po- 
ficis. Seiemtas etenim nunc pladdiiimia 
■uJlubcicit, qti.v mox in tetram vtrftpro¬ 
teli Atri eunda diilipat. Claro hic lucido- 
que aere 1 mbeculi quaedam e^orirnr pugn 1 
magnitudine. l a a Lulicams Qcithu Bqyw 
dicttur. Vbi hanc Videtis licet m 
r ranq u i 11 i tarcd t a 11 e r iule nr es vd iq, mal u «1 
feriunt r tamen continuo omnia limea du- 
ducendaeruut,Uunnvi cum edenta er. Mox 
quippe navi imminet , stc ingenti procella 
eandem m Tat tarum de|icwc, 11 e aCcidtt 
fecunda m litdiam navigatione, abfumpm 
tum (bdarempeCtitej ac nondum cogniu 
fepto octo ve ratibus* Ab eo tempore majore 
cudodtJ Lufitam id lignum obkTvaiunu 
A Nari viratis terra donec Ikmor fpei caput 
fupHaverichotuiti turbinum quailatium- 
feus iubjicirne navis. 

XII.Marcii altitud* 31, gHd, vehrus ad- 
verius nos excepit, inde tranquillitas, col¬ 
lectis ideo vcIls a iifque deductis fluctuabat 
navi*, iummo m penculo cum in hac 
mundi plaga undi<g-.flu£tus maris adunati;, 
u m:m auqutr ti ave m v ei u e 1 forei pi bus e o m- 
piirnantrementibus ex omniparread un¬ 
gulos im^ulius commiiliiriX* Hanc tein- 
pcftarcm ngb n.uux tummopeio timent. 
Nos iu quatriduo ferebamur, vdicaba- 
murque m adverfa* undas, Luiic&ftorum 
vocabulo Faj rattta. Malit m adlixc ad pro- 
famconftirutumuc palum firmum fulju- 
cibamur* Itaq. iScfiinibus malos ac ipfim 
navem cingebamus,procellis illis inXVIL 
ufque diem objc&L Tum paulo feliciore 
vcmrivcla fecimus, at fcqucnti die ventus 
denuo adverlits ac ftedus ingruit, dii rupto 
acatii ligno, quod dtdu^ j s j rem 1 n vel is i e- 
duJb refecimus, tine velis mtenui ad 10. 
11 fq uc Martii, nu 1 lo fuce diu i u nm s jadaci, 
Uiitum circa 1 3. g*ad* iiagcntibus pelagi 
undis,Et apparebam mm «ntkxavcs Ana¬ 
tum magnitudine quas Lui i tam Ani ewtitt 
vocant. XX.Martii ventus inilabat melior, 
vix fecundus ramen, fcdvda fecimus. Ac 
XXII* vento plane adverto maxima tempe- 
flus incubuit ut & vda cogeremur dedu¬ 
cere, qu® vix commeri poterant, cum vel 
;p!a navis regi nequiret, flq^tuattonibus 
agitata fupta modii. Ergorantiircoa& pe. 
rtculisonluaccm prorxalligamus^iufqde 
beneficio ferebamur, rcpulfi hucdlucauc 

* 


pro venturum urbimu, ut aliquo J ira 
mciuvun nancilccrcnuii. Tum ik diU-gm- 
nes^ olla;, vala, mfaque m.qoi k-apluunpe 
l.igus ibant, foiemiiiin tvmpeftatibusde- 
]cdEicnc. Pei biduum ac binocbum h,ic 
e e m pcfl a t e -u I fi e ieb i m U r* 

Cererum XXV Mattii meborc celo veih 
tdqu e v d i s 1 ac i is C apu 11 epe t e b, i m us .1 u m 
morbus univcifalis qui os mvadit q3ji■ • • 
v ai qu e fol vi e , io e 1 os e u ne tos vexabat. 

Odavii Aprilis pofh jpt dieruinvclifia- 

rionem iccundanu terra; proptnqtiiurctn 
q u 1 bui d a m i 11 d ic i i s ex p lo 1 avi mus .Vi r td ior 
hic enim aquaappatcba; milio tunen fun¬ 
do, ciun justa nautaium conjecturascx-^. 

cinctis 40.uncum imll.J i itaret. Et .1 vesvi 
debatuus quas Ac t r elhtg& > U eft 

Manicas feneas LuGeani vcc:ahtj.quifdtirca 
alarum exirem itites notas nigras holof- 
ne 1 Colo re h a bea n r, cc te i 1 a 1 Li.t & ei ne ricj^. 

Ex hifreavium apparitiombus cciTa capitis ^ •. , 
cfijcitura mnoEclcit,intaiore partc p nempe L ' J, i : - 
circa timnn fiouqqui 53. gradu t< dimi. 
dio Jacet j. ad oram qusc Moflimbkquarn 
rei pie it, 

Nona Aprilis no'de jy.giadu &. dimidio 
nova rcinpctUs exoritur , vento adveHb, 
cantSprocdlam vi uf rccedac eo peremni, 
neque.qn,1 po|cn res fl ucluu m, \ii tadoiij lh, 
illius^qua' mulus alioqum naves perdidit, 
magnitudine ac violentia mans opprdlis. 
Quam vir ernm fecundo vento redeunerj 
Ubcicnim, Hudtus attamen nagem prorfus 
ihfcondeb.mr, vmdUmahai huuous, at 
undique cimfbtm ne ingentium undatum 
mole aliquando faci foret, cum & conci- 
ntiis item ientinaciontbus juvaretur, ta 
terei extremitatibus iingulb Dolonis fa- 
nis erat alHgatiis t qi|i ufqucad Gubernato- 
rem pem n gebat - ea I em qu i n decim t ere ht>- 
mines tenebam. Gubernator fua iti fode 
mtae Frogubcrnatoi in puppiftans 1 tiaris 
impetum obfervabat, Dcccin aut duode¬ 
cim vin clavum tencbant^l; i que focif Vck 
tOgebanr. Cum autem unda: infurg‘irent tE ^fv' 
navjqm:immiucrcnc„ inclamabat Jhugn- 
bemator, mox Gubernacor homines qm 
clavum tenebant appcllat.funcfq. iuiilam 
paream flecti imperat. Item foci os cancros 
ac cdaoftem moncr: Ve eo modo maria. 
peterent # qiiscfl laterali Impulfu in rutam r:iri: “ 
inctdillcntj tum de tertius navigii ac horni- 
numfaluicicmiBmointentu actu fiuiHX. 

Erat cum calumqusqual jutis mi ita orbis 
parte, cujus apud nos eft nondumglacie 
adit ri 61 is aquis. Vfidc&dcformeSy metu q. 
cdndi exanimari fqualkbam, dejeci ipC- 
ac continuis Laboribus, nemine excuUtf?. 
circ,ifentitiaiioncs,cuft 6 ditmqiieclavi, 5 : 
veb^xhauftkcurn nec fom no rem pus fuffi- 
ccrecaliquod, Adhsc pinnam lIj idifru- 
ptt EcmpcLUSjCUin necis periculo foci orum 
ex ea cosvvuhlunc.Vtrdm aventt illud nu j 
hira Deus,qLitbti['di uncumnwlihahicis* 

In Jtet- 




















































































































































































































































































































p c|e .i’ fH En In decimum quinum diem h^c preculla 
^otitrttbK- durabat* Tum nulli ^ri «illationis fpeuc 
5 ik n ^ ciiL ' * IC 1 lL i n11 * 0 iales nivign omnes coveniuiit, 

navis in fton* ipcicspicis rufitu fupcrrirtdo 
debilitarem e on fideram , Moliambicquat 
hybetrnandum dfiftatutmr,ibjq, rdlicikd.a 
ratis tknuia. Id conhJmm proteftatione 
primum fafti lignatu erat cum foetus ple- 
fcmq- ingens mater invadit. Haudquippe 
m i n oru per i eu io Moit a m b icqu am t1av ig. i- 
rent, cum terra Nitiy itatis <knu 6 fuptrida 
e flet, que vel spfum Caput terrore fluituum 
vinceret. Eaq. inrenni in Moflambicquam 
navigatio omnem innetis lucccfluin rum¬ 
peret. quod alter annus ex fpiXtiudtix die e, 
in rerum omnium fumma cantate (cum 
eunda..nece flari a ex [ ndiaMoffa m bi cqu a m 
deferanmiymagms ibi difbahenda pretiis ] 
quam radonaucs:pauperculi non ferrem, 
confumpds rebus ac facultatibus exti emx 
.mifetia; tetHmon to* poft joo. mill. naviga- 
donem, quas «iaixinum antequam jiavis 
M ofiam bicquain vem ret idperttae, IUs o b 
cautas ingenti murmure adverfarum men¬ 
tium navis ftrepebat tum mi Ducis culpl, 
cum nihil m rora uavi tanta in rcru inopia 
fupcrdfct* unde fu me u Ius aliquis comede 
pollet contiei.Cectritm nauclerum Duxm- 
ci\fabut T qu 6 d nccdfaria nequaquam portu- 
lallet. At is poRuiaiTe l"e ferebat traditamq 
fhjflc Cayri materiam, ex qua rudentes Hut 
Capiraneo, qui deinde lucri gratia dimi¬ 
dium vendiffer, ftiumquc ex eo thd.iurum 
impie videt. Hifcc defectibus plentq. naves 
laborant. Nos ergo Mo (Iambi e quam vn fur 
ferebamur; magni omnium foci odi no cd- 
lumaria, qui oliicialibus parde nolebant. 
Etenim rmiemmo fp citae ulo umliq, mor¬ 
tuorum cotpora app.uckmtj ciibar ac Ur- 
c i ns, e onfo latione tamni noftra, qtiod (ut 
Proverbium habet) communiamalami- 
ntubedant. Sed erant ha-rebtjujr naufragii 
S Thoma.% quod tum igiionfrumus, fufpi- 
cari duntaxat dejcdicines qn.iidam. 

XV,quidem mefis tranquillitate magna 
ad XYn.ferebamur diem. Altitudine tmn 
frrwc f Solis mfpcfta 57,graddnvemcbamus mag- 
rpe pviicvc- na O mnmm adm 11 itione. Molfx m bi cqu a m 
| „ 53 «!u c n1 m 11 ig»nt e s d i in in ii u »i, no iq uc cum 
niiEQ, * rundecurfum teneremus, acqumquedie¬ 
bus a ; f.grad, mvigdlrrmis, loco ; ■ -grad. 

.habebamus. Verum fluftuum magnitu ■ 
dmcicprdli, folias Da mimin navigatio- 
ut verius Bonae fpei caput crianemum Fuerit- 
mus, cum omnes Moliam bi equam cogita¬ 
rent. Et ipfeGubernator licet aiiisduiihiu 
non rudiSihvnt tamen motum ut ilkgitti- 
muiTi mirabatur, at Deum qui curfui nt>- 
iho laveret folum nuncupabat. Eodem die 
aquam viride re i peximus , 6 c aves eas quas 
dv FtUxge vocant, cata capitis in- 
4 $cia,Tum excitati omnes profectionem in 
Lufuaniafuadenuac generali conf ilio con- 

cludtliiti cum maxmuomnmm focjorum 


Reditus loliannisHugonis. 119 

l^riria,quibus i uda experiri antiquius erar* 
quam m Moifambicquam navigare* 

XIIX. Apti) 15 haud minore quam ajrura 
tempdUte jactabamur, in iuraiTiain dulpc 
rationem eonlternafis omnium mcnrihus, 
ac ad mortem foLetruil dclidoium expu- 
fionedifpoiitis. Cedebant autzin levandi 
oneris caui a ciftx, ac farci na inan, edam 
caiia, aii.ique qua: aci manum ventebam. 
Caemni XDCvtiprrtmo tcmpottfoclicior 
aura illuxit tbeliorquefpes. XX.ex Solis uU 
rscudme gradus mctiHcximas aqaamq. 
viridem , aves Ah m M)\t(ei & plui unas Pho¬ 
cas, cer mili m a 01 ^ A fri ta 1 1 x iigu i. Vei itus 
eo dic laxior erar, omnium bona iiiperandi 


Btl iljcttl 


capnis opimo ne propter aquae cornuum m 
virorem uLqug ad 11. Apuln, cum efetea 
bo 1 1 de- fu j I d Unequ aqU .1S U C X pioi'ai'! pO 
raejiguo opiitno lupenti cia.pl cis das Agml- 
hx. Ki ji.yr.iJ.dV.diititq.a Boasipeipro- 
moncorio u. mill. qdod nempe 34 X j di- Lu. 
tmdio grad. jacet. Quod aqtam circa hoc 
caput fundus inveniri podic ad 3e. aut 40, 
mill A limia, rtosejus amillione hocipfum 
e 1 ner 1 fos ale fa e ile eo 11 j 1C i cbimUs. Et e t r* 
tioicbguoiuitiorcs ductu, excepere navi 
guim , plano mari, :icinxquoris lenitudi- 
nem redactu ^ ut ex Tartaro m Earadiii 
qua i da m de lu us viderem ut delati. 

XXIIh Aptihr Bout fpee caput pnca¬ 
veri magnam omnes klitiam tcftabamui; ^ otton± 
cum tres menibs erefquc dies elapfi fuillent 
;1 prima noftra Cochmenfi navigatione, 
nullo terra’ adfpcfhi exceptis quibufdini 
capitis propinqui Jigms.kub idcontingi^ 
naura’ emmommmodoiludtnt terram ali¬ 
quam coiifpiccrc, at certiore deinde cur lia 
S.Helen.r nAulampetant. N-im liabeo de¬ 
viaverint mfubin nalio modo rec uperare 
potetont T propwrventum , qui eo tntcaC^u 
fe m per ad fcfpupcli o ren v et g t r. C ap i te fu- 
perato mox vento fecundo utebamur. 

XXIV. Apnl 15 Gubcrnaroi ur folverent 
honoranu capitis fiomelpei homines im- 
p e ravit» 1 n i>^ }: *t vm g r acu la t; onem gener .1 1 1 
gaudio omnium. Tum enim reditus in lu- 
d ia m no n 11 metu r. A n teq na tn en i 1 n c;ipu f 
emenli fuerint fuccdius inneris m Limea- 
iiuin mecETUS dLEt erant tum poli nos ja» 
miiliaria ad caput illud famotnm Orien- 
tem verius. Supaati pto motorii mctlliin a 
iign.iiuu uunacradioris arundinis, qui 
in eo luetu aur ao, milliacia i lirina 
fluffclttnt, avclqne qu.vdam LuLtanis f y- 
fi i rn did.r, Alcyonum fpccte, alba.; mgrii- 
que maculis diiUudtof, certo a reliquis avi¬ 
bus diferiminc- H^c maniteda ligna lunt, 
ac Gubanatonbus nodffima. Apeomon- 
rorio curiusitiS.Helenar infulain Caurum 
& Mclocuciu tendir* XX^ IfAp^uUoaiJ- 
yerfo ufq. m iequcutedjenri rraquillitatem 
adepti 30.grad. ad Lulitini.:r latus nav Jga- 
b im v . X XIX. fec udo veto fetebamu: ad li- 
jjca ufq. generali ac iem pii emo. Vulturnus 

K is eft 





































































s„rt-eltfPi* in 


A J caca iwce- 

duHt. 


Eju* ikkuJo 
h c liii (Iit i«. 


Jumn nlfld 
i ii S-Udent 

infui*. 


S.Thotiif iu 
fU^TCtitLU» 


no 


is cft fivc Euronotus: Yc inde (ccumatc 
optimi na v igjuxtibasfummaqu ics fit,cu m 
maximus vernus galeae velum ad mediam 
ufbuepartem taurum deducat. 
Duodecimi M ai i matutino tepore obtu¬ 
lit {etbconfpciVui nolfcto 5 . Helena infula, 

tanto eum gaudio,Utcrcder&cceli coitipo- 
ccs fuufe ibeios* Ipi t i- milL diftabat ad 
Afridum, redoque eu citi petebatur, Uttor- 
incti itfu eam iSb n tui gere mus* Accedentes 
fupenua quadani es aeni itate ad Caurum j 
icrratn legebamus ad Corum tanta' alticu- 
ditiiSjUt muro a J cadum ufq. erecte lundts 
dlct.ltacurfus nollet ad &fqm(mlUarcptr- 
levcrab.itjUi aliam ufquc extremitatem quq 
ad Zcp hy ni m in cl i ua bat. Ea fup l- rat a m QX 
naves appaiebant, quar ance nos cv ludia 
difccflmnt. Ad mi Hiatis medii fpatium ab 
extremitate ifta (labant; , ad lipidis jactum 
i terra ,iu iplain Euronotum vergat.Ob al¬ 
titudinem autem intuli naves vclun m 
po11u deguut, Ean u m v a n torum murmu r 
lupn api □ ileum exauditur,qui tamen navi- 
gtu uuIlo modo laedant* Maris hic altitudo 
cltsj. aut $o. ulnarum, Qu> autemterram 
non contingunt ad lapidis j.itffcnm, iiali- 
quaudb ventorum impetu abripiuntur, ut 
infulapoilmodim repetere nequeant. ldcd 
nobis ftfopi iis accrdctibus ob altitudinem 
itrrce ventus ccilivie, quohnc, cum navis 
regi non poli it, m rctram dii apii eramus, 
magnonoftro metu, ac terrore interitus, 


Reditus Iohannis Hugonis. 

OrmuEium (ur narravimus} drdudherat: 
Moliam b i cqm hjc in hybetni* iWrat, 
Cnputque maturius pntervedtet in Luiita- 
m&m iola abiverat, relictis quibufdam in 
mfuhtigris (ur fiei i iblet) quos fcquentes 
poitmodum naves adfumut: 1-h nunciabat 
ftnllc Britannicum ad S, Heleni infulam 
navigium, quod per fretum MagclUnicum 
1 1 av i gara t, m are Atillrale, juxta 1% i 11 ppi n as t 
per Stmdx fretum,quoii c regione Mahccx 
pce 11 j i rei lavam Sc Su m at ru m, q u oi n tra¬ 
ctu Chiiur navem cx iis quas fnnck^i vu- 
ca n r,auro ac argen to o iicrata m i n p rxd a n% 
convertillct: Ex eadem Luiit auum. Gubcr- 
nato re m ad i u mp lerat, kc c u ri u m pol Ua ea* 
put Bonx fpd veri a i direxerat , delatum 
inde Jianc ad Mulam, in qua fodi tem¬ 
plum vallaverant, un.igmes &cakarc con¬ 
fregerant, relicto gladio cum lebete, poft 
aqu.uioocin facta difccderucs. Iu MaLiccx 
navi Fad t o r P ipc n s cra c G era rd u s A f hu fi us 
quidam Antveipia: narus ac Lifbonx habi¬ 
tans, qui eadem in navi Lilbonaanccbien- 
n iu m tb t vc rar* \ 1 a beex enim p ro p ccr a u te 
narratam oblidione diutiushiUtac,, e mot¬ 
em s in zdm pci i e ali ris c j us p [ agx i n u 11 i? h o- 
mmibti?,ur se ioo»cantum xomut i8*iupcr- 
dlbnt, Cum hoc, amico meojim atitedi- 
fcedlim mcusnex Luti uni t in ludiam, li¬ 
bens formo nes jun\i, gratias agens fortunx 
jam parenti, quxpolltaxn diras mlidus, m 
loco co ex improvifo nos fociaiTer, Ab eo- 


Ca :r4 rJq 

frlj fili 171 

Hcknfl 
campdl 
ln(« fc 
calx cp: 
manni, 


ibi fvncerum eii kc altitudinisettam-num 
io, uinaru &acchrreb.mt aliarum navium 
fy cii, qu i in v j g m m redu xer u □ t d terra ad 
ftationC% quatn reliquadailis tenebit* Eae 
regione vallis tft, inter duos montes akiiG- 
mos f m qua S. Helen® dedicat um fice Ilum 
Mluut*Nives qtunque hic liabant MaUc ce 
nempi, S,Manx,qiiareo m loco per t j*dtcs 
fuerant, conjungit circa Bonae fpei caput, 
S, Antonii, &S.C hrillophotipra* tornante 
i o.dies cjr advcncritj&Cdccpuonisnivis, 
qux pridie quam nos accdllrac; Solumca 
qua: S*T horna: nomineinfignis eratddide- 
rabatur. Ea, ut& nos ex lignis collegera¬ 
mus, ilucque naves exploraverant, penitus 
perierar* Ingens etiam Praetoria noftra pe 11- 
c u lum evaIerat, p er forat is tabulis ve rm inni 
morfu a qna:tamen nova:erant, kc prima 
nurum navigatione imbuti, ut io.palmos 
aqua: haberet, concinuiique (entinationi¬ 
bus navem encti deberent, e[ecla mercium 
pe ne medietate circa Bone fpei caput.Quin 
& fu bmer ia fu n du m p ct iv i Eli- 1 ci rea S. Hc- 
leti.e infulam nbGquc aliam navium opcid 
Rrliqux idos timores habuerant, fuaque 
pericula, quoium narr.it io cum erat more 
omnium. A me tres mcnll s ex hac infula 
navis, ca vcU fecerat, qrnu fqxrriorc an no 
Ormiuio dtfceBci.rtjCUm reliquis metabas 
ac hominibus S. Salvatoris i uvis, que k Lu- 
fiU notum clailc larvata circa oram Abex H 


cuci navem qui que merces. Ceterum mare dem Malaccx pleraque intdlcxi,Sc aliatum 
-1 r ' 1 1 ‘ ji' | infularum vicinarum memoranda, cuci 

m ores,dc confuet udi nes negotiationis. Ex 
fequentibus h i fcc Bguns S, Helenae Infulae 
litus apparer* Item mfulsr A(ccnfcionis,ad 
veram (ut opinor) clEgicm. 


CAPVT XCIV, 

*Brtvi* mjkU SJidcn* dcfcnptu. 

I Nfula5.Helena-, itadi&a,qubdaLuit»- 
nis Helena: lacto dic 21 .Mait inventa Iit* 
ill i oria fcr^catnplcd i rur,td.& dimidia 
grad jacet ad jjLqui nodi iulis AuUraJem pla¬ 
ga m, d iftan n a d Uo n 11 p e i ca p i tc qu i n gen¬ 
iorum fk quinquaginta Hilpatiii miti*ac 
ab A ugoLi t u r e /Et hio pie nadlu milliarium 
l jo. dc a Brafiiio: tradtu ;i o. milE Hse du* 
terrat viciniora fu ut ac proximi. Ipfialra 
admodum k moutnola ctt, nubibus feie 
confinuu contefta* Soli emete a quaedam 
Gccaqtie qualitas clt , arborumquu ( qui 
ibi multa: funt) uacuralium ac lylvcltrium 
lignum non nili ad ignem ex t ruendum fe¬ 
re valet, materia adulta, in argumentum 
venamm ignium Hammaiquc quibus in- 
luh: peue omnes vexantur. Etenim hac 
quibul&un in locis fulphuns EubElamiaiU 
ha bet * A nte Lu lita n oru m ad ve ut u m n u I b 
ibi anitnalu viiccrant, 1 m J 3 ii m que fructus 
genus creverat, aquae tanti dulcis abunda- 
tia mlufln loce *Ead mout ibus cadit inque 

Yoilctu 


SlmiM 


AltLiui*- 


Aqainis^ 

eoplf* 



















































































































































■':d&Lllifll. 


tid'5 £.£>- 

Ollu 




Mutae S. Helenae defcripdo. *n 

vallem infinita dcfccmlu } circa ficelh Io- 1 edicto incolis catetj ne u Upiu tcmpoi is in- (ncoti;c , t« 

- ■ J ' a 1 iubm in privatos agrosivJiganr, ite coni- 

mumom Inue ineptam reddant* Anacho¬ 
reta ante aliquot annos liic vifcvrat {ncclli 
cura tui i gratu rtdi&LmiUqut: ctgo.V jrtim is 
capreas l^duLtfq.mi&ib+ir, atq.e* pL-Uibitt 
lucrum aucupabatur.Cogniti re m L alita- 
mxm pafttia abdu&us fiitjt.licm ex navibus 
aliquando cUpli duo Niguto: Caffra ex 
Moilambicqua^ave unus honvOj eu ni dua¬ 
bus ancillis montibus fefetupibufq- inviis 
acculuvaraiu-Hi fircunda moxgenerdtio- 
ne 10, numero fu&i daffe ddced eu te infu¬ 
lam vallabant 3 phuitinimq. frudibus no¬ 
cebant, claufi prxdcmibus navibus cafulk 
i l; 1 5 > quas in rupe It dabant* locilq.adqua: 
nunquajn Lui iranus venerar. V bi eos turba 
nautarum vidit omni conatu captivitatem 
commprocu&viC].#trulla ob i nacctfii, bi¬ 
les aliis fxdlus , quibm continebantur. 

Demum cxprclforegis jiitlu e.ipti ac iu Lu- 
iiuniam devirCti fuere. Hinc uiquein uo- 
dkmum tempus nullos incolas habjtjpic- 
tcr tdidos tfgrcfe- Navibus eo delatis fub Kiaum io. 
arbore qu i iquc div et (br iu m fi b i i i i.ft rui t vc - 
Ium que mntom vice extendit. Arbotum viftmr, 
multitudo minima eft^cieiquc tum veluc 

oppidi ilictijus apparer. Qudquciibicx ve¬ 
natu cibum parat , ftvi&m item , pifccs ac 
ligna, linteamina abluit, coipus curat, ge¬ 
nerali item infticiuaiupplicauoiic* multo¬ 
rum h y m Tioru m concentu , fafti i q u e I ac ri s 
mgramrum adbbncm, ob fuperatii Bona: 
fpoi promontorium, devictamq. compeda- 
cum m.Lxirnacum molem - Ibidem nomina, 
hominum inlculpta corticibus ficu u arbo¬ 
rum videas ^rmuiii manos ia, b.i ac luente 
aibore cxcrclcilnf item ui p dini aliquando 
m a g n itud m eitf* H I r eflaba 1 v 1 j a m a o an no 
Ijio.dc ijij, antiquis ac gi.mdiotibus 
iic nara literis- Atque hxc de S. Helena; in¬ 
fula fufficianr. _ t „ 

XXL Mau ipfo S. Hdnia die, fcMqU*gfe*yjj*L 

PentccOlks 4 poti omnium rerum nccdia- njt> 
riatum p r<£patationem vela iterum fecimus 

rdiftES i$. agris, hc mancipiis aliquot, qu£ 
c lam au f uge ran r e m n bos.* 

XXVL Mali ve! panno tempore* cum S 
Marite navigio colloquebamur polkrhque 
die mane cum gdeettie Mahm, pomeri- 
dia no vero tempore cum Admiralip, qUl ut 
cum in Aiccniionts in tulam ic^utiuiuit 

mandabat- Eodem die fa vus nobis } navi 
m mare decidit 5 quem conati recipere nc- 
q uivimus,fecundo vento wjftLEodcm 
vcfpccnno tempore , Afccnlionis intiilam c | UIlti 
confpcximus circa qua rota nocte hxlimus 
obliquares curfum, ne cande amitteremus. 

XXllX. explorabamus fundum an choris 
ido n t ii . \hxw r; a e n j m n av is r i eu ol a aq u. im 
multam tradebat, ira ut vix krvari pollet, 
fuadctchommii turba mere m ommiun sn 
cammfuLicxpoLlnonem ut vacuata iu vis 

totius inLuliwml proficitca: Ctut, cum & 

K a maces 


*." j 

cum, fluitque porro m mate per torrentes 
ab quot derivata. Hic va(a fuaLuiitanum- 
piciic ; ac hmcamimi abluunt, jucuudilll- 
m o ip ecbcu 1 o M 1 1 ac u l ii qu i p pc m [ bi i it 
aquee fuav illima; perpetuus ititor, copiolis 
i fontibus inter montes in vallem dcfccn- 
dentia ,cum tota infulaarid* lir gleba t k 
i u p i bus ptren tq. u nd iq uc i q u a 1 Icar. Lu 111 a n i 
pauUtim animalia inulta invexerunt im- 
cUilque in valbbus plantarunt, quorum 
nUnc tanta ubique abundavi tiacdjUt fidem 

,. « n c ne cxced .u ! D i m ar u m ibi, c a p r c m u m , 

initralrntu t h ? 1 

i^indiiiLcui aprorum,perdicum, columbarumq. imui- 
nu-rabilis mukiuido cftJntlc cutvis vena¬ 
tio libera, qua; nunquam exhauriri poffet. 
jUpidc atit baculo ob fumrnam comam ad 
ncccm licdt adigere. Fm&us veto hciLufi- 
m 5 [ ix , po m a gra n ate nfia, au rea, limo nes , 
unti pafsim"topia adfunc ucParadifi cu- 
juldamdelicias impicant , facundo do- 
;-iJ fVraiJi • tem per proventu, quod pluvia imgu- 
?i ^ ir !:ri diebus lexies fepricfve cadens fructus 
riget,quos mox (bi clarus liluftratjdiviiitq, 
vnru cibus pluvii icivuiq, co.Si s adaugta ia- 
U litare. Sponte itaque propagantur fructus 
o m nes, Luikatiorumq ncg ligent ia fit, quo 
minus m eam reliqui Lulitimat India^ue 
fi udus dclat i tint, cum haud dubiis incre¬ 
mentis, ob loci temperaram qualitatem 
pro veni ce nt. Neq- pifeium dcdl fortunata 
captura- Nam ii multitudine ingenti ac 
mirabili infula; fubjcdtuiu marepolUdcnt, 
ur vel t Iiivi adunet li.miaciq- beneficio itxh- 
dta-arrrah.vs^uod in longum tempus fuf- 
ficiat. Siccat hos pilees nante mulli generis, 
fap.orc opciitiOjlupraque ommuiri p i fci u ni 
gudaus carnes, ut Jio mines cun£titdl 5 rur a 
qui hoc in rrattualiqnaudi moiati lunt’. 
Majore vero cotnoditatc Ltxa ad mai is Lt- 
IUS ul habet, qui lulpnepi^ndos condic ti- 
dofq.cibos fuHrciac.Vc infula hanc paradin 
S 1 "' qiwcdam fortuna i liuftret, cum iummarc 
nccclDiia LuHtanic naviu reftcbi-ouc.ProvJr 
dcEitia (ane divina erech, altitudine csinna, 
remotaque a catei is infulis ac lirmavelut 
cymbi djJHltica m mediis pomi ductibus 
apparet,ceitiflimo Ad recreandos nautas 
a t v S o , li q u a cu m a b er r olLn t q u a nd oq .mu 

fer lis masirnas fubiverUnt,adnioti Gumc® 
Ei aCfu i s u r i bide m i m b res aqucUrfcipiei mx 
cxfpedteem, m Luiicamam poltci 
fautmortui delati. More recepto 
p o nu ntur m hanc infula m } c mno i vzx , m i * 

codtt T oSci, aromati fqne altqnn quantitate: 

Pifciumc ar nimii q U _ 4 co p ia tu pc rui L. Nas i- 
bus enim abeunubus luiimalia quar oh 
metum fcopulos monwfque petierant re- 
daintm vallem, ic Fkite t um compiti en- 
duncnr. Abpu hic in ftquencem lUquoan- 
n u m i en mu-, q UOStti m ’ i - v es ac cede ntes 
adfumum, Mos fere fenit.i te m recuperant 
ob aeris remp uij, qmceodem (empa; ca-U 
v«ntorumque Ibtudutut: Cecwum KegiS 
































































fnpttmx ftti- 


lll 

merces in ea infula fatis clluit EUrx, quod 
vel nec inru io. annus aliqua eo navis ve- 
ihilt, ob icopij loiu m honoum, pja-ta' 
quos mi ulaiiihii h a bea r. N iis 11 j u j k- ,l ce e- 
debamus juxta pulchrum c;uKh#mqJii- 
ms. Ejecta bolide j o, & 4 ;.., ulnarum al¬ 
ii e u do ap p a « b a t, lice e v$i& prppii$ « av e s 
tcn.i admoveii pollent* oftiuithum tamen 
coufil ium* qui fcopulos ae paras caufa- 
banui^dcrcnebac: Ne turbans mvitis ali¬ 
quid de mercibus ftauiacr j cum interi m 
leutinas duas iefccpErerisnavibus niucuo 


Infula; Afcenfionis defciiptio. 


Incilat tio.Tic 
uulc. 


ac cop turos pol l i cercn r ur, quaru m ba 1 cita o 
navis Ulva evaderet. Etumrn nobiles om¬ 
nes 1 pium que Admimlium i hm nano ex¬ 
ercebar ^ nulla exeeptionc, ut exteri eo 
exemplo conHrinarentur. Ex S.Marix navi 
ergo feminam duxic,ac itcmfinolhii, licet 
ea quoque non omnino finnadlk, mulci- 
que traditionem icariti® dilluadacur, in- 
ipecb. longitudine navigas: ion is ac circa 
eandem vanorum iuccdluuin fortuna : Ac 
vicit eatn lententia iupplicano humilior, 
necclfirarilque quam patiebantur uicukus, 
Delibrr.werae Pfctfedais aliquot merces cx- 
poneico.veis levandicauLvtluiqu.j m n±- 
vibtu collocarc,ll frtcmt-15 adfullilla, Vc- 
rum ea oceaiio poltca non excitir.Quocirca 
m finitis per muferus laborefquc tranilgerc 
mvigaiidnem compellebantur,donec de¬ 
limatus portus adedet, 

CAPVT XCV. 

Infula Ajcehfum** defiriptto, 

NtuJ.L b.ic Afccntionis nome haberi dic 


1 


Ejiit Hr-.ji, 


n * — — — » ■- b * a— «1 m. i_a j, ^ 

AiccninjjxiChfiiliiacra, lntuent i quam 
£Helerne nujot appare:, it fiiblinu noti 
=Ji u * u:u« Montibus rumen & collibus 
a o undat. Octavo & dimidia gradu |icct 
Aurtralis dEquinocti^is crattus ad C.mru 
i i, lielcn&dilUt 19 j. Hifpim® mill,. & a 
a^uciki. Linea 14 j. Aqu idulci ac virore frondium 
planet-iiec* Montes Iliose tubn toloriijCjt 
c.l terta ( uca longe [pedantibus apparet) 
quam Hupaui Al-fiugrn ■ nominant. Rupi- 

bu^ porro afperaetl.adulHqucfolL Multi a 

■ 5 . H deni! abacta n res in Jtanc inciderunt, 
commodam ibi aquar i on£ opi nat i, Veruns 
cm ^urdtctum ed) nulb repenttir.Ceccrutu 
lic cora quadam candidi ili ma ac pulciiern- 
maappar^ncAiinum^rlL piicium muici- 

t u di ne j q uor u g ririi p 1 u rim® quoque av es 

Avium miti- dlctt .e degunt. Anferum pullorum m&eni 
d«« * ' " «dmceadftuii^icllberovolitu mvcmW 
Ibam mvidebamfccurndiind, humensic 
capitibus hominum iufidcnres.aroue id^i 
capi iacilcs, Caro earu ptfeofo fipoich^id 
*<\w dolcdatdllam v^o audaciam accon- 
udennainjjjulJo hominum ccrrotejcxintb- 
lenci.i iis jn locis eorundem oriri credo 
Circa hanc icem inllikm^c inter 5 »Hdciuc 
& jtiquinb^Laletii, alati multi ac volucres 
piiccsEepenuntiir, halccnm maguitud^ 




Acervat 1 )m volam ab aquis ad ;.autuua^ 
uinas elevati, fuflcmiuitqucfr alis made- 
fadis, liccatKuiim jam, uheriu-s volatum 
negant:. Tum undainud vujatmn repe f ,i f 
muli piicium iiiLquenrium, quibus ^ 
pia-dam cedunt fugientes. Hoc modo m 
naves no ili as iubimlcdecidcbaiK^ddlitmi 
humore quo alas movet. Ab iniulaAfctu- 
honiscuriusfertili Vpolorum tendit, aj 
priniuni iid]. gr&iu Sepcttricmalis ctHfltti 
t|iu m plaga icopulus jacct^ui iuliiuiii-ati- ' ’ 
tyc&ui Ldc offert Fcntdu de fim Pedn di_ 
itus, cV ad hunc ufqut locum boccujfiiab 

infu la A fcen il onis 3 00. inilLco mpULUHUc, 

V. Itmii lineam ^quinodlkJeni tcenim 
I u per a vim us, adconipc6him Borealis 
mfari, quod a Itu^armicraimis, 

Cocbino* £c dtfccdebat cum Auilrilc (W 
dus , Solcmendiano rempm-e in Atjftrum 

porrecto , qui ab alio line^latoe Septeu- 
ccioriilis nobisfutcat. VJH. Imiii 4, grad 
ad Boream edfabac Norxpdioces vento» 
generalis, qui nos fecundo d^tu k enoto 
bona; fpa huculq Ut deduxerat, fiiccedejite 
pluviarum ac malack iiiccmpcne. Guin^ 
etenim accedebamus, cujus tractus ad 9. 
ufque gtiii Ldur -it. Pluviae ac c ratiqinJ Isratei 
in XX. Ionii, undecimo gradu perfevcii- 
baut, (iifpcrfis 1 udC navibus, quasRdtoi: 
ut a in malacia gubernare pro arbitrio fuo 
nequiverat. At undecimo gradu conjunge¬ 
bam ur/pirante ibi Borcapdiotc vento, que 
generalem noni i n.tnr, perpetuis in hoc tra- «2? 
ctu datibus, ufq,ad trigdimii4t) t ac i i.grad, 
facto inicio k fexto aut fcpdmo. Vernus 
hic arctior eft, femperqueei accedendum, 
quod curfus no Iter pene omnis ad Caurum 
ac Boream ccudat. 

, X XIIL Capitis Viridis alcinidi nefupara- 
namus ,decimo quinto gmd. XXVLmfubs 
e|uldem decem n umero. Incipiunt decimu ^ Jtf| 
quinto gracLporrcilbe in decimum nonum. 

A Capitis Viridis hmu a 70. millulquead 
ido.diltic,mare verfiis poiTc£l.e. Ibi ponens 
f equJ cur Surgitjjt dictus. Aqua eteni oinnfc suk Su^S 
nerba concegltu 14 eant potum inCtar,vixque 
humor apparer, magno penetrantium na¬ 
vium molimine, cum omnino vis magtu 
Vento m requiratur, Crecas marium fpeckrn 
hciba habet, itvafquc lltnilcs 115 qua*cidpx 

vocamur, vacuas tamen. Lujttams Srfrgw/fa 

dicnur^ Hmilitndinc herbaru in puteis cdsp 
fcentium, qu a&$arg#ff# vocant- Originem 
haru m hoc tractu lierbml nefeimus, cum 
n u 11 a v i cilii cas ia fu 1 xvu apparea t,atq. Aftic^ 
o ra quadringenta milliaria diitee, & qnod 
c xc li rei t. S u i pica n mr quidam cx fu Fido eam 
enafeij quem rameo nemo ibi explorate 
[>ottiir. Cum Indiam naves perunr has 111 
herbas non incidunt, propius cnirn oiam 
legur,aequi h& herb.^ hoc m tradci tantam 
invenuinrur^ viginti gradibus nempe ub 
que in 34, unca dcnikatcic mole, ur infu- 
l^cU|uiiam (p^xiem praeferant- Frigidius 

hac plaga 









































































































































































































































































uXhsi.imia 

agmen* 


Canariarum 

, bic plaga cadum cft , quo medo in noftris 
r: fIic? C<X regionibus nullietiam nutu glacie, H^nc 
[cinpriktetTi Lulitani lummopcic honenr, 
liC mali&rt£ hyemis loco habent. Vkima 
lanii alntudincm graduum vigiiuUrium 
nat ti, $ ol i ex d n m ctro verticali o\ >po n e bri- 
m ut, quid Sol eadem alci cudi no cHer. Sdb 
T£v;Hci4iCi-Tropico Cancri navigabamus, titulicprfu 
Solis rui Sep ren t1 io ttalc latu s > unde ad L i - 
neam revertitur, Se porri ad Aulicum, 15 is 
irem Capricorni tropicum iupcravci ;urius 3 
nempe ad Auilrale Satus, primum apud in- 
fuke S*Laurentii fine, aclccuiido^igellmo 
tertio gradu, pollquam bona* Ipci capUt 
pstcrernavigademus.Secui:daIulis ciccaal¬ 
titudinem Canaria tum inlulatum peovedti 
viginti octo ac3:9*gradus numerabamus, 

. Piflant Cinar 1 ac ab Africr ac 15 arbana: oea 
a | 0 ,ad Sa.mil E iam, atque ad dextram re¬ 
manent nobis, Eifdern infulas hoc in vo- 
lumine haud 0 mi feri m dcLcnbertf > qubd 
non vul gar i a qua da m h a bea 11 r n o t atuq ue 
haud indigna. 

CAPVT XCVL 

Cmfendwfy | C^rmnnu injiiU * 
ram~> defectio t 

I Hfula? Canace numero7 Amuleitucfine 
canum ibidem p cimam repertorum no¬ 
minata f apud ant i qu c s I ortu n -ita d ie euan- 
tue.ileininaautem eatu hic furit; Afxgna 
C*mri4, Tenmfit, La qrntra. 

Ei Barro ^ Z,j«' 1 irsi«, Fusrtt Ktimtfs. In 
Twcrijf* infuh monseft /W* Ttrrmr» 

„ . didtus. Is mukotu judicio altiflitnus mon- 

KiIT, tiur.i perhibetur, inSo.milliathadfpcttui 
r ‘ K “ f ‘* navit; .inrsum patens. Augufti Scluludun- 
tiXM mefibus -lfccditui', rei iqujs enim a mu 
CiimpOtlbus nive fqualkt contuitus, cum 
in ipfo infui* «cinarumqoe.folo nulla un¬ 
quam Ili' appareat. '1 rium dierum aiccniu 
funeratur, in vertice planiciem habet, ex 
qua cocio ferenoie lucido circumjacentes 
infui* conipici poliunt, licet quasdam jo. 
nvill. diftent, ie totidem in circuitu eo m - 
yreheiidanr. Tempore hoc cum aicendttur 
plurimi fulphurisfipidejqcacummcducu- 
tur.ac in Hlfpania mittuntur,quales mihi 

Jh infula Tacera nauta « Tenirtjfa adve¬ 
niens dcmonfcavit, lapidctnq. hujutmodi 
m infula in re. «ftimoiuum dono dedit n *«« 

p u j 4 ICS admiratione dign^i^pt ^ 0111111,1 or 
**“- bis n.itanda notatuin Maxim* hac mter 
iUa».fcpteminfttlaa m adulto ac audo .lolo 
jmllasr \q\xx vena? habet, pixtcrquktn errea 
lucus maris s ubi aqua aliquid rcpetuLii% 
quod tamen remotum ac Riguum, parvo 
beneficio * k pene nullo mlulam adheu. 

Cctcium Dei finguUri mimae ftg* mor¬ 
tales ac pccotaarborem h,vbec a cu|us ipectu 
ignota U , nulla fimilitttdine eam sdiw 
clgmtuatbonbus. Foliis longis &&Xkts, 
\q papaubvucncibus uulU i isi mutatione. 



Halic ftmpci nubecula cmcundai &tegit, 

eadem Ipecic aeforma immutabili* hac 
in fulia ^dtiduus humor cadit, qui, limph 
d illimo deinccp'} lii|uord|in cupas dutillai^ 
ab incolis circa arborem conftituta?, runra 
copia Lic nonaantum honi^iibUAj verum 
Se armentis peeoriqiic! abunde iutficur. 

Nemo mimciili tiujtis aui fontem, auc cau- 
lam iccen&Lt boteft. Ad dextram Hamm 
infuladlm prodigium aliud i nrra i O0*mii- 
harmm ddtuitiam nocatm. ibt namque 
i xpe n ti n j c ro i n fala coi p ie it ur,q u a m v u l go f r „ 
S^rBormdon vocanti cximprovilo in eam 
tdu 11 i iricidcm n c, qui a ra ce n itaccin, fe r t i l i ■- 
tiuemquc terrae prodicant, lio- 

minefq.eam inh&Itantes Lhntluuo^dic 
volunt. Hilpam ex Can.atiarUtn inluli^ 
profecti hanc fummo itudio rnulti quaHi- 
v erunt, vel'urii fruilti«Vildc& variis nat ra- 
tiotiibui, vel ruagiai iulpiciont ane exigui- 
WEis infula quam epuunuO dubes ccgaru, 
aiu maris iluxu , qui nave^ avertat» apud 
Hi fpan^s tradt.uiir, cim catne compcttujn 
Q t pro vetOji tdu lam extare* ac m rem m na- 

tUiieife. Ganario; fetttles admodum itint» 
ac foceund^ oituiium reium ad viitiana 
pe et i nenti a m, fru m en to ,k excelle nnirinio vintan 
vmo t nclytae , quod indi ua alias or bis p;u - LT 

tes defer [Uri Sach.iro kcmcckbrcs iniit, a 
me rcato libus H i i pan i s, Lu fit a 11 i s»■ a 1 ip- 
[umqdoeoium ideo frequcurant. StapeUm- 
j&econventum ludie nivmiTi hflbcnr.qm- 
bus ibidem vina, cjctaaque n.LiCjlLvna p r ^" 
parantur. Fewrt&k eam# abundant- Ab 
Hifpanis Eaodic habitantur, mixtiq. iis in¬ 
digena: funt Gnancb* vocati- ac lougd con ' 
fuctudinc in Hitpauorum motes, tran- 
fcripti.Capur CAtfxriAftotpr eit.lm LpifcO' 
pusdcgit,cuminquLfitiouc,dcRisgb tribu¬ 
nalis audient ia,ni anance ex eadem impmo 
in reliquas Conaviatiim i ululas. 

V Lini i i ol tit u di n c eri gi nia duc ru m gr a- 

du{i getiecdlcm ventu Boreapeliotcu a m hi¬ 
nnis, adepti malaciam ac apparebat etiam- 
num herba ilb $*■£*$> q^ mare tomm 
ibi regit. X. cjaldein fecundum .ycmw 
rcctipetavimas , crigdtmo qaatLp gradu, 
mare item fyncerum, relidu herbarum ut* 
colluvie. XUX.^ltitudiuc jo.gtad.eramus, 

quainfok Corvo, Tmm, k.LifboniE Hu- 

mmis fims notatur. Omnibus hifce diebus 

multa; nos em qinllitar.es v«xavw?.r,pol tc- 

rbq- djeOccidcntdemvcmu nach tutmxis 

«roi P cruuMTiulhq,tum volucres &m*f- 
p are fati t\ A felio tu i n minoru nwgnuudinc. 

XXlLeodertt vento udubm Flora dwt.im 
couLpeximus^eam qure Corvo dicitur, vi- 

emamfuperiori. IndcadEnrum. uiMeac 
Teteer^mfulam T&.mill.copuiantut. 1 ioc 
tempore horni.*» inoav. «oftcadcbiluai..»»..»^ 
16 eh d luturo Uq.mileii is, ac ra in c ex n an h, . 

quid omnia pene comipta clfcnt, qu* ^ 

victu pcrtinebaqvapis morboru genu IMS, 
circa oculos, pcftuSjic gmguai 





































































































H4 


Canariarum 


Ht> tu 


adfc&as deterrime vexabantur ftSJuu & 
multi dulciom aqua: inopia oruani cum 
m a una 4ccoq11 eb.-i ti u Reperieb;t uiu r eigi* 
aliqui emortui fub lusis, jam ccidiuni aut 
quamduaffi,[jgcncccAdivcrc, lugubri f.uic 
I pectac u lo * Qih t u u rdec i m 1 u i i o b i s i t o m i- 
nes peneriiirpCmilgiUo meer m uicipia ac 
liberos malo. Eodem die circa velpcrii eum 
infulis €ckw & fimi acccetLienum vela 
Uli afpcximus, quaieo nite tnitt i pueru luud 
parvam nobis intulerunt- Petebant enim 
Praetoriam c lallis uoteiCiimq^a j item aU 
c l ra e* c IaE le , t ox nlentis ageba 1\1 duu , quo 

uriunnonun “g 1 » IUC «° Bik.vnuomni ‘i»yop*rom:s cite 
uav.' r j:fcm uc ilc,colicgmuis fluente cum Angi icis tag- 
(swjjiiin. nis apUiita. Trigincavafoiu myoparonem 
b u ju fnodi artu tra ba m u r* N o ct u r n o re tn - 
pote nos iiikqueba£ur,qU0 Eu n st clara luce 
p rO pter infulam F.ij t d ruiv i ga ba m us, p ot le- 
roque die ititer $. Cicn-gn j ululam qu® ad 
dex i rain cra[,k i n i'u 1 ad t G me i o l'a m ,q u^ ad 
T^imyic miJ ffiititorain manebar, nileqiktenihilominus 
ioja«i nugo Angiomm manu. Ddibciubantn, Myopa- 
^ L "‘ roq. unus cecdiit altum petens , arburams 
navcrin aliquam defeda etiam imm ;i tergo 
herete. Vcrurrt mor rcdiit.communicatiiq, 
conflas navem no liram cx occatione cui 
Suticii Gcargt', mful iirtFerior erat invadunt* 
ut tara- nos impcllcrctitjtuvSque damnum 
m em o rab dcin fe rr en t. Par u m qu c id mai i 
aberat. Etenim animo te Britanni tormentis 
ac baliftis nospetebanr, quibus eu periculi 
mamfdli ratio timorem ingentem incude¬ 
nt .comteniatis om n ium amraisj rudentes 
ac vela Tormentorum illi ictus vaftavcranr, 
navem ipfam noiucenu Nemo cx no liris 
G-Te audebat ofkndcrc, cantuiq uc in navi 
fttepmis erat , ut con fullonem q tundam 
reruio hominumqirediullcs 3 [ormc!it6quc 
ceniilb uno .udem dentio implendo vel ho¬ 
ram tribuere cogebamur. Reliqu® naves 
nulla jioihi tura fublam velis quanta po¬ 
terant cum vi portum petebant. Appropin¬ 
quabamus interim T ercarx diiccflitq* agG 
dajTis Anulorum, infinito noiho gaudio. 
Cctcnim fodicabat animos noftros alia (b- 
lidtudo, nempe fuper iplius Tcrcer® fheu, 
q uo ra odb c n im ea itfti U ten crct u r i g n o r> _ 
hamus ,quod ticcelaflis ulla Lufitaiimum 
conluccaapparcic^AngiJtque (urdidum) 

I i Ecl xi me advagaban mr.Noiimmoriu- 
fiilam Tei ceram anxietas tenebat. Sufpsc u 
banttirctenhn Incola: hofbts nos cl^, krex 
c lallb Angbrum Tcitrect occupande cauib* 
miJtos p quod Britanni dediadfc ipluflro no- 
ftrfs lVu iniiiullint, k vdutcjufdcm clafSs 
adventarent, Ergo uilhlani drOmadd-ji duas 
co a llegc msllk ut u avi bus Eidi* vohmta- 
tem illam indicarent anurmu t nLi lL * 
l p ec u t arcu tu r v ea:q,p >ftqu :i aj"n icas co g n o- 
vslr^nr, propius nullo meru accedebant, 
Ariglornm n^vibas capraedavifacWtaqlic 

anctv e erutu m sbc dromades petunt qui 
bus amicitia imago impofuiflic nili cor. 


deferipti o* 

mentis 0 noftea claflc fignifieari fudEcnc 
anind panni, dato figno quo mo-nitj t :rr,-| 
fck occultaiait, Angliubi id a i mu ad ver¬ 
tunt m mare provc&inos relinquunt, dio- 
maddque: accedentes minciaut ndiilanos 
omnes u\ atnvis cjfeob Draejrki Augli m c . 
rpm, qui ( ut ex Poi tug.tljia allaq lumoics 
fe i eban t) i u t u b iti m ed it il eOlC iav ad :x >:, 

N uueiabautnem iiddujtuivi cladis i lifpa- 

iiiciE Bvuaunico beliodalitiauc fuccdlum, 
Augltdque LiIbon,e lefe poms oilaiddlc* 

Velle ergo Regem ut fa-Lunt' Jhtiuikfubj* 
renuis* jblque alia ejus coni i lia exlpedt.ins 
mus* quod in Lilbond navigatio haud ruEa 
dlet.M^rorc Uqc rc.s aftedt cladem omnem. 
Pencu lolii enim circa Tere eam clailium UsV ,, f 
llaciu efl; * patulo mari, quam imvcfitidi* 
nunquam cxperittnuir, aniteentes tantum E ^^- 
icaplus recreationis * k refectionis caufa, 
ipl.euHCiiin curium oblimantes. Sol pre¬ 
mebat regis mandatum,k a Conacrlandio 
A 11 o 1 o man i fdiu m p er ic u i u tn, qu i fu binde 
quibulda bellicis' navibus comitatus, mare 
bocinfdlum reddebat, Eigo i^.IuliiS.la- 
cobi die naves noltr® (ex numero* quinque 
nempe ex Orientali India, k una Majacca 
A 11 c horas emittunt, liat i une fu beantes fub 
arcis pfvfidio,anet- utbsm Wtc A ngr.w: "£:i 
Inde mox dromades tres aut quatuor einj- 
iimus, qu® Regem cie adventu noilro cct- 
tiorem facerent s ac conldium peterent 
Magno hanc ilarionem metu tenebamus. 
Augnilicremrn menfis inirio iummus ibi 
procdlaru impetus fevic, nulla deftnfionc 
aut tegumento* cum ventus ufe Au(tro& 
Orientaliore ALiiEali plaga Huic,Tam navi- 
bns Leva vis incumbit, pnecipuc Orientalis 
ladii- grandioribus, ite ob oneris nironta- 
cem 1 egi mini ac moderari om ineptis. 

Quarta Augufli nodlurno rempore in- 
gruere AullcaU vero altano naves procellis 
concuil® magno m periculo verlabantur, 
ueaarerram duabeanuur* k itq[diflipatz ids«. 
confrkbequc interirent. Tormeiitisauxilii 
necciiaui reltim onia reddebat; cum omnes 
navium officiales pene in terram,more Eu- 
fiermomm luudprobo, vulgari tamen, c* 
greffitflent,rdidtis tantum iit nayibus ma- 
apiis qui bu fdi a c m e Io na u t is. S trep e ba n c 
per urbem campanar omnes, dppferi&qul 
ea fiemiai dillbuo, clangoribus maximis 
t u rbabaro r, c u n \ mari $ co m m d t ,1 fa?v i na, 
neque ndiiUnos ad navium , neque mu¬ 
tas ad infui® accdlum permirtcreL Na¬ 
vis noflri S. Ctucis in cerrum fepenume- 
i'u vergebat cui i Ilii h handdubi^ dd rupta 
k i t b 5 v afta r.i exfl i ridet- Avertit id m i- 

lum Deus. Navis Mahccitana rudenti¬ 
bus ruptis cum non fufficerem homines 
qui in navi remanferant reparationi, ac al¬ 
terius anebor® emiiSoni, detruncatis nml- 
ta vi malis in rupes defdvit, aquaufquc 
ad Ibpciiorcs foros protinus merifk. Tum 
velut pacata maris iracundia ventus in 

Caurum 














































































































































































































































MiWnna 

JHVll 


Catinti» feviriaque ipl.i undarum 

CDaticuitjQ® acrisunmuutM niaedidlt 

idctn fui ce 


(cc*cafidt ni fortunam csHcrx quoque naves 
perpetiebantur, jam deercu malo cum tti- 
unimque di Electi une , Rivandorum homi- 
nueracLa. Hac Mal acci rana* navis iiibm. i- 
Cioixc mult-L- merces opiikuuHimx peabk* 
qu o d ea ditifil i:i a I it, p o E!eat q liC Moi u e ca 


Conariarum deferiprio, #5 

adjumcncoertevoLebflillquQil Pipet omne rolDcsHp 
.ukoiikm magiftres pei unec , rebus mds ^^VuT 
unii nat! S]>cr ros qu i di iced eb ant, pri vatis t= t «h 
co m m end a ti om b 11$ i n ini ia l a rc i n an d, ex- IJJf 

ipett.uLtms, dum bo na fervo* iifqdiuendcb rU ciri, 
quo ni bonam parte per urinatores eduxera¬ 
mus , RcgiipromitLtmpradldiinaclaitcm. 

Ac \mt\i i, ubique triginta mentium fulti- 

I ■ ■ ;■¥* f __ ■_ m ■ j-l jc xi -i ■ «1. 


tiuodeamtUumaiu, poucatQueimomeca^ 

rum Cinna',ae diarum infularum opibus, I dio* illima mora confeci c s uige.it. loaoruin 
latecorimo cri (lio. Jpcclaculo tlucb.it px(. c.il iKiit«*ae Mrwaiam lf uuj «a Uta- 
sim IJamilccmpairn, vefcs fetic*. Poixu- IWWri airxargumaiw.l ngcfimi AuruIu 


I# tu |iL L -J n jiB 

ca - d e m t lav es par iter i nful .e ac cd fb r u u i, ji J 1C 
anchotarramectmilioiiqhaftenusnfx fde- 
! Ut advei fo vento, aquxque premebantur 
n i>pU t Eaei^ueditus iracio. Pridie Anglus 
t_ ouiinedandius Ax aut leptcrr. navium 
V 1 ape Teree ia 1 1 1 c t ora p rar te r navia v ci a: : 
jam que oculis ei e p i o eu n av es E j i J. e c O m - 


Imre, alreq. iimilrs merces,pmiofa rerum 
fac t e c o 11 cedo I u c ore u n d i fi]it e hu ju t m o d i 
{a tc iitis. t £u 'dda farte res Arvam r es iis quas 
ad manum eiaut,ac tempore pei utuuiorcs 
aliqiud Pipcvis, C trytJpliv 11 U! Liui j&C JvSac t '■> 
cdu xecint r V erum m a si m a p ars b o u oram 

interierat , «ustqne relhb.int corruptione j.— -- - 

infea»stant. Intludcbijiturreliqui*mox fcprtirijHum,iJfumpus:idJja.xqu,- 

iidiatiis.VCt profptr.iruvigationcinciixi 

dies, itinnen lifbou* fubmnt, magna om- 
muni cdgratuliuioue, c^uod ii diem unum 

etumnum hccfilleiK extra ilu nn" ; ,Capita neu 

Dtaeekio chtile quadraginta navmui luc- 
cindo , ac Cafeavu admoto cani ipfa- au 
choras tollerent* triremium vi ab d udi a, ni 
praedam ctililient. C^ui ratum 1 ume facile 
hujus nayigacLonis iumma diflieuluis cou- 
ii der avi pocdr 3 tutcL belli, matis, cctUq.n>.a- 
k, cum carum rerum quae ad nauticam i.i- 
C u! ra te m peiti nen t re tiu i ffi m a c u ra :'V t p ro - 
digiofus quodammodo adventus navium 
India- liaiid immeriti haberi pofEt, 


1 J L L l.l-li % E j 

sll&n.lcjtL fivc Tt Ionio regio per Regis cti- 
jiitaivi T tai vedigal regi ex jum Luo Rivum 
dlet* mileiabiit auidmtmeeontm^qui pott 
ritum amibvuui inetiaiTabiies fauganon.cs', 
de extremam miftTiancijin Malacca ut alias 
jMtiaviinus ) peipdUiu, nunc naufragi, a 
ciuauunbu!, Regiis juinmum jus obtdi- 
dencibus, es corruptis iis facultatibus , ne 
obolum quidem impetrate potei nu, bver 
cauiionem veet.sgjbs nomine .ibutideof' 
fcrceuc, ut eo modo vitam , quam v i v aliter 
tueri poti!f 3 uitJiilb(it[trdit. CJtitn '• ni u dio- 
in + idi fepotlicebmitunudmcturos, aedo- 
bici tidqidfionepr^u^boni iu Telemum 
Regis dcl.miros, iuo periculo , dtirulTR 
orno Regii Curatores cUifem e Lulicmu 
pwtfidianaitlaiforc identidem recenierenc. 
Demum Piperis uciuduttoumimportuna 
etTlagitationc, licemii eonceditur cuique 
impnii - ndi t ac n \ c .it i ei .iSj qumtiivts 11 -t > i ■ 
Lifbonam m domum India: defc- 
i end 3 , po (t q nam s bi pc r 3 rt n o s duo 5 ac di- 
niidium hsliii ut mi feri homines in i mu- 
ma inopinae fiiprcmaccrum ddpcratmuL-. 
Largitione auttm nnxuna optis eft, tues 
huius teloni i pveRTos, ut mercium tjUam 
citiillme vectiga! drfirnbatur * acnumerc- 
tui 7 aiiccr criniti Rrequatuorvc mentium 
emutationem fi tbc#>£ leganti adi quid na¬ 
ves habeant, id m.phi* vebtigoliuin kie 
c edi r, cum qmbos licci ipli precium fdc cb- 
intus ped liceant ni', nuda tau^cji huju^; rei 

nomine legisiu^bo c 3 l. 

Octwd Angnili deliberat io ucm inicrum 
navium modevacorvscum iidukgubci na- 
tora* difccpcantcs quid porro fidendum 
dFet incJ marite a.mo in tempeftires metu 
ffmilis naufragii , quod modo acadiUa* 

]S 3 ,t v is c r g o c u ju i da vah d,v p vx nd i o, q u .i m 
qdeonmsocmu qua: eo iem pe (tace debui 
«ar jC uTn Brafdiam ptw^G^rutorvm 
tuj.s rcirrac vchcus s abitum concludam, Ucet 
abfqae Rcgi.r fcnrcnt ic arbitrio. Magno m 
timoie vela dant, amicus fatton Ma- 

1 accitaua: navis > precibus ejus motus , cui | 


CAPVT XCVIL 

fw FUvdrtcArxvu infi* 
t&HfrLi deferiptiv, 

I Nfub Afvtcs fcu Fliudtieac Crpcem »u-i fl rdsFHr^ 
mero Vacent Tcrctr* nGmpc,b’- Attiliae!u, l<: P [cm - 

g, A S.Gcor^n, Ftcvlk FtyiiL termina, 

Reliquae dux Flora dc Corvo Morum jio- 
mille uoji c^prehenduntuf, licet hodie fu b 
eadem cruberiuiioncparieti' novem infulas 
fr at u ant, Aforc f au tero ab Accipiuu m m al¬ 
titudine dicuntur* Primum cautai copiam 
mvetux habebant, mmcnulla hujUimodt 
avis apparet. Fbndncas verb k rLmdris vo- 
cini. Primi quippe lubtratorcs mfuJ* 14 
yjtl FLindriemterunt, hodicque ibi etiam- 
'num familias habent, hominum gettu ac 
capillo Flandris timilaini, manctqaccoi- 
icun nomen m loco quem colunt* Mtr* 
emm dos Fr/imtngvs , id dl, Y\ and rorum 
rm-ivm dicitur, Caputiniuhuiim Tmeu 
cft , aife V«lg bl*(U*A; 
f creem. Milii ari a quindecim aut Adeam 
compluitur s alriilinio«ditoque rupibui 
iblo, urinvidia habeatur, dnfibundique 
vclunuuris, nativo opere* qUJ>dcfkAtc va. ■ 
j jdu m conn n u u p ro pj i g n ac u i u m i ac c cd i r.. 

Partu tn h num ve detendendis tu^ , ibas ap¬ 
tum non baber.Antc A*&*m came urbem 

K 4 








































































































Flandricarum infularum dcfcriptto. 




Breftjl Morti, 


Colmnri* « 

quibiq miti- 
hriji [iijniim 
djiui aidv.E ru¬ 
ti Lt| U FMVjuUl 


AtfMI, 


Vili» Jc ?uyi 
in Tenera 
iiJlKli+ 


A[*cf infn^e. 
fmrncnri 

KUll. 


k, tatflitlfll* 




u6 

mare lunari Rmi patens, vclutoris hiantis 
lorma- iHc ni aliquem portus ipecieIt nuar* 
Inde eivitari nomen , ab ore aperto vd bi- 
uorni Luna, c njt 15 formam Lui i eam slngt* 
vocabulo appellant. Ab mu parte ubi le 
vdur cubitus extendit montes duos habet 
‘BrejifU lictos, qui in tTt.ueexeummt ea H- 
gut.i ut procul t.uiquani ab mfuk&juikh 
appaieaur.A] e lilirm autem iunr,irkut vifus 
lereno ostio ad 1 f. utque miri. libere ex- 
currar, 1 ) ui ibi Eap i der e o 1 u n 1 n x fta nt, ex 
quibus cuilos, adventus navium^ infulae de* 
moudrii. Qux enim ex Occidenr.il t pacte, 
Aulh$liv£, ludia utraque ncftipth Brafilia, 
G u j n e a, C' api te V md i, ai i Uve 1 od s v e n iu n t, 
ex Occidentali columna fu biuris vexillis 
nota netu, qux ii plurts quinque numero 
line majore vexillo claflicoque lignamur. 
Ex Orientali colu inii a fu Maris ad eandem 
notam lignis naves ex Portugallia, iriiifqne 
O: lentalibus locis, 1 'ivc.Septentrionalibus 
venientes coguo Icuntur,cum column® ha: 
ob altitudinem urbi univerfx corripietis: 
imt. Iti nihil cx mari novum , quod non 
continuo omnem 1 u fui im pe evadar. Nam 
6 c per omnes montes mare I'pedantes,rata 
vigil ixdifpolit* Gubernatori, Ducibulque 
infula! Jiguihcanr > Ncquiddemmeniicu- 
punr. Ad pedem pmacli montis 'Brtjijl arx 
picet , qua: alteri ctlteho ex diam erro rv- 
fpondet, 111 iitius fupradidli dtdeniloncmi 
Ne qua navis abfque arbitrio eaJld lorum 
aurescat aut tntteu Mcrropolirana iufulx 
csvitas Angr* reliquarum quoque mftlla- 
1 u rn Afrum caput C .1 rh ed ra I a 1 1 o no re, G u - 

bernacorisj Tribunal ifque Juridici authori 
t.it? pollen Ab hac urbe ad Borapeboten 
dijkr tria milL altera urbi Filix de Prtya 
, id eri y Liuous civitas, Ttajx en 1 iti 
littus fonit, ipliuiqucoppidi SfUs IktGruhs 
df, iVemitntu negotiationis tenui, dobd 
vomi plane carcac, nilt rcmpeftatc co dc- 
l.itis navigiis, qux ihi bona lua Angr.tXL, 
pono dciercnda exponunt, Eli camtiris 
cmcbijaris probi faori esqpcspiriofa minus 
agricolas cives habet,Agcr vicinus frumet i 
N [addimus cft. Cererum muvcriu infula 
lulmodam pjcund.1 frumenti multum ha- 
betae vini, Exportari tavne vina nequeunt, 
quBdrcnuiorafiiir, aefumaparmn > piebi 
idcy m potum cedunt, cum ditiores vims 
ex Afxditx ac C.inanx ur.intmx Pifcium 
camiutn f aninvalium , aliatum que rerum 
nccdruianim m nccrtfttitrcqua;infulaefuf- 

hccret copta ed.Oleo dunuxat rx Lnfran ia 

adv^n titio utitur; item fate, ollis, patinis 
tigtiluix fupclledfcilc , aliifquc hmufmnj; 
utfihfilibuscaret, Fitidusfcit; Pcrfica;varii 
gcncfis ac numetofi in miraculum ufque 

copia-CcraCi.pniui, nuces.caft.me*pariro 

numero {mu. Verum ponm.pira, malaau- 
rea, E (mo ucs f &c .{ufficiu n r, Herbas omnes 
pl an ciCjuc,br tllica m, raph anu m certo 

fUcoquc anni tempore prober. Pnectpmis 


hic frodiis acfunguUm fubtetra , raphani 
aliarum que radicum mftar crcfcua Piant* 
arbores luni vinearmn forma,foliis tatnen 
divetlisj ccrrx inciitnbunt. Fr u 4 fc u $ 13 * rx;m 
vocant, libra: nugnimdinc h parvi ibidem 
pretii plebi m optimum ac pra-llautiili- 
mmn alimentum JcrviLmr.Mijor irs inLu. 
liram t dignat io eft, quam copia i n Teiccra 
iminiinur, Alius hic h initus videtur t'm- 
menti modokmiuacus,cs radsccgraininh 
fivt-foliorum crefi ir, lplu;ricaforma pen^ 
pili iiift.ir. Guitum fu avem habet bulbo-it- 
calbuiis Kmilfiti, duriore tamert cqrtice.^*^ 

1 11 ali is regio n i bu s magn 1 ht, hic ob m ulti- 
rudinem vel porcis projicitur- Eadem m 

Infula pafsim planta invenitur, altitudinis 

virilis it a ture, nullo fructu , cum dunmk 
radix mollis k Ibva m au rex comx, irrici- 
vc reneriiudiDcm deducia ? ab incolis ad 
1 ciborum comentorumq, implementa kr- 
viar, plumatum, knxqucloco. C uri olus 
atiqussjf ira opjiioi-j ex e:ide materia textile plani, 
aliquod opus faeilc coucinnuret, Cctcrim p ^ |( ij 
prxeipua uegociadqnc hinc Augli, Scoti 
ac Galli glaitum quo m colonam utun- HiEia ' 
tur petunt, cum pannorum dniuruque 
mercium pccmucatione. At Aiiglis com¬ 
mercia pollmodum mterdidla funt. Aves 
ly Ivdlres infula inultas nem habet.Ee quas c . 
Cx nanas vocum ubique magno numero 
volitant. Inde multi a ucti pes circa eat un¬ 
dem diftcadfc i onem IlicoccupanrurrCoEtJtt- 
nices etiam plurcs habet, aves domefticas, 

Galli nax Africanas, &:c „ Venandi lue nul¬ 
lum (ludium , qubd tcna dun tax;uCuni¬ 
culos quofdam alar. Pifcium xflivo tem¬ 
pore magna copi adi, nam hyberno mare 
piteanom haud commodum j lajuiarb 

etenim, Februatio, Aprili, Manio^ctthmi 

Septembri nienhbus , id variis procellis 
c o m m o t u m fr e rn i t. T erra i pi a m Dn e uofa, 
inulas locis defetta, arboribus k fylvis in- 
cu 3 ta, 1 ti c 1 eribus 1 1 a u d xq tic pare t, R u pc s ?, a ^a :r- 
undique afpeiriinx eminent, vclut in A da- f:il< 
m an tu eu aculeos porredbf, u t plantam per- 
meantis fecare valeant. ExcEiammmi vi¬ 
neis conlirK,xllivo tempore, denjfis foliis 
confpcdlum omnem impediunt, mirabili 
naturi inter fixa & fcopulos fixis radici- 
busjVtlur inaccpibili kimirut.irc. In cam¬ 
pis, loctfquc plamsvinca noncrefeir, grui- 
d. Eque petris, quibus ex cc provcnru eu ag¬ 
num pretium dl. Terra plana, qua: inqtii- 
bufdam locis mulca cft , praecipue apud 
FlUm d 4 PrAjA , frumento ac gkilo fcel|f 
habetur. Ideo mcolx exotico opus non ha 
bentmififummi annifterilicaro, licet pue- 
tet babuatores vexillaXIIIL Hifpanica u- HflfrilaEi 
tandis finibus eodem frumento alantur, 
Miraculo ramenjlst frumentum ahbiquc 
infulas fniiAus non durare fupra ammm 
integritate proba: Quseanm fpaciumiu- 
peranE ca Comipta minimi y/doris ibiU. 

Vt Eam^n frumcncum euClodiani incok, 

idipfum 











































































































































































































































































































































Phudricarum infulatam dcfcripdiJ. 


iif 


. ktm idipfum fub «ita condant* adqtjamor vH 
[JS «i» qum^uc: menijum Tpac:iim. Eltquc dnjju^ 
h$ civibus ni pbrca certa cUtrfc .ul ulum 
cffoilus puteus comndifw* terri levi dun- 
taxat opcdcdiidU t Orificio viri dcfcrmU-n- 
tis capaci v operculo ctiiiiuta 

domitu mfcutpu ftac. Hujulmodi folle 
frumentum fuum qutfque quod habwpoll 
mtilnn lui ii imponit, terra operculo te¬ 
git m Nativitatis utque dommi tempus, 
'fum educunt idem uuegcLim & incor- 
rupciim omne incola: , licvt quidam uu- 
ciim educam particuiatim quo uci vehar, 
reliqui inique eodem in puteo irimqruoL 

Poit fnpradi^tum hoc defodi unis couLu^ 
mAtLi rumpus , durat per i eliqua anni j ,ceu- 
pora, incilbs aur arundinei,s cupis, nulla 
movendi iicccifitattf Cjeierum mluLtui.** 
t OT «T»c^ pKE fV ana ili m um ea bubus luciumdb Illi 
gK!T comibus gnndiotibu* cuifc&n ^ope 

boves pulchritudine ac fpecie longe lupe- 
rant* Nomen omnes piopvtum habent,eu - 
que’a domum evocati inter armeutu de- 
peutes acceduiu. Solum altum ac collibus 
SJ5, frequens luqus infuU concavum quisdu 
ceret „ itilojius aliquis incedenti, vehit e 
cavea, occultifque fiibccrruieis ipcluncw 
refuondcL SaniwtfannotucictifS «rocu- 
25X tilur. Ignis queque k fUrt» nwrqm fpira- 
Blito. c uli h.iE>-e. Nam St hodie in • rl *- 4 ' A JC 

Michaelis infula loci inveniuntur, m qui¬ 
bus vapores firrnofi kfidue onuntut, adulto 
, ,undique foio. liclin fontes in qmous ovum 

vcluticnis beneficio coquw- In Tcrecra in¬ 
fula tribus mill. ab tAnp* fons occulti 
n*iltadL quidam proprietate lig.ui om ne uqktunr 
'■‘piem fjnjiicfcerei.ieit, temporis laplu,ut ipU<-*- 
perimento cognovi, ««bo«cu,us adi* 
ab ea paitc , qua aquam hilltis tangebat m 
petram dutauerat .alwrivcioitWticu- 
i,x, qualitercwterarumatboiumradices ap- 
pareiu.Ligiutdiverla ac pr.vftatitillitua pro¬ 
bet Terctra, mprtmis Cedrum, ranto nu- 
meto ut viltiixm naves,cattos,ac ftvuendo 
foco coii fumatur. Aliud getjUS ligni ibi- 
dem cft Sa»t"Mbo dictum, ptilcbro.Ungui- 
ncoque colote. Sunt & ligna aloa ac Hava 
genuinis optimiiq. coloribus. V.idi m.ultt 
hic artifices elegantium es varus lignis fa- 

bHcant,ciiW,promptuaria,ftriptotiMthe- 

cas.to. qua- m Ulltanitunmil^iuur, ex¬ 
petita pf.t ieitim a clalle Iiadix Hilp.um.*, 
«».: qua: hic femper fefe reficit. NammLuhta- 
ni* ac Hiipankopns Hoc elogsmtithmum 
dh ac amitum Wimopeu-, quodumoi 
cipftilis arcificioiilquc NiMcnbergenfium 
operibus cedic ■* Sane ligni vanetare geum- 
noq .colore pollet. Pciter tcktacmm hgm 
uenera ex cl.U&Hifpamc.vIndiaaliainln- 
peradvehuntur, vedicicolona, m jucundi¬ 
tatem adfpeAus admirabilem , quem nec 

pifiuraelegantius pollet lulticeie. C'. nji lt, n 

infula Pice , 1 .mtH.a7' c r t ».,dillnaUgm 
quoddfttu genus fert 1 m-o didum, quod 


Ccdiuii 


amplifllmumactcgitim ligmim cit. Naiai 
u^vcgLo edictocfliivctur. Nc quis illud viu- 
IctjCu m in imllri rtgb d unuxk ejus Icc ai idi 
emam tvabi&iu, EhiUtum duritie LUrmnn„ 
rolotc mtrOrUim rubro , cocciucO noda- 
laro* puldmcuduic eximu - quae ccmpons , 
kmgitudin(j ctiimmim .tugctUi. His niiu- 
las omues Luliraru bibftant> Puft Luiiti- rncCiriia:^ 
iilt umeri tmperos motus Ibctum miUccm J,; '‘ 
Tcrctvi fu (cepit , cum quidem nAtioms 
Gubt.Tii.UQiY, illud prJtfidium propugna- 
ait is ac aiik-lhs inlidct s LuikAiioiumquc 
ac m 11H- m jU n dal i qua adf i ut.Md es qu ippc 
nullus Abfquc venu em a urbem in Agros 
abit, induviarum omnium continui lircu- 
maspef univerikm infutimn Advcn.unLu- 

I alii l; i rcuirc aut o bequitare i ion pqt^ft.La^ 
fiuaoiurh lUedicfeahabcnG W vel ptjic- 
guiio mercatori victis oluri 111 urbe ad- k 
lignabitur, m quo merces luis voiderct ? 
atque r.i eo non difccdacr. Hodie l:bcciore 
ambulatione urbs toi.t ignquepawm * m- 
cerdiclamamnum oru: colluftratione. No- infijUm te¬ 
bis ca fititjulariGubitnatoris bcnevolcuna 
concdlatuit, Lr.ique ois equis a GuDaiiA- 

rore oblitis infulam circulari couJpedu 
hiutimu?. Cam enim liib Regis imnUlmio 
h abci cm vir^tar j qui m Ludum indigena: cc- 
putAti, nulli majore difficnlurc incedeba¬ 
mus. Gubernator tuin i me obnixe petebat 
totam ut mLuiun delinearem a cujus ille 
imaginem ad Hifpaniarum Regem emi- 
fi[Fct; Aceam moleJbim liboremquccxcu- 
Gttombus removebam. Civitatem tamen 

eujus lue exemplat vides, figura Jn- 
ipfiiadSiegetu milia, delmeifeimcum Tio |pcf Sojri' 
ftellorum ac propugniculoru fitujeo modo ncmii^o^ 
b e 11 evole n 11 a: G u b er nat oris imuiiunis. Dt- 
^ c banc a oblicum eodem in divcriocio 
Gallusdt Scotus mercatores, qui pati cir¬ 
ca mfriciendac m (U Itu [ludio aidebant } ve- 
rnm Lilii unis denegantibus, irquetimen- 

II b u s^Ne 1 1 i q u is cx pl ora tot tettier^ acccdac. 

Ve ad mliiLriidirfcriptioiiera reverumui. 

Aer bicubtq. bonus dt, Motbi patui pauci 
tamen fuut. Sideratio Luliatns O Ar qu* Tl[ ' 

hominem debilem ac claudum reddit cx 

omni parte corporis , aut aliquo cx mSbro. 

Sanguinis lulhilio Luhtams (J ciim 

(iibitu in vultu circa oculus, aut alia cor 
uoris parte fanguinci tumores exoriuntur. 

Quo liimorbi prarcipui funt.cx tcmpclbn- 
bus pracelhs, humiditato locorum, k ve- 

heruenci ventui um flatu procedentes. Nit» £««a«- 
c m h hic vis ventorum elt.ut terrum k iasa 
«dium penitus confumat. Iptc vidi«iTe. 

Ionio Regio quod ante Icar annos xdilica- 
rumfuet.it. feneosclathros, craiucudinis 
brachii ad ftmmrnis tenuitatem rydattos, 
iaiSluut lapidei addbs.ac ad nthilmn de- 
Judos. Ideo fere in fronti) picii s adiiim ia- 
prdes collocant,quos circa lutus inlulc iub 
aquis latentes eruunt. Ii validius entra ven¬ 
tos durat. infula pr.ftM.lupraEaftas civit-atcs 




























































































jiS 


Flandricarum infularum clcfqiprio. 


Vici Tacciz. 


IfUtthrum 

CO.TIiTIflOJi 


5. hfiehiclb 


vicos complures habet, nempe 5 . Scb.tBiL 
tu , S. Ai Lires, GVaA.nw, 

i no\\tnu } alialque mandones, in ur ubique 
culta lk exceptis fylvoftribtis lodsqn x tan¬ 
tum abfimea cultura unttnfui nequeant 
Pracipuo qutllu gUltum incola: rr.ict.int, 
n e m pe qu i ,tg ricol, i: i u ti i , a e q, p ru' j > a r ur toni 
glaih [Aededum. C.rrcnexcfallibuv Indi¬ 
cis t UntiS:* t Cupitis Viridis, Gumca: uha- 
rumq. regionum lucrum e apiane. Tetecru 
opp 'imnin lini fere cunka navigia Sucro - 
hUuuis navigationibus celebrata excipit. 
1 Li l rum incola vnilum , inocces quas ha¬ 
bent, fibrLearufqiu reculas diflraliunt»a-d- 
vetiieJ 111 b u fq uediven d ii n r i eo t e ti i [3 0 re i ti 
Te rectum eundus intui anis vicinis com¬ 
merciorum gratia eo imm antibus. Angi i 
hinc pned.ucmis lembis continuo mare 
exercent , fpoli mdk navigiis, qua: ad hanc 
infulam divertunt. AdT imicplures cl.if- 
fes iniidUnim metu h.ifce infulas evitant, 
magnis incolat tundbpondjb , gtuvuj. n.v 
vimn mcammodo. A Tcrceta ad No e.ape¬ 
lioten 17. aut iS.milLdifhu S.ACicluidtr 
infula,m longitudine pene io.mill. habes, 
vicis, muniiombu fq u e fre q ue ns * Lutita n i 
eam colunt- codcmqueacrc, fimilibulque 
rebus ut Tetcera huitur. Praecipua urbs 
Fjtntit DclgttU dicitur in qua Britanno- 
rum, Scotorum k Gallorum majore fre- 
Gtjilt ferjx, queutia T qiiam uv Tere era, gl altum j obejuf- 
dem ibidem eximiam copiam, jfupca bis 
centena Quin rallorum millia lingulis an- 
niSfdiftralunu* Frumenti quoque ferae illi¬ 
ma eifc,ut£xpealiarum infularum inopiam 
fublcvet. N ti 1 los eadem pomis habet. Al¬ 
tum undique mate fremit, minufq.< tutum 
qu am e 1 r ea T treera tn: Amulium \ b i p o rr A 
propugnaculum prohibet, quo mimis in- 
g imi u e r e m pdiite p 1 e n U m occa nu m p et a r 
pcdcu 1 1 v i tandi grar ia, q uod e i rea i erce- 
ram 11011 conceditur Adeo advenarum d al¬ 
tes §.Michaciem libenter petunt. Vexillum 
irem 1 lifpiuordm ad eu Ita diu tu urbis DeL 
g*d& a te e 1 n te rv at* Ab 1 n Iti I a S. Mtihadis 
5* M ni* i rs f. Auitfu 1 i-mii L diilidct in fu lu S, A /; i ru, 

10.aut Li.mitliariLina circuitu, nullo com¬ 
me re io prsecerquhm figulins certa: celebris, 
Glifto enim (eu F.ijhilo caret. Ha ramea 
q navi d V ictu m nece lliria fu ut affluunt. A 

iufitajvis habitatur* Hifpints piaefidkrns 
non cenetur, quod Icopulis immanibus 
circuntl.ua , ab ineo lis fit is fu per q, fervari 
qucat.Eo tempore quo in Tercera morabar 
C&fcmcrUttdtM Attglus aquationis ac yi* 
£tusgratia h inc 1 ululam perebatjSed idem 
magna fuor ume Ude, acccproq uevu 1 nere 
ab incolis,dilbefiit. A Teroec.iad Circium 
«aciofi inf. 7* anr S, mi 11 . di flat infula Oractofa 

5. aut 6 . mi Iliam dttnraxac complectens. 
Ama:iu ad modum ite jucunda, fnnitus ftft 
varios 3 qii ibus&Tcrcfeiiri ipikm inferuit. 
XiUfitanos habcnncoU^nullos verocufto- 
dee milites ? qubdob exiguitatem, prsftdii 


iimqmis frrrenequiter. ATetccta ulCo- 
tum^poilS.v.l infu!acoii- 5rF ., 

fpicimr, longitudine Cupra 11.milLartb ' W ^ JE! ' 
tamen duorum aut tmlni mdliarium l.ui- 
iiidme, Montibus Frequens ctl 6 - lVivis. 

Paitclii aliquid haber.lncuta: agros colutir 
T fi uk lis T q n os i ii b i n de 1 n Tltc l 1 r.i m d c- 
vchuur.Ccdrum arborem abundi fci lL : u s c^. : . 
ligna it Terccroi :U't'ilicibus, qtu ums c.uifi 
i bi degu ur t valde e x|>v' ru 1 it 11 r. AS. Gcur^ i i 
terra ad Africum mfula fctjtai jacet, qiia*^^ j.,. 
i7.aur [SuiiilLcoudiiet, poif T^ceram6c 
S.Michaclis,tertio loco celeberrima. Nam 
omnium rerum ad vi£fcum nece liari aram 
adundaudi ptxlbtt* AtnimuA & pifeibus 
adduirdpldniq^ vel Tmccram inlbuir* Gla¬ 
llum nem habenae ab An glis id-u fkqucsi- 
ta l li r. S tat ro pime i p u a e i re a f i a ne i u £ u 1 ii m 
apud ‘ZJilLmDvrt.i df, ibi item naves vulto 
man ob|o£bc jacent.Civitati arx pamm rlr- 
i n a ad \ a ce r. Quod a u te m incole eo n qua i> 
banuir de mag ait udi ne fu m ptuum .ac pfte- 
lldii moleftia, odereutes ipllaitlodiamm- 
Ili Ire ex fu n;, EAex 11 l l panos in 1 i ites abduktr. 
Ceterum Commerlandius pofe tenuem de- 
fenlionem, orramqueinter tucolusdlileti- "'" 
liouem infulam ca^pit^ caftrum dejlm:m, 
corinentaque i alo merfit, ibdukis quibuf- 
dam dromadibus, (eu ut vocatu Cim f dta> 

Idto comptis principibus calHgitifque ^ 

Rege,novum admifcTc mi Unimex Tcrccca 
prarhdmm.PUmrni hic Belgae habitam, ■ 
runa jam longa confuetudiuc Luhtauicaitmr^ 
Ungui ucecc^jqubd naturales Belgi' emor-^^ 
cuilinr. Valde noftratcs amant eofdemque 
lubentercon fpj e i n n t ♦ A Fay afo 5. rnill, ad 
Notapelioten, k j. S.Gcorgii infula 4, miJL 
ad Auflru, ac aTerceraadMefohbonotum 
2. rn.il!, infulati? [,\ca i$. mill. iongicud 
Nomen habet i monte Pieo, qui alckudinc 
Montem Pico Canaria: fu perate dici tur. Iu 
iidub Tei cera tere 110 coelo eo n fpici facilli- 
mepotelt, ut vix mi II i a re di (late videatur, 
cum 1 j. m i 11 . fere diilan da exputetur. Nam 
in extremitate infuhe Famium v-erfus jacet. lj:ri 
Vertex ultiu.nubes tciuiit, cum mons ’ 

bibus cttlj^ hornfbutc rckus (it. Fama 
huic in fulte inde magna, pmthfm dt & 
liglium fert copiofe, Cedrum nempei, k 
pterio fu m illud quod f e 1x0 vocant, H;c& 
naves qusedafabricantur gb ligni copiam. 
Pecora habet, k vini multam, frudeique 
prjfMnciilimas^ inter quos fi: mata aurea 
laporecxcellenti,TcrccraijkLufuaniae fio-JlJ ( 
m in & b as fumm 0 p ere exp et ita, C. 1 pu t ti a ru 
i n fu latu m civitatem Angy r tm i me delinea- 
tam adjicio,Ibi datio naviumjMons Brdijl 
fi- Arces appareat, 

CAPVT XCIIX, 

/u/pi/a: Corvo k' Ffofitw 

A T ener/txd Occidentem, ufq. ad in- iriiaEIs» 
fulam Flor*# jo. mill* enumerantur. 

Septem 




























































































































































































































































Hiftoria rerum in Terccra geftarum. 119 


Sf pe em mill* cottfjiltdtiEiir, nihil commcr-j 
cio dignum feat praret glalhim. Pecudes j 
nutrit copiofe ,baeetomnibus advenienti¬ 
bus, crikm Anglis, quod uveo Iec cos areae 
ncq a cati l.A b hactid milli-tii■; diH'ei'upri.im 
exigua infula jacet circuitu tria aut duo 
ijc miU-coiumeus^e Corvo dicit, U Luliranis 
Oj TfU , nesn habitata.* lutet Ius duas mfuiati aut 
ckcaeas An glorum naves Iere corumuo 
veriantuc, cjt-fcdftancesctalliiIndia:Occi- 
dentalis* Nam illis lix exFlandrfcis infuLv 
primum applicent. Incola: parum inde fali¬ 
ci ter vivu^objet^iprareUtit>nibtis,fc bonis 
& pe exire L Te re er a j ac e t glat i h -i de m al- 

citiuU qua Litbuna, diftatque k Lvfbona ad 
Occidentem ac Orientem ijo. Hifp, rnill. 
Arq; Uqc deFlandncis infulis lujEeSianivqi,^ 
alias uoftra e ibus Ciris iuftotefcunt. * 


C AP V T XCIX, 

GcU.i qfi&dam mcMprui digna* e& que 
Terar.-i merubar rempQrc. 


s.jlmlnc w£li 

d jtf |*,a ii| UlC* 


A N no i )S> fecunda Octobris in in¬ 
fula: Tchtct* civitate dt 'Trya duo 
homines extra urbe m campis propa muros 


fulmine io mottem adacti mcmmitK- 
XIX. c|tifdcm inTefcefiWU venere XJV, 
Uives ex Occidentali ludia > oneraia' coch*- 
willfft 1 tergoribus boum * juttOj arcento, 
m at gari ri s al ii fq. mere i bus. Qu s n qtugi n u 
numero fuerant cum ex bitUia di- 

fcede rene,verum canalis exitu jCxiifdeui XI- 
laeva terapeftas oborta contremit s Citteia: 
etiam nU&m diflipata:, huc illuc que vaga¬ 
bamur, Poftridic ex eadem e Me navis ut 
ftat io nem fubiiei infidx propinquabat > at 
in obviam Anglomtn navem,qu?triadun- 
rax,u torni euta habebat,cuui mc-dcrct^pLi 
CajiiwtTJsvti duodecim ejuldcm genens ba 5 iit is, quas 
IKS?" 4 Gotclwm dicunt mltru&a* obortum fuit 
ccrtame tormentis «miliis. Etenim klonge 
ex infula concurfum fume f pecu labamur, 
mincbatq. Gubernator lembos duos cum 
fc J ope e anis inauxilifi: v evu m i i an teq uuirc 
accederent uobifcuni viderunt navem ab 

A n glis qnaifk^k fuudu petentem, ciedU 

vclis f !uulacminnue reliqua p*ttc: Ab An- 
glrs fere ttigmtabcjmin.es cum Capi ranco 
te a p h a cxcep r i ,;ic in terra m expoliri fu e rur, 
pe ren nt i b u s etiam mi pen e j o. h a m m i b u s „ 
kcdivitiis, biscetteenoium millium Duc.t- 

torum, circa aurum, argen tti 9 & margaritas 
fo-de fubmerlis* XXVTLqiiaiuordecim iu- 
, pradicdie Se villam profc^c prope 

oram k Britannis interapta m AngLira 
abdndrcfucLUnt* 

Hifcc iifdem diebus Coimntthodms 
CiJnanicfiiiii* Anebis circah.ts infulas navigabat,^ ebm- 
aiUl ' ciue ad Majcetn (cor met i genus cft J ktnm 

Ibnnoni Aitrrt acce■ lebat. Tum;& <?- 

/W k ad iv u,ur uarrAvimus, dro- 

mad^fiue multas abduxit * coiiftes niuionc 
u niveri ali miniarum* Puti tres quatuoive 


ab ejus difcdludies, in FiijAxm venerunt 
i ex i n d i .t n a v es,«u b d u c e j ahw nc V vrj m, 
quibus 14,111 illioites auri arariinque vehe¬ 
bantur. Ibi ex po t )to o ne re, re ht\ iiip prop e re 
navibus, ic mox eodem refumpeo f nullo 
pgfte.i ddcuNunciu HifpfUiia adpulcruiic» 

Revcrfbs CommcllandiuS crepiam taiui 
lucri f^licitraeiri doluic, 

Menii- Novembri dua: ingentes naves in 
T ere e ra ve 11 et u ut: V i ir tor ia nempe de Vm e* 

P est' t ori a d ai lis arge neu D i r p er ferat ea fd em 
hycms procdlofa magno naufragii peri* 
culo ut Ibmmationc falutem tueri cogereiir 
cur, & faipem i m e ro D * i u n no r u ad vei 11U m 
exopearene, quibus vtc^ fnvanda: graria 
Jibcrudomne Argentum concedilUiit. Ve- 
tun\ Com mcrlaadius licet eo ia rradu vc- 
lificarctjiifde tamen nunqilkmobvitis fuit, 

uc inde magnas polf miferias ftkiomim 
vlngrt fubiret.lbi cie i ilim e exonerata m a g- 
iiiopu vffupra j, m illiOIICJargenti oiten- 
ei'bauCj in laminis 8,aui jo.librarumjton- 
t edo p tomo n ro rloji tro re q u c n rgemei s) u- 
mnm, acdftis Reaioiiim flgnatbruplenis, 
maximi videntium admiratione- Milho 
decies cciucn.\ inii lia Duc acorum valet; &; 
excipio ctiammim margarita^ auiu } gem¬ 
mas, aljiquepictiofijtgiliris nondumm- 
ferlpu, Admiralius h^us daflri erat Ah4- AWilub ^ 
rm £t6m de Qntniotierttgct rum ex morbo [Ci , 
ItfdicG,ex quo deinde Scvillxofeii:, Hiclf 
renis k R eg eam p 1 as h .1 bebat, cum i m pe r io 
maris m emines naves ,ac cenas,ad quas ve¬ 
niret. Sammocigo hqnftekTercexsGu- 
bern atorefu i e c pt us. Hic cum Gubernatore 
delibAns, eo n lilium init obi nfirmitacem 
navium Britannoi utnqueincui(iones,mit- 
te di naves dunMX.ir iptas vacuas in Hdpa- 
niam cum milite jTjUrijdiariOjUt Rexetitiof 
factus argentum f ko opes c lallis fccu recti- 
rarct Se v illam vehi. Eam db remcnftodicu- 
do argento a corporiiqu- curandi grana in 
Tei cera remanebar Ahirtti, ,H 1C lex agi tica 
millia in margaritis, privatis 

opibus fuis rclervata habtibic, qu.is qui¬ 
dem nobis venales ofecbat, receptis pro 
ii fdem aromatibus, ilun uminis per cpifto- 
Um collybiliarium Deinum duas hisce na¬ 
ves tam ex foc linquam mibribus, r recentis 
aut quadringentis hominibas mElru^tas 
repellas conmmpiit-Praitori.i enim vi maris 
COUTulfa abibit in ima occani 3 cum om- 
ni u m qu i ea fc rcba n eu r i u te ri tu - Vi ccp e x- 
roria inclinatis malis prtfpC SeMMalfant* 
ictvx adjecta3 m partes diimpta fuit. Ex ea 
homines a Hquoi na tantis? i-d vae i*t erum ge- 
lUrum jdJr.tque fortuna nu ne i i eram* 

Hoc eodem menll naves -duo: grandes ex 
Hifpaiiorum India veniente* , ftaHomqws 
E Tetecra ad dimidii mil baris ipacuim icce- JUVC | olc«- 
in Anelica; naviiocciitfum incide- 
runl n.u- toS romentorii diu tdmos.au, 
naves eas Indicas binas capit m conlpciin 

totius 111 fui*. Cauf* Imius ammofe pra'ds- 

tioms li*c 


► 















































































































,io Hiftoria rerum in Tercera geftarum' 

tionis haceefat: Sub Gallorum titulo An¬ 


gi i quidam ance SL menfa gl jit uni in l cr- 
navi excipiebant* Verum eorum suiu- 
dem detexit aliquis. Ideo navis in r:iaun 
redigi tu r, bona omina Regis in comrno- 
dum venduntur, fociiqueeimfti roin pre¬ 
hendamur, liberam cullodia habiri, quod 
infula fere elauti cascens vinculis ve! ut cc- 
neantur , heet poftea Dominico die poft 
1 e opulum 'Brtjijl dil.ipii pifcxroriumque 
\cm butn *u£ti a ufegerin e, petentes navem 
Commeri.uidii * qui tum forte id mate na- 
vigabat, remanentibus duncaxac in infula 
gubernatore ac mercatore, qui fidqujfoxcs 
dederant. Huic gubernatou in Anglia ge¬ 
net cnnquxorifve frater, Is ubi affinis fui 
captivi extern intellexit i Regina veniam 
impetrat inArucnda: naifjb, repi undique 
damni cx Hi i pani alicujus captura , ut eo 
modo fratrem futim. redimerer. Idem ergp 
has duas naves, ut nudo narravi mus occu¬ 
pavit, aftancc mihi ISr ita mi ico eo redo re. 
Captis navibus cum opulentia, fupu tet 
centena Ducator uni millia, foeios omnes 
dimdit in terram, terentis tantum duobus 
nabiUbus m l fi tque ad G u bern a torem 1 icc- 
t i:*, pcL Rectorem a Hifpanis, quibus in¬ 
dicabat velle fc permucaec cum frttrefuo 
hofce duos nobiles; ti ca illi fe nectit ia d&t 
dnn ilfurum iteoldcnt; fin minus abduiSlu- 
ium in Britanniam, negavit Gubernator: 
adiuugens i petendam eam die gratiam k 
Rege, quam impetrare pollent: ipti tidem 
nobiles.Convivi hunc Hifpanum Re&o- 
fem nolfcro admovebamus , qut pugna: or¬ 
dinem referebat, Atigiorumq, Ordiife lau¬ 
dabat, PolVea idem Rector Anglu* nullo 
pecfoluto latro aufugit. 

lanuuio rneufe 3^110 navis una in 
Tcicera venitci HifpaniaianiTudu, tritiis 
mineuinteritus i oo,naviiim,circa Florida 
Dnnriufluri' tralfem,e* quibu$ iurc tol 1 iupererari Indc 
«tfp*- computatione inita cx aio.navtbus, quas 
anno Sy.cx MovaHifpaniii, S. Dominici, 
Havani, Capite viridi, Bratilu,Gu incane, 
conflabardjfccllidc, 14. tantum, aut i j.na¬ 
ves fulvis idvenijfc ciceris fubmerfb ac 
ccm pe liate deletis. 

Eodem Iinuarii menfein Tcreerarn ad¬ 
venerunt ex Scvilla quindecim aur forde- 
ciro naves, plccasquc%Igic±ic Rreixnnieae 
aStquE, eam ob navigationem atreito de¬ 
tenta?. Militibus plena: erantac omni bel¬ 
lico apparatu lnihu6bc , frfcipigntlum ad 
argentum ic rtanfvcctioncm JUvariFlora. 
Eo autem tempore cum plurimi ibidem 
venti mare ex agitent, navis nulla (lationem 
audebat lubirc , quarqued te commi forant 
aliqur , detruncatis malis infinitis in peri¬ 
culis verfib.imur, vadato cx eadem da ile 

B if cay ® nav i gi o,r up i bufqu c i 111 fo, falvari s 

tamen hominibus. Idctheliqus naves al¬ 
tum tenebam, fparfiepeo venti arbitrio in 
XV- diem ufq. Martibut toto huc tempore 


nullum anchora: eijciendae mqmentutn 
d!et kioneum,aut fubeunda'dationis,Ccf- 
fance procella incidit m hanc clalfen fuu^i 

bito Anglica navis lo.vaforumj dii* ob in* 

gentem ventum vcU eunda pandere ne¬ 
quibat J Hanc capiunt l_u1 1 cani,v«ii 14mq. 
Anglicum trophasiinftar puppi imponunt 
[ux. Vcriima iladonc haud longe bipur- 
rimnifdem dust Anglorum naves, queja. 
duram eam pene repar allexit, niil civitatis 
a ic i fqu e p rop i n quit as Lu f u a n i s, t orrnentis 
cmiltiSsf.ivotL fuiilet- Angli omnes compe¬ 
dibus vincti inrcrle bini tenebantur. Hos 
fub fons politos vindidb: acri Oeflro per- 
citus Vexilli fer H i fpauus» q □ bd fratre in in 
dalle Hifpanoruni, qitic Augliam petebat^,, 
a mi fi liet, pugione nudo aggreditur, kfex * 

\ u n dti m fe J l- n t e s j ug u 1 ar, Du0, qu i id fac L 
n i is vide ban t tel iq u i, e v i ta n dae esedis cauU 
in mare defilientcs ibidem fubmerfl futu. 
Scelus hoc Hifpani omnes detedabax^ur^ 

Li f bo n 4 mque Signi femm m ife r u n t, q ucm 
Rt-gis dejude fencenria damnavit, deden- 
du m Regi nte B n ra n n i®.A t am i co rum p rc- 
cibus erepruj fup rem uni u ne capitis !up- 
pliciurn tuere debebat, Ni Venens tirneta 
die Liibon^ Capitanci eundi congregari^ 
ipfi venum fumitia^receimpecrallcm. 

Dl eaj naves , qui Admiialuim chfljs 
(utdiftumeft) inicquebanrur, altumpe- 
renccs, in navem remotam d clatic ac defi- 
deracam inciderunc, eamquectcperunt, cx- 
pofuis in terra hominibus. Erat nxc eadem 
navis quam m Tercera con fi featam na tri¬ 
vimus , a Vendita enim fuerat Hifpamsci 
India venient i bus,^c nunc ad S.Luca? oppi¬ 
dum delata,eodem arrdfto ad hanc naviga¬ 
tionem adadfa. Pollebar (ati^ velificandi 
celeritate, velum ab H libanis diremi non 
ll&a v abducta ergo prirtmis Dominis m 
Anglii cdUt. 

XIX.MuciiU-ipiadiclc naves innumero 
vela dederunt argentum vehemts,k gene* 
ralernPra-fedduiu sJlVitrum Fleres At Qm~ 
mones cuui fuis, milruffjc omnes mi lite,ar- 
mumeiuis^c nccdlaius rebus, eo animant 
vel ad imeniecjnjrtem ufqtie hoftibus cefi- 
flerem. Cur£bm,verfus S-Lucxpqrtum di¬ 
rexeram , repugnante tamen vento. t qui e.vs 
pister volunt iirem a e «Alvan decretuiu 
L i fbo na: il u mi m i n t u 1 i t bon £ Fort u n i. Pro - K( 
pe caput enim $. Vincendi vigiuci Atiglo- 
i'Um naves jacebant, qua? darfi huic gccur* 
rere avebant. Verum aliaHifpanorum fors 
CJSUt.it, fine ca:de au t pug na,que alus fuiller 
du bi a, perai® navigatio ne. 

Menfe Marcio armi 50.111 Tercera infoli 
Cometa confpidcbattir^ tive crini tum fy- 
Jus. D arabat 4, nodtes , caudiin Autiruin 
porrccTa. 

Primi Auguili ad Gubernatorem T^r- 
cciir ex Lufirania& Hifpanu delatae lien* 
figniheabar, ant^ duos annos cUpfos,navi- 
gailccx Anglia u-naves^ex qutbusfeptein 

JLuficariotur* 















































































































































































































Hiuoria rerum in Tercera^cftartTm* flx 


Luficahorum Indui petant, quinque voro 
MaUccam. Ex quinque du*r ptrierum m 
tiiuiiuu fleti Magcllanici * reliqua: ad Ma¬ 
lae e a m a cc e I Er u ] i c, qu i d au ccut i b i eger i n i 
ere ltf ce* none 0 m me b- au e . C e t lti i cpic m 
fi;p<rato Bone fpei capite iu Indiam dilate, 
oiam Malabai tenuerunt, ibiqm: fex Mala- 
birum Itbumicas paim^i rem duas I ur¬ 
cat um triremes occuparunt, ex freto rnans 
Rubri vementes. quibas dem abeundi li¬ 
centiam per mi ferunt* Navibus aromate 
onerans por t u prohcilcebamilL: Vbi autem 
oini!, iukvperint;, quave Frequentaverint 
loca* baiid plane novi* Har iia(cnpfaar 
Induc Prmrx , diraiflh Utens Venenas» &c 
inde Midridam* 

Auguili lipriraa io* Anglorum naves ex 
qutbus quinque Regia; erant Teree ra- fefe 
_ 1]!n f b objeceruut, iub Duce Mrnnno forbifcbero, 
)'■■■" r-j expeftatucs d allium cxiiifpaniff tuduad- 
b.ju-w* v r en tum,a liitqvieOccidentalibus locis. In¬ 

fulas hxc e 1 aliis omnes concu(?r ? 1 .ipium 
piacipue ex qua Tibicen Anglus tormento 
H.tus miflu .5 petendi cibi ac potus grana a 
Gu bernato re B r i t a nosom nes i n vi i id icta m 
concitavit > adeo Ut Tetccnt Dux lembos 
quofdani eum pulvere tormcftraiio, pane- 
que bife-xtocb mittere cogeretur- verum 
nihil mali porro ab Anglis ejus rei gratia 
tentarum* 

Lio d em t c m p o re m v es duse o ne rar i as ex 

Lufitmi* venientes Tercefdmqiie petentes, 

medio man dn.t$ Rcgmrt naves iim nem. 
M- fobanna llirckjt : r przcrat&Eig onerarias 
apprehendunt , ac poitea dimittunt: N un¬ 
cabant nobi . naves (luguUs Anglorum 
gc», t o f m e [ a 1 1 a bcre \ Gap ita neu ffci q* J5 racfittf 
canakm Anglii* fervare, utdadj Cmmbht 
venienti (qua: b *n ■ t v i u m e t ,i e , m i . i re, v 1 1 1 1 1 ^ 
a e armamentis iidtmdbimm, milia in Bre- 
t anniam ad lubuduim dg.r (?.dlix 1 i inten¬ 
deret* k dfc adbite apud S* Vincenti i caput 
io* naves, li er elaplas India .- 1 aves cjic.i nilu- 
I as ccrtb i n ter c i p e ren r. 

Prima Septembris in S* Michaeusinfii- 
hm myOpUO venit ex Bralilin: portu JW- 

aat/mco , atftWis.PemAiibncilin -ippulilfc 
Ad m l t alium ctalHs Indit*, quod a STiclcnno 

Virum m vi. i n fu i a aberra I fer, 1 i ccd3 i r a ce 1 1 ■ eo $ ^ Lt s b L1 n c 
b-j»iAfeft( t peti Hier, licii aliter Rex omnino 

velit, ob vermes qui in hae pane nave:* eoi- 
i-odu i u, Adrmrabus hic Bcmddmm Rykir& 
duitus anno protento 8^ ex Lubmuieum 
quinque navibus in Indiam pralcdfciw hie- 
vat.Quatuortalv^ m Lilliraniam redifliamt, 
quintam fai creditumcil ) quAd nuEqUam 
fefeoftend ict tempeftasabiiimpfit. Pixto- 
riatn du.e Bvitamuteso naves obvut milcre 
x alia v e ran e ,v erum & ea liilvapoim tcnmt. 

Quin 11 eju idem meni is dromas in 1 er- 
ceram venu ex infuLi C wvo eum jodioin i - 
nibus, quos Angi»eam in infulam Mia- 
tos ex pol ne lant. Erant hi ex n.ivi Milpamee 
Indiv, mmcUblmq, pratcnlbtn qua tuor 


etiatnnum naves ab Anghs capus, cum 
dromadem qua Regis arbitrium erat j.uper 
navibus LuiiuuiCiTiidutjtlkque coschuic 
quadraginta navium Dommos maiis } utnc 
lembus quidem elabi poliet, fdeo A- Indiae 
Lufit.mica: naves altitudinem 40. & qua¬ 
draginta duorum graduum currebant,aiq- 
111 d e i. i l‘bo 1 niti eviian tes 1 r«J m R Vince n H i 
caput, aliUrvix lalvx^ manus Anglorutn 
tvaiiilcuc, quod umnetum mam Bnianm 
tcrusrcmiVt& Rex; tUuMix et vili mandaret 
moram in alterum annum.Ne prntda: eilet^ 
beet cacunetino n.mus damnoiia valde Iif, 
niulnquedam fele abiipt-uit* quos omnes 
A nghc aptos exponebant in tenim, ut m 
Te te eram femj-er pcnealu.pio& cmhos 
mines appellere videas. 

XIX, m Terecritn vemt d rora as cutn 
ofticiarioRegio,qui navis MaUcca ereptas 
naufragio * fac u 1 1 ues quarum gratia uo$ 
ib idc mmo rabamur e uramvchi m Lufita- 
niam* Profectus e ren i m erat e CtftM»kfc 
portu, cum 40* bellicis luvibih AlmfmiU 
'fljjum ut claifem utriufq, I nd i,\ cuftudj ret^ 
iub eo pffididio Malace^ qLioq.bonaufqui: 
ad flumen deducerent r Venim ob ventum 
advertum ad infulas accedere nequibant, 
pramu-du.is n ives quas tempdU* reliquis 
dilpci-jer.u.Iic ddlcni nullam confpidcn- 
res eandem quatfimras dilifdlennt* Atque 
interim Rexconfilium mutans daJItfm re- 
vnctr, Indiaqut-naves jubtcoppetiti [ut 
diclum dl) I ubi ara nolha Ipc avehenda- 
nrm mercium, k intommoduis tempus 
dilata* 

XXIII. Octobris m Terceram adpulit 
dromas mincUex quinque navibus, qua: 
anno 90. Lifbon 1 diicdErem »affigatur* 
j n l nd i a m, q u atu n 1 ra ve r fas p o Ih] u .1 m qu a- 
tuor mentis abi uilfent, Pra:coming.foIam 
cnavigalll, qu,e poit inimicas raikrias ac 
fSo* hominu mortem in Malaccam delata 
fum Velabatur hac navi Protrx 
qxtYcqHitt* AdMht&i* Is ue 1 Ilius dignitatis LDJ J tU0 . 
admmiftrand-u facultatem amitrerct, ob- 
fhiura mente infauftum hoc reliquis itet 
ementus erat. Viri hujus probata v ircus, 
eum etiamnum f ut ego eundem in India 
cognovi) Militem Ducem que ageret I aude 
fninm.1, apud ludos celebrata , dignaque 
imperio tanto habebatur* At id ille naCEus, 
muratis moribus, arrogantia faElidiofus, 
multa indigna eommifir- lutet ala navi 
fuoE appingi fortuna: typucuraverat, quam 
ille baculum manu tenens agitarer, cum 
hoc frmbota. Quero que id devolo 

vincas: qUotiiCacdmak aliifque nobili¬ 
bus eum deducentibus noiaium,[Iolidu;\- 

li s h au d-q 11.1 qu a m rep re h c 1 \Go n e ea mi t* 

XX* Januarii ex Luftt.uiia m Temera in- 
cd lex imus Anglos capille ratem,quam Kex 
in I.uiitanias Indiam mittebat nunciani 
cedims navium ITorcgi* Ea quod extern 
Iian* icverfeclfcntplur&ntm argenti Nre- 

bat,quii 3 - 

















































































jn 


Hifloria rerum in 


1 nd ii mLiEu 
it « Miri» 

Iqcq veflien 


_ . . b at. quinquies ccutam Ducator uni millia, 

gll n*’. ! riin CX RC-lllS 40 « llUVC tOfUm, aljaiq* IftUTl Hlel- 

ecs, Eodem tempore occuparam conflabar 
navem auro oneratam ex loco ve¬ 

nientem duafquc alias naves pipare ac aro¬ 
matibus onaaus, qua; Italiam peterent* 
Earum Pipa duntaxai 170. null. Uue.it. 
valebat, Has naves Angli in Bri tali toni 
abduxerunt, 

Menfelulio anno 31, tcriamiOtUS ini il¬ 
lam S.Michiadis quallavit, a i &Julii u fque 
in ii* Augufticontinuus, ut nemo aedibus 
fc tueri a udae r, turba omni per campos 
difpcrfa, quos miterabili fletu rcplevcrar, 
Tctwrmotm Ruebant etenim plurimxa:des, totuq.pcnc 
mouin, pr^ pwtfijp didkt funditus pdlua- 

data sntcrib.it, ddtiu^tisomnibus mona- 
fetis ac domiciliis,quibusdam adhac lio- 
minibus ruina oppretiis* Terra aliquot in 
loas pacitla hiatus ptr bebat, erani fe que 
fu m rupa, vallatis ac colDpfo quibufdum 
montibus, Tama lanii motus violentia,ut 
mare ip lum e rj 11 ore t, navdfq. em x fla t ioni 
adjutebant * prortus quali mundi cardines 
vertendi edent. Fons item erupit fubicoc 
ccrrx, limpidiirimxaqutefcaturigmc, per 
quacuordies clarus, ic deinde obtuntus. 
Audiebamur mugitus fu b terra t id & dira 
tonitrua, vtlut ii Daemonum catervis antra 
oppleu fujfient, deficientibus mulos prx 
timore Se vita & animo Tremuit ite quater 
T ere er a, u t eo n v erri v idc rem r, nu 11 a tarn en 
celebri jaftura. Terraeinotus hiicc infulis 
peneaiTiduus ifh Ante annos adeo alio 
quoda motu mons altus, qui apud 
Frundem jaca»di(fipaio vccticeac commi¬ 
nuto, totam pene urbem terra obiuir, mul- 
tofquc mortales fuffocavir, 

XXV* AuguiH in T creer am venit chflis 
Regia ex F*tr&ip 50,majoiuin navium, ex 
CUirff «%■ Biicaya, Lufirania, ac Hifpanisj* & decem 
Belgicarum, quas ijhebtw vocat^Liibouse 
are Ito ad mi rufe iu Regis coadtac, exceptis 
aliis minutis Lembis, ac Ttitaxt* quibus 
fpccuUndi curandam mque rerum necdla- 
mcum ctaflitmdiumcnt- Praeii di ari ad fer 
hxc claliis navibus cxHifpamarum India 
vementibus ^ Germaaicaiqac naves merces 
amtffi MaUcitani navigii in reditu fuicipc- 
rene, ic Lifbonam vehere tit, 

XIII. Septembris prxtacU cladis Cervo 
infula; accedebat, circa quam Angli fla¬ 
bant, iitccin£ti clajfc fexdccim naviuip, ex- 
i pedantes cladem ludie ex qua jkm aliquo: 
occuparam,. Adm i talius Tho&js H*mmr 
Btitimnus^ognofccns Regiae chiTis poten¬ 
tiam, impera: luisj Me ali qua j nives ado vi¬ 
tei iwr^tut a fua d ifcedio ne m facerent. Ce¬ 
terum Vice ad m initus 'Rtfbarstfu Gretnvdt 
nonobftame Profecti jiiilv^cumnavi quam 
Rcv&ng*nu vocabant cladem univerfam 
Hifpanorum adit; Ordinibus fe infert, tor- 
mentaque quanta potcfl vi explodit.'Vciu m 
fuis non pati ardore fu bfc quem ibus defti- 


aprft m 
«um ftiiISj. 


T.. inTi lltlc 
jtoenvddL] 
Cidnm. 


Tcrccragclbrum. 

tutus a comi nuo fex kptcmvc navium ctv 
ronacingiiur. Ibi pugnae validi, iTcdc* 
Rndujioihbus noccijduiUq, uave^ ujiam 
L- J itcbot .1 m 1 1 o v a n 1 ad I. u e i e cc moi u m v a- 
fomm,acBHcaia;alteram, toimentiscoir- 
ti e i r, fundpque donat. De ni u n 1 p oft 11. pe nd 
horauim conflictum capitur, Cecidjr.tnr 
ex Hiipauis 400. ex Anglis centum, eu m 
iilero Grocuvddiusin paiicioribus cerebri 
ex balife ]diu vulnus ibicepilUt, ex quo 
poitmodum obnc.La:fus hic deferebatur i 11 
5 , Paul i navigium 3 quod A i ok finde H^Uk 
generalis Pttrfedlus daflis Hilp-inicovu;^ 

bat. ibi ei chirurgus Hifpmus vulnus ob- 

ligat. Verum colloquium ejus Alonfltsre- 
cuiabat, casteris t.imcu nobilibus i pium 
adeuntibus. Miri animi cdfhntiitandem, 
qudd Icthalcvuliuisclfcr, ad mortem fdc 
copoi u ic, tdt a t u s p d m u m 1 g n a v i a fosdiffl, 
maiociofumderehdtum le, kc proditum, 
mon hdekm Regi nat, ac hactenus glori® 
plurimx compotem, fumma cum animi 
iiti tranquillitate. Mortui cadaver mox m 
mare projectum fuit. Erat hic Ritbsudus 
nobibs in Aiigliafummus,flitnulatuscig 5 
ad bella, Reginaeiefuaquclponte obtulit, 
multis ia ne faci nonbus clarus, ac infulis 
timendus, famafiifqUcDLtx. At miitacru¬ 
delitate fuis perinde infdlus ac metuendus 
ob fovuiam imperabat. Nam cum velo 
pol letet velifieandique arte navit» nauta at 
vidit defer tum R it h ardum kfociis, illud 
explicare voluit, ac effugere manihjftuni 
periculum. SedobfeitRicliardus ciuct-ra 
minitatus iis,qui velo manum admoverent 
mortique fc *c fuos and aci confidenda 0 b- 
tulit. Vitreos idem calices pertinacia..in», 
ilgm naturo: epotos, iolcmiubus in corivi-pcnEenii 
viis dentibus tu m pe b Ji r,ic deglutiebit, fe- g S.':“ 
dus cruento ore, linguindtque ob aciem opl 
vitri gingivis. Superati t es A nglos victores 
per navigia diftribucrunt,Capirancu nem¬ 
pe, Nautam jkc alios» quibufeum deinde in 
Tere eram cnav iganf, ut rates fuas eo cer¬ 
tamine ileftiu&as repararent. Cum ibeio 
itaque meo infpicicndi caufa littus peto, 
kc navem Bifcayarcx ti.Apoftoh? magnam 
fub Duces BijjrtMidMOMiii GeneralisRiiciy^ 
navium in clalTe Hiipamca olim fuerat, 
conlctndo* Dux uifos nos advocat, invitat 
humaniter a prandioque quod ctiamnum 
celebrabat aefmovcc. Dux Anglus captus ei 
adiidebat t holoicncam veftem nigtam m- 
dutus,cx quo tamen, nihil intdl i gere pote¬ 
ramus, quod pister Anglicam ArLatinam, 

(qua etiam SartondettH* aliquo utebatur 
modo) nullas linguas callcretn Imputtac 
poli ea Angi lis venii k Gubernatore adeudi 




Mira nrre 


infulam, in qua aceindusgladio, fq^ie; 
honoriscaufdeortccfTus ac relisus fueratj 


&c divctforio noltro fc intulit, cumque An- 

Uplo 


glo illo mercatore cujus focioselapfos nar¬ 
ravimus colloquitur, kc a GubtrnaEor c co_ 
vivio honorifici excipitur. Nauta irem ad 

infui m 


























































































































































































































































































il? 


Hiftoria rerum in Tcrcera geftarum. 

pollet ftudio, nulli ulterius fenis Habitu 
cura monet, lutem» navis in fcOpulos,qui 
eo m ttaftuafpcmmi ite tioi l itli 
muniunt dikbitui* *t€ in p-Ws contracta 

ibiCj decidentibus utiimjue pirreptiuo, 
cjcteciiquc hommibuSvScibaiit incol^ qui- 

dw\ fuWe estremiau fumum alligato, 

• - _ _ j _ ■ l- ■i-iaatTi r II mT 1 I ^ 1 IU 


infulam dtlaius indivt-tforio noftro cm> 
in decem fete locis vulrui?atus, «quibus 
iemupbgis mm Li(bona& minias obiit, 

Scripiit Du* Anglm lituras ad Admiiahum 
wW * qmbus reigcfae otdtafiraexplica- 

bat eidem Anglo MtTOtOri ea fdetri relin¬ 
as citandas. PoftdLifbonam delitum 
hanc humaniter lubvofcLuifraui ac Sc ^ 
i r tHo cum citetis captis Bfiiauius m An- 

cliaimcnulei/uiir. t , r 

Clailis Hifpmuca «tamnum circa mLu* 
lim de Can’y pcimancba^ufq. inSepeem- 
bris ul dral, col 1 cefca tu in ae adunat kcbiilc 
140.navium e*IndicisHifpamfq. ratibus. 
Ceterum ea dura velificationem Terccram 
,£>. v ,- riiispar.it lmmanixumpdtas iubitoun- 

tut qualem infulam memoria hominum 
haud fuilfc imedicabam. tama m.ms ir.u 
cuudu.m fluctus, altos illoshoriemiofaue 
Tereos Icopulos fuperarene, vwoiq.puces 
imiccrent, fotf aut odio dictum continua 
procella,terribili fremitu undatum, vemo- 
tumque, ut vel nos in iulula degentes lu¬ 
piemus horror haberet. Conctuus intetim 
vado iivmari navigiis, qua; rupibus illila, 
paflim interibant, ut undique uil mh con¬ 
fractas tabulas, horamumque fluduantia 
cadavera afpiceres, triftibus nuueus cla¬ 
dium continuarum htic iilucq. dilcuncn- 
«ibus. Supra n. naves circa Teret t.un ita 

fradtas cognovi mus-ut per 10. dies poft e|us 
" tempdlatis fxvition, nihil opeiis habereOt 
antiquius homines quam cadavera impui- 
t luroribus educere. Jpf* itempndeapm 
Anelaru Rc\'tnta navis ficopulo rluia ri.111-- 
«bdtur, ptomtraftum Tereo* pereunti- 
Eusyo.vnis , quos Collare», BUeavnos.ac 
Anglos aliquot capros lubucrat, fupaftitc 
tantum uno, qui per rupes k-ie proripiens, 
confrago cerebro, ac corpore multis ad- 
fcdo plagis, es adpulfu pe e maris violen¬ 
tiam in lEopulos, Tragmdi* eius eventum 
dcnunciabati Coilfeflionedellftoruniex- 
piatione implorans.quap«aS#,f.ioa obnt. 
V?tvsBVriW navem pluriniaexire tormenta 
ohm muniebant, qua- tunc mare cuncta 
prefiit,cum ipetamen mlulinoru 1 n eadem 
aftivo tempore educendi. Inter eas item 
naves, qua- circaTercctam Pangebantur 
erat & Belgica, albsCftJumbsuculo, iub 
nauta Cornelio Murtino Scliiedammenli 
IUm Batavo,Hic i mpotcncia Ducis,ic roditur», 
«»?"“>• q aos centum numero vehebat, cuin (im¬ 
pedate i.i£tatus huc illricqne impelleretur, 

& in Tereo* infula compedum ventilet, 
cogitur, ac compellitur, mmis&l vcrberi- 

bus.inluUacccdei-c.tetramquequamlibi 

pottum mfema danmofiffirad ^^0- 
b mtjftlb ire.Reftit i c n.u«a,led hvUitt:i,IccU- 

inante Duce. Etgb lK*CTg£r S£f 
vidit mortis dira' maflifeftas lpccies , atr.c 
appropinquans, filium quem in navi ha e- 

bat aefte complexus iupiemis ''lomvetbis 
compdiar, utq. fe Ulvarctquanto maxime , 


aatii iudclc '-t..™. - 

uuibuscos in tertam protraherent, vetmn 
fruil 1 Hob tiirbuleiltiam maris, ut c-x eo iiu- 

1 I _ _ 1 .Iisufn 1 I 


nuittaPL? Lutuuu#iLiLiL^> _ 

muco hominum, iqumdecim duntixac iil- 
v a vt n nu’,qo ib Us & cxm a rupu mo r > c o 
numnaq. brachii, Intel hos Se naucx ilim* 

hhu^' oii.uudrqiic Dclg£t pueti videpautur* 

Reliquo* 1 ili panos , Ducem Nautamque 
marcablbtpfiit. Circa alias infulas nun ini- 
norckdcs fremebat. Na-ni citea S, Gyotgii 
dhcT navtsperfcru^irca W» totidcm,cifca 
(Jruuofd crci, ita ut inate pxorlus u-ctudla riTi ^ 

1 abii h b, h o r lv n do i p cdtac 11 1 o • Ikopt S - M i - 
chstdu itiiuli 4 -iw« mare haaLn, ac mia 
Tctcciam & S.MicbacUs cics ^ puxetrame 
naufragorum clamore j infuuuotuin 
ufbue aures. Cetci ac .limm ccncbaut, maus 
p rivat*, W penitus diffip*?, ita ut ex 140. 
navibus tnginca duae cantum , aut tus in 
Hifp*imm & Ui&aoiam Ulv* ycncmir, *•««* 

polt vatias niuleftias, ac infinitos labores, 
iloc laiic navium fa-do triiliqut intentLi 
mercium Malace* navis reliquatu vethur» 
in Luiicariiam cdlivit, nobilq. aliud com¬ 
modius tempus etatcxljpcibiuium, 

Cerctum Piper i scondudu res, dom imq. 
mercium teliquarum.quas cx Malace?navi 
falyatas in Taceri cultodiebimus, quod it,«afti«. 
nullialwfpcs fu P adiit,! tege xgmvcnjatn 
impetrant implendis navibus proprio peu- „ c li. 

Ollo, quibus 111 Luutiiiiam merces aveho 
reuttcautionemquc pneflaiu ac fidqullovcs, 
deferendi e.udein ludisLilbon*domum, 
ucrexiributacolligai.ipltciucmodij*!! ler- 

caa facultates fufctpetcnt lub tcgillro,?- l, 

Ideo Fliflingenfetn quendam P.pens t-on- 
dutforcs en-.iferutit i n T crccn, cui C170- 

ohyUa,Macis,nucesMyriftica,aliaquc aro¬ 
ma u m o onere cederem tantiim denegata 
fufeipiendi Piperis facultate . quam Rex 
nondum coneeller.rl- Ea cuci Novembris 
finem advenit, quodque tompcftitcs tum 
pcriculoCe Client, ac mire ib Angloruin 
navibus tutum, prxpropcrc rebus t uneris 
euntis vela dedu X-Ubonam 
vclicb.u&ego nullo occurln, ptxtei m - 
vium decem Hollandicaium ,que; fitim«o 
k tritico onerat* tyrnam poreoanc Iuli* 
oortuni.ltiDeo favente anno tjoi-Unua- 1 jvi. 
Fn fecundi dic Liiboneflumen iubrvi.cum 
novem anni Hdifcdlix meo ex eodem portu 
dlcnr elapli. ibi ufqucad luln V 

tcasm nfica*i;aravi,cwfq. 17 • Saub:iiium 
profici lecbari, quo i» loco naves quadam 
cniitl lollandicx,quascor.fcendens Setu- 

ballum «. Iuli 1 «liqui, c n rfui i n H®1 i an- BBl|wJiw . 

diam dircfto.ctaife iimaviuro- Altum pft- Kfcli( . 
tebamus quid ventus adverfus eik uXXV. 






































































Hiftoria rerum in Tercera gefbrum. 


i*4 

" _ p 

tjufdcniperperiutempcffeitc cum alii navi 
cj 115 clatlis ,id p.iltru difbmtiim dunraxat 
concurrebamus, magno fubmci iioisis pci i- 
talo, vix que expediti poterant i es noite 
cancurlu antennamtn, tenui fte dilutis 
m auxilio divino (bgrcgfttft undeni rates 
tanfont; cum ilrerius navis minimi veli 
matus dee £ di. fer dalltunque relinquereco¬ 
geretur, Perfluebat & a Iu di truptas com- 
pichlvis, quaiii recipiens fc Gubernator, 
deinde iittori j 11 iJ st, ut mortales eo modo 
iiivos tueretur. 

Prima AuguftiCum ileum teneremus m 
yo.mill.qutkiadvcrllis uos ventus impelle 
i et, tres naves coti {peximus l fed mo$-extn 
adipcclum ferebantur. Quam tres dia 
ciailem mbibant - Nos Bifcayjt ekjftitnabi- 
mus; tribus qitttuorve tormentis per no- 
fteor expio lis d i fcefeuu t. XVUtMmminn 
flante adverio vento vidus cibufijue, quod 
quindecim eifemus itmerantes > pradpui 
circa potum imminuebatur» ut ordinem 
fn e n iuri! nq uc i nit i acre e o gere m u r; ad h u e 
f xo»m ii 1 , di flabat Htyfiini medio ponto (nt 
vocant J nobis circa 46. grati* degentibus. 
XHK. te m pedate oborti tres 0 e Ude noftra 
nives fcqumequibantjconvulfa: nimium, 
XXIV - ejiccia bolide fundum in die avi mus 
nugni omnium Ixtitu. Erat enim minum 
canalis inrcr Anglii & feneum . XXVIL 
navigantes nos m canali du® Anglocum 
mves i peculabamur, verum mox oram re- 
periverunt* XXtiX. tertam & 

Ihrtmftjd* vidimus* Poftiidie mfubm 
¥dhm luperavimus, oram fe m p er lege n- 
tes* XXX.capita {abibamus, ibinevis Re- 
gini r lUbn » it liibductis ea anchons oram 
Anghj! repetebat» nulla noflri cura. Ibi 
Dqcvciwtzlj quarum viros cxpofui- 
mus » ic mox vento valido .icpremneuu- 
lem pontum Initabamus, nullo impedi¬ 


mento* Prima Septembris ccrlo caligi no r. 
vcntpque m Caurum porreCio terti id 
fpedus nobis ademptus erit. Cctcium v c 
ipcrcino tempore occurrebant ex On en t/ 
tibus om du* naves» quacutfefefeq^c' 
mut admonent t quod Texalia imV^ 
agnoviflem. Ndfque i ntcrim deteili tau 
quam Texalum arbitrabamur rchtbs tthl 
vpus ad eandem accdflmus. VerAm Vhi 

agnovimus, magno noftro p Cr3ci f fe? 
Io,cum ouiTi temere inbjiilcmiis, rendentj- 
bus alia 1 ut fu in Texalu reliquis navibus. 
Vento utebamur parum fecundo A abm- 
feriore of&curfum vix poteramus rcpcf t(c "^p- 
iccedtnte adhxc magnavi tempeairis fu '*** 
bitar* ir.\ uc m munus malus rumperetur 
cusn major ante nutaflet duro gemitu* Indi 
multi dcfpcdics ajichotc eo in lococmifjb 
oncrn l uadirbint* Cctci um Oei niieu veri¬ 
tum adepti clfmeritiorem * magni diffi¬ 
cultate circa Solis octaftmTcxaiiamfoc 
fundi ullo explorato re tenuimus, quid ob ^ 
uemi impetum nerno auderet occurert. Ibc 
I>ei magnam boni ratem experti , fucri m 
talibus gratiarum aftione auchons djrm- 
h m u %. 5 c e u 11 da Septe m b. m an i'Ca n ejUbtiu 
noiWdbm rormenu purgat» m himm 
adventus noftncelebrandam»anteEnchuif 
urbem tnum ph a tu rus, ignis pulveri s nitra¬ 
ti cochltar invafic. ei que dexteram eripuit, 
aliaque corpora membra fervoreoiTendi^ 

Id infortunium gaudio notho modera, 
men attulit. 

Tertiacjufdem Enebufiim intravi» ibi^iafe 
matrem , fratrem» fororemqueinCOl«rattJ J!|:c!: f 
lepperi, ciimjam XIII. anni&dinu- U¥.(d 
dius i difcclftj meo ciapfi dlent- 
Deoiutnmo flt laut/it honor^ 
iit gratiarum i&iq m 
Omne arvum* 

A M E N* 





































































































































































































































































































































































-dfdits iaj' cfY/.iVj r <van 
rhsfr.siJt'; j/Wmj .;w/r J'.,mfjJicL'^! 
.£i:r wbcrtwesl s; r acu caim* firtea 


'Vera efffeirs cf delineatio 
Infula ,. XftjcnsciB nuncupati^, 
jitir m altitudine 8 graduum, 
tid nuflrum Unor 
&qumfctialt$, 

' l^bemdft-ijhs 

i r n -L r frf£\vi:n,}£? inurf t’™' L 

,ji-j 

£ffS i?p am zstrr p 

<te v&ute iwfia < 


jLinirt/? 


-'■' ; r .J/i h/ zyJ<r iiL 

7' ftw wrA-/v,v /jxx^j.- imf /J^r 


















































































































































































































































































































































































































































DcpTKffiIMjX>N5 RjmNAiptf 

t SATWfc JtalPVB-jlfculCO PERIT! S SIMa,P£ C ET A* H 

VV gVi? £ LN G VI.AKl IoaStE t? IfvViOKl£ AI1 «££ 1WTUN ) > P 


hcfu tfHjfi 

recrjchcct wan ,*ff~ br hccn 


't vatt 


mzTCi 


yfullius mihi tcnrz fcnn m xtf* 
Piscatu dtvcs littus ct 
Tota rubore Jatur f^tdijs ‘ : f' 
0itti vtiht tixllrmuit} £t*rt id 



J 3- 2 n 'J 33 






h 
















































































































































































































































































































































































































































































































































































D E S C R IPTIO 

TOTIVS GVINEAE TRAC- 

TVS, CONGI, ANGOLAE,ET MONOMOTAPAE, 

EORVMQVE LOCOR.VM, qVy® E REGIONE C-S.AVGVSTINI 
ui Bralilia jacc-nt. Proprietates Oceani ; Infularumque ejufdcm, 

S.Thomae,S. Helenae, Alcenfionis &c, Portuunijaltitudinis^ 
Syrtium, vadorum, ac fundi. Mira: Narrationes 
Navigationum Batavorum, cum interio¬ 
ris terras dcfcriptionc. 

i\ ec non dijjufa explicatio in Tabidam CofmographkamJnfuUS. Laurentii five Mj* 
da^afcar } ctim S)etedione Syrtium,fcopu lorum omnium>00 nitdiuudinis Infularum 
htijtft Indici Marii } fttufque terr^firmad ‘Bonajpti 'Promontorio per 
Monomotapam.Zefalam ujque ad Mojjambicq uatn,ac moxftipra 
Quiloamfiorgam, Melntdam^jfmara ni/Baru, Mugadoxo, 

Boaram (src. ufqite ad Qtybrm Mare. 

ACCEDIT NOVITER HISTORIA 

NAVIGATONVM BATAVORVM IN SEPTEN- 
trionales oras. Polique ArPtici rr aPtus, cum Freti 
- Vaygats deceptione fumma fide relata. 



H agje Comitis 
E x officina Alberti Hernici. 

Awno i59p* 




































































































































































































































































































































































































































































































$ 


DESCRIPTIO 

GVINEAE CONGI, ET 


ANGOLAE, TRACTVSQVE S V T 
Bona: fpci Caput, ac Infularum Maris, 
S.Thomx nempe, Alcenfionis, 

S- Helenae Ac. 



VfiXi in qui 
M .:r 

«BibuS (ii 
«Jit 


Iclttfi A.- 
fpTO jc A - 
Minoium 
:ci. 


ibttf&tiu» 


ehi Lusita¬ 
num, 


irnttoNa- 
pibn'jj3 ita- 

^oru ie ad. 

minentem 

^etTui* 


Vm IjK&eNaves Liiiivcr- 
fam pene Afric* ora tn 
velis pr^tcsanqhuic item 
volumini Tabulas qua¬ 
dam nccudum,qui A fii- 
ea: parces oftendum Na* 
vjgantibuE%o m Tra£fcailiuftrcs,omittis 
U ni olis C a n ari acu ui, C a p i t i i que viri dis 
i nfu! j s , rcgn iiq uc ji fdem oh jcfti s in A fric$ 

Mcih, (piorum 

Oueitatft angufciadmodum cftic tenuisob 
yl&us inopia m, lmlioexcepto vix alterius 
frumenti aut kgurmnu ferax, Tomhtitum 
m ignuudiiie ac incolarum muJdtudine 
pnriUbiluis, frumen eo, item pecore, la&» 
$C Biit) lo ^ at {ale caretis. Mtlh Frumento, 
carne > ac GoJlypi& pollet. Sublcquitut 
G tritica Regnum potentius, fuum in dkhfr 
opia vel Nigri tarum mtz. 

Ccterim plenioris fciemlc gratia no¬ 
tandum cftvcreres Africa in quacuor pre¬ 
cio nas parces diftribmflc,m Barbaria nem- 

pc,N umidiatnjLybLam&tyEfhjopiam,auc 
NtgritAtutLrram T cxcluiTd£gypco,Abe 3 ti- 

norUmqu^egiotie^qun; hodie Practbitcri 
Iohaimis dicitur, ac irim ab jErhiopibns 
live Nigris habitatur * qui ex fcripmre aii- 
t horna te proprii finit , &c A fricat inter pri¬ 
mates incolas niimcmi debent* licet fu per 
ca rc adeundi fine Cofmographi ic impri¬ 
mis Africa: dtfcrip rores* 

Vc L-rgoad f^;rw Regnum revertamur 
in quo Lufinmoriim Gahorumque com¬ 
mercia jim a iniiluv a mi is celebrantur, 
hodicque tttiitn no A. ratium* Coivtinc )d cft 
Regno vafteque flumini Nigr^ 

complectens in longitudine tnill,, 
qua: \^,d. fer me Germanica u inficiunt* 
Luficam hic Arces quufdam tebfcfttl%- 
nc Calidium tn Aureo tractu 

licum. Hic item Tm&t*Granorum cft Mt- 
U&u dictus* Homines noftri huc anno 
qui oram hanc perehanr primum dcUrt 
i m i inter C.dcLu PatttG' dc o c$ Imm- 
f.TSibiquealitudiiiisiO,wliiavum iundum 
i n ven tru n l Veiim My c pa ro5lc lc m rrajn 
petentes 3 ad locum quendam accdierunt, 
frcqucj i tem c afiis^cArcc m m pe ^di fi c a ra 
m u ni t uni. I ux ta qu a m N igr i t» tn uh i v et- 
labamur^ ibi iti tomenta explodebamur 


ut cogeremur difcederc. Vico nomen erat 
tsfrfiombene terrae autem Chaintj ut ego 
Arcem hancLuGtanitenetir 
invalidam tamen,eam ad tormenti ictum 
dux rupes iu mari prxrcxunr, meer quas 
Arx curvo flexu fica temo a£ta navi petitur* 
diftatque a C. dc trt$fum*s 3. aut 4, miti. 

Vltciius aliquantulum terra inoncofaac 
falebioia apparetmultis diftintta arbori- 
biis,inter quas cratlitie in orbem ulnas 16* O 
aut 17. quxdam complebuntur. Inde^ir- f u V n ^; lL “ J7 ‘ 
ca vicum quendim Ctmtentfjto dtdtum ve- ^ 
ncrimc^ji ajuo multitudo homiiuimcftac iim 
commerciiam frequens icaq, & noftn lin- 
ccanvma ibi ctun auro pcrrnutartint* I*ro- 
ba auri ad vpoli bonorum ac Notapeliotc 
prOTtdH bidui tempore i, tantum gra. 
na&i fuerant, ut 48. horarum fpacio und 
duntaxat gradum fuper^retu ? licet Ventus 
concmuo fatis validus eilcu Tn caufa cft 
fludfus c,i i n plaga decidens ad Cxciam ac 
Mefoc.eciam, verfus oram. Qui ergo ex 
Aureo portu Capttrdc Lttpo Cjwcala aut 
S. T^omA infulam petit Autlrali Ctadiu 
q iia u t u m m ix 11 n c po t eft a b 1 re deb et, n11 3 1 o 
jluis: favore milfo*erirqucca tn tcdifticul¬ 
tis magna latis ne recidat, intra Caput m 
Gamb? rivum aut alium locumpufi vento 
p I a nc i n Zq >hy rutn i udi n ato,a u i al io p r?- 
ftdio ex fcptenrrionali aura , ut eo modo 
Auftralcm iradtum capeiet v aliter vix fieri 
poterit, cum quibufelam ca navigatio per 
tbx fepccmvc hebdomadas inerti fucccllu 
du&a fuerit, 

HicconEidcr.mdmnribQuo ad Lineam Ventorucfoi 
propius .icccltii-Uio venrum AuftrJiortm 
[nveuies, ut & fuperaimeandem ventus fit 
AuftrAlixacMefoPhcnix^iicajtiortfiam. 

Item notandum & T hornae infulam haud 
procul abdic cum volantes majorcfquc 

Pilees apparent. * 

Enimver^ cum Guiueae populis tacilc 

commerciumdlqu-vi j timapudcos.qUM 

| U, fifim non ita pp]lident,hom 1 num ali.is 
raptores 1 ac odio eam ob rem babict. 

T-rra ipfiincolis frequens di t qui tamen aus* 
Deum ac humanitatis ordinem ignorant, 

T-miks&idoloUn:^Abundat auro,Ebo- 

r t^pr umci 1 co, Pipere jfcchiop i co t O riz a ,Mi- 

lioAcGoftypiQ.plunmilq-fruaibusquo- 

Aai nim 






































































DivCifiiiloOn 
nLtJTicro dd L> 
Pilttiiioarn 
delati. 


Aflirrutt* 

GuLfrtz, 


Flftiiieoprj, 


Ati nu 3 cf*- 

ItLLi» 


4 Defcriptio Guinca:. 

tum mihi inde centum diffltenctrs^c inco- 
ni eae* i io mciume|^ c ddtriptx- fpedes allata: 
t\i n r. A d hxc i bldcm omni gena: 3and 1 o- 
ics f.tbc crcfcant.qu^daLri ex arboribus,fel¬ 
liculis cubitali magnitudine, aG manus U- 
riradinc t alia: rubre kc nigcreTuccicaril no- 
ihvmim i ilflar, majores tamen* alba* item ac 
rotujtdi*, una contenta hngtilse c aplula, 
more ciceris ^eriSmi alii cocuncix & mi- 
mica,coralini coloris rubri, diftmdbe ma~ 
culis nigris, quaks Asgypius habet* vi fas 
ibidenia mc, vocant6rqiie-^r*itf,qibs& 

Dotriffimus 'Trojbcr Alpinm Libro mbu- 
datillimo ^Hgvjpricaruin hcibarunidefcri- 
b irjaeleu nu n 1 upet du rio res al ia, m aculo - 
fe, marmoris fpceic varis &c. 

Qurtdruped um Av 1 umquc itimmam ha¬ 
bet cGpiiiUjprrecipui Pavomim, Galli: um 
fylveilnum, Pfirr acorum cinericiorum, ac 
Nj focum, av iumIriiiiutam m qua: ex ramis 
arborum artificio lingulari pendulos ni¬ 
dos dimittunt, (quales mihi allati fune) 
urii ferpentuminferto inortututi Gnt- EiG 
enim non minor abundantia fertur. Ni¬ 
hil ut i i s d e( 1 c p m er 0 oCt r 1 na: G Ei n [\ t ang 
fani catem, qua lUuiri pollent, Acre autem 
ftuit ur cal ido ad m odii m ac i n re m p ara n t i, 
nortrotumque naturis 1 n commodo JmgLi- 
lanter pluvis nocent, qux corruptiones 
magnas ac vermes generanr,qubd calida kt 
humida puerefaCtio 11 is mater Iu, Inde plu¬ 
rimi morbi nafcutxtiU' T febres cumprimis 
fer vidr.fiimis ventris, Dyfenreria&c. 

Perfequentes tractum, 'Principi* Infdam 
tranfmiminr, ac ulterius fub linea 5 . 77 js- 
m£ t i ta d e clam quod Apoftoli 5 . Thottis 
die in neu ta Ile illct. 


S r Thotn* In 
frEx rnjgut' 
mdo. 


Vada jtiEc flu 
IJi^n fiilji 
pefTCL:ll>fa. 


Sexaginra fere Italia* milliarin Infula hec 
in latitudine habet, ea duodecim nortrx 
faciunt, in circuitu autem iSoquse trigin¬ 
ta tex Germanica furit. Sphaerica pene for¬ 
ma jacet, Zingiberis kc Uccari feracUJinu, 
aliarumq* rerum ad vjftum pertinentium, 
ob pluviam ac rorulentos humores, qui 
mane lingulis tbi diebus tellurem recre¬ 
ant j kc ejvifmodi huCluum incrementa 
adjuvant. 

A‘S. Thoms infula in Mefeuram deflexi 
ad flumen flvc Rivum Gj.bg acccflcrunr 
cui vadoluslocus ob 1 icitur,ad j, aut 4, ul- 
nassxftuoiI15 valde, ob fiuclus maris ,ac fi ti- 
minis inter ft obvios, fluvius hic duorum 
milliaiitim latitudinem habctSc qoodex¬ 
currit, utrinqiis cum mulcte arborespn- 
tcxUnc, nulla tamen incolarum frequtu- 
na, idcirco pixra ventorum conditiones 
pergebant,nuncterrsadmon,nunc vexo 
nun in .dio navigantes. Traditis hic ad 
Auftnma Septentrionem vergit profmi- 
duatc maris exigua ,ut remotis a terra vd 
ad' fefq oimillia re , t a n 1 u m d uc decim au t 
t reda: i m ulnatUm allitu do ii k ■ at q uc accc- 
dentibus popius ad milliaris dimidii fpa- 
aum quatuo^quuiquc^fcx aut feptem tan¬ 


tum uIilt lupcrhnt, Appropinquare tatnri: 
tutb potes quod fundus iple purus^ f u t ^ 
aura qi laxiam dc nodte a Hiet e tern, qu^m 0r ^ 
inde Terrenam nuncupant, pnefatim j ion 
longe abfcncibus. Vkerius aliquantulum 
ora Occidentalior l epcntiu:, uiquoad 
dt Lapi'^ Gw^ihm ■ quo in loco cum indu 
getiis tractatebccipcrutic tenui tamen fuc* 
ccl lii,qu nd Galb quidam ancr parim m tun- 
pus omnia ibidem vaftaflcnc; Hic,cicu ke 
dcrcat jam aliquot dies } multa ex moribus 
incolarum peregrino que vivendi genert 
intellexerunt. 

Primum autem quod ad religionem atri- sw.u- 
nci. Deum ac divlu.ipeiiitus ignorant,qui- 
da m (olciTi ac j 11 n d vc ne ra n c ur , a 1 1 l a ri 0. rJS u' 
resquafdam ,atit Terram vel uti nutricetn 
ac omuipaivutem. Inde £ptfto terram ma- 
c u E a re pjto crimine h a be n t. Raro p rode u n t 
Itne magno, lato, ac evaginato cultro 3 que 
manibus renent, Vcriufque autem fexus 
homines cute ducilia dtvcrfimodc ac ftu- 
pendo more, viriiniur. Cultris ita pcllcra 
1.1 em ii z t kc dcimi c c a ridem unguen to quo¬ 
dam coloraro fricant, Aurequkm bibant 
Rmpcr aliquid primum e poculo dfundat. 

Inter prandendum nunquam potant. Poli 
remotas mentas valido aqua: , fcuvimifc 
Palma t aut aqua: meile admixto decocte 
hauftu fit ini explent. 

Mane vel iuterdiu obuii inter fe, aut Pri¬ 
mate falutantes, honoris 111 lignu,in genua 
p to c id u nt, man ufq. coplodun t, gen lue : :n 
reddentes, donec ille fclurationem reddat, 
eodem pialfu manuum,alias inrcr fecoplo- 
dunt blfce veibis ftfw,FuteJ'^is t quibus k 
viaac pr^-iidiu cdccdurtl,aliaq, fmtladecla- 
rant. Incola furaces funt cicca advenas,nb 
irem circa fuos: fceminx veroforuicaiioni 
ac libidinidcditsc ? praefertroi cum advena, 
nulli ibi cxtftmutionc probri. Quida veio 
mtereosviri rotundas cdlubs llvc thecas c 
collo penfiles habent e corticibus faedas, 
majores minorefque, haud abfimiles iis* 
qua: apud nos i 11 di ver foriis elemofinzin 
iicicnie caufi dependent : veritu in ds 
conc&nta nequaqua patiuntur alpicn Viti 
j utta ac fammiiv plurimi m nudo capite 
degunt, capillo mirifice formaro, ,k vin¬ 
cto, breviore tamen, quidam galeros 
runt cx arborum corticibus aut fndlcis 
Nucibus CoufeCtoi Quidam falces plu¬ 
marum numecofa fetie gcflant, hlts la¬ 
mis capillis alligatos. Galerorum ac plu¬ 
matum eas formas mihi complures allatas 
puSlidco. QuibiilHain fimcriorc iri labro» 
foramina fu u t perque Nalr interiora lnl>tc - 
ru: nq u c v al n c ra Ebo os partes i n f er un t, < 1 .1- trn C' rJ 
Iu - i magnitudine,!n ramum delinentes, fo- tLl ' 
rami ni aptum , mutos tegam, ac naribus 
accedam. Alus ex interfiniis iianigac labiis 
cburdependet, quibufda Conchae minores 
ac dcnccsin ornatum (uc puutj ctuusucm 
gratia quidam inferius quaque labmm 

r crebram, 
































































































































































































































































































































Usiiiici- 


VtLiiwJJp 


torpimU t-i* 


Teia- 


VLdtin, 


Airnt, 


Defcripiio Guinex. 


5 


rcrcb ra ii Melii igu im per h U t li m qxe i aut. 
Pltirimi item ex viris iicctu feminis Inau- 
lesgdfent,trictyrili aut quadrancili poft- 
<$e*e. Aliis bacillicx auribus fimt^kciqu in- 
queain fex digitos. 

Vefti menta ccccrtim confbiic cx Stoica 
factae libris atbwLim, rubri coloris, ad pu¬ 
dendorum icgumcnium, Ysitoras qusdu 
pelles fi miarum, Cueophkeeonim, ahu- 
ramuefylycftritim ammahum appendent, 
cum noU qua: medium tenet, p rarius ut 
apud nos Vaccis ic ovibus Jit* Corpora ru¬ 
bro colorcpingun ecquem ex rubro ligno, 
quate ite mihi inde allatum dt conflemur. 
Pulchrum colorem diffiindit, leviorem ta¬ 
men,quam isquolirafiliaimm lignum ad- 
fidt. Oculum proinde & unum rubore m- 
heiu n e, a 1 1 e rtt m ver o fl avd coi ore au e al bo , 
inaudis ad iftaper faciem tribus qua tuor- 
ue lineis. 

Plurimi hominum incolatum cingu¬ 
lum ex Bubali coiiogcftar, pifejfum erianv- 
num. Id fere ad palmi diftanriam conpm- 
chnn anterius, a quaque extremitate parti¬ 
cula emine 11 re, minuto vinculo li nngum, 
A ventre brevem Litum que e festo e ul¬ 
trum dimittunt, vagina ferrea tectum. 
Cingula hec qimklata fum duos aut tres 
palmos ScampUiif, Supra eos euhios aliis 
rtiiiblibusitiinutumur trknguUribiis fut 
apud me eo ulpici podiuit) Nutribilibus 
admodum. Eraterel feminarum multi 
ingentibus annulis ex favo, *re rubro, 
aut ftanno aura dngl\m. Y fubinde qua- 
nior;uu quinque apud nos;pondo pende¬ 
rent ; tama arte cominilli, acemtb ut vsx 
mteliig.is qUo modo eos induere potue- 

i']iit. Yiiriittm aliqui eodem ornatu gau¬ 
dent at pauci. Sunt de mulieres qua: p j ne- 
cin&brta juncea gdfem 3 qualia de ip- 
[h allata habeo. Atque hac de veftimen¬ 
torum relata tici t formis , in quibus ut de 
formes confpiciuutur, ira & in reliqua ta- 
mi lia vi re non nuihurn ibtutisddlcuiiJt* 
Humi cubant in ftoteislirari, ViCbim du¬ 
cunt ex magnis albHque radicibus, quas 

Jmamtu d i cun t, am# n i gu M s * ^ i i P an11u ' ■ 1 *~ 
a\ic fcu caftancj', limi Ilum, quas 

a liant Se elhant, urin ex aliis radicibus 
ac faccari arundine. 'jBaiuin* autem iunr 
frudus Arborum, quomodo Indi,e ncus 
hoc in libro vocantur, Cucumeris longi¬ 
tudine ac cmlu mixto acido duIciqUe 
omnimodo thivi, Porro & Pileem ac car- 
ik-s manducant, nulla ciborum diictctio- 
ne ^ q ud5 temere eunde in catinum uou ]i ■ 

ciunt jdifcuinbeuces bclkurum ritu, Pii- 

mites fere feli cibum capiunt ex fornica 
pelui, alii ex figulina turpi infidenies fto- 
rcre humi lirare, Furmmtc proprio priva- 
tocruc labo ren quam adftrunt s ac frudusi 
quos coquitm■ Natura- omts nunquam 
depommt m terram te mere,fummapeccati 
«pUiiouc. Ea g«rek feiobcs ejfodtuiit ca- 


pa a (limos. Vm quidam iloreas conhci- 
imt,qu:LS i nux (e permutant .Al''COi$:ldi> 
liui milrudi degunt quam ii qui circa 
iJ&Cmai habitaiir, fiasuas nempe aictu 
bui , telis, ac ciypcis oblonga textura ex 
coiticibus arborum piraris. lYmpanis u- 
tuinui infra angulloiihus , fu pia •• au 
bris , tibiis autem ex hUphanm dente. 

ArmuiLU cuncta mihi allata Inue. Nolui 
in dum me ad certas iniuEas ve¬ 

mentes k Nigrita quodam dcduCfL funt ? 
qui dentem magnum per fuperius labrum 
olfeudebac, ac manu latum culti Ujn tene¬ 
bat, pci extera corporis ddkctus ite lo¬ 
ram t natus ut aoiavmms, ad e alam quau- 
dnm mter Nigri eas , quo in loco auka 
quaedam cx arborum libris it rtt a jaee- 
b.mt, iis cum inJiderenr, nihibjuc pr^. 
re re.i animadveLtcient, humeri illis pul¬ 
lantur, ite bgnarut ut fulpicerent , hifcc 
verbis Mjvu ti>iban) conviU^iK-farii, Cum 
quid Libi llle pullus vellet alus jgnoi-arent 
Uifpideiires Nigrum quendam videTUnc *caikdL 
i ede vie v it u m e m os pe x g ud us,i m motu m 
pena, uio 1 i q ue m feMT e are 11 u l i s m ulris ,an- 
milifque olieis ciudum , cetarituo adfpe- 
cfu. Hic pedibus liiis Nigras quafeam 
mulieres fubic£fcds- habebat,qui Elephan¬ 
torum caudis mufc.is arcebunt , vejuu- 
lusiique conciliabant. Iccirco eoujeChri 
npftj-i e|us oim mfuk Doimmim e ile, 
mox gefiu fexeium, feluraticmcm mure 
patrio iibus regionis ex manuum com- 
plolione perhibentes, donec iigno Pvr ' 

reddito pJaufu fundi ut Im gerent deda- " 
uret. Pro muneieriim floreas illas regia 
dojia rciuIerunt , quas & <go cum liu- 
reatnme habeo. Alii ex Myoparonenodri Hc[i() . imui 
iiomines altatam e]ufdem numinis oAium ftaictf. 
iiigrdTi , duo utque milhaiia ad vicum 
quendam magnum accdleiuiit flumini 
contiguum ur lapidis jiiiftu redta. caiatuin 
facile accipillcs: Cum duplicatam navis QfujJ 
longitudinem a cena abdleoi Anchoram 
ibidem fundo dederunt. Stabant iir Hu-rjf. 
minis ripa Nigrine fupra mjoe, vm, fec' 
mina:, liic pueri , ux quibus alii frameas 
habebant, ubi cultros ac fimilia anna. 

Voce fui rima ui e laniabant *}& t® j alia 
irem verba addentes pari pUu|u juxta 
regionis morem i fpeftaculo fniiaoili, 

Ste audita peregrino. Paulo puffc Nigrica 
quem i loco qui inde quinque aut qua- 
tnor milliaik abefat adlumpleram Aqua 
fefc dedit, terramque adivit. Huueinox 
mortales nfomnes pircfacim femma-m. 
vadunr , iri ul progredi nequiret , can- 
Xante» pariter, ac virenti gramine eum 
confpatgenRS , canto ilrepitu, ur audi- 
rurn viiumqiic adurveier , jiulla iiircr- 
rtji(Bone , abfemdentes omnes rip* her 
bas cultris luis. Iinerim ex eo vico qui 
dUm Itipioiic longiott infignis pio- 
ccflii , Y«luCi Ijnpetitoiia wthontate 

A» i pollcuij 


















































































Guineac Infula Caracombo 


polleexedis impetar, be 1 flu- ' ibi Ebot.s abunUandam; ita fartum ,\c jwi- 
minc utrctcderent cortipcIUt , verito H j u _ | mutatio aliquii ime s. 
ftva ob multitudinem. Nigri u iccm ifc 
ance i nofeis «Umilfii* Cawtyto quodam 


Sigqjimiti 

tix. 


(ira lembos fuo s v o e ,uu; ad nivetm redi i u 
adducens uni fecuin vicostluosjkminkm- 
q a e p ro vecta: xta r is ,qi u' c s p ri uu c i b u s nui 
visOL mt,VU medio viridi colore depicta, 
m tnibufquc virentem minum ferens ,qun 
innuebat, aliis duobus vicis plaudentibus, 
odi ni pacis ac amicitur nota (ut ex i it ima- 
ha m/ ]Ux ta terta: u fu m. Cum hi te e ho tn i- 
mibus duo ex Myoparone tectam petierunt, 
m ,iSt i m a tu c b.u i o nc ali an c iu m, p Uu ii b i 1 iq* 
latina: figmficacione: AcquiadPncfe&um 
fumcvbona Jiuius tutba: pars {equitur, pre- 
icrriiti hem m i: di (currentes Kuc il lueque, 
mtfdoh fronte Likuijtesjmcjdoatergo , m- 
fano cum hominum mor , coucurieutes 
cu Ictos ingentes quos manibus gdUbant 
te m b 1 1 i 1 p erit ac u io. Neq ue m i ra tui a cil in 
hifcc hominibus earum gefumm infidelia» 
!ifi qu&d nu nquim an tea candidi coloris ho- 
m! n-. ium}. tumci infpaxillenc- Ltiiitmi olimm oElio 

NijiEhisvU^ n / 

.S hteu 


C in-iuii 


Flumen hoc uc diximus lutum v.iidOdl dumbu^ 
fe.uct Crocodilis ac Hippopotamis ■ mu!- 
ros hib l jinus .vergit m Norapdioten. Jn 
diicdlua vico CrxmettPWv nocturna tem¬ 
pore quatuoi aut quinque horis uiji- 
qtiabaur curium, bis funda jJbpff Per- 
lequentes navigationem Infulam quin- 
dam piaitavcrili iunt m olrio fiunutiis 
jacentem, quales nuiltx iuru,qitud tern 
ibi plana Jit, humilis ac arboribus plma, 
lia Infula Cuwwmbv dicitur, ex qiu tio- 
ftiasad naves CamtitfM (ita fohaplus i das 
indigicim) venit odfcodccim hominibus 3 **^ 
mikncrnm, quibus tympanum aderar, ac ^ ' 
cavatus baculus fiftulrc vice. Accedentes 
e\ e o na mero qu atu o r a u t qu mq uecranf- 
gred i libamur* i uter quos unus erat albatus 
plani quis facie, quk brachii!?, & pedate. 
ftarauLculum idem virentem tenebat cmn 
nola,ac aliud contextum forma palletis pe* 
ni,item cretam quam paflim per navis a- 
biilt ‘ 


fluminis fuerant, verum non perinde ip- ■ ians 


ium penetvaverant* Nani a navi odo aut 
decem miti. erant, Buviulquc circa hunc 
vicum qui Cetmentyn dicitur) mi haris 
latitudinem facile habet,. :\halui-mtpar¬ 
te altero jicente y ico i Dum Myoparo hic 
hartf, tormentum tiaftriccmlcriiuc» cuius 
terrore incolo? ad ferit i aufugerunt , mox 
tamen reverfi. Qui ad lh m x tectum ibant 
cantu ac falcanonibus , magno gaudio, 
q ubd Candidi hb m i n cs i u e as o t x s veni i- 
lenr deducebantur. Prrefcdti cala ex arun¬ 
dine conflabit ibi exipecumut per media: 
h o ri' fpanurn n o ftr i, D uc i s ad ve: 11u m, 
nequaqua intermi cdlantc illiplcbciTE b:- 
1 11 uc dee bn c io n c. Prc feC i 0 ergo prode unci 
primum t re s Ito rea*, kc d n x i e des, n i a j c > r 
minorqae li Nigri t is quibuldam Ibbfc- 
quL-ntibus ad feruntur. Corpus ,, faciem, 
at extera membra cretata habebat, idiouc 
albo c olore fucata j&facculus cum creta 
poft ipfam ferebatur. Caput pikus cx 
pelle tegebat plumis vox i is plends. Ca- 
rena vero cx olli culis vel centum m or¬ 
dines difperfa , collum s brachia & cru¬ 
ra cingebar. In lede collocatum accdi- 
iit armofa mulier qiise citx creta dkpu¬ 
buit ,, manus, vclur lavans, ea conipcr- 
gem , reliquaqut in faciem conjiciens, 
furfum dein clcyatis duabus mambus, 
Vxori item creta offerebam r. Poft eam 
ceremoniam Mulier illa cantum inftri 
nnt, domoque (altans egreditui, fubfir 
quciitibus eodem ritu cernis feminis. 
Tum quardam verba inflt Dux, Nigritas 
c □ n d urit ores n ofl ros adv oc it J i fq ue :td- 
ventum noftrum gratum eifttcftaairma* 
SShS!' « tt 1’l‘Wdcus hiie verbis }*,0 t Fhw, 
weuj. utufus ibi fert, polb alios fermones jubet 
ut faram exhiberent, lupare de magnam 


a i a i pa ege b ac, no La j n i dei 11 idc m p u b 
S^oirn vel loquerentur inter fefe ipj^vel 


CiQiTi 
iriicch dc- 
d.^uarm. 


Ii finJSf. 


D«1batujv 


nos aliquid di ccicimus.Coniecrationis cu 
jufdam leu benediChoncs Haec nota videba¬ 
tur. Sedenti po finio dum ac titubanti vj- 
ciliaririq- in verbis obMbrum ii fphitibiis 
more olla ingens vino dc- Pnima plcnaad- 
fe 11 u r 3 cx qu a p t op i nan t fibi rnutu^ pro i fa- 
rita ca potatione fere ad medie u (que liorrc 
fpacium,qaio coniccto lenibii fuum rcpcn> 
vcmnt ? ic eo terram, quo& noffros invira- 
bantpermiitarioms ergo ferri cumobore. 
Pabitmmita intrant ac vicum luffrant. Ibi 
exiguam noffri cafulam deprehendunt roii 
pedum altitudinis terito munitam verum ii 
latere aliquantulum adaperta, Sub ea mi- 
mitucmx itabat cx qua turbo pendebarim¬ 
plet u s q u i b u fila ree u I is ,q a arui n ad iperi t u: i\ 
denegabant. luxcacrucem bacillus vdeba- 
rur,cui eapatpuelli infixum erat, aculam 
uno oiSiculum haberis , quale Afclli mino- 
tes fere m capite offendunt (apud nos fifni “"' L ' ’ 
equorum ac canam torques inde ijunr) 
juxtaque bacillum jacebant pifciiim ttlao- 
r u m que an imaliu in offa, i n ter q u £ sS; Pifljs 
Priliis roffrum erat line dcniibus, quod 
Nauta coileritum ad racpcmilit. Cum hu¬ 
jus rei caufam qaxrcrcnt tcfpoudcrunt fu¬ 
nus ibi die. T t an feu n t es a I i u m vicu m io* 
fere viros fedemes catcrvatim anrcctliufda 
calc fores offendunt, inter quos & quidam 
exprim ari bus ipp a re banc.ln tra cakm m i ^ 
rabtle omnium vdeum Chaos perfoJiafeh 
m ftineffj pdunritus (ut iph intcnogaticon* 
fitebantur} formam. Mulieres nullo vere- mDB a 
curtdix rdperitu pariant , iiccumimibus 
promheue cuiuffhs fexus, aut xtatis ho¬ 
minibus. Mirari aurem licet Circunciiio- 
nis apud eos ufiurijCum tameu Tcgiidi- 
vmique cultus expertes fint, Terra (ut db 
ritum dl) fesc abundanter cunrilos ptre* 

giiiios 























































































































































































































































































































Kid "IJ clc- 
^.i.ti.,1 ii< 311- 


Cdngi Regni deferipud. 

gtinos fructu*, fc.ir-tqiit animantibus ac 
,ivi b li somnis geri \<i ris* N i d i fitpi-a i ^.uno 
excamo dependentes inibiconfpiauimir., 
miri mtccontexti j in fpe&iculi inligncm 
elegantiam- Eftrammc penduli ratnbtir-* 
miiiimtr -ili i u;-intur „ cohtnt Amuiium La- 
ccnmumque umdias. Horum n id orum 
Formas pulcherrimas habeo allatas. Aeque 
l ia: e tl . i i ni n t& o ra d idta l i n e , Tequitiu; po - 
rmriffimi Regni ddenptio* 

Antiquorum opinione liare terra inha¬ 
bitabili £ e ruequ a jn fu ■> Z onato rri da ioca- 
veranc. Verum fitffbj Odoarda Ltfpu Lutita- 
jio teit^qm eandem inultis cum Luueam^ 
habitavit, bonum rbt incolatum peattU- 
e^tidsatdi eat. Aer eteiuni ipieprftercunctorum a:Iti- 
m;U ] on emi tt ceperat lis p^rhibaiir , ut hy- 
bemo tempore neque acerbum frigus, fu- 
ftiuca^q ulkJ liyenis ibi Autumno Romani 
temtoni tuftilis'Iit Jiullo ufti pdItum,aut 
vdlium mutatione, eum nec locum requi¬ 
rant, Sed nce ipfa ranntiu Cacumina itu 
jene hyemisaecrhitaccuctiijftilr! liccr,gene- | Wo quarto. Atqui hodie plui i ttii Cbriftiajii 
rafiin hvbernotepore i .ilonit nia-oi' quam miraculo hanc fluminis exundantiam ad- 


7 

piia ? que ibi perCtllfat refohiuntut ,k in 
tenMin ie ciEuiiduiir. lui, altis mum.bu: 
nebula j mm tuent init iare pluvia, Imbre? 
iidem ecuuiniiL fluminum quoque i nere- 
menta JuR lruu^Nih nempe dt Nign,alio- 
rumqUe qjtli plaga: , qua- vel m Mediterra¬ 
neum Mare vel Oceanum caduurjapfii [lio 
pmgaiedinem humuinatemque regioni¬ 
bus quas rigant applicantia, Qubd ergo 
/Ffiarc nulL : „ qua lllihyerneni cxperiCkur, 
pluri uni m Owst Regno ac jiiihibpi a im¬ 
bres cadant, mi t amUnou funt prorim flu¬ 
minum exundanti^ licet in vEgypto audio- 
ribufquc terris, que uujiqu ani pluviis riga¬ 
tur fexcupta Alcxadri^ regione] cade incre¬ 
menta majoris miraculi iint, duaecticaNtr 
Ium contmguutexcialJa, dcnUque aqua, 
certis, lUtifq*anni teporibus, jwilliimrau- 
titione intutius Provincia 1 Fuuimafemlb 
tatc,qu^abiq. iis migaiiombus vacua effit* 
Vnde&: a veteribus i tcriiicitu Nilo , Genii 
boni nomiueci induo , trite ProldmaCoLi- 


llr-Tiiniicn 

t-lUut. 


T-mpcft-Uti 

*atu, 


arilivo „ ub comiiitiapluvia ancemcrhli.ino 
prolati u i tehipai e duarum horarum, ac 
cande polhncridiano. Calor n nortris ha • 
miiiibus pene intolerabilis dh biusterra: 
in.cc.iLe nigri linit, tu et femnarum aliqu# 
ad flavcdinatiji ne Unent > nigris plurimum 
cincinnis aut rubeis mflilic flatura; nic^ 
die, Lti lita n i s circa emd jtn haud a bh m i - 
Ici. Pupilla 1 rftidncnlonjs Tiabeut, mgrfts 
uc marini colorU., libn non it.i cfafla 
quemadmodum Nubhc hominum, alio- 
rumque Nigriuruit) cxillunt: ira ‘Sc vftl- 
cus diiHinilis di,maal‘iuus,moiKi pin^ 
guim ac moderatus ut Ludt.m orum, di fla¬ 
rem iri quadam h lactens Nigris male for- 
mofls hominibus. Lqiigitudiiiis dic[Nq- 
tt i lq i u par fc te rttio dt, ndm \ ?c r i n teg nan- 
mCLlruun vix h o re q u a d t.i n r i s d i tf er cuci a 
inrercL-dit.quc animadverti qiie.it. Hycms 
ergo i i M'. loquendo nofiro in vac 


icribiiutdiiiequa fame pereundum eflec^de 
pendente hotiimu vita (ut lohanncs Chiy- 
daltomusait)ab aquaru incrcmcncis. Cau- 
ms erg o qu i apud u os adi i vo e etn pote flat j 
quod illis hyberuiim dt, ibi nebulas aeva- 
tores circa uionciuru funirnarnxes colligit, 
iltlviafqu; citat , qu£ ob calidos vapores _ 
lycmem i in. in Iocjs temperant. Hi ergd im- 
btes in caufa funt quod Nilus evuudet.alia- 
qiie hootm Iduorum flumina, magnaolmi 
veterum dilcepEattonc , ne infinitatum la¬ 
bui irum circa eam congdH fcric. Ac illi- 
vnntoii^ iir locis apuo cotttradivdfln tecti- 
dum Pyxidcm aftUjit ' t Noupdioccs nemp^ 

& Hosaipeliurcijhaud dubie frigidi,picificit 
ccnces Icilicitex oppofirn Poli Antarctici, remps 
qui & Terram ipfain refrigmnt* ut uofld miiadl ' 
apud nos f Etenim illis iynecrum cadum 
reddunt , nobis vero nubilofiint ac piu- 
v ia 1 e :l rta t u ral i q uad ;\m T er cie, A iiris, ac ch- 


qmR- 

NiiL 


E-aferx 


Ofitnr,feti cire» rj. Mirtii.ic .€ltis Si-p- ' 'mimin diIjiolitionc, p«fidcntciammadi- 
tLimbrn dtddlio.Ptuvi.cibi hyemantcinno vtiii jiumiiii,pioviiicmi.t , qui Cu-loruor 


t^miouiB 

(UunJiiLtu. 




conti uuo! fune quinque menhum t Aprilis, 
neinp" Maii, lunii T Iuli i, fle Augullu Raro 
cum fereni dies lltuccRuik , spiique im¬ 
bres qu;cis ingctibusdcnLanturjn miracu¬ 
lum ufque 5 c6fumpco ac digeflo omni hu- 
mOiepci andx tector 3H e anis, ConCfiarflas 
lex meiiliu mUccacfl ac vix ulla pluvia ma- 
dcfaLXL Fluminahinciccm eraddcvnoiV 
que aqua implent nr, tdraitjquciavadcnccs 
eandem humore-ulflciunt, 

Ailbvicjus temporis venti ii funt ,qnos 
H ip P oc rarus & p olt c ti m [u I ius Ro m a no m 
primus C:x idrCrcco Eteflaium nomincin- 
digitai-unr. Borea Lybicusd^LuLitanique 
Ftitto mrttlcro (ivi; generalem nliiiCUp.iiit, 
canquhm illi terra: propriumScordiuariu, 
Eadc m au ra pluv i as c a u iit f plurii n i ne- 
btilimm exaguarionc,ver.Iu monti um ca- 


bes R gregati funt curfufquc folisac fyde- 
ruifljUroitinb^ccmsluccan^cabrisjfrigq- 
r i fque. temperie juxta ominatas eompofl- 
tafqitc prdportiones. Eitimvero ndi eo re¬ 
frigerans aura Terras ddliiopi.r „ Congi 
a 1 h fq, cite o m j ac cj u c s r ec eflater, c ,d o r p 1 a- 
n^ihtuilciabilis confli ederetur, Hac eadem 
aura incole Grcct^ fmujitijSjCandi^Cyii h 
.A fiat mitioris» 5 } ri*„ ac Argypri, l deo d i iis 
vcjitillc ica lybicu ac Z ;p 1 1 y i u r. Zoo p h y t i 
quafi vitirRii dicuntur,Porro notandura 
ftives nunquam in montes Ait hio pi^Cori- 
gi iLl Ut cuciimjiCCiKinm regionum cadere; 
Nili mlpexcris ,qti» verfus Bouk (jpei Ca¬ 
put fcmntutjitft in locis ubi Ldflc.uiis ditfti 
Hi vis Montes jacent. Congi regnum fi gla¬ 
ciem auc nive haberet Aurum lanc vinctTCC 
inpreriOjqubd potus eo modo rcfrigeraii 

A a' 4 pollet, 





































































3 


Congi Regni deferiptio, 


i' 


r 

la 


poilktccirco flumina crcfcercex Ntvis au- 
Relita 3C liquore nequiquam pa Lubcrts 
uat Imbues cmm quinque auralium ea 
iiK rcmaita dam utjkm rcudtmus. 

Ati piopoiimm ut redeamus. Consum 
L-rttx'pw«,AiKc mari ftlrcrS.Helene it«fu- 
am verius facta tranfmilflone „ aut ^uxt.i 
oum iSfiric*, ui 5 .Thomx in fu hm^A G a- 
pur L*pi OtfJidizalvs (quod giadu primo 
in^clngum- Auftrifli Limae |ac«,ditlacquc n . Grrmim^ 
<«“>■ milL a S.Thorax infula) direria navigatio^ 

ne.Inde terreno vento uram k*gu ut .anebo- 
nmdue vespertino tcitipoiccnuttiinf, cer¬ 
to in beo poA aliquod pEcmontorium^ut 
in portu quodam J donec iddcft matura lo¬ 
tum ventum fuerit 

Congi Regnum ad S.Cithannt caput 
c«i£i taji Of ! Kfl dtcuL-.<d AuflralijEqumoaulis pkg* 
dt uj i ad ac et t cc udo gea. ac di m idto. Per kquen- 

res oram ulterius Litton qu^dim ac are* 
na 5 i ea si fe uncato m me morat i one i ndign as* 
u tq ik ad du os hrUis ,quoi mare effic it } bo n o 
portu quem Xs^lvdfi GondiLttlvi vocant. 
Vlcerius altquintdltiim rivulus quidam in 
OceanumihciirncfaLtifitaiils o! ruborem 
dictui Pe Itu Bhrem rtftj , qftod aqiue-i 
arenas quafdam rubras fuBjerias habear, 
qua: eo !o re-1: a n de m a d fla u u t. C u ea hunc 
♦rariitm Montes quidam alti toftiurgunt 
iLufltams didi La ficrr* Com^hA^id d\, 
mo a te & loti g i j fut cedit dcindealter fluvius, 
A? Lu ^AinudAas^ id cft, fimi i lembo- 
min j qtiud ibi multi lembi fiam- In hujus 
fluminis oftio rres infula jacent,qharund 
nu\ i m :un i n ed i Q eft^ h abitat a ( ac po itum t- 
nutaram naviuin capaci iulignisj te lique 
incolas non habent* Hmc decedentes ad 
rttnn*Zaiic, magnum Congi flumen Xmrt di&umip- 
pro pinqiaam, es eodempartim Ucu origi¬ 
nem duccn-SjCX quo Nilus dcfcendst* Tan¬ 
tam veriS aquxaDundandam reddit, ut pe¬ 
ne fidem res iiipeteCj latitudine j. rai 11. & 
dimidi] impleta, antequi in Mire procur¬ 
rat, dulcem aquam evolvens etiam filiis 
fiuriibusper 8. to*& aliquando 1 6, noitea- 
tu militaria fuperacisi quo argumento fa¬ 
cile N auras confideraiit lo cotum Uras ad 
qu os p roverii fu n u Adverfo flumine ma¬ 
joribus lembis ad j. militaria tuti navigare 
licet, fuce ed u n t que m ox im petus to rre n t iu 
undanim niarimi, quod eo m loco flumen 
k c a t arari i c a d a r tanto frago re uti uc ce n6 
fl uere dedatur qlial i a & N ilus, Danubius, 
ac Rhenus quibufdam m locis expenun- 
tur. Fluminisoftium infulasquafdam ha¬ 
bet, incolis plurimis frequentas, que is fa- 
trapx imperant, Regis Cwm fcudatarii, 
Olim inlulani bella inter fe geflcrimrcx 
lembis , quos integro ex trunco arboris 
exc av a n r. L \ L tco n Ao d t d ru r,c r a fla al iq u a- 
do, ut vix viii extchlts eam brachnxeom- 
prehendant,inde d: lembus ex maxima du 
chn vel ioo, homines capiar. Scaphas hu- 
p j ■ m o d i i -c m i $ ag it a n t m a>; imo im per u j re™ 


Ciurafo, 


mum tjUifqUtcentr S: atcumjbdlandioc- 
cafbtse icinum dimictunt du arcu rem gc- 
tunc, f iu bernacnloiu m i rem vice vertendas c:q^± 
frapha- hitce ranis utuntui'. Hoc in fluvio 
{init Crocodili ingentes apudeos Ca^man 
diri'J. iippcpotarm, xliLidqucimmal quod 
duas vclun manus praefor, caudam unam, 
lag.'U.e peno indar, id Ambige Ah^hAs vo¬ 
cant n os Roseum marinum diceremus, m* ^ 
obpmgueiincm vehit Porci. Cuftu pollet J j, s 1,1/1 “ i -- 
optimo,Carnis imagine, cum tamen upif 
c tu m n u mero h r,qni dulci at aqua nfi egre¬ 
diuntur. Gramine riparum velatur, caput 
bovis habcc T & (lint hujufmodi fao, liba¬ 
tum. Pifcamres fub pama capitis captum 
hoc Animal ad Regem deferre coguntur. 

Hic Pcomontonu exoritur porru, quod 
Crp. At ‘TAdr.w vocant,k ulterius pauld FhmLi 
flumen Ldt*nd& quod ex minuto ftcuoru^ 
tur interiori terrae fitihimdt&pluraffujini- e 
na nafciintuiq nonnnadm quod Cun^i 
dicunt , de quo poileh agemus. Fluvi 
us Lehtnda tempore quo imbres ccf&nt 
liccus omnino clt ac vadofus > fluit circa 
montis Dtdcm,in quo Regia civitas Cm+ 

aedincati coufpicitur. Hinc cuiftfs 
ren di t ad flumen Amhrm r ingens item ac Astet. 
portu commodum. Fluit non longe ab 
Cuugo oppido verfus Mare.Scquitut fluvius 
Qmj> portuofu^, nafccns ^ lacu Ni!L Au- q f . t * 
ft.ra 11 ore ttt&ML ac cedit amnis P mi* pot ■ ^ x 
tm tams ac navigationi ineptus. Poft hunc 
Danda fluvius maMmUi occumi a qtii Na¬ 
ves vafbrum :oo. ferat. Ex ecdetn ramus 
Auflralior tendit Bsngo dirius ac Cttm Co- 
i n z a fi um i ne ali o msx imo m iulim L 
d& teddtt concurrentibus vndis, ac magsia 
ex m vim efferentibus, dilatarionenfrin irr 
falx. Bengo autem ingens amnis peraj* 
Icahcamittiaria qux j. Germanicareddiit, 
navigabilis fertur. Inter duo ergoiftafiu j 
mina D>md& infui a f.i m ofa jacet, eu por 
tuqufdcm nominis, LomdU terram pla¬ 
nam fine montibus ilgnificat. 

Quamor hxc inliila milliaria longi 
d i neTu a fe rme eo sn p 1 ceti r ur, U tit udine v f- 
to quadrantem mi i liaris vix,bc quibuiclam 
in loas tchduiiraTtatjarium. MiratcsjdrO' 
diend terra ad p alit 4, palmos plenotur- 
gidoq. mari potabilis £c dulcis aquaapcn* 
tur,eodem vero dccrcfcente falfa ac amara. 

Hac in iniUh pifcario illarum Conciia- fj ^ t j 
rum cciebvirUr.qux univerfum per Congi^^ g 
Regnum, alia fq ue v ici nas partes, monerx [x' 1 
loco Icrviunt ic exponurur ha pifcatio hor 
modo in i cur. Mulieres quadam c Iietote 
in mare aliquantulum ddTccndunt ,ic co^ 
phinos quofdain arena pleno^educunt. 

Hos in terram producunt concfialque ab 
arena purgant, qtias minuta' admoduiuut, 
ac varj^apud eoe tamorfere in duo genera 
diflinrix, funt enim mflfCS; funt 

p u Ich ri ores eo I o 1 e ac ad fperi us v 01 ll F 
care habemur. Quamvis vtjy circa pl uri ; 

tax 


tH&i 




IflttijiM- 
























































































































































































Loauda Conchis moneta; loco Illuf.i is. 


rruCongi litrora hujuimodi conchi rc- 
y.i• L ia U L lir;p rxfb j \ t UL nc:i 111 lx L0 >J«fu b - 
uii fi^gorc,dc cinericio colore, ali is colo- 
mm generibus reprobatis, Hifcc conchis 
i hi e t j n fta emtin fu e, i pfiimq uc Au i m n, A r- 
i r cj i ru m , hc cacte m 4 d e i b u m per e i nent i ai, 
Cctenun non tantum hoc more moneta 
Auro'detrahitur , aut met-dlo alteri, in 
Con^i regnOjVeriipi &: in alijs Africi par¬ 
tibus, m regno Chinx, ac quibufdii IncLjre 
locis. In Aithiopiaeremm Piper nummo- 
i u m in vice m expo n u nrpn feg no Xom bu t i 
ei re n Nigrum fluvium Conchas m uri¬ 
nas,k Pvrccltctrdt^ut in Chi na de Bengala 
Metallo fime maximus in Europ i honos 
cil, cum id in finife gentes pari venerat ume 
am pretio nequaquam adorcnt.ini ul a Iftjc 
7 *&uc 3 - pagos habet Ltbat r i dictos idia- 
v: i mite illius terrx. Pitfeipuus S. SpintM no - 

Sine figimur,quem Gubernatore Cori¬ 
go dimjMs tener s p i fenero ai opulcue coir 
charam intendens. Mulca irem Sue ani¬ 
mal ia fu ut capreae, Api ito» Ardua item 
hic & mirabilis arbor crcfcic En j And- di- 
*;i»pnfau -Ha perpetuo virens ,virtutibus mirandis 
inclyta, rachps proceris incrementis exten¬ 
dit, j i fila quaedam tenuia dem t tum t ,quq 
terre contacta radices item generant, in 
aliarum arborum perpetui fSiem fobolc 
nimii quhm multiplici- Sub priore huius 

Arboris cortice Linteaminis certa quadam 

foedes nafcmtr* quod pul fotum ac emun- 
Sfiiura.qaibiimdinis bc ItfngTtudjuis ex¬ 
tendi rur,ac dchuiqdelu in vcftim en rorum 
ufus fervit. 

Naves Infalani habent ex Palma Fattas, 

^ 4 7£% infj- aut Indica nuce,conjunctis rabit lis > modo 

quoLiifitaui Phafdosc6cmnanr. Velis 
ic remss iaciantuVjjifquc pi icat lombus in 
ea ora feliciiTimis indulgent, ac concinen¬ 
tem petunt. Ea parte qui ad concinentem 
vergit, quadam in concavitate. Arbores 
Crdcuncad qiiaium radices, marina aqua 
dcfcendit.ex Citreas habent, magnitudine 
manus, guilix dclcaabiles,iufulamfq, alias 

haud incognitas, quibus ^/fnjbtzAmutarc 
dicuntur,quafiLapidispifoes» tnful#^ 
qitaanguflisnir.um cfl fretum firmi prope 
accedit, ipfeque faepe rivus mterfluens na- 
tatu a gente fuperam* Eo m freto infulai 
quidam exigis jace ne, ere Icente mari ftu- 
Asbus tc&MC fubnide aridx.quo tempore 
iuxta radices arborum Oftrc» inveniuntur. 
Prope hanc infulam circa exteriore m qua 

parccmBalcniinfiiutinatan^nig^utap' 

patet, continuis inter fc bellis agiraii.cum 
nece mu Irarum ^qiias Nigf itx tum pilean¬ 
tur, ac adipem' emungunt quo cum 1 ice 
Naves muniunt.Portus fupfediausofhum 

in fcntenmontm porrigit btum pene di¬ 
midium inii liare Italicum, altum valde. E 
regione in firma Viem S. P^h vifinir nul¬ 
lis tamen propugnaculis validus, que Lu ti- 

fani habiunt, eo ex Luficanfo cum uberis 


ac vxoiibus devecti, PifeLum multicEldinc 
fonimauctum hoc ab und.it fordis ptarfer- 
dm ,&£ Hncraficholu , tama multitudine 
hyberno tempore ut foemte in tcLtivn deft- 
liant,nec non Soleis^ Accipe fete. Mullis, 6 c 
C a ne v t s m ax i m is , q u i co 11 mdfcu I alu b r e s 
admodum furit,ac?-b incolis amati, 

VIccnoit ex LuamLt navigitcionc ad flu¬ 
vium Co*tnz.am-f venitur, qui cum 
flumine fu pra c i r at o i n fula m L m ndam e f* 


linteameti 
u Afbgre» 




e.liet 


nj-lefi. 


ficic Co 4 wl* itaque oritur ex parvo Lacu 
quem fUivius efficit ex eodetri lacu natus, 
et quo Ndu r > allique plures amnes fluunt, 
is Ui us hac in Tabula vocatur Z*irc Hc 
Zmbre \ apud antiquos Tritonis,quid ili 
eo vulgi fabula Tricones marmique homi¬ 
nes reperiantur. 

Cvaji{,i fliirnen,urco revertamur oftium 
habet Utimdinisdimidn mtll., advctfdqtie 
unda lebos fert ad ao* ufque uoftratia ttuIL 
nullo ramcii ndigni partu* Hiemtiu fere 
ducit Angolaeregnum quodolim imperio 
Regis Congi fubjpftum fuitjverimiintcABroiEicgn! 

paucos annos Gubernatoris cuiufda opjai laU|lun * 
abeo fegregatum , unde & hodie amicitia 
eum eo coFit, nulli tamen feudacaiiiatit 
i li bjed; i de vatio ne, licet fubinde dona qu^- 
dam emit t Attributi quudatn fpecie. 

Sequitur Prpmontormm Z^d^quod ubi 
fuperaveris alii nempe amnes fuce edunt 
Pn mus SxHgct dicitur quem perif. Italica 

aut j. Germanica fu beas. Alter 

hodie ex fubditis Angolx Regis quid-tm 
imperat. Demum ad Porrum modicum 
venitur fidum ac probam etiu&is idtibuSi 
Vocatur Vaccarufimis ,l quibufdam v Vac-- 
carum Littus,quod plUti-ibi vaccipaG 
ccbantur. filbqueipla Regio plaiva Acgra- 
m ini s , exter ar u m que r CtU mad.v idi ti in ptj r ^ 
dnemium ferax.Venaliaeiiamincmetalla 
quxdam fubindt reperta fucrLinr,pra:ferim 
Argentum, ut Lapta ejufqut: intctpio 1 1 - 
ffafcttji reftaimir ex quibus hecfej’; - omnia 
dn&x fu et. Atque hoc termino U miratur ^ 

olim orapbcctiifiraircgm Congi.edebrati 
magnis commefeiis LufttaDqrum imtio 
decedtioids ejulHcm , miti luu tum it 4'gt 11 
& di m idio.Audmtis p Sage ab jE qu i noctia - 
iLportc^ deincepsuique t > r gradu ui ajti- 
tud. qui 6}Q* Itahe, 116+ Gertuantea mill. 
conficiunt,fi in quinque unum computes» 

Licet autem hec RcgiOjiit cundtaralia* qua- 
tuor partibus abfoluta deleti b i poliet, Gc- 
tidcntiSjOncntis , Aultri ac Septentrionis 
rcfbctfhi, fufficiet tamen Occidentalis bxc 
t errc dee lar ano, juxta maris htms, copofita 
Africane Indic^q. Navigationis ergo. Pw‘- 
to difcinfus quofda fcrmoiiis ^jungam j 

Cf»f t Reg au i n 4 . fex fa m i get aras R<- g * o* 

iipsliftibuirur,c^ 

Tenti*- _ , H «a^ 

Bambn m ax i ma cft & opulea tith m a j ux- 

ta littus marisporre^a, i fiutninc AmbnJ 

ufoiic ad OtfW , multis diftmfta 

^ dpmk- 


















































































- / 


IO 

dominiis, quonl nomina non. t«u- 

Icam, Mttntzozu lingua Domini dicuntur 
inde Aiam Bamba Dominus Bamb^ A fAni 
Laattdti , tj%€+vu Cqxhza > id cft, Dominus 
Loandj£oanzc,&c, Bamb-t ve Imi fcutum 
citae propugnaculum rociusCoiigi Regni, 
inde cun&is rebellibus bellu infertur,quod 
cjii$ terre incola, bellico! lilina! , ic aliti is 
adluen Regi omni m clifcrmijti$ auxilio 
finr* Vrgente itaque rc,ex ea tanmm, vd 
qccQOO* ahfiatbs,nempe jiixca regionis mo¬ 
rem educit* 

Hujut Provincia Famohfliqaa Vrbs in 
campo jacet ducor fl umida Lojam^ & Am- 
\iit Mtubj- hyiCmm Yocatmque Pmiza communi vrlnu 
no m i de, i n quibus G iibe r nator deg i t, d e ih t 
i mari ferine ioq. Icah^ milk qu^ zo mlhz- 
naconficiunr* lnluc Regione mons fur- 
git Argentifodinis aliifque Mctallb dives; 
pcrtuigehsad AngoU Regnum ,valdeque 
hic rudus opulentus habetur,quod item 
circa littus maris Conchapecuuurum lo¬ 
co ifwematuilr, Vade & mancipiorum 
hk iiimma tractantur consmercia*qux Lu- 
ftian i i n fi ni tO n u mero emu u t, ali afqu - i n 
terras ve n n m craniiuittUFi c. 

liicoLtmiUtanpollent robore, Gladios 
inrtlafotio. longos ,1 aro i que gclfcni t. u £ Hduetii, quos i 
Luiicams fufcipiiic. Tant^ibi hominum vi- 
reSjUt vno ictu lenium fecencpcr medium, 
Bovique vivo caput ab&indanr.Arqiie adeo 
v u i u m<i'j e in v e nti,q|i vi n ariu ra vas j i j E brarii m fe- 
tuiijxiiiLim, 1C brachiis gdhinnr. Piarer cos cnlbs» ik 
Arcus pcucUEmc tractant, ac clypeos ob¬ 
longos cx Corticibus arborum contextos, 
quales apud me videri polHmi* 

In hac ButmbjC provmcia inulta divcr&q. 
A n i m a 1 i i rep e riu n t u r, H l e p h a n t c$ pre fer t i m 
pluri m i ,o b p r 11 o r u m i y 1 v a ru m, aq uavu m q. 
copiam* Maximi n funr^a(que crura ad vita: 
medietatem ctefcunr, pannos fere centum 
quinquaginta implent, Qui. in Lufuam3& 
apud nos conlpeai fuerunt, minores funt* 

2 uM nondum aduler habeantur» Magni cu¬ 
mis harum bdluarum haud tenue ai-gtu 
mentum funt dentes ibidem collc&i , ac 
ico» medccmaliu librarum inventi t com- 

f lutatis 14. dipondiis in libram. Congitana 
mgua Eliphantidcns Mcnc di¬ 

ci rur, Iuniores Elephantos Jlfo&i-t Aianty 
dicunt. Aures nequaquam minores Tur" 
carum peltis maximis habent longas ma¬ 
jores palmos fex forma ovi hume- 

tum acutiores quitum caudaequc motu ac 
appulfu mufeas arcent , quas item pellis 
ronna^Hont mfidenres madhnt .Pilos cau¬ 
da; d^nfos habent, juncorum minorum ef¬ 
figie , iplcndidos atrofque ,qui in adultis 
pulchriores validiorcfque funt k majoris 
pretii iveurutiis homines ormnd^cetuicis 
gratia, prxdpue viri nobilcfque famba m 
Angola: regno,circum |Accncibufquc locis^ 
Er Tfcpr.jn-quos Se magna animatione dignantur, ob 
r-'iiiin! dt> bdtkcxquaauulll funtjipforumqutpib- 


dcUnpii^ 


Bambx Regni deferiptio* 

vum yaltditatflmjpulchtitadiuemqiitAd ,j 

quibuidam expcrunmr, uc dcpenculum i 
rx ea gratia i u beant , Elephantum cjina 
arctum qiacndam locum mgrdlum, utie 

vertere ne qu eae, alcen fu m v ad unc^mt k ter¬ 
go accedentes acucillirak cultris Cautb- 
pilos ableindunt, quos ca cenati m anrnjla- 
cunque eomponuc,ac dein collo, brachiis* 
digiafquc applicant» Caudas hujufmodi 
i m eg ras cate co It ju e q n i tm s u tu n tu r a u mi- 
lui que mu i cos ex h l fce p 1 1 is con fedos Do- 
Aor Paludanus u-net ac oltendic. Saneve- 
reifS Eicplianrum natura latuit [i genua ii s 
flecti poite negant, avborelque ideo fomno 
captado qualitas credidqrint, arq. eo modo 
t aptura: idoneos ex titille. Noitri enim ho- 
m i ues ic ,a n te eo $ Lu i\ ta n i rem al i te r com¬ 
pertam habetit,crun jungi,genua flceti, - 
cum vel arborem fcanduut cruribus duo¬ 
bus datis,ut frondes carpant* vel humiho- 
tem aq uam appecuur,atque ea potantjquo- 
tnod6 junctura: hujulmodt oilaqut: apud 
D. Pai uda 11 u m cxlb n t. Rd iqu.ici rea H 3 e- 
phancum defaipcionem mulas 
Icriptoribus non addam. Tigres Jrntc item 
provincia: funt, forma qua ii 1 noilas rc^le¬ 
mbus circum feruntur, Mirabili natura 
qualitate bcHuae hx Lttpv cdfe nunquam 
Candidos hpm i nes adoriuntur; Nigros ve¬ 
ro crcbio^ut & condor mentibus nigrocaru 
didiqucjnigrum invaleant, incido caudis 
do. Fame ptdTi beflias nullo xdium rd- 
peftu adoriuntur, nimirum deficientibus 

f er campos palantibus» Congitam lingua 
'n d i c n n t ur, fem i u n t a n i mal i 1 Leo nu ai 

inlbi^pilis camealitccadfect.i. Veneno dee 
indico j Sagittis aut bombndis capiuntur, 

Aias ibidem five Mu ilices hujus animalis 
veneni quadam in lufpicionc habent, ex 
quibus maducacis mors furkda proveniat: 
vetitum unde l^jegis decrero ^Nequispel- 
k-cn imt iiflein venum deferat» Eademr^ 
gio A nurui producit cui £cbr& nomen cli i: - :!l '' 
i MuloperomEnaiimile s ni[]quodpaitufr- 

eundum fit* Fimbriatis .Lutem Jjtuatifquc 
pilis m i ro ad { pe6tu v 1 i i cur. E ten Itn a doru 
ipina ad ventrem ufq. picias lineas habeat, 
triplicicolorc, nigjavs nempe,candidos .,k 
fulvas t ]ufti proportione dif politis Eimbrih* 
ac fere digitos latis , figutd qua: in libro 
Romar 1 mprcilb pater. Brllux hujuiraodi 
anmiafobolc multiplices palsim funt, lyf 
veltrcscunds^c pernici cur fu inclyte, ve¬ 
lo auicZAr^ in proverbium Luii unem m 
deducti.Cicur at iZcbf& 111 eqm locum i uc- 
cedere pollec^u belhs, ve heu do, ac trahen¬ 
do, ut liatur^: inde folic it udo circa neceffi* 
r i a c on iidera r i p udi t * A c c n m terra \w c L- 
quis careatjip/ique incole cjcuranda Ztlrr* 
artem ignorent, Boumque adjumentis uti 
nequeant, licet magno numero iis in locis 
iint,homines bellimum vicem implent* 
qui per vicorum angulos d i fjpol Iti, kll ^ s 
varie fu b eunt, a ut Icfticas gdlanijUiorcqui ■ 

in Romano 



















































































































































































jibjtSia feles* 

Viperi v.rt i nr. 
Vaft*, 

JmHbtatrtfci’ 

vtiant. 


VtncUljrjc, 


JDeic^ncsr 


AffS. 


Soniti Tto. 
vitula. 


Vcbi S&nga. 


A nim alia & Provinciae Congi. 

O 



ili Romano libro imaginibus oftcnditur. 
Iccirco quibus celeritas itineris nccdlana 
efi i \i h inde in a i ie i p ia com m u t ani,ac vclu r 
veredis adjuti qiilihi eitillime irci contici- 
u n t - Invemut u r Sd a 11 a- bef I i a: , q na: d ii 1 io v i $ 
magnitudine,qucdain minores quassi»-* 
p^lAtJgaivocMit > Bubali fyivef^rs , Lupi 
nuuimd odoris vi , olei quod ex Palmis 
t^ucunriiinanriflbTii > Vuipes t Ceivi,i Imu¬ 
li., Caprea:,Cuniculi , I.cporcs fiimmlea- 
pid,quod vena eu rui necetn non appetatur, 
ZtUtht item bie Iulus plurimi habemur 
quos cicutam Zibahi co.lUg endi u.mia ? ai- 
j u s odo re p luri m u m d ek d a nru r. 

A ng u i u rn v i p< v mmn q uc d i v er £c ibide m 
f< >r m ik ex Sk »t, ij * pa 1 m o mmlongic u d i- 
msiic f - latitudinis ,vafl:o ventre 3 ot iique 
hiatu , vr vel Cei viuti qttilie magnitudinis 
aliud animal devorem. Terras & aquam 
colum an e i pices* BdK* iicc v.bi ventrem 
impleverim kcik io inno fuccanibun&vc- 
Uit ebrie raris maaiEeftac, Eas tum incola 
t l ucid-.uu,eamcfquc cibigraria appetunt, 
fupri Galli n re ca-rn iu m delicias- Ce teru m 
tantaquibuidam viperis veneni vis iuper- 
efk ut moriu intra ijr, horas mortem ad* 
levatu, Ari uris preterea magnitudine Ani¬ 
malia ibidem vi fu n cur Draconum mikr, 
a 1 a e a, e ;i uda uu a \ o hlong o roltro, mu l i i p lici 
dentium Ihie, Crudis carnibus vdeimmr, 
ilimq, ex bi pedum numero, fulva p itaque 
p el le, v i r j d icar ru 1 eo q. colore: A quibo Idam 
.^igritis adoramur. Chamaeleontem ea- 
dem regio habetd?£c. 

Avibus itu {cacet, Gallinis Indicis,PfUio-. 
ne, Aiil crqAn are, Pe rdicibusdo meft id s, £c 
f y \ v e ftvi tm s, l : } ha Amis A- o lumbis, Turturi 
bus, Aquilis, Falcone, MUb, Pellicatio,&e. 
Plumeorum ad ha: e magna multitudo viri¬ 
dium ile naeuciomm -.Rubrarum item 
p ule In arum que a v iu m , quas Fntmcngiv 0- 
can r, fcd & nu m ero i as jrn i u ura tom a v ium 
Ipucies videas, aviculis 

haud di Hi miles. 

Altera Congi provincia Smgo dicta di¬ 
ca flumen ZfHn i acet & Lo.xtigo, porrecta 
ad il umen tsbnbnft, vrrius lepeen irionem, 
7 , dimidio gradu (i^cuiquecircambtas 
Petras limitaneas Regni LoiWgo. In Pro¬ 
vincia; huius meditullio vrbs jacet StfWjTj 

d idta V n de Se R egiom no m em G u ber n ac o - 
toris ea fedes- dl,'Elephantos plurimos ha- 
bu^ideoque magnis commerciis petitur, 
circa Eboris cum leno permutationem* 
Multae hic item iimiarum acCereophue- 
coru forma:, quarum aliqius Mimico gcJfu 
mulcas Facetias hiftriomcas concinnant* 
Linteamina m Iulee irem Provinciis mul¬ 
tifiunt,ex Palmi ludias fuxunnsd.iilra.dta 
negotiationibus. Euis apiul me mu lue for¬ 
ma: futi f. V ac e as h ab an e pl u a ra as, al £ a cj ue 
fu p ra nomi n au :i ni uia Ita. 

E ch ni corii vero peri uafionibus v luunt. 
Qua:uis adorant folcmqJlcYelut maritum 


pro fummoDeo habent j Lunam verout 
Juni nam I equ ei i tj ve n qtat ion e dignant u r, 

Vujliui * i?ngitinomm fere utLmtLir.Btihl 
eu m v i e i 11 is A iu i ea 131 s re ru 11 r, 

Smdt cetti'1 Regie putior di f kRegis sunrJhacu 
po it uj a P ii m oge n 1 1 o R egi s 9 afai R cg 11 fa 1 1 - ^ L ' 1 m : K: ?3 
gtiinis Pl incipe luccclbunu duUmato ienr 
per regi tur. 1 ac e r ei rea Congi v rbem a Lu- 
litaiius S. SAlviioris titulodoiiacam , arqUe 
inde per 40* India: mill- aut 8* Germanica 
ad ffuvmni u fqu e Bture ckcdadltur: 

lucoldy.uni qui Pingo habitant ? piurr 
mum uirca filem Se colorata liiiteatmiia 
ex India & Luhuiua albta negotiantur, 
loco nummorum conchis utentes. Pro 


UilecmercibusLi 11 iircammacxPalmafuf- 
cipium. Elephantum demes, ZebclUnos 
Mirtes ac cingu U quedim ex iifdtm Pai me 
foliis fidi:, magno iu pectio apud eas g-n- 
teshabita,,qualia etsainapud me conipici 
polUmt. Cr^ilalJus pluri m a h ac in p ro v 1 n- 
c 1 a e ici' e te a 11 aq uc Me talla inter q uie fer ru fitn v t i gJw ( 
iucoLml opinione cjftcns pallat, quid ex ,cl1 ^ LLi 

. ... , r .1 ? Meiiiji. 

to gladu^cuUn»al|Sync arma Utiliter nant, 
cum reliquorum haud par utilitas iit, 

'Pange qu 3 uaProvincia libem olim Rc^ r3T1Ftl 
gn u m f a 11 fu u q. eu nlkn s i m p e rio. A ‘j ep * »a 4 . 

t e □ t n o 1 ic Sw n at ungit, it i iv£eridid E at ti, 
ad Occidentem Cvitgi Regionem,^ Orien¬ 
tem veritis Motites fu lis, pntrapui vrbs 
iteni Pango dicitur fcocddetali flammis 
BrtrbcU parte, qu:eex Laeli M ili fon te fi uic. 

Eade cdracrcE a rradtat qn.e h Oni \ nes Stwdu 

'Bittta qui [ita lUgio e6hms dl? Septen- ■Juin^ 
nuoiie'R.fWg;i dirit>m,icab Oriente flumini ilviEI * - 
B,v‘b?U^ porrecta pono ufque adfohs Mo¬ 
tes, ac pedem Aptironitri montium &a 
Meridie eorum monnum jungit Cc'£ari/cLt 
u fq uc io aduft u m M o 1 item', C i v i tas mf ig¬ 
nis maxime eodjm nomine Batt.-t vocatur. 


] b qui Gubem irur habiut, cut fclopctarri 
militespceniimttitui', qubJ oiienrcmver- 
fus trans Solis /ac Aphtonitri montes. ad 
Q ce i de n talem Otierirakmquc Nili oram 
gensqu.rL.iam motetU zGj&qtfrffMtt nomine 
dedignata apud Congitari'os,proprio autem 
rcui' vocabulo diut.ij feroxaduiodu tcn. 
tic m ditari pnfda: intenta, quar continuis 
1 11 v afion 1 bus vic 1 t>as tcerasSc fuhi 1 ide 
f .t Reg n u m d cp md atUr . I cci reo BatU ho¬ 
mines arma ilia ac bellicas res, ftudiofil e u- 


rarc debent, 

Provincue biCToouo, aut Soooo. anna¬ 
to nim ho m i 1111 m pro bcq uc i n{Infctom m 
emittere potdri Multique hinc Ze belli ni 
k Manes atferunmi .cademquc negotia cu- 
i.mc qu<- Sttttdi incohc. 

In Pe roba iexra Pt ovtnda Civicas Covgc Faubsi ftri* 
«iicet B.v^i ohm dkT.q ideft Curia, nunc 
voto a Laifitauis S. Salvatoris. In moxitc ja~ 
cet, i ic u 1 n ter io re ter r*, d i llan r i a a m ar i 1 j o. 

Italiaimilharium,nofeli'.U]Li vlto }o, Mons 
hicaUusk vallusritjqtii tamen ferrum ha- nn J^™ 
beat -complcitsmr 1. noftratia licrilL fre^ 

qucxis 




































































n 


Fruftus Congi. 


qutns multis , Pag is, &*dit»w,&amplius 
centum millium hominum habitatione. 

Montis huius gleba fertilis vaMi elVab 
recentia acris, quo puio k h ncero admo¬ 
dum fruicur, Pmbam aquam piabet,^* 
nunqua hominibus nocea*gmmini$ dives 
rit omntt mq u e pet oru m, arboi n m qu c I c 
racium , k ieinpcr vikcurium* Granorum 
illis terris ulkata ortmia genera fert , pnrcfi 
T f un^ en Eum pue quod ilU XjHCO vocant, ac ni iX ] in a ali i - 
liko. matinnedjgriaiiiur,qui nos triueum, mi¬ 
nus rameneft, a liquem que fimilitudancm 
habet cum gtarrO liuapi, ntli quod paulo 
majus ht. Id. mam$a«£mola conterunt, la¬ 
utum que albam fiahtbraii, k guSUi proba 
nanciicurtttif. Bonitate triticeo pani noftro 
h a le d cedi c + Hli jufin od i g ra 1 1 vi m i n C ongo 
cppjofum clt, ante paucos annos eo a NiU 
r e l, 10 ne d el a t u m > p ra-c ipue ea ubi Nilus fe¬ 
cundum Lacum inuder. 

Milium irem albnm cop iulum fat, 
>u dt Cwgo > id dl, Granum Congi 
dictum. Nec no n & .rise ii ve 1 urck 
criticum >pam tamen urii imarum, quod &c 
zJfCftzzji tffiCaNprdfo hoc dt Trancum 
Lui hame mdigirnnt.HoePoftos faginam. 
Oiizikem abundat, verum nullo pretio. 
Rc^io eadem arbores divalis ftudlifcm 
gigni r, qt quibus plebs facile cibum capir, 
fcq u e i u ften e;H , Buju fm odi funt Ciiri, k 
L i m o ii u n i a i' b o res f u avd q u e m ax im c h n- 
_ £tus AilyriarMalijqtli inter acidum dulce* 
D F t»ri' rU que guttum medii fuinmopcir laudamur, 
ac fine nomi comeduntur, fwttanff quoque 
pUms funt, quosquida putanctJlcfiyfius 
/Egyptiis ac bymMttfc dictosy qui m hoc 
libro ficus I udi? vocantur tguftti funt pro¬ 
bo a ni a: n oq u c ex d u kcd i ne acido, bomq ue 
ili menti. 

Campi vero Palmatum multas fpccics 
ferunt nempe qU® indicas nuces 6: Dkty- 
ios producunt: Naici rui & adi a Palmarum, 
^T C V U “ ipccjes ttmilis iupradi&is duabus ex quu 
bus Oleum ducum, Vinum, Acetum, Fra¬ 
ctus & Pa ne m. O U uw cx ii u£t u u m p u I pa, 
vclut cx olivis cliciuntjidem colore ac fub- 
otcLinj flanda Bmvrd! noihi' haudabfmulccft y vi¬ 
ridius tamen paulum jin flavcdinonincli- 
uaium,qu6 & olei ac Butyri loco uruntur, 
ccdemquc Lucernas alunt, & coi pora un- 
gu i ii s conci 1 i a iul ar c el eri rati, I n fu 
CcfTuntis tempore videt porifbmurmur no- 
ftus .vccidjr, quibus ablqnc hiqusOlei aji- 
mentopcrtiitidum fudlct fama Apud me 
id videri porefteum Vino&AcjCioex lifde 
anum. Palmis. Vimun ex funimitatibusarbomm 
dept ortiut» quas terebrant, decurrent e tujn 
fucco la^Ico 3 refrigeranteac fere no, is pru 
mu m dulcis cft t k poflea aedeit, uc Ladtu- 
cis adhiben pollit Atcci vtce.Recaua po¬ 
tu? vrinam citat, unde paucis ea m tcua 
vcficxaurrenu calculus infdliis cfi. Item 
iupi.1 modum hauflus fbnetatem conci¬ 
liat , alinicntumquc copiolhru pmber. 


Panem ex horum fiudhium ofliailis confi- 
tiut. Amygdali funt fbi ma duriora tam en. 
Officniis fiis nuclei iuavisguilus cduncir fuh, 
tur,falubru & bcnii fucd, touifq. hicfiu- 
£tu$ muli & vuidis tft^ac cmdus, C 0 “ 
dufk mandujcatux* Alia funt arborus qu® 
frLufUl prffducunt CvU diclnn^Nucispinef C, ' 1L " :U 
magmiudincjconcineme altos iritkiisca- 
ftiineis fi miks, quibus qua ruor rubri live 
i nca r na t i nuclei cdtui ditui, qu os dem i bit s 
tei-unr, k m orcvciiant cxnnguL-udrhns 
grat i a. Fr u di u s h i i n aq u ;i m c o nj c£fci ca n - 
deni acdccrc laciunt, at .lniaiiielccicpal.i- ^ iflLlf i^ 
to,donindium roborant, jtcurquc comtp- 
tum ptobe emendant. Alia Palme fylvtilt is 
genera ibidem reperiuntur, kraciamuiro- 
luni fmctnumdvicommodcrLuiri quarum 
fu 1 i a tege c i bus cofi c icti d i s fer v t u c, tege nd ts 
cafisdportulifq.c6texedis aliifq.domdlic ia 
telm^quimi apud rac plurime iigureevrk. 

Sn o e r fu nc dc a 1 i a r A r b oieS Ogegkt d icLv, a q» 

q u £ pr u no i u m flavo: u m for ma fi udb ^ ' L! ' 
piofcnint, odore & f.tporu ama;nos admo¬ 
dum* Ex his arboribus ranuats detruncant, 
quibas feri e contextis Lpuncnta condant, 
m apud nos ex Ipinaiuin vitgulris,cuam ex 
i itdcm porticus ic viridaria cxmiunt, ut h 
folc tuti fint. Piartcr fupradidos frildus 
aln rcpcrnmiui magni in Mcdccinaufus,k 
etiam gLiiltl probi,quales iunt T*rmrmd& 
acida dulcedine, k m fau id is febribus uti¬ 
li fE lrcr. M [iu r i T u r ca‘q uc te rr aiter fac i ei v 
ecs Pulpam Tamarindx adfumum,k aqua 
miiccut, quam dtinde ad jecoris refr igaa- 
iioncm,icnu m ac interiorum partiu nupo* 
tanr.item lev is folutioixis alurgrati^quom 
ob caufam calTia quoque fftulaii utuntur, 
qua: ibi pluritna dt. Melones item, Pepo¬ 
nes, Cucumeres,a-baqucTcita’dona ihm* 
itis copia eadem Regio iiabtt. QuimOru- 
ctioncin cjusfci latiorem dt fiderat O^W- 
dumLupttm legat a 'J^igafctTrt uanfhtum, 
i c Romae i m prciliim quo hgc pi unmiim 
deiumpta iiirtt. 

Ltcet autem Congitanornm ca& humi¬ 
les fint ,afe exigua:, materia tamen nequa- 
qukn dccfi, pia fatim Iapidis cujuis maxi¬ 
ma ibi coyi: a cft, valbque rmilritudo,ur in¬ 
tegris columnis iu fiiciam Marmoris rubri ^^ 
fy 11 ccr sinon res. S ed 6c v c l rem pii v ni veri a nu <c a 
capacitas cx to deduci pollet. Acccdumi 
lalpidc folidi Montes,e Porphyrako lapi¬ 
de live rubro Marmore,itum albo aliorum* 
que colorum,quod Roma: Mann jrNumP 
□ise fcu Africae dicitur, cx quo multa; ibi 
columna YiJ Linuu ac a me globi quida po- 
liti indeallat:funt:Porro in quibufdam la¬ 
pidibus Hyacinthi nafcunuir varii *q»os 
eximere poi!cs,kab alia faxorum inate- 
riadifccrncrc.Ex iifqcm integre Coiumnff 
fieri pbilu nt, obcl iit i al iaq. opera, quedil- 
perfis huiufmodi fulgentibus lapidibus 
inlufiria admodum diem. Adhsec & .dia 
iaxa invenias miranda, que Metalla conti* 

nefit. 









































































































































































































































































Angolce defcriptio. 


mnr, Ms nempe afpc&ii vir ideae fui uuro, 
ex JlattiLealia:u<:imagL]Ki reni puL 

Fsbioiki luo* chrecotifttuamuv,Noncigi.ex materigdc- 
g 41 c fedt u e i c afa m ii mi» i 1 i t.i tcRegio laborat, c ii 
copiofecaUJignu t lapidcs i&c^adfljuantj&d 
ex artis imperitia circa aedificationesac Fa¬ 
brici Nullicmi|ifebri. ReligionisChri- 
ftu.ua: iuccdUis Anno s^yo.Sc 5/1. inchoa¬ 
tos pt 1 Lu fi t anos h ac in Pro v m c j a ei 1 a t rare 
i u p c x i e deo' E j u id em p 0 ni* i 11 te 11 tu m pklt 
Regis Cwg t i Lufirajjo mitigari decreto 
A11 r 1 fo d i n a ru pcc 1 11 fio nc, An cilii tu m q. ibi¬ 
ci emenor m i t a tef, 2pe 1 te fa t is in li bro Ltsjn 
iupmdRti. enarrat aspuit i ea res curaliuius 
Hriloi je argumentum fit. 
r A d T1 a£l jis AiigoJ £ perIcc u rionera u t rc- 

dea mu 5 u (que ad bona: fp ei bromontoiul 
fck nd u m cjft A n go ] a m i 11 p ta qm n c fld e m 
populis admodum frequentari, A rgcntqip 
abundare, Alr alabq, metallo* pecore irem,, 
vaccis purfirtim, omnibidiute aliis rebus 
tbrsicM *d vifllmi pminenabus- At populus Ca- 
E n[ i 1 (npie- mnas carnes vaccinis praifeit ,canefq. ma- 
'■ 13p £ta t tti aj ofiq u e p r e t jo em i t* 

NummOrum loco conchas refla fq. tra- 
Moic 1 * *fb nrCongi ta n oru ritu qui bu i & 1 er mone 

nceedimt,ea tarocdiflevenria qun: imer Lu- 
fi canorum Hifpanorumq- linguam dt. Re¬ 
ge m h ab ent 1J olo I a 1 ta m. Po ly ga ro j e u fu m 
fervat mde tanta fobolis multitudo a diluit, 
VsilKKtilnit. ut Angolxicgioiola miHioncm armator li 
licta-mum Regi ad mitiilK-num militia: 
producar. Globulis hxc gens utitur vitreis 
vcnctis,vaxii coloris,ad Urnamentum cer¬ 
vicis ,hc brachiorum ,tdCntvtos vocant,hc 
jam vinculis contextos 

Pqft A ngola Regnum fiqamquevaeca- 
1 u m ad A uilru m, u kj uc ad N ig rura Gap u t, 
five Promontorium, Tnfttis juxta mare ad 
no, Italica mill. producitur, Eadem hic 
Tenae faciei qua; in Aqgoja fubDommoru 
complurium impertis. Ab hoc Nigro Pro- 
mdrono linea tendit Qrictalis diftinguem 
Montes frigidos ita d;£o$,ac klufiutuVco 
in loco quo atriores Li nete accedunt Ninis 
vocatos, finitnfqiie pede montium Cry- 
Ralli, quibus i n fi n 11 a C ryfta IU V is i nven ta 
c ^ fia . lin]& ibidem-h^mcndOTit. 

*». ' ' Ex hifteNivUMontibus Aqu$oriuntur 
quas J ac um confidunt 111 (itantis ‘Damini 
Zocchc dichim, Atque Ctyfialli montana 
in Septentrionem longius abeunt verius 
Argenti momes'*ufqucRcgiii 
Congi limitem, imcrcedccc Co,m flumine. 
Pciiccur sone Tractus Rcgnt Ango I* ad 
Captu atqueBonscfpcicuiius tendit juM:a. 
Regnum G$lfalcli quod Regi c ‘ffiCaruma 
p a rc t ,por rigit ti rq uc hive difto U fq uc ad llu- 
men B/tvagfoftt & Montibus Luiv^cooml, 
ac cum flumine ^tyCag/nci c concurrens, 
quod ex hipradicto magno lacu nafciiuj: 
fequitur cum Tropicus Capri conii inter 
t™picu»C4- quem Caputque Boria; fpd non unus Rex 
(l,t0lJ3J < imperat diuulfi regione in multas Prafc- 


1 Cturas, Vallatur ea teiraakis,horridis,i 7 r;* 
gidisac mbabitacis momibiii. Gens Ara¬ 
nt im litu cainpos colk, ite cafas; ycfijmen¬ 
ti loco pelles habet, fera» indo mitrae inh- 
d a ex te ro j u m q ac co n 1 mere 1 15 ad v ti. f a. A L - 
m.a l u ru m (tmr tcl a i ag i t raa C|bus ctr 1 z 
f mciu s »c arnc (que b e 11 u aru m. 

Nili cxTuna* monnbtis vcrcrcs originf mioci^ 
d i ] iva nt sit fal fd ul dt c J arat u m c( L 1 d 3 ni L " 

In Montibus Jjjfte Occidentem verfiis 4 
erigtius Lacus jaoct O.tlc dictas » cx quo 
fluuiua Camijja 011 ai r, (Lufita n 3 s dulcis di- &Etu^i 

cuur) in mare cuca Capat fu'jam 
ffiti ‘PramotHurtt decursus. Id Cajutt f.i /- 
fum i deo vocat u r q li ud N ave s,qv nu qx 1 11- 
dia in Laiitaniam proheiic antur^ pt imum 
Caput magmim».live Prptnoniftfeium ap^- c«^nt -ich 
nam Dctti tstfgitgtw diC.butn t polle ii vn«> A ^ lt 8 Jic * 
hoc minus, unde & fal fi capi cis nomine 
f i g narur a 1 atciiK poft m ag 11 u m i 11 ud d cc cp - 
ti Iq u c ej m ad fpect u Na v i ti$ . Sp ad u m m - 
ter lta;c duo capita ad vigiuti inilhatia 
Gennanie perhibetur, bicipiti vertice, ut 
Jinus parcar , quem Lulirauortim naves 
aliquando fu b eum aqua: petenda; gratia, 
co ex dulci flumine. Gens circa eundem 
fluvium colore nigro e fi (licet eo m loco 
Polus Antarclicus ad 3 j. g rad, fde deve t ) c* 
ur & Montium frigidorum Luna: horni* dj^uia Afci* 

1 ics’,u ude caloris fo I is vi m huius rd c au fa m ^ 
dfc non t eruere crediderim, verum pdcius 
quandam terra: proprietatem. Cetere m 
Pro mo uro ri i h u i us cum fu m ma fup 1 a c u - 
0.2, Orbis longitudo lir, ac in mare maxi¬ 
mus excutfus pcriculofaque navigatione 
admdditm fuperetur (ut& cuncta i^oitid- 
toria) maris terribili fremitu, ventorum e 
rem incumbentium procella idem que au¬ 
rifice turbantium cum naufragiis multa - 
cuirt ingentium LufltanixNaYiun^nuilaq. 
veterum Julloria pene celebratum fitiure 
Lufltanomm eas io partes adventuro, Ope- 
ra:p retium fore cx i Ili tnc' Navigationis ex 
Lufitania in Indiam menfutam certam que 3 n ludii iti£* 
fini tranem ponccc ,ciim i IU tantam in fu- 
perando magno hoc Promontorio Navi¬ 
gatio fex millia kalia; militarium eomple- 
<&acuf, 

A flumine etenim Fctdut.ind; } ubi 
Caput hoc uurium fumit excurrendo m 
Mare, ad extremam ufqtu Pro in Olitori uro 
q ao d D die gsfgitghe ia cft A<iu s a ppd Hi i 
d ixi m ns T radii j s a tep ren tri a n e a d A u fini r ri 
amplius quam bis mille Sc duccnrn Laltae 
miUiiuia habet: ac ad aliud Latus cjufdetri 
Promontoiii, ad Caput dfqiic §WtUpk 
regione infula: Socmr.'. TnKbis fpacuira 
fupmer mille & trecenta Rabcc mill- re- 
n et quo nim 1 000 . Genu .1 nnr ^ o 0 fi c i u u t, 
fuinmeq, cdpxehiSifionc C6o. mimcr^ntui:, 
ut Lifboiia navigantibus inGds r^niliCir- 
cumductanavigatione pcrAfricat lutova, 

Capitifquc fpei extremitatem jf, Italia: 
mill. millia emetienda ii nr. lude in Malae- 

cuu 


























































































14 


Tcrrc Ws[i« 
ults. 


eam & in Cliina ufflue tantum fcrifpaciu 
luperdi, ut null.i Orbis gens loquiquisna- 
vigatiombps unquam clarior fuerit Popu- 
hs P o mxg ij li^ex ccptis qui bu i dum Angi 
nobilibus^quos no cantu ha;c navigat io , ve¬ 
ni m tnritis Orbis expicta mluftres reddidit. 

Nuiumk 3id TraClu AfriCt;CcdciUnUi fe- 
qu u n i Lir Caput dtH esfguglk p 1 u res : do ne i 
porrus ad lotidcniias nav c^iiitcr quofpr^- 
c i p lu Itint /U? ite forrrtvfiH & Liciis , ita 
dictus qu-MMarc ibi rccdlum faciat in quo 
i n liiia: q usda & Portus funt. V Iter Eus paulu 
iit Mare decurrit flumen $*Cluiftophori,m 
cujus oftio tres mlule jaceCjab hoc flumine 
. aliud diffluens per Nmxmut Tcrrm\ 
Luii canis ua vocaram» quod eo die juventa 

Utuiquc ad. C. de Li Ptfchcftx.ltittr Pronid- 
rorium hoc ac Magnm flumen Regnum 
Bmtti.i i itum eft , quod ad Lune motes pci> 
tingit, ad hoc ul'que flumen,in leptentrio* 
n e i n, ver fu s waptQtzpfi Regnum, & in 

occidentem ad fluvium BaVAguL 

Ln hac Regione plurima; iunt Aurifodi¬ 
na 1 ■ G e n fq liC ip fa flm t lis eft Mb no raotipx 
incolis. PerfeqiicncL hoc modo marisira- 
MasejioeB. chmi offendit fe flumen ijfytagnite initio 
regni Sofalai& Mouomoraprsr. 

Fluvius hic eo dem exi acu cutnNilo tin¬ 
nitae in mare decurrit,in medio Jinus, in¬ 
ter duo Promontoria quorum vtuim DdU 
'Pe‘jfishtriit d ici r ur, a Ue r u mWi C o > ren U 13. 
gta- ac dimidio, ad Auftrale poU trabum, 
fu b T jpp pico C apri eo rn i* 

Accedunt huic flumini non longei ma¬ 
ri tria alia flum i tui quorum pnrcipuum 5 . 
Chriftophon nomen habet apud incolas 
s, Alterum nomen privati cujufd a fri 
Laurentii i1^r^i?praefert*primj inverom* 
Duo h®c flumina exMon cibus Lun^defee- 
duntin iis locis Toros, nomine ded gnatis 
Tertiu flumen A\ho€ dickur originem du¬ 
cens ex aha Monas parte, in qua Aurifotji- 
nteMonbmoc.ipa: dgiihint* In quibufdim 
locis huiris fluminis grana qutfda Auri re- 
periuntur arCnrc inftar. Tria ergo haec f!ci¬ 
mi nam unum A f 'agm c& reda&a t \igCn te i n 
aqu^ vira effundunt»aeque aboftio hujus 
amins extendit [ePeSvjjfitU regml lACttams 
fluvium ulque,cuihoc nomen inditum di; 
ab cjuftjiem nominis Arcc^Machometanis 
habitata* friy.offLaCuarru diffundunt, per 
j. mfulas, prae ter eas que (u penori m flumi¬ 
nis rra&u v i fu n tu ^frequentes fune cuncta: 
populis, E Lata,ecquo Nilus» Ltenifeime. 

Porrigitur ergi Sofalre regnC inter am¬ 
nes Magbifie&Cuirn^juitaTriiSfeu maris, 
exiguius quidem ic Oppidis vicifque non 
perinde Frequens, Sofhla oppidum ca¬ 
put eff mflnminiscjufdcinfulailruffi, no¬ 
menque Regioni addi n A Machnmetanis 
d^ ll0pp J" babiiatur*kc ejufde fedtie Rege; parenta. Ii 
Lu llt an is,quod Monomotipac gubtrn ktio- 
ni aufcuitare nolint. 

In oftio fluminis Cuamas ArceLufitani 


Monomataps ddcnpno. 

habent y frequentia ibi cft commcrciomm 
circa ALuum,]Ebmv& Ambarum, quod eo 

in cradu rcpccimt ^macipiis,permutatione 
fada cum Gollypio i krico ex Cambiia, 

Mac 1 io metit ni qui eam hodie regionem 
re uen t i ndige use n equ aqu j rti fu m, a n te Lu - 
htanoru adventu eo pbafdis lembifq, mer- 
catutsc gratia delati^ hodicqac llLufiraijis 
fubiugari m incolatudtiteiiti^um interi® 
nec Tureis,nec Ethnicis acccdk. Interiore 
comititer hsc duo flumina MenomtafA^^m 
rcs?nu (itu m eft,feapen s aurifo di H is frequG 
ticdmcrcio pcrSophala Africamq. omnem 
diflmito Auro^quada haiui abfurda opinio¬ 
ne com , qui Salomonis ex hac plaga Audi 
ac Ebm (mxilleexiftimant. hcemm inMo-s^^ 
n o tu o tapae Rcgn o ! ’ od ic a m p l;c z d i fi c io i u 
ruina; viiumur, cxcalccdignoAr lapidibus 
conffructa;, qus in aliis tems viemis non 
iri apparent, 

Monomotapa* ditio Latiffirne patet,ac 


•v 

Snafali. 
C-4JH3 ^ 


mulus per beljicofas gentes cxtedimr,Erh 
nicoru imbutas dtlciplisiis, Nigro colote, 
ac bellor u haud rudes» media: 
ces.qiiLi: mulris Regulis fubiiciuntutjincer 
ie bd lis haud rari contendentibus* Anna 
filii t fagicts ac Uvia fcuta, 

Jmperator tegiones multis in varias 
proyiucias diftribucas Romauomm moic 
alit, tuendo latiflimo Regno Icdigniracis 
conlervanda: gratia verum robur ipfuro ex 
mul itrib u s confbt, Ealcgio v..lidi(tima(: ll. 

Amiionnm mort,que antiqua: liiflori^ 
decantant, mkmilUs flammavaftat nc im¬ 
pedimento fini in emittendis iagittis, 
Follenraincm animofat: jacuhidi peritia. 

M i 1 i ra r i q uo J q m aft u t c rga v c r tu n t, ac mox 
prariia redintegran tjinfequetibus pVdiflipa-Ur-v- 
cis maxime nox Lai, cum i pfar ordine nihilo- 
rn in us ili uet^ fac il 1 j mt rep et a n t* Regi^ dt ■ 
crero cerris iri locis dcgutit»viriiq. lubindc 
accedunt fobolis gratia j qua rautculaviris 
reljnquunr,fcmdhun vero ipfa: educant. 

' Infula: autem forma Regis huius Mono- 
rpotapsedmo co ni picitnequam maris m- 
£lus,flumen Afagmc ^pal fque UcVs^fl Q0 
or i m r, cu m C u am£ fl uy i o e fli c iu nq ad ^ ^ 
itrum Dominos Bontefpei capitis habet, 
Septentrionem ycibRegmim Mem 
Pratervedfcly juxta tradlu flumen Cuani^, 
tcgniim mi nurum fuccedic ad littus tnitis 
ficunrii tsfngefeia diftum ^ quibufda in Ullis 
ex adverfbjanetibus ejus nominis- Hab*ca^ 
totes habet Machomecanos Ethnicos 
quicx minutis fcaphis Icmbilq* cduitrcia 
exercent»queadmodum Angolar homsnts: 
Vlrcrius ;diquaiituluproflci(caibus niteat^ 
fefeMofl atubi eque Regndjiq, gra, ^ 
d io fieri m. Rc ho c Liber fatis proh xe ag ih 1 
ite de t^uiloz: iubfcqucti infula, ac ^ ^ 

S. Laurentii, qms Fretu efficit initio abOc-^u 1 - 
cidect latu 340, Italia: mill. ^ cx 
bicqu^oppolito 170. pono amplum verius 
^ Indiam» muhafquc infulas confinins- 













































































































































































































Mombazse & Mclinda: defcriptio. 

Hoc ipfdm Hi£j>am® naves in India, fk 
tx Indiam HUpaaum ptoftcilcciltescom-' 

muniter penetrant,non repugnante i. ven- 

toiurn cepdflate» Sana incolis mclioiibus- 
djgn.i miuU ob ficus opportu liimemlPor- 
nium ac fluminum cotntnodic&tein* Vmic, 

& fmifciJjLis^comatibus, k Leguminu qui- 
b u i d i > g e n er i bu $ abu uda t, Pi fis, Vi b is, P h 4- 
guttttw* fco iis , On za, Medicis ac aurei s malis. Item 
Came Gallinarii domdlicamac fyiveftriu. 

Aprarii, Cerswuob pmguedine tenae; nec 
non pifcmm copia- Incola Ethnici (uni ac 
Mae fio mc tini coloris probi, bellico ii nv 
itrmiti arcu ac Iccuiibus Romanis ligneis* 

Multa in dominia cado Infula dividi tue, 
quorum homines inter fu bdlo cenaru. 

Mu! cor ibi fodmtc Auri, Argcnti^jfLnsd ei n, 
abommiuc Metallorum* Verum mcol* 
commCTCioni entn exieris ufum ignorant, 
inter fc cantum fcaphis e trunca excavatis 
d^TOd,euiffi^O^- 
bus commerciorum canta acceilnnident- 
gunc, Licet quo fiam portusfubnideLunra- 
ni petant,ac Ambarum gttfium,C eram, Ar¬ 
gentum ,jfU & Oriz^m fulci piant, ab inte¬ 
rior ibus tamenterriscxclufi- 

In hoc freto inter AfricflS continentem 
* ■ ntquc iianc Infulam multa; alias minores 

In in Lr jacenti Machomctan is habita tenui¬ 
ter nuas S.chrjftophan pnccipua dl > arque 
s rerti &M*ghagtu , poii Cfl- 

Ad tractum maris reverhs poft Qui Icam 
Mombaaa* Regnum aperitur, litum i. gra. 

& dimidio ad Auftralc plagam, nomen du- 
«ns ab infulaquad.ini eodenonimcdich, 
in qua civitaspulchra jacet,inclytis ilibus 

frequ rn saitv^ iraagincsipeciofcexorna ik. 
l tf 1 __ flUm iCOD- 


n 


srcisw. 


lUnda* 


Rex Machometi legem certius dum kop 
ponit Lu fit an is ItralUa papdlusdt, qutc 
o i un Qui I otc fiomi i i&s n i iri irim d ep e ■* d a- 
tioncm, u hcultatum vah iiioncm,diFepta 

Aurt,AcgcnMiMarsaritaittrn,GoIlypu,Seri- 

ci ac Attalici panni maxima copia. 

Infula ha:e Qui 1 ov & Mei v nda accccfit*. 
Mac ho met an is & Ethnicis habitatur Rc- 
ftimim tSWanemrM fubjcftw* 

Succedit porri Afrtowk Regnum ,paruu 

r S _ £. itlnllC 


commodum,funtq, incolar gtatiolfac fine 
pethdix fufpicione citCsiadveuaspi^leri im 

Luficanos , quibufcum concorditer nego- 
dantur. 

InfuU tres intec Mombaxz.v & Melirida 

Plui non tona picent , prJtH' nJfytompA^dr^^ 

cutdecunda 2j(tn(jh sr, tertia ii Ma- 

thottieEiris dnntaxat nabitatjt^qui armo- 
rara qui d* in expe r t cs fu n t ag ri e u [ ru r ^ ta- 
men pciitiffimi. Multum iaecan in Sulce 
infulis aefcitpid lembis minuus ad tcruni 
ivr ni am de v:ch u n t> a bd fq - i tetu i n f h la f r u 
ffros* InteriotetetriKiUiupu tria liarerc- 
gm Quilo*; Melmds & Mombam iate^:;- 5 * 
paret Regnum Mouemugi ceintinatum ab 
A ultro MolBmbicqiia;, lc Monomotap.i; 
Rcgnis ( Pt(Aic flumen G«dv*M occidentem 
flumine Nilo intet duos Lacus ,an Sc|ite!i- 
trionc 1 ’tailbytcti IoKannis impciso. Cum 
tribus lupiidiais Regibus pacem colit ob 

eomnseteiom utilitateijStc £Mo nornotapa; 

parte ingentibus bellis ftdiicirut, ut i.aclu) 
moto tepe jpfiviOori fit ttmmolto: con- 
cuttunccnim tum dux acies ei beUicolifli- 

misiotitis Africa: populis AMonomoiape - 35 i, 
etenim parte Amawmcs tUnt, quaiu vutus 
fu ora relata cft,&HIononimgi populi O-a- 
chi Coneicanorarrt !mgm vocati, propria 
uri infrilillimi Regnp Cougi, qui 
aifas Amaaonum Foratudmi uequaquam 
cedunt. Gens luee recepto more I aelem aC 
tupenora labm candenti ferro adurit !i- 

ueifquekftigmatceq modo notat. 1 alpe- 

bras convertit nigricantes, ac fulvas, aibu- 

menq. ocub m nigredinem t tah t r,_i ,v*.: t a te 

maximi terribilis. Neque drium ui beilu 
animi, cum horribiliftrepicain hofepro- 
vectis, quos ad internecione cedunt. Anna 
funr cela miililu, quibus perire uti norunt. 

Porri uc aliquid de Prslbitcn lonannis f [(: 
p-oremdlimi Afrie»Domini «^»adda. 
frus. Id initium lumic ab mtrouu K “ , i0 . 

maris,utiuead Sime mfiilam/ubTiopicO 
Cancri litam, excepto'.' ra£fu Uttoral i c)U I- 
demlinus.quem Turea ance JO- annos vi 
occupavit,SlueDominarum hodie clau¬ 
dat ad Caucum & anentem Rubn ma¬ 
tis (inu , ad Dorapeliorc vSgypto ac Nu- 

: . ...4 v f r-ri r l i chj 


Succedit porri Mtlntt. Regnum .ptcuu ' r 1 & ^ JM»n»wg 

itcm&c juxta littus muris porrectum,nlq ; computata generatim magniiu- 

adflumen Cbm.^cbi altitudine a. rw. &- » o ; ro) t1uaS Cluifiiam»s hic Kex 

dimidii, peitingitque udvaio ^ Iffidet l4 ooo.Italw mdl. fabeju* imperw 


tuta, 


lacum Calice .oo.Itali.c ^ j gSS£; iferopolri iri quanlunmiim 

C.er. Hac in Kegione prope M » r ' s hx ™* I *} ■ k batwr BclatJecI» dicttur. ^ ^ wh; 

' - clndldlS PCI1C Sipluvim» Regionibus, Auro .Ar¬ 

gento,Gem mis.abiiqoe Mcallorum g. .nc- 
nbus opulens. Subditis vanicolores Rnt, 

‘lb„; mg«.imxtus ; ,iUtaltatura acmem- 
{Km^rdo. Aulic! k pistes 

veftcs auro.geminUquc ornatas induunt. 

111 h i c Ree 1 G BC c I te » Vdl tItl« l t-V 1 tges Vc/liIDrnri- 
habentur ut i LulUan.a.diftinguuntu^a »- *«- 
hombium conditio^ toiWtt S«‘ ous 
pellium duiuaxat uf ns concedatur. ^ 


^jrr. n-iit 1 « cwliwhv r r , , 

vrbs magna [acer habiwtaii candidis pene 
hominibus Machomctanis , ac EriitMwi*. 
Lulicanofum more aides fere colunt. Oves 
ibi,Lulicauotu bis caco magnuudme lup. 
raut.quarum & Cauda partem, quinuUot, 

, fepe 3 f. aut 30. librarum. Mulieres ibican- 
dido:exilium, Arabumque »orcie(egte- 

!ant,iupetbc,hc magnihee,feneis scfl . • 

Collum ac brachia aureis momlihus,ar- 
millifq. cingumjfacicrn tegunt ^Ypn»’ 
mm mulierum more. Vrbs Portum habet 


I 































































































:.6 


Nili Ongo & Curfus, 


[‘liC3tLD 

’rmc;'.:a, 


T^rbi ceij- 
fiuiuS. 


Gens Chnftiam efqtuetur tamen lud^a- 
rutn quoidam ritus, Circa fdTum B. Mari^ 
in AaguilOj®d eam Regiam vrbem > Nobi¬ 
les ac opumares undique conveniunt, ii 
fd t u tn. ede b i at uri, d e k ren tc$ i rc m m b u t a 
acvcdfcigalia, qua: pendere coguntur* Ejuf- 
demque fcftiviratts gratia liominoj per&* 
gTi n oru m ritu ad ven i u r*r,T ii m fu ppl ic a ti o 
fi t a rq ue te m p I i e) u s ex q u o proce da nt i tn a~ 
ginein nolint Dominxfumunc,cxfblid& 
auro i i< 5 hm, ad hominis daturum , oculo- 
r u m v ice d u o s p m fc re n t e Rtibi n os , ac q uc 
j eliquii: par r i bis egregia arte deornatirn, 
quam deinde feretro imponunt ac vicaum 
gcffcant. 

Huic {applicationi ipfe Praelbyter lo- 
ha n nes l n terdl, Carro a 111*0, aut Elepham- 
to infidens, cmatus lingulari bus gem m <$; 
ac monilibus,& Arcalico pannoiupra 6 de 
v ariui, Hujus fefldv i tari s jVii eii diq u e i m a* 
giniscaufaIngens mortalium vis accurrit, 
m qui bulliam ex turba roors in lira fuerit» 
At Regem hunc priepofkro nomine 
rrdbymrmn Eohanncm vocarnusjlulfeife/ 
$ 3 mn£ 7 *« dicatur. Ercniir M 

'Utiilimumqucligiuficat, Gjan vero Prtn^ 
jxscnLm.T. cipem aut Dominum, ifquc titulus caii- 
imictus ad Regem dun taxat pero ner. Co¬ 
gnomen idem Davidishabet, ujrnoftri Im¬ 
peratores Corfaris vel Angufti, 

Hic de Nilo pauca fer m ohe difeeprari 
poifcn:. Is neque \x Pittfbyteri lohannis 
regione» nequecxMontibus LujUcorjnjr, 
aut |u:<raptp]omsi opinionem cx duobus 
Xacubus, quos in medio ponit interOcci¬ 
dentem k Orientem > cum diflantia 4^,0, 
ItaliamiHiarium* Nam eadem altitudine 
Poli, qua Ptolobmis duos illos Lacus p Q _ 
pit,Regnum icenjCongi &Angol* jacet, 
%*■ 0 s tus Occidcntcm,ac Regna Mo no mota' 
F* 5 ; iiofels verfus Oriente> cum difhntia 
jDterduo maria neo. IraliV mill, 

Tclbtur cmmucro Odomdm hoc in Tri- 
y,lu ^ dumaxat Laciim cmre s qui circa 
1 umtes Angolx MphbmGtapifc jaceat, Is 
magnitudinem habet Fere i 3J , Italiamiih 
atque hujus Lacus hittoriim habemus ex 
Angolathomimbu^aj verips prseptem ex 
bohi [e $z Monomoc;ip,® ineo] J5,nu Ui alte- 
f ] us Lacus mentione,it^ ut facile pateat 
ejus ahicudirtIS Unum tantum Lacumiq- 
vetiin. Sane duo alii Jacus cciamnum fu- 
P Cf * L] ni *verumdiverfiab iis quos Ptiplomo- 
usrcccnier. $ vos enim ille pome (urdidd 
dt i uter Occiduitcm & Oriente pene, tum 
hi /utapp 2rtrc j fici /inr inter Meridiem & 
oepe en trionem, rc£to feri dudtg, dillantii 


Nili Qiifio 
der Ij.; *:□!:, 


400, milL Quidum ex eo priore lacti huita 
Wtz mcoltNilum oriri pucaut,k 
tcrricondi,denuoque cnafd aliis cotiui 
Lcunciujbus verum Odardo ccfic ver®mi 
opinione* Nilus fefc nequaquam occultat 
nec terra unquam abfcouditun Yalles u! 
menqiufdam penetrat, vafes acobfamT 
quas nemo mortalium ad ivci ir inde credi¬ 
tum terram Nilum occujte fubue. 

Vere ergo Nilus ex hoc pnoie Lacu fluit 
qui u + gra. litus & , verius Aurnrfeu-J 
Polum, cinguntq. eundem aLt£Rimi Mon- 
res C#faus didi.Aphtomcro, acqu Argenti 
fodinis clari. Deicdndlctum per4Co. mi\\. 
in Septentrionem aLutnduc LacUm ftibir ^ 
quemMaris vocabulo ob matgnitudmenl 
incola; dignantur, LatitndmecoiBprehen- 
dic no mUl fub linea finis, Dchoc Hos 
ccmores nos feccre ^nuth.vn Con^ m < 
vicingk commeteiis iifdcm noti* Addunt 
iidem hoc iu lacu gentem dcgcrc,quf Na. 
vigiis Qtatur/criberc ndm^ menfuraituc 

Pondera’iclat^difidacx lapide fccihthi* 
bcaiymorc Cogitanis peregrino*Qua«ie 
piopinquttas Ptarfbyteri Iq liomi is icrwco* 
lidcrari potdL Ex fecundo filpradt^oL^ 
cu Nilus intjtttracn tendit, cum fpacio 
^lifL.i m 1 uJam Laciimquc 140. miH noilri- Miut 
t)Um, id qjuctn 'dtinafe alii fluvii j.irocur- 
mn t nempe flumenC oIvk &c, circa li¬ 
mites MdmdaHimm. Circa Mcrow NtEut 
in duos ramqs abit, terramque ahiorcm 
tffieroe diftam dngit.AdjdeKrramMcroes 
verfus orientem, amnis onttircx 

Lat u Brtfcw ,tendens juxtipradbyteri Jo- 
hanms terram > ad infulam fuppdidara* 

A fiflifha alii rjvi fluunLintcrqiiiosS^dw 
citatur * flnuius qui fein Nilum item exc- 
ncrat per j£thiopiam delatus, Ipfe Nilus 
polhuodinn circa Sienes Infulam e pr^cci- 
piti cataracta ruit, caneo ftrcf itu, ur vicinis 
Populis auditum imminuat, fmdirarcmq, emi 
quandam continuo tinnitu inferat*j£gy-^ 
pms deinde eum fufeipi^parrem ac fticyit- 
ditarcvberi gradili muni;hanc rigat, k per 

o fi i a m u I r ipl ici a e 1 atu s M are Medi ter ra neu £[jr h - ■ 

iubir. Olfiorum duo pr*cJari£fiinx fiinr b ^" 
Kvjteni nempe , quod duri unius itinere ab 
Alexandri a cfiSar,& 'Tcfafii nunc Ejmmk 
Lrgd couclulionc fidta incremento Nili 
digyprijac £airi in (Jongirano Regno,Ni- 
griquein /Ethiopia caufam dant eo de pene 
tepore cotinui im bres ? per Men fes quinque ril 
in Cdgo aliifq. vicinioribus tertisdcciduf. 

Q ac ad A dene [tactum Arabi e helicis. Per- 
f JC 1 h ] i L|S ic Goa:pertinent, volumc ipfum 
feus declaratjad quod Lectorem rem itto. 


FINIS. 




























































































































































































































































































































HISTORIA 

TR1VM NAVIGA- 

TIONVM BATAVORVM IN SEP- 

TENTRIONEM, 


M 1% *A TS l t I V m y vi C N V §JJ *A 311 
mti m&tarum trium TSlmigdtkfmm HAlmarum in Scptcn- 
ttion&Us Orai ? detegendi Freti V ayg a t s grutid , & m 
Novam Zemulam* per h&Bmm incognita 
jiddif TieUtio* 



iiriSEiaHL- 

friLUtt 4 t i£- 
toUdlW, 


OCIETATEM ho¬ 
minum qua; res „ auc tu¬ 
entur j aut lautis diffbn- 
^ inter cdebrarifTi- 
ac imdligcria pra*- 
duos viros fitmmam 
femper badem metuerunt. Etemm nr* 
ceteris Nauigandi ars excellit, citiusnc- 
ncheio pixcipuomm commerciorum, 
negotiationumque per diu alas mundi 
plagas vulitli ma ratio coiififtic,iamdccla- 
rato Orbis vmucrii litu , ve velut in com¬ 
munionem quandam ac ton&n i um,in m 
£i$ animis,ConfcmfUti e videatur .ah as di- 


fprrfi mortales,commeantibus vitro ei- 
croquc nauigii^h u&usqucac merces ad L 
uehentibus, magna cum noftri temporis 
gloria, ac non mi nare li ominum vriliea- 
te. Quod in hftccc Columbus , Z?e$mcm t 
Cama , G wtifitts , SctJWage&ttraf prxft i te¬ 
xunt , ex commerciorum hodierna facili- 
rate facis fuperqtzeconft^vd me tacente, 
£»hbui*;- Arfecutifumcos velutL Miincipcsaiij eo- 
siilijjiw plu res,quibus eadem cura fuit detegendi 

Oibjs imienicndiqucNouasTerras,,quas 
d inde reliquis 111 cjfta 1 1bi s indicarent, 
Liifiranomm Hifpanorumqtic potiorU- 
ocgloria cdt,qui & rem & Regnum ad¬ 
auxerunt. Venim ex Gallis & Britannis 
exrircrunt viri, haud in haere fmc magno 
prxeonio dicendi, cit aimnanigato peni¬ 
tus Otbe, d ere £l/sq ite plurimis Regioni- 
bsJS.Iidcm Septentrionalem petentes Po¬ 
lum, ibidem ha&cnus ig no Terras, m- 
uifosquemam meatus tentarum, fumina 
cum laude, qualem lupcriores O[dentali, 
Occidenrahque nauigatione adepti fue¬ 
rant t Quorum profedto virtuti, ac fama; 
Parationirn Jmud itiglorij conatus aceo 
Bfliiurruw dum. Hi nauigandi perinareliquisnitm- 

niEiipcii j ^tqnaquam cef[brinc,exer- 

dri pervarios marium tradus, Orartimqj 
in finixascogniiiaiict, cuius dicimim fidu¬ 
cia longinquam illam ac pcrictilofkm in 
Otientalcm ludiam Naiiigarioncm * ma¬ 


gna hominum exrpc&arione capram eo- 
Icccruntjdc qua Jc H illo ri a voluminibus 
mandata cxfhr Jcdiune haud indigna, 
quaccomLnhtanurum codicibus fetiptis- 
que diligenter conferri potefL Verum 
qua; infliudf-isCbilibus ab iisdem in fcp- 
tentrione tentata hier ttnr, inucmcndi fre* 
n Cmc meatus gratia, quo in RtgnaCfec K>u . id 
& Cntbay commodius duccrcrnur,maio- eorum Iu 
re m fan d a ud em ha b c n t,i n t e 11 ige n t i a m - 
que digniorem, in mari nem pe ignoto,ac latiilia. 
mimquam mrca clafltbus loIlici rato, per 
CUifitS npnos^milliusque exempli iraftus 
Enirntiero idinhgne quoddam magna¬ 
nimi tatis argumentum perhibetur, quo 
fiprxca£toniai'gloriam non omnino lu- 
perant, faltem bauddifpari triumpliofe- 
quutiir. Euentu quidem ddlirutos cona¬ 
tus qitis-atguar, at immerito. Vituperari 
enim idcirco nequeunt. Forttintc ctcniru 
ilii mdions tergiu er fati o, alus item cre¬ 
bro nocuit. Columbus quas non fubiuit 
difficultates, antequam voti compos red¬ 
deretur? MagaUanus quid ice non exper¬ 
tus ? Magnat jnomnirftdnoredifficuka- 
tesfum, quastamtn Virtus non raiodo¬ 
mat. Ac nunc quis neget? fore iJiquartdo 
rempns s quo iurtoccnoq; curfii explora- 
io, circafcptennionaiem Polum mare il¬ 
lud horridum parcat,Typhinq; fiium,eo- 
fu m mata fiLdicitcrnanigaiione^qua- 
in ofe haSStciuis i ii erepta, magnis trium¬ 
phis nobilitet. (Juamcibrcm,vt eorum 
qu« aRatauis haeiiircpracftitafijntapud 
homines memoria fit, quibus tuent £ de¬ 
inde Dais addat meliora £equcndi,con- 
fidcracoinfpedloque tra£tu, cuffoque in- 
flituto, Hiltodam trium Nauigatiotiuni 
feptentrionalium huic volumini induxi 
adderci cuius lefhonemgrxram /imtil ac 
vtilem fore i pero t ob vanos fucccffus in- 
fi n ita que pericli I a, q uibtisCJafTes ex rx 
gftaix fuerunt, accedente Hy em is dira a- 
cerbitatc,quam iidem Aataui, glacie ub- 
faTi, mOtaZcmblx Nousingulari for¬ 
is b ritudi- 






































































































:Tf jfccnteio- 


Noaaiem 

bimnba-bt- 

ubiiis. 


dii,- 



Hiftotia trium 


titudinis parient:-t:que exemplo fupcra- 
mtic, Porto vt darius huicNanationHa- 
rocDa^ce^tabuIattvdamws generalem, 
£[iix Tra&us cuneos deni onfttat St pten- 
tiiuna fis Terrae, ac ipfos nautam curius jn 
qui vehit fpeculo Freti meatuumqpcil- 
ms eonlidcrari poliunt, quos aptos ido¬ 
neos que Nauigatteni in Lndixloca ptac- 
{umpUtmis, 

Septentrionis ergo qualitas lotique, vt 
plenius cognufd queant ,(ciendum eft 
primo, Coimographotu m e i no ussere* 
gulis,duos mundo mbutos dic Polos, 
pun£ta ac rape duo immobilia m Cado, 
drei qua: vduc quosdam cardines torum 

C qin m vestitur,duda ficticia quadam re¬ 
gula, ab horum vnoid alrerum^am A- 
xcm appellam ,cuius extrema PoTioccu- 
pant; horum JBoroilis AnSrieus dicitur» 
Meridionalis veri Antacdicus. Septen¬ 
trionalem (vt de vccetcs Orbis ddigiuco- 
res eonhtentut) perpetuum frigus hycms- 
puecontinua premit, tertis ideb locisque 
hominum commerciis habitariomqtic 
ineptis. Sane in quibusdam regionibus 
quas anriquicas inhabitabiles norac,ioco- 
Ijc reperti fune. At tfm Etmti* regio,qu* 
inhjcTabula apparet, habitatores nullos 
(quod confhr) admittit. Vffbs tantum ac 
vulpes habet,quibus ex prxda carnium 
vitUislit, ahas graminis onimsque vuoris 
expers* Enim uci a maximum Nauibus Bi- 
tauj& ini pedi mentum glaciei coaccnuu 
denfitasintulit, quam circa Ne&tmZem- 
kkm feptuagefimo tento, quarto,quinto, 
iexto gradu offenderunt. Eamfvr qtioru¬ 
dam opinio fere) Mare Tattaricuiucuo- 
init,ac in ihiQtaffyux Ztm&U impellit, i- 
bidemque nullo difenemne cumulit,vc 
eius glaciei numero la craflltics^non ex vi¬ 
cinitate Politam obucmat,quIex fluctus 
marisque perpetua inclinatione ia tam 
plagam. Cuius rei argumentum iit calor 
quidam obort Lis iis, cum i itnadiiccdcn- 
tesMaretenerent,propiusque ad Polum 
icocdcxcnt Spirante cdojrftiuuni quid. 
GrotnUnriU rerram, quam irem ha;c Char¬ 
ta offendit: quidam continentem cflevo- 
hmt cuZembtamu* ^atauis ea o&uagcfi- 
moetiamnum gradu apparuit, (vt &iu 
hacTabiiilaNouiTerrx appellatio ne no¬ 
tatur) ferax grami nis a<; fronde v i icat,ca¬ 
preis, cc ruis, aliisque ex gramine viucmi- 
bus animantibus frequens. MUo intellec¬ 
tu rerum »cum Nova^mbU fex fcptcmue 
gradibus Auftralior declinet, nullo fruc¬ 
tu, nullisque frondibus. De GmnUniU 
a quibusdam refertur hybemum ibi ccm- 
pusnoucm m en fiam dfc, fine pluuii^ne- 
qucipfaniuc, qu^ hyemUinitro cadit, vt 
minimum foluta. Habet eadem Infula 
San&i Thorax i nhgiigC*ngbium,d qqo 


haud longe diflat Mons,vr de Sicilia: 
/Echna perhibcturjflammiuomuSjexori- 
ente ibidem fonte,qui in v arios dedudtas 
canales Monachorum am$a habitacula 
calidis aquis foti et ,acab hyemis iniuriu 
tucEur,cuitisite«) femore ribi omnes,nul¬ 
lo alto ignis atUumemo coquantur. Lap- 
pia: vet o, TtnmTchM , & M oEcouia:Terras 
O Uus Magnus, Paulus fouius^dii qircdc- 
fcripfertmi, quos curiofus Ledoradibit. 
Nos propoficam triurn Nauigationutft 
Septcnrionalium Miliariam pono expli¬ 
cabimus. 






A N n o ita<juc tnillchmo , quin- 
gentefimo , nonagefimo quarto, 
reparatx’ laluris» Naues qua tuor ****“" 
adornata;fuerimtiVtia Zeiandix ditio da¬ 
bat, duas Amlldodamum vfbs Bitauij, 
quarti vcio Enchufia I LilixQcojdenratis 
oppidum- Ha: SepcctrionalcsTatiana: Se 
Molcouix Oras peterem, dcrc&urx Fic¬ 
tum aliquod,feti petulum velis mare } quo 
in Regna Cbiiut de C 4 tb*j duceremur,fu- 
pcraco Tdfyni Promontorio ,quolefcTat- 
taria extendit ,dcd i nans porrd vctfusCd- Tjl 
tkay Regnum ad Nocapdiorcu,acdirtn^ 
ccpsad Auftruni. Cuius ictm PiomontO’ 
rufliuio flcxus-dicEtUE^quodfvccredicuia 
cft)Indi quidam renvpcftibusiadiati 
Metello Cdcii obkti prxtcrucAi fue¬ 
runt* Amftelodamcrdcs nanes maiisna- 
uigatidiquclcienria clarus GuitielmwBer- 
turrim regebat , Zclandix vero ratem 
Ctmfntra dedu&am Corntlki Comt^ iS2SJ 
Endmfsanam ifltitidus ZJccwlct cum is- ^;^" 1 
futim Hng<mt UnfcQt 4 M~ Quinto Irmij iftuift 
eodem Anno vela fecerunt e Texalixl^] 1 
infula , Curfu in Mrinynum MofcoiiJ» I 
iollicuto. 

Qiiarto lulij qui cum 
do nauigabanc wriZmkUm&titwiuM- 
Quinto Piomontorium humilius quod 
Lingenti vocarunt : ibi fcapha in tciram 
delati, nullos tam^n initcncrcincolas. A 
tangenti ad Capnt B*xo ad C acciam qua- 
tuor militaria fune. A Capite Ba%o vlquc 
in Occidctale Utus fimis Lvmbtbty sd Me* 
laquiloncm quinque milliaria cumputa- 
tur,duoque fmtisinteriaccut, Lomhtbay Ia- ^ ^ 
tus patcnsqtJc timircll, Occidentalique 
cijsdudtu portus fynccms iacctaltitudf- 
ncf.jt jieptem 5: oi^ovl^ainni. Sinus 
hic nomen habet a multitudine auium 
ibi vifarum, quas Lewmai vocant, feli 
Scptermionalcs Pluacos \ magno cor¬ 
pore, alis atiteru exiguis fum , nidos in 
altis Montibus faciunr, vt a bclluii eu- 
ut reddantur, hominum manus ntqua- 
qudiri metuebant, capi inde faciles. Ort- 
cnialii firms Piitatorutn extren^iras 
plana efl , adiacctquc Infula exigua* 

Jactf 














































































































































































































































































Allu-( r iI 
jjipiitio. 


J-Q\ limi Jl», 


7 t, icLiIum 
2 iUtlT-lt». 


k niia l*. A sj 
taux. 


Walrttf hl 

pilcn, eij - 
dtle^ptlU. 


Nauigationutn Batanornmin Septentrionem, 


inectipfc (i(icis gradu fete fep mage fimo 
quarto* IndcadcncciujEactnimLuix^rz- , 
icCtu r; l- m a v is i c u Admttdliiurii in Mc i itqu i - 
loncni legam 7-miUurid luuigaiunt.in- 
iuh h;tc O murali craflu non admodum 
tynecradfc > id coque abduflo ntuiigiolo- 
gius vitanda* Prohmdicares item vanas 
habet, obfhdpmtc 5 vicibus vndft qudin 
mamud Ah iiduliltic ad CaputNigiura 
f e u S&ten hu CGK 2. ii C ac ei a m l e jc au eq u i n - 
que imlliana rumigabant. laccthoc Ca¬ 
ptu 75* gradu, vigmti minutis. A Nigro 
C ap ire ad Gm helw InfiUwin Cretam 11 a- 
mgaham fcpremauiocto militaria, ibi c- 
xigua infula couipicimr, intuiefla ad di- 
miii m m pene imUiarc-Nouo IuJij fhtio- 
1 iein fu lui lerfit ‘Benfurtt Iu b Guthdmifnfut<t . 

iuGntlietm Infut# albus primum Veius 
apparui:, quem Naiiaks fomjjH fupham 
dei di cutes, tormenti ictu transuttbaa- 
ru ut. A c ii licet lauesus, incredibili virium 
oitcntarimnq itipra cunctasbcJJuas erige¬ 
bat fele in mari natans, donec accede ne es 
{caplia icmisafli nauca* y laqueumeoilo 
eiusdem in iiterenr, in Baratii inion Et rum 
tale ddamri. Ciano ita alligatus magno 
cum Jhepitti ferebatur^vngtfcsquc luos 
(caphiu implicabar, quicfccntis (vc( 7 flM- 
mo Bemardo apparebat)in morem : verum 
ia.ni maiore fui parte jcbo i mfllincm, dif¬ 
fugient ibus,jd proram m em bellum iod¬ 
is, tu iomina bona laqueus clnm extremi- 
tale eo uclufns i mpedi u i der vlrcuore pro- 
grdTum > bclliiamqtic [uflantem hac in 
difficultate retinuilIet. Indeammacus ex 
n a ut ar u m n li m ero a 1 1 q u i s, fr a m ea V r f u m 
impeditum inuaditjiictfifijar, in (urgente 
reliqua turbajvt fatigatus cdcedcrci* Ptb 
t e m a mfrdoda mum e6 d e 1 ,1 ta m v i d j t . 

Vlcmtm proteflionc Gmlitlmus Bttfwr- 
dui xxxj. lulij Lupe rato Ca»/oUiiomotpitc 
f e u Troa $ll)vcrt[ y V r i : j Capite v e i Beren hac i 1 ; , 
atque Tshofd ^.id cfl,glaciei promontorio, 
ad hrfdai Aurium perucnit* In vna tamn- 
dem er rea xo 0«pilees j quos Walrufchos 
vocat jiiuencmnt» folt expolitos, iefcqiic 
ibi apricat c& Mi tabilis horum pilei Lini t:- 
guri e It Bovtem quippe magnitudine vin- 
cilt.in mari ite vitmnt. Tergus babet l J ho^ 
carum mfhr,mimuis pilis- Roflmm ve¬ 
ro vtLeones* Glaciem frequenranr,diffi- 
culter occidumr, mdiftum circa tempo¬ 
ra adigas* Quadrupedum enumero funr, 
auribus carent ,pullu vnum duosueftrn- 
ficar,qnosi pjfcatoribus l inglacie dccu- 
betes fiibitb opprefiS , in mare Conficiunt 
pii mmn ) m.®Xqifcqutnccsrefmmjnt, nue 
mcrfi,nunc v ero confpiciendi. Nauibus 
vbi nocete optant, easdem abieflo fotru 
dentibus innadunt* ita quidam lembum 
hindo madafict, ni clamor fodotu naua- 
liu ingens oboftuSffTictiispiifiinipcLontj 


r iit ;iaudacia|atiim Antis aunnifet. Ab oria 
latcrjbui vtrinque duo denrn eminent, vl 
na: inedia: logiuidine. li os cum cborc cd- 
paiat ob candorem acl^uorem ,Tai caris 
iSc M ufeouia - iiicoiis in preriofurt* lirat 
autem nautis optruo vinci potfehashcl- 
luas, quas in ten r a temere ex po (1 ens eo (pi- 
ciu bai; ergo contendunt ad prsrfumptam 
pficdam , verumIrtillrii qubd tergus earu 
ccioiiioniimimacie dnriciefuackideieL. 
Quin & tormcnrftgrauiora meditabanuir 
Romanorum exopto.quiliib Regulo A(- 
tdio in Aiiica Serpentem C. xx, pedunt 
ConJeceraiic baliflis, cbndcrn velur oppi ■ 
di alicuius muros aggrefS* Aridcondliii 
lubiratcpdiasobotca declinauit^ventoru 
ingruente molqcorfvulfaq^ pai 7 imglade« 
Vique in prilhu Atiguffi CtriUtlmus Bct - 
tt/trdui Septentrionalem 
poetet iens,fraflirs demtim tcnipunsimu- 
na, nequaqua ea tempdbaieconccHa na- 
Litg.iuonc,obonisquefbcior(imbborem 
d cire flantium querelis, flstuit redi rum 
tentaredeque reliquis nauibus adiungete, 
q 1 j a* fretu m f i p 11 i er a n r. I u q u e c u r- 

In ab /w/w/w Aunacu di e e flo, Caput Glaci¬ 
ale vulgo Tilmek luperarunt^c indcCtfprrt 
CoufoLtiomt de 7\[itfQtii£7 J r<iiMf2tcTium , fi- 
nmnque ingentem qui 71.gradu cum ter¬ 
ti a eo m puta cur. E u m Gmbkmus Btm&dm 
loemn ellc coniicfcbat,ad quem QUitemtt 

dcucnciat ,cui Se CfijhtffATcb no¬ 
men dL XV^Augnfii carcrisZclandtx 
Enchu/ia nauigus, qua eodem dic Fictu 
Vfygm cmen fi fuerant, A mfidodamcnfi- 
unu raccs aece flemur* Enclmfianorom 
nattis Fretum peuetraueratideuefla pon 6 
in patens Mare perja.auc 6 o,miJliariaQ- 
r i e n te m v e rfu5,1 u xri 0 bij li m ti 1 i s jvr n air 
ea opi nabantur,Trafltim,non longe pro¬ 
inde a Promontorio Tri^f decEinSce ne* 
pe Oram Boraptbotcn: Iraqnc cum fatis 
atifiimarertl exploratum eiu$ plaga duc¬ 
tum 3 quod fpecnlandi tantum gratia pro* 
fefliclRnr,<lc reditu coglcauerant, ma- 
gnoque nune gaudio t\i&Cmlielmi 7 iplt*T- 
di n au es agn onerant. Pariter ergo patriam 
repetiit, tjm!ic!mui7?tnwrdui decimo quin¬ 
to Septebrisportum AmElclodami intra* 
uitdccum trahcidif ccm, q u e m J1 'alrufcb r 
fupra defei jpfimus^in glauci fiuRocapnl* 

N A vio atio Anni 1594* eo mo¬ 
do petfefla Conior.dctatarnm 
Froninciamm Ordines cxcita- 
u i r a h au d i nan i (v t ap p areb at) fp e- eo m me r - 
ciomm Indis per Septentrionalem Occ* 
anum- Inflniuncur itaque ab iisdem le- 
pretn riaucs^qusFlctum VAjgAUiiucN^JJo- 
peterent. Duas Amltclodamum,duas 
Zelandia, duas Enchofia , vnam Rocero- 
damum dcdit/cprima Myoparo erac,qui 

lib 1 Nani- 


[tcJeutif 
ft ice». 


lltca, 






















































































20 


Hiltoria trium 


VaygJM itC' 

n (jus)iai. 


uLueq- 


S'ir«urrJt 
qui hoaii** 
ftbs. 


Kaiuiim llicc efiuffi * fupecatiqiic itctiri- 
ptis nuntiaret. Arcbirrtiloi crac GxritflmK* 
XgrnttJui. Poftdifccflimm.IuniJjAimo 
i j tj ^. exTcxahafa&u m> X 1 X - A ugu Ili arv- 
guftias ibidem fUtioncm 

Fubiutrnm ,<:um Fretum quodinter Fro- 
montoiium imaginum, vulgo den&MUt- 
hsc\ & SMmHtmum teemra iacct, fiinwns 

gbeic teneretur, nequaquam vt nauigaii 

poiTcc* Statio fui cimus Nautis dicitur 
Tratnitfj s aimilmuditie adipis Balz&aru 
ibi repetra, tllquc aducciusglucici vim ac 
impuUustutusUtb, Difcurrences perca* 
ramtAcjrgrftt nauta; chcdas copluics pel¬ 
libus , ac adipe onullas inucncrunt , iccm 
hominum caprcaruq; veftigu s ex quibus 
homines ea in parte degere haud stbs re 
colligebant,Quod & Idola ibidem reper 

demonfitabaut Smucuium religioni¬ 
bus culea, 1 quibus &c Caput Imaginum no~ 
me habet. Iter item ex vluaiadumofFcii- 
dcruuE,airum dimidij cruris raenfuram, 
aiidemcepsteira duriorfoberat. Cudiis 
Tradusque Vaygats in Apelioten vergit, 
v fque adCi U cis promontorium, porro i n 
Borcapelfotcn, ad Caput Litis,vulgo dzn 
fe v ,Orientalior tamen aliquam- 
ium-.dcmcepsT etra Voygati in Aqudoucm 
ptocuni^Vpaquiloticn^acCaununpeue, 
Nuuigabantin Eforeapdioten Orientali- 
ores paulum, fupti Caput Litis duo miL 
1 iariaiat mos glacies correptas Naucsre- 
tro e git 5 fm u m q u c d i d u m co egi r 

tepftere,cx quo opertuniutemfelicio¬ 
rem ex fp e dare nt. At ca cum ob multitu¬ 
dinem glaciei nequaquam fefc darer, 
Cladis rota reueda, irrito conatu , vigefi- 
mo odauo Noucmbm,patrio Molae liu- 
minifefc intulit. 

Cererum qui fini homines, quos circa 
P^anhabirart Ierunt, ve benignus Icdtor 
teneat, hxc habenda fu nt. In tcira firma, 
qus ab Aufiro Freto i r djgrfts adiacct. In¬ 
cola; quidam motatur, propria lingua S4- 
fffWfMdi&b Hos primo adfpedu aliquis 
pro inconditis ipluefitibusquc homini¬ 
bus haberet,veruGtamcn bono ingenio 
praediri fune ,djffcfcbantquc peririfuper 
curlUjCradluqueMarb^c nauigaudi ca in 
plaga et m peltate* Vcftimenta eorum ex 
Caprearum pellibus conflant,a capite ad 
calcem vfque, l 5 rreripu|t:irn e aliquod ca¬ 
put Colorato panno , cui pelles fubfunr, 
contegunt,verum vulgo reliquipildsex 
Caprearum pellibus vtuntur, pilis aura; 
obieftis,quos capiti acceruiciai^liffime 
Aptant* Coma vtunturprc?Tni0i,quani in 
cirrum componunt. Is a tergo per vcftes 
fpargkur. Stscut* funtpcncomnw bieui- 


oris,lata pianaquefacie, oculis minuris 
breu i pede, quibus genua eminent, ede- 
ritatecurfiuimnma polient. Aducnis pi¬ 
rum fidunt, di Jpo lu er atque Rex eorum 
paillm Ipcciilatoriasv igihas, ne quod dc- 
ctiment uni caperent, paratis ad manum 
vchlailis,qu ibus abi iperemur. Tomen- 

cotum boatumpcihcfjrcbantrfiaVitne^ci 
ob nouiratem acromii. imagines coluur, 
qualem ablatam a lo c io quodam natuli 
immcn&m dolcba-iit,qii-c tamen rcftmi- 
u ,lumtnoab iisdem honrne deduceba¬ 
tur. Arcu & faguris armorum viccvruu- 
tur,cx venam vinum. Dcfcendunt fubin- 
dcniterram ^Ajgdts eius venatus gndi, 
vt cx tmagimbus apud Ido lorumt J iomo- 
tonum repems latis patebit. Imagiimm 
Formarudis vildcell, hipmarcpatrero- 
tuiida^elaro quodam colliculo ligni, nafi 
loco ; Ante easdem &£cinis iacebatplurb 
mus,ac olla Caprearum facriiicij alicuius 
argu menca. 

Cum m hanc contincntemTetram na* 

□ales quidam (odjdcicendi!lenr,qtnre- 
dis lapidibus, quos Adamantum (pccic ea 
plaga habet, quales A: m Infula Ordinum 
vulg6 S^ren EyUm inucniutur multi, du- 
oque cxijsconiundlLm incederent, ck im 
prouiEo macilentus ac albus Vrliisiilitsu 
inuadttjCeru iccm corripit, caputquecom 
minuit,tmulgcnspocrb lantem.fndama- 
uit Vrium focius, mox accutrcmibuscx- 
rcns,vt prodam cani ab vrfo auferrent; is 
nihil pcttCtrefa&us } obiiiat curbce,ac cx tt 
hominem fecundo fumma violentia cor- yriinwic 

j.f ailWWit' 

ripit,quem & moxprortratunnnccaCtQir- 
fugientibui prametu reliquis, Qnivifa 
fngatrcdccim cx nauiac myoparonefo- 
cij dcfcendunt, latmi auxilium fuis: licet 
quibusdam id facinus periculi plentrm 
videretur,quod iam necati clfcnt nauta ij 
duo, ac maxima vrfi ferocia metu haud 
careret, qui cc infirmo iifludcmu eElcrpc- 
tendus* Verum audacii quadam tres ani¬ 
mari pr^ceduntjduoaberrat expio fisbo- 
bardis,Tertius autem fcriba5^^ ,,J ^ ff " 
mtdi caput ci prope oculos pernio i £tu J r- 
cerac. Sedcnim bcllua confiasfubic£ttim 
cadaucr, quod vorabat, etiam uumcrcxEi, 
iam tamen idlu confiematus ,aciu veni- 
ginem abreptus,ibt tum Scriba &: Sccuus 
quidam gladm firiftis corium Vrfi cona¬ 
tur fetfciCjVcrumfruiUijCOJifradtofciru, 

AC nequaquam cedente bcllua. Dctiuim 

Gmltclmm Gyfifft bombarda rofirum Vrfi 
peteucir, fiernit, infui rac, ac gtitcui ferro 
aperit. Nccarorum cadatrcra ea fcira ha¬ 
bet Pellem bclUist Amftelodamum detu¬ 
lerunt* 


Amplii 


































































































































































































































































ll, 


Mauigationum Batauommm Septentrionem.' 


71 


tertii rtiiti- 



M 1 J LISSI MI Ordines, vbi 
fctiidjuhumsNauigationis haud 
pcnuih fj-dicctnluccdlum imd- 
Icx e i u nt, fumptibus Ptouinciarum naucs 
ptiucjadumftreliipcrrtfjtinr. Promittunt 
tatucn Mercatoribus , Vrhihusquc, qucis 
c.i cura adhuc reliqua. cflct^ionoraua 
mia,l! prcpu is facultatibus fbpcndiisquc 
id netum aperimur, ChiLUvqucCerrisac- 
ccdcrci t- Id ftudium Amftelodameukm 
Senatu loiikiuuii;, Eaiuvtbc du& naucs 
i a I h' u trb a n tur , q ua r u m v n a m Guilidmtu 
Xertsm dm Rcitor g ubernaret, airctam /0- 
baimeiCormlfes Naursc ac Conii® eh 
culo* XVI. Maij,Anno if9S*e Flcuo \ek 
&ccmnr f prAretUic£LiqucinfulasMikiidiie 
& Fcyrdt haeredum pradigiofilq* (igmitn 
caddic confpexerunt* Nam vminiqucSo 
^ ^ ls ^ fus ^ Uc) f°lcsckudcbanr*dilapfisper 
tres eos foles arcubus duobuspluuialibus 
dngcntgqiie tertio At eu Soles t ac quarto 
oblique per maiorem (olis orbem ducte, 
eu tu ai oris O i b is i n feri o r extretn itas rS. 
gradus ab Horiiomc di flarer. Meridiano 
tenipore t fole aldfiimosad curiiisproucc- 
tOjtx Aftroiabij ratione idem iS.gudi- 
bus,(SC4vminuusHorifoiitcm lupmbat. 
Declinatio erat igimi duorum graduum 
ac minutorum ieprcttdedm.Qj.i^Svigin- 
ri duos gradus &cJtadiicias altitudini 48 
gradu uni comperta:, Poli alti cudi nem ad 
icptuaginragradus 3 f vmim deduces- V- 
Inuij prima glacies apparuir. Vndtdmo 
luoij ad infulam venerunt,quam poltci 
ab Vilis Beyrcn HyUiuit vacarunt. Eius no¬ 
minis htfcratipefk 

XI i* I unij mane nati icti latores albu vr- 
fum confptxerunr, qtieru mox feapha re- 
m i s i 11 c it a ca i et. feq 11111 u r, a c i n r e rli C ere c u “ 
nantur» laborantes diutius s cum & Iceuri 
1 cfc txs, c an d e c n a ca n 1 , ce rg o h £ r era m ai ] .fer¬ 
ret. Demum capite graui fccurisidhidif- 
fedOjVincitur- Pellem xij. pedes long.im 
fujile fci ibuJit.X IX.cciram rcfpicluut,ca 
akicudincPoli So.graduum,^ m m iniit, 
iacebat Terra, ea valla erat,quam 6 c vfque 
in fep tu age fimum nonum gradum velis 
pijetcxebac Occidentem verius. Hievrfus 
albus denuoapparuit 3 quc poti multos Ia 
bures fodj debellant. Hacin pkgaanfe- 
res didfciiiono vocis Kor, Ba ranis A$jgdf*- 
AnfnejRcu f cn Q lt a fii a CX p o u u n t a c cx cl nd u n t ,q tl a - 
5 'Iu cid^ J i a v cl fc x aginisa oa u ca: ad r a t cs p c r ui le - 
runt + Huiusmodi 5 c HoIUndi.u In fu ia 
Wieringii afpicit:; quarum excludendis 
ouisddlinacos nidos 11 emo vnquim fci- 
uic aut rradidit, quid antehas naucs nul¬ 
la ratis o&oginta gradus fuperaJkr^ ibi- 
que dus cerrei irum ac qualitatem cxplo- 
raffer. Quidam Gro culandi e partem UaC 
Tetram atituiuanc. Inpropofica Tabula 
Nuuii; Tara: fu ie NuthkffdU nomine dc- 


Vo!c x[tlui 

d- 


<1415 r. 


fig urat uo Ea dem gramineae fronde viret^ 
eti ZembU niliil habeat froudiiuu: 
caque Grocnkntli® Ora ad Poli notam 
propius atzccdir. 

Hicob vaiias circa curfitdemandi mu- Sj^ uc,t 
tadiqutdiiicrsiioiicSjtuitcscreduaMudi- 
u crfa ab i u cr un t* Etenim i elhmtit Ccrn rftt> 
concdTum gradus reperer ecquod ibi 
pernmm velisinacc ad Oiicnr.tUm terre 
plagam arbituretm t c u 111 0 uilicbntts 'Bct^ 
rdm j n A u flr u m dcc li na n s j 1 n N eat Zcm- 
bU oram ciilctdercrfLs vbi x\% Augufli ad. 
jdttrUcas Infulsis pcrueuir,glrde obleiius 
magno nauis amitrendz periculo veffa¬ 
batur > demum fummoCLim kborcrctrx 
accedens* Qi onaualiliinfociorum0te- 
pitu ac vocali d amore Vrlus albus e>:cu^ 
ritucc fbmuo, moxque aduauem come¬ 
dit,verum bom bardatdfus,ad alteram inr 
Mae partem confugiens, gkcid k in fm- 
lUscompofuitTbieu mkciiiinauieulnto- 
res* Sed in mate haud tardior accepto vuL 
nereprchlit,tenam natatu petens, kicce- 
duncn:uit:t T ac viximtitipjunt facu![ate, 
fc-CLin c ^ p u l petunt, cuius ictus lubindt 
irserlijs ciudcbat,deim1 vtnciUKiac^d na- 
u c perfcfElircx coiiati tn gus. Glacies I10C 
in tra&u miradaqualiraredl^coloris-cys 
ncijcleuata vei to.vlnaslhpttt aquale 1% 
vinis in tundumpOTte^a, vc quibusdam 
rerra;quadam‘Jpccieimponeret. Hic40. 
fere uua inucnefu-nc* .«vcco du- 

£fcum cum iam luperalient, nuilumcjvmi¬ 
ris meatunj rept^irent,dtfpcratesdcfuc- 
cc dii fel i ct ,na u t® d 0 m u m cogi cab a n r rc- 
, peter^ac in putria rcuem* AtGtecialdni 
) porcum piaercruedtos, i m meti fu glaciei 
moles exctpir»fiudu cocitata, qua nulJd 
vi vinceicquibaut,acccdeiiTetriLim (oci¬ 
orum manifdlojdiuu laboLant J pentLiIo > 
fi glaciei Jluctu5 pt-dcucraller : nam ei du 
irkifhtnt, adU H li df a n tc rr tror lu m glacie, 
nauis funes pedemque ampiunr^ reddiri 
eoimpulfu lujs.fuimriaadlpidentium c6 
n*iil'asitjorjc,quibusMors imminens prx- 
futfipta km fuerat. Eodem dic vdpenin cUl^ic^ 
Occidentalem g Ia citi is Portus plagam 
dcvcaiuc, lata lima fio ne dcltinati fumm^ U u gu^ac 
hyetnis , qnatam vix mortalium patientia ubLJ “ tUi 
fu (fi ner c qucat,accrbitarL Ea c 1 »: feric hu¬ 
ius relationis lublequenre patebit in mi- 
raculu m humante coU-ramiJc. 

Tum quippe coaceruari vclut Mortes 
cgkcic nauem impcllunt^aquead 4. pe¬ 
dum menfuram cleuant T vc foci) Phafdu 
fcu feaphi aquaria cogerentur exponere* 
tucndxiakuis caula, cmjttetitcsncni ve¬ 
xillum (cn apluliriini ? quoptLicuIi immi- 
neniis magnitudinem ; iis, qui in terram 
prodierant, declararent, Poft modum Gwi- 
itdmm Bermtdui cum altero Red ore nauis 
fi tu m co ndi cio neq u e i n fp ext t, d ern c ticnv 

Bb 3 quan- 






ll 


] i 



















































































•usrru lui 

'Ii 4 Ut Vs 


N*iii r-ob- 
fciU 


Cifrfalii' 

<dnnutu> 

flLilit. 


■ i I u, 


It 

quantum impetu.glaciei fubl«»aea c(Tci. 
lbixmij. Augitfti uxis dilirupu ingemi 
fiagoic mtumiii.vtpiaoeanimum men¬ 
tem <jtic amitterent aibicri, lati bulaq^ uti** 
ftuquajEKnt.Accrcfttbateaglatieivio- 
Icrttia , nau is q 11 e i m pulla admoduin (ur¬ 
gebat, gemitu diro omnium tabularum, 
ibpenubus eundorum ad tam lucfcu- 
oli Ipcdacub for tu u ara (entibus , cum 
nulla appareret adheee foluendx uauts ta- 
eu Itas, au&a quoti die glaciei mole* Iraq; 
deliberant gantis eucornucitti anguftiij, 
eo in loto rdifteiido frigori, aeferisbcl- 
luis caf.1 m erigere ,lcqucibi quopoitent 
maxime modo ructidi vel anno adeente 
Natugijufuni libetcrepcccLCpoficnt., ob¬ 
lata ex difltpata glacie cjpoicmmatc.Nul- 
hs ha:c terra arbores &rc,nulliltie lignum 
defeci liet ergo xdificarioni materia* niti 
proludentia diuinaarbqrcs eo mplures ex 
f.lofeouiaj&Tarrarixons auu I lancum i- 
ptis radicibus ac m Ratum Zemblam tiudtu 
adadtas, commodillimepraebui lier» Nec 
tantum id lignum feucluii-.vaum fo¬ 
co iVruadoipcufLipcverat^nequOjdiriw- 
t e hy e m is m u cs 11 a u d d u b i c i n t erii (Ten t. 

Dtrrimo quUKoScpt.rruuuino tempo¬ 
re Vili tres uaucm adoriuntur, occultaro 
tamen tertio poft glaciei fragmetu* Nau- 
tx bobaidasftiaspraparabtjftabac glaciei 
impolita cupa cil came maceranda,quod 
circa nanem nulla cfTctaqua* Huic vi tiis 
p radam capturas,in (erit rofhum, ea opor- 
tumEatcbombard^ globus caput verberat 
ac bdluara ro orte aSficit, Alter vrfiis dum 
videt lubituni focioe beftuc cafum, vdut 
ftupcfactus contemplatur tacentem, ac o- 
d ore explorat catflam* Vbi mortua agno-* 
uitjabi^ ac mox redit cretus in poflerio- 
te* pedes, vclut collectis vilibus , Nautas, 
quiiefc ad a r m a p r-r p a mu ei at, nuniimis. 
at i; balifta? icht abdomen ventris nuda¬ 
tum penetra: ir, fandam que fetam m fu¬ 
gam adigunt, Etnortao vrfo vi lecta eripi¬ 
unt ,ac eredhim geht ftringi permittunt* 
Poft b^c vdiiculapficpara&iitjqii ibus li¬ 
gnum ad Locum sdi ficariamdefanatum 
p erd u cer en t, T u m re m p o r i s in M a ti a qu a 
ialiaad duomm digitorum crafllriemin 
glaciem cogebatur lumino exii frigore» 
XVLScprcmb. Nauiculatorcs prima 
expeditione lignuvehiculis impolitum, 
quatuornepe trabes pcrgUcicnnac vnius 
pe ne m il liaris fpati ut rabebat. Ea no de ad 
duorti digitorum eraffitudiuc gelabatur 
aquaifingulis diebus fex millia pafTuu,bis 
impletovchicuia 3 pcne emetiebantur. Tu 
& Fabei lignarius moritur, quem in mo- 


Hiftoria trium 


ris decimi tifllira (cpcliuitt ,t|UQtl humus circumfpiciens Nauca, fu bito anitnad 

t., -_ __!___ ^ -1 ■ „ m .. 


5 c*dtdni 
fc>ei' fupci- 
ir.its. 


ob duritiem aperiri nequiret, Sexdccim 
eo tempore numeto erant focij , quorum 
vna pars ligna finiendo foco adfercbat> 


alceraxdetn cafainue paiabac. Tenta eo 
tempore gelationis vis erat, ve chuus mo* 
ic fabris ioiico ori impolitus labijsndhx- 
rerct,atque v im cum cutisautilfb particu¬ 
lis extraheretur. Magnum luculentum-' 
que ignem ftrucbant,vetetrscglebam de- 
gdatefit, do muni que eadem , maioris ab 
hyemcfecuncatis ergo, vallarent: verum 
fmftra, cum flamma tantum in petra po- 
ruillct, quantum in 7S(oui Zmhlt ag f0b 
Ninis tmpetuollcas procello ia conlpe- 
{foim 1 x. pe n um ei o aui ere b at, vr vix na- 
tjis alienius longitudinem oculis pd&nt 
concipere. Is labor ob inauditi frigoris 
in [olentiam diuturnus, per duo milliaria 
tn rcdiruabituqi quindecim dictum cor,- 
[inua molcliria inrolerabdil plajsclube- 
atLttjatvincebat Neccfficatis duralcx 5 pcc- 
fluei arteix parens, ( "^i_iod ii poti: iepti ma¬ 
nam vnam vel aleci na 11, dilibenre arrijo, 
lemis id conati fui lient, fine neque po¬ 
tent ia virium 3 aut animi m agni nido, ftif- 
fecillVt i tinveco apertus Pcmnisnanem 
rdcra(fcE 4 nae illi pomis, velis faflis^pan 
tiumdomu m q u t re p et i u i fl en r, a t ea for- 
runa nequaquam iuperfuit. 

S e e u uda O et olaris do m u m e rigu nt,ci - u* ™ i w,- 
que ex more non frondentem rara um, vi- &l “ 
ridiatie virgulta intponuntdcd runis con* 
gc 1 a ra: ft u (1 u m, E r at ea d o m i i s S epte [do¬ 
nis rien contedta, trabibus pennus copu¬ 
latis ucadafHs, quarum cornmillmasca* 
riole ftioabant, quas nimbus illcniuium 
venro adtus no n pcruaderec.Quadrara ad 
hxc forma 3 in medio paululum clcuaca, 
vrdilabi poffer mx > cum funibtilo a acca¬ 
ucis fcu caulis, 3 f vcftibtiio- Dum ira fata^ 
gimt v vnuscixaui extensin Vrfiimexim* 
ptouilo incid it, corri pien sq u e fugasti da- 
more terribili nati em an fu repetit» Eum 
i n f camis vrf lis ad locum peru m it. in quo 
congclara fera nuperqueerefh flabar, ibi 
mcmui^elapfo eo modo Nauta*Duode' 
e i m i Odobiis 0 'ftc fef e v i r i ea fa e A dau* 
dunr ,ibiquc nodtem primam uantifunt» 
tnaximo m frigore, quod focus necdum 
cftet inftrLuftuSjiicc irem caucartira prspa 
rata commodiras. Deinde fummo labore 
Pbaielum domum prope pertraxerunt,c- 
umque conuertunr, ve luo tempore-vitii 
aliquando e de pol Ser* Deficiebat iaiu 
abifs locisfegregtttum Pluxbi lumen,ac 
ftudiolc Natux cunfta neceilaria e naui 
d ucunr 3 colliguiirqiicta,qmtPbafclilcni- 
biqueprxparaticni, 5c infinitioni ido¬ 
nea exiflcTenr* Ceretuni iam ad i cerae* 
ciudosj-vltitntamqnc oiutsvehiculorum 
fub itu ros, Vifi tres a tergo inuadant,qu^t 


Ucrtir,clamore periculum teftaCtis, 
bipennesfinealiis armis vehiculis impo' 
lita iaceba nt, e x iis v n a m N mi ti eorripi t» 





















































































































































































































































Nauigatiomim Hatnuorutn in Septentrionem. 


2 ? 


io 1 ; (juJttiio 


kI r t*ra 11 : i •' rxrdtu Vam , quibus fc p ro v i - 
le li (U tendere uc, confugientibus reliquis 
vcrFusNauem, ex quibus vnusin rimam 
glaciei incidens, magno fuo periculo lu¬ 
ctabatur, Verum bdhix nattem redta pe- 
ume, atque iurerim tres i; feliet i propter 
proram pro e inenres in eam fele recepe¬ 
runt. Aii Lita hae pro:Ja.irritati Vsfi auda¬ 
cia lingulari a ce urrunr, Naucmqueparar 
confccndere , neque aderat vllum pCXtcr 
eas duas hip^jincA tL-lj genus* Es ijsvna. 
emo i diu a dadb V r fu m m aiorem fc ri t, 
quo verbere abit, exeat que duo (cluun¬ 
tur minores. Itimanricftubx periculo 
q u o d i u m m o t i n io £ e p tx fum p fcfftt, N au - 
ti‘ liberantur. 

Quarta Noucmbris felis iubar Mundi 
eam pkgiimdeiccuit, vtvlteriusnoiup- 
paterer. Ea res triftis admodum no cari po 
ierat * adempto pulcherrimi operis limus 
m udi ipcclaculo. Prodent tiialbm Vulpes 
ab (cedent ibus Vriis. Hisce, quod ad ci¬ 
bum idonei dlent, inh Jias varie decipu- 
Usque ftruunt, quibus fubinde aliquoc 
capiunt, December mm anni hyem antis 
accrbifTmiusmeiisHagrabat, horrido hD 
gorc cunctorum membra ad urens. Iraque 
ex cuiusdam conhlio, Carbones lapideos 
igni idoneos fulphurntos,ac hadtemmn 
vlmna perictdorum (eruaros, accendunt, 
focu m q u e circa vel petam in finiunt , ob- 
ferato fuiiibtlfo, ac veflibuli aditu ardte 
ekufe,nc quis calorcuadtrct. EU iis car¬ 
bonibus Igne correptis odor amamus pa 
rum,ac gradioi ,qui £c fpiritus hominum 
UCliixon] _ obffcnuc. Ideo cimi primum a diu Ulceret 
Uj Upideii i gnis fuatti tas, (bei os q u e recrearet,mox c- 
SqS!u os dem vertigine corripit» ccrcbnquc agi- 

ratione,i-gros profert i m . Ex valentiotibns 
etgo aliqui iumibuli fenelitant .^periunr, 

ac Unuam recludunt: verum loquitamur 
operam dabat aperienda’,deliquio animi 
abreptus procubuic^quo ianc omnes cor¬ 
repti fpirinmi tteuique amiLtlenr *nifi jd 

frigus antea hcirrendurtijtiuncrcmpclliijc 
recrea Elet Eo Ll, Carbones aece ndci e ne¬ 
mo au fus deiuiu» 

Aftmil , m Annum itananfcgcriintjrcuoluto CtH- 

J fo Solis in nnllclimum^iuingeiitehmum 
nona geririvum leptinium * atq; tum iIIlkI 
Mundi preciarum lumen remeans, mali¬ 
gnas |iuspartes retpexiE* XX LYXanuarij 
Eduratur id focij funi tua pultatio nc 3 Uu- 
i«“«"soT nente Cuiltclmo Bemardo, qui ex Alito- 
i;im 4cm* ■nomorum legitlaSulis tam Iubitum i e tu¬ 
tu ru haudquaquam pvxlumpkiat iis in 

locis. Vulpes tum abibantjfuccediimque 
Vt&iumaj- tcfribilesVrfi* Etenim dumduodecimo 
Februari j decipulasrdbauranf,ingC3tsv i- 
fusdomum reflipctic. Atcxphdo tor- 
m enco percutitur, tr an fi r q uc g I an s e a rpu s 
em ne, ac coripfutn, ea violentia, vclutm 


$d insilit 

FiEiuaj:i |C. 


aent u*. 


oboli foiuiam platiata. Eoft eum i£tum 
fubliJir etiam nuru bdlua,ac trcdccim pc- 
cksprociirieiiSjCocidici ibi eanr fpiraRtem 
traiicmntbis,ac necatam laniant. Adipem 
Imius centum librarii fui fle ferunt, expe- 
rebatrirquc d naucis^quod olei loco lucer¬ 
nas aJetet,Tergus noucm pcdumloligitn- 
dmem, aefeptem latitudinem habebar 
S candebat mtciim alci ora cadi Sol ,dcf- 
ilcriumquc capit abitus ex iisloctJ(liccti- 
pfa maior Nanis iincvlla foluiionis fpt>, 
vehit arcibus vall ira^ inutilishauigationi 
perh(lerec,)ddelatam turbam , recedente 
glacie, Oceamque reiolutis fhnftibus. 

Nautam creo comteiLiuni .cumque mo- RfJituni 

5 , 1 . ponrab 

ncntjtcmpons vtrationem captat, isma- 
dat inteiim emictarutn rerum prtfpatatJ- 
onem T exfpectaturufe Maij mtfis exitum. 
i )ecc[ii inde viti vigeSmo nono Maij co- 
mod^ latis c^lo exeunt, ac kmbumpe- 
timt, eundem vt propedoimim ref!aura- 
rent, i.mi m ile pene contectum acoblcf- 
fum cfFodiutjiummo labo rei at dum per¬ 
trahere conantur,ac artibus propiusad' 
moucre Jabaicuut victa pneterititempO' 
tiscjtantlatismtfedismcmbia t quatuqnc y Uit c . j. tli 
argia corpora cxhauflaium virium Indu- 
ofacdfcfliOj ncqmcquam t n fligant en au- 
ta,ac ru aliquid lupia viresrenestenr, di¬ 
ra m p r a;d i ea u te d u r a m qt i e i n A' QHfZtwt- 
f/^miferiima humocraanfioicm. Cete¬ 
rum vigor iciunio ac Hyemis acerbitate 
victus dccdTcrat .■ colleibis demum viri-' 
busThafelum ,quem nanex DenBecfy vQ- 
eant,prope cafam ptoftratum ac cuerfmn* 
vticmllmus ? erigunt, cundemqut omni 
facultate reparant, longam periculofaivr 
quenatiigatioiiem pr.dumcmes. Quibus 
dum rebus intendunt, ccinb i lis Vtfusac- 
ceditjSc pcrtcrrefadtos in fugam coni icit, 

M ox occuparis xdiaila: eribus foribus bu 
bardis inflru^i bdluam exfpedant- h in¬ 
trepidus procedit, virumque ad alias fo¬ 
re i re fp i e i en t e m ,a h s qu e e la m 0 r t a C vo ei S 
monitu Iodorum, id periculum eo e item- 
plantiurujfubiujcotiipuiireit fed in tama 
confler natione is boni barda cmilbi bona 
Ione Vrfum glande tcaiicit ,qna fane ab- 
ciTatc.mamfdluspeuculi, dura iri fortem 
haud dubie fubiuilfct. Mirius in Vtfidil- 
cetptifiomadioPhocarum pelles ac car- 
nes reperta: fnesuiit. Duos poftea Vrfbs 
^grejlicntcs conficiimt, ex quibus vni ie-. ffj . 

cur auferunt, jdqueeoctipi manducant, i n.iai, it & 

aSt valetudinis maximo diferimine,labo- rtWN,t - 
rantibus eundis ,d cernito i te viriualnm 
corpore a vuius cibi malignitasfacdlimc 
npparcico Sex dietum labore in icibura- 
do P hafelo eo n fu m pto ,-fupcierat ad h uc 
pijjpjiada coinplanaod aqlic > ia,qua 1 1 1 .i- 
fdum Ichapharn que eu mare pertraherent 

non minima: molcrtia: res. Hoc opus ftu- 

B h 4 dium 




















































DlfcctUjnt 
r? Monalf* 
bh i[«i imo 
qu.it co c u n-i | 
£,JJ10 i f 


CuULelraut 

Bctnuduf 

itiufitMii 


CjUmitites 


Hiftoria trium 


drtim abeundi leuias reddidit, quod & 
Mare iiiu tumm* nauib usque pcwiimi 
adlubefccxctjNixque ipia, durior reddita» 
feciliGLcm iiauiculis cuifum dabat. Ibi 
Vcfus macilentus admodum» prardsc am- 
dus, apparuit; acis nuit excipitur /i Chi¬ 
rurgo piande iraicctus^ac iri fuga per ru¬ 
ptam gtaejem proditusdmp<ulicusque,ta 
dem d fociis citeris ad necem ada&us. 
(Jhiisquc tum Ure inas mercatorum, qua- 
ta maxima cura iki i poterat , complicat, 
necellaria advifhnn cx xdicula aufert* 
Dabit vires cupido relinquendi ptoccl- 
iofam hyemis aulam, cum iitmmo mclin- 
liscsli ddiderim 

Rdbbanc luuiculacin pelagus dedu¬ 
cende. Atqueco tempore (jmticlmt B*r- 
jurttut epilloU (ct ibi c, in ea que fortunam 
Nauigaaonis omnem notae,menfuraque 
bbinbardar concludit, e funibulo [ufpen- 
dir.vt delitis riliquindo in ca loca homi¬ 
nibus rei gdbr veri casi [ujotcfccrcr,Nau¬ 
ta item epjftolas duas exarat, quarum c- 
xcmpIanvauicuU lingula: vim habebant. 
Decem mendum commuaca habitatione 
Npodtti hltm Bataui temierant,cum de- 
cimo rerrio luajj Phafclum lembumque 
in Mare dimittar, vduculisqucvndccim 
annonam omnem, Mcreatorumque far- 
emas deu c$&s,nautodis i tnpon u nt, ac at- 
quis portionibus dillribuunt, Gmtkhma 
iBtmardm dcTfywiauf Andros argri, vehicu¬ 
lis ad fcaphaspcnxafti, easdem item in¬ 
trarunt. Vetas in Corum melinabai,ctim 
vela facercn e decimo qiuitoIimij 3 MLlJe- 
fimo»quingetitefimOjnonagcilnao/cpt:i*« 
moAnno,Utis lutio pamloque Ponto,he^ 
ri quod oras eas terribiles relinquendi ic- 
pus accciliitet, quas diu nimis, mfumnu 
cgdhcc ac hyeme, habitafleut. Ingentis 
tiini alterius periculi metus oritur, cx va- 
I i d o g 11 c t e i 11 u ai b us ada; i m p u 1 ii \ s qu* 
nani culas iptas potuitfer coimingeje* ni 
diuinaProaldcntiacos homines, velur ex 
miraculo, fduti detiiniffet, C cretum vi- 
gdimo lunij niorirut celeberrimus con- 
[ u m aiiffiittiisqut Rc£to r N a u i u m Gtuliel- 
mus Rcrniirdu i, magno cum omnium met- 
fure,aciingubn luctu, Eitis obicum inrra 
horam liquitur Nkolti finire* mors. 
Eo tepore Solis non ea vis erat , vt niucm 
folucrct P p o tus co m parand j grari k ■ Verum 
patinas ex sere $c Hanno radiis opponunt, 
qua? rcpcrcuflu caloris aquam reddebant 
levandas tamen fiti vix idoneam. Ita mil- 
IiaiiatrcccriQ o&uaginta & vnum emen- 
(i, &peinteritn obfefll, in n aniculis hisce 
Rigus.famcrnjacvaletudinis maximas of 
fendones/umma, qua: mortales adfiriut, 
n^ak pertulere: adhtfc difperfi tcmpdla- 
tibus, curti aliquando iratum mare curiis 

eorum difuirbaflct, fcaphasq;djiacttiffer, 

* 


donec poflea r,aur^ bombardnr cxplof^ 
fonitu vnkcrcur.Superato Ca?hcN*$ mx 
vigdimo o£tmoIumj bona omnia expo¬ 
nunt Erutam in glaciem, nauesque iu ea- 
dem procrahii ecquod fiuHa ingentia gbu 
cici impelleremur vento altano vebemen 
tiflim Ojnouaj 'cn.m obEdionispeaculoTl' 
bi velis refli, quieti fc dant ,expo/i[;o fp e - 

culatore-ls Vilosacsaducnieiitescojifpi- 
dt^aevocc horrenda excLmao liombar¬ 
da: tum glandisfruftaliue minurias habe¬ 
bant, quibus brlluis vatillum is renue de¬ 
trimentum interrenr. Aius ckmorearro- 
niris, UifceJ emi b usque, nafti opportM- 
' n i tat em, tonticnm gladc maiore i mplentj 
Vrlumque vnuni icturraiiduur, morciqj 
donant. Diffugiunt eo exemplo reliqui 
duo» acpofl rcdcuncjvrfiquecadauerper 
inarqualesgladci pattei trahunt, funimo 
CLimviriam atgumeittOjiu cfcam Sibi : E- 
am etcdim bclluasu cmattuam,iam bona 
ex pane deuoratam , abadis per nautas 
duobus vrfis, vix qua tuor ibcijfubleuare 
poterant. Cererumgladjetdum infident, 
iMjIuud paruo di feri mine, [Vbcunris gla¬ 
ciei iaipuhli, minutas in partes abfecdir, 
deddenubuscun£tispcne far&nisinma- 
rr ; J ab ova riciumque in fubduceudo Fha- 
(clo uireuus,iecuiicatis inaiorisergo,in- 
greffu glacies comminuebatur,maximi 
rerum confulionc, dum qu^ialuabantur 
bouatn mare mox reddunt. Lembus iu 
partes confradlus,abibat, accurrentibus 
cu ndtls»vc precio fioca qu rcq tic naufragio 
eriperent* membrorum conuulEonisdc- 
tiruiLionisque magno metu , (UbeuEite 
nunc hoc, nunc illo glaciei frutio, diriHi- 
mo motiuTandem lembum.cuinciuic^c 
piope PJiafclum collocant, difrupto ma- 
i o , e i u s q u c! n c o , a c cu 11 £ti s fere a n n a* 
meimsnoujtiime fabricaris , magna nati- 
tacum anguiba,quf>d opeii v;K fufficcEcnt 
co n i ae r u m n i s. R epara t as deni que na¬ 

ni cui as mari reddunt, tape per glaciei fru- 
tid ad Ccmum , ducentos, ircccntosquc 
paiTus casdern,vtpatulum mare nandfcc- 
trtuv,protrahimt. Ita vndtcimoItilljcir¬ 
ca Oftfh hftiUm dcucflj,feaphasper mi ile 
naflus ad apertos Maris ductus fummn la¬ 
bore cogiitur tmpdlcrcj glaciei ita moles 
emenECetenam^quibusdam ad errwcjs r^- 

fttLw a e ccd en cibus, ac ibi vatium Potum 
in Occidente confpidcnnbusnuliagla' 
cie impedmirnj laetitia magna fubir, cou- 
grarulanturque fociis, vidam iam huius 
m o l c fl im anxitudine m, E rgo d u ce mos 
fcptuaglntapaffijscxfuperanc etiamnum 
acmor vela faciciites^bono fuccctihena- 
uiganr. Circa Promotumum Cttnnj veniens 
tes,ibi quosdam emitrunt, qmrenampr- 
terent, auesque bonigutius, ac cibi loco 
aliquando expetitas, caperent, !j centunt 
| Ac vigmti 






























































































































































































































































































NauigationumBatauorumin Septentrionem. 1 $ 


A 

mi* 


5 

Lfiiu 
fci WlJITl 
ICfl linia ^ Ij. 

cui i 11 i * dii* 

feni. 


& vigin!iqtiin<]iaucs rmmifadlc prehe- 
nJL**mu booimuinloItcestfTcuLAiiatcJ 

' hx morans nidificando futnmis rupibus, 
bclluam m«Q, Vnu tantum otuirn com- 
p l> uti e jiityj u l' in folo, rutilo ttrarginc^gra- 
mincue teito inctibames*naii obsta nec 
diro cmsTiactus frigore*exciudunt, Vi- 
gdiuio Leptim o lulij adfinum ptrucnerc, 
quo violentus MatisH Lictus torquebatur, 
tratqi is ii nuis Cvfantfarth- Is tn ptruius ht, 
Tartari ea mq -, in Oceanum ddinat.igno- 
ratur; quidam autumant Fretum ibi <sfle* 
Inde apud S I .itttrextij fuwffljitic Pmwm- 
tsrium pTopngtmttli^x u Igo ^tbdnfihoeck^da as 
Raftrii LogdutJ dH> N au ictilas gffeidetuc. 

EcarRufii triginta mitucro t quc»^licccfn- 
xijeflcnr de haHEmuni cotum mente - t aut 
£ST« V e6tiliis, tamen cum fu mmogaadio a Spe¬ 
xerunt, iatn ttcdccim clapfis monlibiis, 
quibus cum peiegrino aliquo iccmonis 
eo sit mereium non habuitlent. In terram 
progreflqfalmartinrftfcmutLii: cumque 
inter RuiTo* qui lupenorcamio Barauos 
ai ea f r etuni V*}%di s e 0 n u en eri n rdnnaii- 
eam aqnoLier.it, ac ftupent, E 10 mi nes u 3 i m 

Naaigiiscxteifi^COrbicisquc^Aos, mle 
vaxb aquariolis orariisque huc illueque 
iparfos natare* Obiotctprctisdefcffcum 
Icfc rrlutud inteUigeee nequibant- Inde 
cum nauta gingiitatum onsquc vitii mu- 
flrararus, manum, os aperiens * dentibus 
adhiberctj ipfi fame cum premi eddi ma¬ 
ces v pancm atrum octo librarum > ^Is- 
quo e aucs iumo duratas donant* quod 
munus nauta bi(co6ti panis duuo aquar. 
Vigcfsmo nono Julii ab hac rena di[cefie- 
funi, oram que Rulli eam Auguito mctifc 
tenuerunt,poft [uinnuunfamem*ajuim- 
jrasque ingentes, coti fu rupti pene omni 
annona, ve & quidam de relinquendis 
lembis t petendisque R,ufii;£ intecionbu^ 
tcmsdeliberatent. Verum obuij fubiude 
Rufiorum ifaphisfiue ahicis*ab iisdem 

tu f ce pro cibo recreabantur Inferim ab er- 

i ani, prau&quc computatione iam ex i Ri¬ 
mant'fuperarum a fd?romuorarium Rul- 
Ila: C>rnrf/fTi?e^Mareque quod Album vo- 
oai ori to - ^ ^ c i d d e ei m o o ita uo Atigufti di ede- 
n .»'Mb nttniuf» M*tt Albi trismircanr, Lap- 
{? ponixqiieocam tenent. Velificatio hete 

pro fpera era t ,con fc <5 i s quaiMginn mil- 
iiiribus triginta lioiatiiinlpaciQ.OiMiM- 
ti facili agoofei poceft.ex quinque cruci¬ 
bus ibi collocatis, perfcft^qtiedeclinatio 

Protiioiitoiijapparet,ab vnapaneinNe- 
tapcliotcn,& abaltetiin l.thonotil.Poft 
[iiperatum Album Mate.Ruflicum naUi- 
™ maius offendat: U Kmts omm eo- 
natu pcrtint-Tredccim ibi RufG Hollan- 

doscxcepcrc^alRquduiitoucnt^pi (cati¬ 
ori indulgens, em iique abdis Naurapif- 
ciumruulcitudmcm # quibiis (uouurn id c- 


rac) foci; famem ab undd explent- In lio e 
trai^dtudecem dierum fnatio aberraucrat 
difpcrfiJembi* Vigtfimoprimo Atigulli 
fu uimo gaudio fefe rmitil&refprdtmtjE^ 
dmwmjjHt pariter pecu nr,qu^d a cecp i Ifctit KiEduynura 
a Rufiis naues Ik lgicas aliqua Cm elfe, 

V er dm; Vdrtibuyfuin p o t i u s e! i g u n r, r i mu¬ 
tes Mejicoujx Principem 3 ne quid m eos* 
qubd Mofcuuiailub imperio ii e, co¬ 
mi tcerer. Ai obuntui ccmpcfi.is, qua; na* 
utculis exitium minabatur: idcb curium 
poftfcopuLum drngunrjibiqucrafaro exi- 
guam,in caque tres virosae ingentem ca¬ 
nem inucaiunt. ITi amicuexciptunchof- 
pises, rogant qua fortuna in casorasde- 
u e n i J l e n r, e i u n d at rj uc C oU rrc s n aucs e ffc, 
quarumdmc eo dic vela facerent* Ium 
nofiri rogant foetum aliquem ducemejs 
irineiis,qut Colam eosdeducertollli Lap- up'x 1 - 
pue incolam allegant *qtii inearclibcti- 
ter operam datet luam Jtaque nauta curti Ceiammn- 
vno ex fodis Montem fi r perat,Lnppoiu- c l:t f 

aeque homines adk, a e aliquem Rcalorfi 
duorum val oris qutcuot fi ortmmim pre¬ 
tio condticit.Hic cum vno ex nauicul-ito- 
nbus abit * epiftolaniquc rdcit i lobantte j.itmiaet1- 
Cerfitito Rijp eo- n fetiptam * qui fu p er io te P^ 
Anno cl ica JrifuUm Vrft i GaihetmB&naf* nciio» 
do difceffciat * alio cur fu cositcndcns * vt 
n artatum cft.Miiaculoftim videbatur fo- 
ciis*ac fidem excedere eundem ntlncCd^ 
e (Ve- Hic rtedecimo AugufHad eosdeuc- 
ftus acceffiir, op i natus 0! i m iam 0 clines in 
reriiffL\acpl.imflimfi vitifunftos* fecum CoJ«avt* 
annonam vi£litmquc recceaeiis nattrarutai 
animis ferebat, ac inde fiLtm cum iisdem 
ftrecipir* Ibikaphamphafelumqucdo¬ 
mo mercatoria condunt,aeternam in rei 
mcmotiaiu *• quitl quater ccntucn milii- domo cutz 
aria orariisnaut culis ccmkcirlcnr 3 igtlo- U! "'' ’ 
cum ac nunquam inreanauigatfiptt sna- 
re, fumma omatlumh omina m ac CoU ite 
hnbitatorumadiniraEicne.Dccimo fepti- 
mo Septembris vela dederunt, vecti na- 
uigio lohtfmi Ctrncli^ac Noucmbtifpi- 
mo, Anno eodem, An^Manmm deucm- 
u ntjiiidcm induri veflim e ficis, ti sdem que 
ccdti pileis y quos ex vulpium albatu pd~ 
libus in T^&udZtmbk paratmanr,ftupen- 
tibus cundofum animis ad nouiiatem rei A^ridodf*- 
ac narratione maloru intcllcdd 5 ad fum* 11111 ' c,i,lJE,t 
mam eam ani mnarum patlctiam attooi- 
ds*Nominneorum;quibysfupcrftcscxd 
nauignionc vira fuic, hic addere memo¬ 
ri® ergo haud vanum duxi. Sum-jac&m 

mmWiis & Nauta, Parm ‘. 

p^fri V#i t G&*rd&trtrttu* M.Ub^nm Vet, 

C hi rutgus, f4f ibus hb mw Stt rrt b nuh.lt 
ertxrAnt Htmim, Uuumim GuMmuuUh*’ 
nes BMtdndtiuUwhtt tobmtm Hmhwou^ 
p arui Comtius, , f&dut e- 

tttrAt dw* h 1 ^ 1 s * 

SEQVVH* 
















































































\(i Dciaiptio altitudinum vatiarum 

SEQJ/VNTVR GRADVS ET ALTITVDE 
ries omnium praeeipuoilim Portuum, Fluminum. Pro- 
inontOLiomm, loconmiqiKNamgarioneLufiranortjm, Bifpa- 
n orum quo frequentatorum* & in Terris per cofdem det cetis ,ic 
patrim habitatis cogni totum jCuniNomimbmmftiBproprijfqvijc 
titulisvt eorundem Marina: Cartiedcmonflrant 

Primum ab extremo Lufitanix Promontorio, quod C&bodt 
finifirnt dicitur, ftcnndum Lit|oralcsLuCt3nfe i Hilpante J! & 
Barbaiijc cudtus, vfquead Lineam , flue Tropicum Can¬ 
cri, atque in de juxta Oram Quine® , ad 
f Lineam ^quinodialcm, 

Gradw Septentrionalis Limet flagt. 

C Afo definiptir^id dt Caput finitae rerrz jacet in altitudine -— 

Infui* ii djous *——— .———* __„ 

ftfjo de Ferttip4l —- --- -, 

M Barlengas - -- *- 

Itfbeafiue Liibotiiauc VIilTipona cum infula Terter* — - 

Perfeuetravixm infu]a $*Mkhariit n » --- 

Cabo de San Vmcentc t cmn S^UritJntula. --— -_. _ 

Trmfalgttrj^d Orcetradum --* ---—, 

Lambe ——- - - __ 

Sone]* -- -- -—, ; 

Ctfo de Cmj , 8c Porto Santodd eft: Portus San&us^pud Mddntm infulam fitus 

dos itum ,i d eft; i ufula A Jokrum -——. _ 

infula Alddero, JxucDgni ——, -- 

Tajfatam* ■—— ■-— - 

Metedt&c tsf Hha dos SatMjrtyid efl■ [ylcftrium infula ---—. 

Cala de & infixi® P Ama Ac L<tntaroUe t cx Canarijs -- 

A &*» fiueinfuktf* Forte f^euma, -- * ■ _ 

fftlwdtBojador, & infula Canali® Magna^dc A liba de Hitm, fiue Ferri infula - 
dosCavalia, id efi: Patens ponusjeu Surio Equorum ——. 

Flumen Auri —— -— -- 

Linea, fcu Tropicus Cancri* 

Aflgp *.fcu patulusportus Gone*li deSwtrd --- ^_ 

Cabo das Barbas, id eft ; Gap ut Barbarum -—, - 

Cafa Braxeo, fiuc Album caput —™ __ 

Eto deSad lortd* ime $. Iohannis rivGs ^——* —-. 

-FitMid de S> Mam, fcu S .Mari; 


antrum 


5 «eMw^,vdfcptcm Montes ac infukS^Annsc Vincenti), $.Luci* 3 cS, 

Nicolai —-. - -_ _ * 

*stfntemte, ik infula falis -- - - 


Rwr fcu Rivus de Cifw^ & Uha dt Itay* ——— . -- 

Cabo verde, vel Promontorium Viride,&infui® 5, Iacchi, cum infula do Tege, 

fcu ignis ■—-—- -——* .. . . ..__ 

Rivus Gumbiit -- —- ™^ __ 

Rivus dat oHras, fiuc Oftrearum - -— 

CaboRoxo, fcu luridum Caput - —-, —-- 

Bagkba »■" r -— i-- 

l{io do Pithei, id efb Rivus Cantati * -—» 

Flumen (achecache 


Eio da Serra Ltoa t id eft: Flumen Montis Lc©n* 
Riodtu p almas, xdcft: Flumen Paknarum 
Cdbo de Monte, !eu Caput Montis 


Cabo dos d4xos f fcu Promontorium/yrti«m,& Fodio* S.Georgij, 
A tlba a fcu infula F trnmii de Pm, & Cabo dm Palmas -—* 

Jfra do Campo, fqu Campi Flumcn ■ —^ 

Fn to Pmcrpf,id eil; Flumen Principis —* 

S.ThomasinfivU ■ ^ 


i ■ 


A Linea 


& 




il 

















































































































































































































































































































































































































Fluminum Portuum, &c. 

A Linea Aquinoftiali ad AiiftmmpcrfccntioncTrafluiCongi, 
Angul^ Se j£chiopiae f vtquc ad Bonx fpeiCaput* 

Apur Lapi? Gfffifciu&j. iacct 1 —— —— 

Caput Lateri na; 


i? 



_ _ ideft: Staejo iudaic^ mulieris “ 

deSm Demitigo*id cih Linus S* Dominici - - 

Rtu do Con&a - , - - 

A liba d t ActtHpAo\ hoc cft Aftcndoms infida - 

Kw dujofci & infula boanda - 

Cdbo Leda, tcu Loreum Caput 
Kip, feu Hlu vitis de Sjw Laz 

Cabibi LotfpM} id cll: LuporumCapur * * ~ 

Mon u n egro, i d e Ib N i gc 1 M q as —' 

Sin A Varditi vel cinrridj Montes 

lArsgrt datjildeMi icu vi cocum ftatlo,# S. Helena infula * 

1 JMmgd da4 Areas t duc Manica Arenda * ‘ 

(abo Negro *ducNigratu Capur - *“ 

QsAfttidoin! —r-r? — 

^4 Serra tkSmL4z4r0 t id eft: M onces S * Lazari 
Vt*ya, duc Littus TtyfiPttu * 

Cabo do V*Arao\ Icu ColodI Caput 1 " 

Fray d F r m , fc u L it tu s fu gri d um 

Linea ve! Tropicus Capricorni* 

PonUddConct^A*', vei Pim£tutn Conceptionis 
fyay* d^s Ahgwi, aut Lacuu tn littus 
f tifgo*d*'7f9f4 t duc Olis foinU 
o^r^r^fcuPortus patulus 5* Amhonij 
jjfaigr* *$.Therme — ' 

S.Cliiiftophori _ “ ‘ '' 

T^/d^afam^id dt: Fluvius Fili/ Regis — _^ 

Angra y S.Heleni" ”’ 

Infulas TnfUtRdaCttnh* ^ 

Cabi debrn* tytravf*, ii cfb Bona: fpei promontorium — 

A Capite Bone fpei ad fepten trionem Traftusduflu .vcifus 
Soffalam Modambicqu^m,& McUndam s v(qucad Lineam 
j£qumodUalcm Auftrali femper plaga* 

C Abo&M 4glfIfej*J,feu Cotfbpalfotum^yJtidifuc Nautic i eip urjacer _ 

Cabo d& mf&ntts vel Regis filij Promontorium _ 

Cri&TrihadoJcu IctUm caput “ 

Crito das vacas, feu vaccarum caput & Tiaya F efmfi, vel pulcher Imus 

Cabo do Arcciftj vel caput fcopuli _ 

Jtio dolnfamt “■ , . „ „ 

fHNM pmmr* } id eft: primum pun&uin vntnect ____ 

Terta do AfafcrUd crt 3 Naduitatis __ . 

VstntaS* Luris. ” __ _ — 

diffviLacns,Sc infulalofeannis dcLilLoa.aun Auftr-iWx- 
«errtttaw S. Lautea|j infui* _ ' ’ _ _ 

jinvz it hm Pajt, icu a^ua bona: paos __ 

Ciiii»d« CVtffmw. ideftsfluftoscurrentisoipflt _ 

Itw dt fcfoMtt, fcu UMtmmt, Si infu ia Mtf(l>»renbnt, ueent^ _ 

Oj luixoi d4 tfliiM.fcu fyttes ladiic* _ _ 

Caput S.Scbaftiani _ _ 

KjO Qulbt»!, fcu QuilMHt ‘ ^ _ 

toffria.Si iaUiOitgiRedriga _ _ — 

jof&, (eli Pofrus Baifg» _ —. 

Xio.feu 1’inviirsCiMMM __ 

Os B.tixm dosG.irauu, id cft; fyttus Latorum . 

KiS du BmtSmii, id cfl: Tluvius bum fignt ^ ^ 











































































































































































28 Deieriptio altitudinum vanarum 

A llha > fcu infula pr*ni0 ■ - ■ ■* •-- 

A llbit Frtfflftrd) id tit; in fula Trimi —<* —-. 

•A l/fu } fcu i ii l u U Ubdnm de Sora —* ---— 

d Atigoxit ■ ■ ■ *■—- 

tstfvtuwHctjuc -- *-— 

flavius S, Anrhooij --* *—■—- 

R'wdcTttta t fcu dextrum Flamen ——, 

flha do CemArd —* * ’ T ~ -— 

Ca(m iklg*do t fcu Cip ut tenue —-- *—-~ 

Quih& y vrbs —-—*- -"*■ ■—-. 

A llbd de Jtftinftd ' '- 

a tlb d de ZaazjIat '—-■ -* 

A ithd de Pemltx —* ^ ---— 

At llh*ido$ tres Trtmtts^ id cft: in fui* trium fratrum — 

a tlh& do Aratrante ^ id dl: AdmitaJij infula — 

Meri bufo, & FiumcnXrffkmga “ 

Vrbs& Panus MelM* — w 

Vrbs & porcus Pdr« -—. 

Linea /Equino&ialis. 

Altitudines^ gradus Portuum, Capimm,& Fluminum a Linea 

j£qujnc£hali,vfquc 3 d Fretum Aferr^quod & Maic Rubrum 
dicit ur^ad Septem rion&Um j£qu i no pialis plagam* 

Stptnlnondes gradra^ 

B ArrafofaiivR: bormspqjrusjiaccr *—* — 

Vrbs & Tonus Br*v* — 

Vrbs& VtiKtm MAgtdexi — — _ 

Zitr\eih — ^ _ 

Caput infula Sacoma — — 

A cz^ucCjHfiTdap^itmaiium. verius Rubrum Mire Nempe Auftralidus Ora. 

£drh f r4/tzcci *—*——* 

ZriU j iaccr — _ 

esfllh&d' AUc* — — ^ 

» 1 1 a 1 j , ^ 

tsillhdSfiatjKen «*' — ^ 

. „ .f I ~T* t 

J A ItJ 8 - 1 P 

A Septentrionali Utere MarisRubri, feu Freti Mccca, 

T Oor ,iacct --. — *-—_ 

t^^porms vrbisMeffx, in qua Machomedfepidtutaefl 3 qna:qucfrc- 

co nomen dac — -_ 

A Uha de Zey&m —. *-_ 

A fib/t Camaram • -- -_ __ 

Luficanomm prupugnacMIum mi nevero ereptum — 

Ora Arabia: ad Fretum vlijuc Pcifisejnfulamquc Ormutjum* 


F 


Attdqtie , iactc 

QliifttT 


IntuJzCtfritfjMffria 
Infula aJbtjeira 
Caput Refatgftr* 

CittUSd &c SUpfUAtt 

Hm — 

Cdbo MocAndao 
Jnftila Se vrb sOrffitttij 


Ab OrmtuiofcuPcriia pernarum littoraletn ad Comorini caput. 


c 


Avo de fafyue t iz cct 

Rwdo^ttd^ olim Indus Fluvius 
Yrbs Sc infula Diu 


Geg*> 




































































































































































































































































































































































































Fluminum,Pomum, &c. 29 

(75?.<,vrb$ lita interiore linus Caminjttdu&u — - 

Portus ac vibsCfr*Hf ■“-“* - 

Pomis ac vrbs ftabul - “— 

Infula & vcbsGfl* >ac lnta\x Oslth* Qafmtadtt ,fcu adultae infui*, eodem in 
tra&ufu* « ■ »~ . *-— 1 


Arx fftfAwy&infula AifAdt d AngediH 1 —* 

yHdtkoiA&iyiicsOsBMitoidtNftdu* - 

Arx Ai angitor £< hiantede Ly -——- * "■ 

C/triMier & Caleott -■ 

(rangtnoT fte G9$m * ' 

Arx Crty Cvuitto —~— 1 “— — 

Caput Cotterm extremum eiusTraftus > qui Indi* propria appellatione venit 

Ab infula Scylon, nempt ad Orientale* ac Auftralc 
iacus.dudtu in Occidentem. 

1 B 

T Rmc&ti&mAllQi i acet --- 

0 Ctpeiiode Erade, fcu Monachi Cappa *"- 

RwdeMaiMotft ——- 

p ma de Guiite j ii dt: Punitum triremis —- 

Ceiuwfo* Luficmoiumarx —— 


A Comorini CapiteperTrafUim chsrm&ndtl 9 0rix* y BetigdU* 

Pegux 9 ik hldUccx ad caput Swctpufi* 

C Aput NegapAtdrt t ucet - --* 

Po vdc&o At SAn The me , fcu Vrbs S« T i 1 o m x 


Vrbs ac Porcus Mtifdtpaw 
+A fnnttt Gg&doParijn —— 

O Pagodedeiergamt^ii clb Idoliira lorganatx 

K io de Puatota *-- 

M Fatura Jeu Paluor 

A demdetr* Tm* ait a, vel vkima alea terra 

flumen Cajtfgrtt* - ~ ‘ 

Ganges Flumen aliter Verto p tqueno M lcu portus paruus 

Portus & vrbs Aratan '— 

Portus Se vrbs ——' 

Extremitas infularum Andemarustd Septentrionem 
Earundem infularum extremitas Auilralis 
Portui & vrbsT 4najfcrijn, item 
Portus & vrbs GunfiUrt 

Infula Ptib Cttto — ' 

Portus Se vrbsjgAfrf* 

infula Gfimtfpota, Se infula Pub 'Btfftm 

infula Vale Per* ^ 

Infula PubPwon _ __ 

Vrbs Se Porcus Fer* " _ 

T ale fim bidao _ 

P uh VmetiT, Se Infula d'Am __ 

Cak Rrtbiido , fcu fiflum capu t ___ 

Civitas Se AxxMalaccd 


QzpuzSing/fpUTA 

Ab infula Sumatra nempe ad Septentrionem Linea:. 


P 


OrrasdMf^i iacet 
P anxis Vedtr 
Caput T*viambm 


T 


e ^ espfP 

Loca ad Auftralcm infui*partem ac alibi fita, 


llimd 
Ponas Cdmf*r 


JJ 

JJ 7 

iS 

Itf 

14 

Ii 
ll 
10 

9 

1 

9 

5 

7 

6 


gr, 

11 

* ? 

16 

17 

10 

19 
i? 

1? 

11 
it 
-io 
is; 
14 

1 1 
11 
sl 

6 ,T 
6 1 

C 1 
S T 

U 

4' 

1 

t 

3-1 

*; 


4 V 

4 

5 


Ce 


Fictum 


- 1 


3 

4 

















































































































































































Defaiptio altitudinum vanarum 


50 

freetm i ater infaUs tau ac m aiorrs Sc $ utnarrat “—— 

l nfda Uva maior rumicum medio firu ”■ —* 

«k Ceo ignea in tiila — 

EtiSilafolsTarii — 1 - - - 

Infula BAnd* - —■ — —* 

Isiittis Caryop^yllocun) IfUlotc* Jacent fwb Linea ^quino&ialL 

AcaptcSingaparain pcrfecutionc Tra£has verius Si an ain 3 Gamba* 
i2Ci,Cliampatn &Chir\am,vi<|tiea 4 Flumen Linmpo & Naaqujjn 
eam quibailimi infulis ad Septentrionale Linea; Jatus, 




I NfoUFwfriy/BtfP, i acet t a altitudine 
V fbs Sc pon: us Pon 

Vr bs & portus VaMtw — 

Vcbs Sc Pactus Sws — ■■ 

Parcr* dt Ctty ■——^ 

Eitfctdx de Li&ti* £ue ficus Liem 
hortus V&nILi —- 

Enfuk Fok Condar - 

V&s & pontis Crtwffctf ■— 

Infui a Pubfttit . ”^ T '> 

'I nibla Pi&a Cmos. 

lufcda ?4tho Cha ttipeUv ‘ — h 

ExfXceniYas aulbalis^infiila: ijw/» 
lErn emicas infutreittfdemadBorcapclfDten 

S n falas Stnebtmt *■-- 

V ibs 3c infula tJM&m —- 

Vrb s Cmton - 

Ifiw BMftfpj fcu -Alba i nftila ~— 

ilLfrf vel formola infula ~— 

£?&c 4/t LitfMB ■——* 

Emis cb*(wqmv - ■ » ■ « _ 

gmtmCbuichto ■—* —,—„ 

Eep^ dei Om&tim, feu finus Granati aliti*r Crfjri 

InluU Ertgswfegarw*: minor Lequco *■*-— 

^l!£*d5jC*¥*3rft s li^c dt Equorum infida — 

JEMvfctt captit iU Sumbor .—1 —, 

InliiU At fert Tmaos, id dl: feptem focorum , quae navigantibus in lapoiuam 

occurrunt —» --— 

In fuis $mgcon t Oijc adiate ntes — r — 

Infula Lumpo,q\}x Oram practcxuac —* — 

Medietas infui x Mctxuin* — 

Infula Trtrutxtwnc - .—. 

Flumen Nonqmjn — 

1-ofular frfpiw, inter fccun&E habent in longitudine cwuum Sc Trigiara millia- 
ttiAC extremi tas Oden talis i acet * —. 


APhiBppiahInfulis alitet Lu^onsfiue Manillasdiftis, 

ad Septentrionem tincE. 


O Snum Freti mter itifulam Lufct> &cTMtd£y*fnccxzhimdbt)t 
1 nfula Cdfuly Sc in&ihTitit* * ■ ■. 

tnfda cJlfajbM* ^ * 

Infula w 


In fui se Rtbtatn ^ Septentrionalis plaga 
Infula: Vkm — 

l ut 11U bl&tmdttijuc —. 

Caput dc Dmarfyrr, Sc in (tilje Litton 

Olimm finus temlk p duiratispcEcipu® infula Utfm 


U 
6 

7 

7 

S 




?T 

u r 
u i 

1 

i? 

s- 
10 
1» i 

S J r 

.fii 
18 I 
ijJ 

«i 

ui 

14: 

«i 

Mi 

* 

C 

3 

M 
aS i 


ao: 

* 

zSl 

f< 

I 
i 


1° 
51 
f 4 


i 1 


Vrbs 


S r - 


u 

11 1 

U T 

11 i 

Ili 

j 

11 L 

n 

* 4* 
























































































































































































































































































































































Fluifilinuffi, Portuum,, &c. 


u 




Vtbs Mutuili* - - 

Caivtir ii L‘ Siitiibjfl&i ad infulam Luem 
C^ba dt> Bullmio' * 


< ubo tiiu caput de fi oh dor t extremum au it rate iofultf ItfjTW * promontorium 
ioitietiumfda ni ieptenctiOnc& Orientelita cxinfula Lc^um^tdi^ 

1 s: [ ti i a de l&i jPiW m i fcu de lo$ Lxdretfcj^ id c£t: Larcc hu m *--—= 

A Nguo: nifpania; Terra , qua: laponia: 
c regio ac rcfpondct* 


■^ 7 " 



'$tx ft!Li iafu 3 a Savfti Atigufiim — 

ijta de StJrQi) id di: Cedrorum infula 
CnpucSL Lutrcmicium Caij fornix regionis 
C\;hdc UiCwricnt€i r, fcu amerius vndai 

fmtiii tsdctipulcQ 


A Freto MigcIIanicOjdiiciatiaSus Brafilbc^vfqucad Lineam 

vEtjumoCbalcmab nulli ah ciuspanc* 

1 v -m m r 

Gradus AujT/dis flag& $b AEqttinctffi&lL 

F letum M^gtUnnicumdacct — — 

F. a hya d $ /.«d e ft: fimi s i n fi t1 a rtun ^ ^ 

L\ io dc h 7 J it i tn ,feua iga i teus Fluvius —^ . — 

esftnefjfe* vd Brcuia — fc —— 

Eiitby* tsrfptrcefltidxiytl finus v-uiofus *—'—-—* ^ 

c.aU j d& pout* f itu cap u t pu n di *-- 1 —-- 

A #dei NegrMt id Nxgconim Humcn — *-- 

tsfngr*otide &cniqp 'Tdtiittl , id cft,- porrus patens vbi Acatium apparui t — 
liba dn 'f$4m*t% i eu fi n US lnitil a ■”—■— —“■ 

I n fu I a S* Cii: bertnX -■' 1 -- 

i&jtyxde Rcpaim id cfh d cfcn fionis Gnus — “ —* 

ULi&k&Efiremo t id cft=Fluvius In pra modum 1 ■—- 

5$|f|4ri Dragfgid cib Flumen Draconum *— *-—* 

liba de Cantntx* id eft; Arundinum falcium infuU - 

Infula DOYQfKA - ' 1 

S mus S. Pincetttlj ‘—— — 

FliiviusCiBrfne w_ 

2 li&dc Unero, i d cft; Fltiviu s i an muy —* 

CitlreTrhi feu raigidum c.ipui ' 

Sah yx d & filroder* feu S al u aro ris fimis 
S)'ttes di da; Os uaixes do j PtTgot ‘ 

Spii inis Sandi linas ‘ 

Infula 5 .Barbari 
Flumen S. Lucia; 

Flumen S. Georgij 

rem Semo, id cit; iccuais portus - 

JRiodoi Setnros Cffrmeijid tib Fluvius S. 5 * Cofma; A: Darmam “* 

lidiilaS.Hdciia;iccm 

T^todu Vrxyx, au t Littons Fluvius 

Rw dnllbdh ideft: infularum amnis 

Verip t&xft id cft: Regftatsportus ^ 

BahytfoTQdesriSMtiiiA dlOmnaim Sanctorumlinus 

Rio Rcal,id cCl; Amnis Regius ~ _ 

Fluvius S*Ftancifd ^ * _ 

FtayiusSp. Michaelis “ ^ _ 

Santo Alcjm ■" _ _ 

Caput S. Augiiftiitt ^ 

Civcias Olklx 

VmunbUMi infula Afcenfionis 


Cc 2 


Unte 


^ B 

1 4 y 
16’ 

2 9 

n 


s r - 


3 ° V 

^ i 

u 

19 i 

i 

17 


M t 

49 

34 j 

34 

33 

3 ^ 

J r 

3<5 

•‘•-t - ./. - 

*9 , 

^ 7 

16 

*Si 

3 $ 

*4 

F 

*> 

21 

21 

20 

20 

I? 

is 

17 
ii 
iC 

f 4 
*4 

n 

iz 
ll 
IO 

9 

sil 

S 























































































































Ab Antiili* Cc u Anterioribus Infulis IndiceHifpanioc *ac locis 

qtubufdam tomi nenti 0k'iKs, ad Sepreu- 
mortalem Linea-Tea clum, 


SliU drfw dd , id tfl: Cqfiicapica iofula,iacec 

luUlLl .MrfryjirfFJTf 

Inftih Dambrita 
Intilla L4 Anligtta , i d cft: vetus 
Cabo de Cantita, continentis 
lrduLtinWJirf 

ha Sma>}ttta 9 feu minor Serrata 


CdymttTigrande , (eu grandis Crocodilus 
Cdho de S Aftfott, intuli Cnba 
Kfet de S- Pedn ? & S, Paulo 
J f d Campas d' Alttienu, id efh Campi slhnrtu 
VtfURtfa Uvityh i d cft: vetus tfiuesiniala 

Portus ScLocaTraiStus India?propria, cum cliftantia &diffe- 

fcnciisin£errL’,fa£toi! 
pro eiufikm Terite licii, 

10 feien dum Tracti_, T _ r _ 

tjuem A Enfrada dclaquerta norninanejocoque Elpcro di£to- 

& Zfftro adMitnz&fof > milliamfcnt: 

A APitngahT ud Patenam — 

A ad caput di diam Pmtn de Din 

A Df«, ad infulam do Bene 


15 1 
l S 


41 
1 C 

»9 

11 

11 

Jo 

j 9 t 


SF« 


Ab infula Bfftf ,ad Toam vrbem Cambaia: limis 
A prodi da iftfiila^me.ad vrbem 
A Dxmxtt ad SuTtdtfe, vrbem fimis Cambaix 

A Oamxn ad D<suj? - 

A D.tnit t ;\d Vaccarum fofulas 
A Vaccarum infui is ad Oppidani Bdfm 
A THafatn ad Vi hem Chaul 
A Chaul ad Dandam 


A amdaad linum dictum A Etifitddde PcTvfiarr, 
A fimi eo ad Sijfadao 
A drfareUo ad D abiti 
A DaMiiH Sixgtuferra 
A $Mgti\(errj nd Bettek Flumen 
A Flumine Bettdx ad Stfjfrfpor 
A SrytApor ad CitrapAM 
A Ciupamid Metropolim Goam 



Hiac initium fumitTraftus Halabar fubora 

tamen lndi$ comprchenfuSi 


A Mancior I 




















































































































































































































































































































































































































Fluminum,Portuum, &x. 

A S{jag*i*r> ici Montem FoEgnofum - 

A, M o s i re i ■’ o i' m q fo ad Montm iijti 1 

A y~oxtc L i)» i a l i ^lc e m ~ 

A Cjndnoft ad Ci/fc«f 
A l.v.llui aci Cwtktimn 
A C.Wtfffrtad £< P4 M/?£<*jW 

A PflrAftgfdv -id ’> rffW J 

A ad P4WdH/tm — 

A r j a* N4 3 d C *c Jbi n u m —— 

A tj.r/ijflfl ad arborPurcidi^um 

A<J A^rzf : adOudfC pb/jg 

A cW* C ouUo ad arcens Cw/rftf 
A CtaiiJS ad Grfrvfrrtfjrii Colles e terta 
A Sartorii ad 'Antiis 

A Primae ad infubinT^totyr " 

A i .irrfta^rad 



i 

4 

i *; 

8 

3 . 



4 

8 

6 


Hic finitur Tr a ftus, quem proprie Orientalis Indior vocant, fubquo & Ora 
Halabar continetur s vi fupra. Reliqua OrxOrientales luanomina nabenc, 

ve ance retuli mas- t . r 

Nocara iiacmilliarltt.vt&M^ in itinerario fcrjbunrur Hifpttiicafum, 
ne (i nbus i7. cum pane odavagtadnm implent , Ium que jj, militaria Gcr~ 

avjpia , &'e- 


SEQ_VITVR INSTRVCTIO CIRCA DECLI- 

r ..iinner.i aius Pyxidis NstitioiC inN<iuigiitionc,CLitfucjLie Ltilits- 
cormn in Orkniakmlndiam.riinin abitu quam reditu sqoibu^ntocis , ac 
quantum m Hoitjlvbiatni & Jrorcaupliotindilcedat.idcft.tjuaritiim^cus abe- 
at in Clientem aut Occidentem : Anndfet&fidiffimiac pttfcOiflimia 
Gubernatoribus Lufoitommiisdem inMauigationibtts, 


Ayicanti Lifoona fere prope 
Caput Viride Acus (eu LilifiPy* 
■xtdis in Bcarealybicum vcrgit/ld 
d\ Otienraiicr redditur, per duas tertias 
&quod exem i it vnius Lineas fcaduftus 
Pyxidis* 

Inde procurrenti ad qua tuor vel quin - 1 
que gradus adSeptentrionalc Aquinofti- 
.t!]'-larus, in dilfaiHiayo.atitBo. mdliari- 
uni ;ib ora, deus m Ouentem at>u dimidi- 
:nn lineam,*: (t quando abdi es ab ora br- 
111 ie t oo fle 11 o mil liam s tertia tu d n Ll lis 
putem inclinanonein Qe ictum bahcbiE- 
Prottisvenriapnd ^ralilft oram ,vique 
ftd ftprrm.tid ojdcccm gradus ad Anflra- 
]i.-n; jihjr.1 A quitsodtiaJjs, Pyxidicula En- 
di nabit in Ori curem tertia ex parte duc- 
zvr* hocititdligevbi prope Braliliamtia- 

mganctis. . . * 

Abhac altitudine vfquc ad decinyim 
frptimm»,ac decimum oratuirntgradum 
v b i S vrtes Os Ahrodhns * i a cen r -i j 1 Vx f _ 

dieuLi inclinabit inOneccitt^pcr tres qua- 
di antes $c duos trientes dudlus:hoc in ccl- 
! Ege cum ab oi a Prati lias ccntnm aut etn- 
tiim (?■: viginti mtlliaria nonfliperemeris. 

Prrercrutilro J n fu 1 n s Afattirtr n 

per ynrtm aut amplius lineam abibit in 


Orientem, 

Hinc vfqucadrrigcfimum tertium gra¬ 
dum pyxis d&edcrin Koreapeliorcn icit 
Onentcm fefquilinea ad feptuiginuaut 
oltogintamiHiana fupra Uiitilasir^iiN Jd 
Cnftha* 

Indcadtifque Caput bonae fpei pyxi¬ 
dicula; indicia minuuntur, cam ergo fi 
bene infpexeris, monllretqucdimidiam 
lineam cx J 3 oreapeliotc , tum caput bofra: 
Spei haitd longe abcflc tencco, nempe 
ad fu mm u m tngima #t quadraginta 
imlliarias nam li ei non lis obicdus ad 
duftrum Septemnoncm pyxis in li¬ 
neam v nam ac teniam dusverfus tforca- 
pclioccn inclinabir* 

Hinc atiimad umenti pyxidiculam 
ca iutla fixaqu c rcperlator,tum o» 
miliarium ad Orientem dlllamiaa Ca¬ 
pite d&s Agulfof appaicbir* 

jjjauiga-rioiTcjn p*" 

xis duasp er tertias T.inea; abeat jnOccb 
dentem ,tum habe, ab AnRroacSepten- 
trione Capitis 'd*i Comta rc cxiftcte^cn.^ 
iviganti vigcflmUm quintum & («tum 
vfquead vigefimum gradum , Ii pyjcispcr 
rrcsquarrasp artes l.inca; abeat in CXeidc- 

I temero iutuKS. JL^wJfJp^fum^A mox 

anim 


















































































Qiueftioncs aliquot fuper Nauigandi arte. 


34 

enim app.ircbit. 

Cum M9jfi7MbicqU4 vbi conticuerispy- 
ts lineatu habervnam exOccidente au: 
paulo jumuSjCjul dilkrciitia vfqueadLi- 

ircam pctfeaccafi jliquinoi-tialcm nempe 

cu in trattUjqmnauibusIndiampctentL 
bus ducitur. 

Exilbcri ducetismiJliaribus ad Occide¬ 
rem ac Oiicpcan eum Pomi §fct,arit trat- 
in Indiat vftjiicad Cvmvfitit Caput, pyxis -i- 
bit in Occidentem per fidquiiineaiu - ac 
iuxra, Oram Indui* pu vtiScmqt tertiam. 

Nauiganti ^AinviiiLufi tantam donec 
M Aditio, infulas txanfmeris^ad Au ii tum & 
AlefoUbornotum pyxis declinabit in Oc¬ 
cidentem fefquilmca, vfque ad odhiuum 
fcdecimum ^raduad AuibaJem ,&qm- 
n o O. i a li s L : n ex natf e m , q u b d ii minus 
quid inln Cct qui ii neam reperires, tuin ab 
O cd dence dl r ce cogi ra prope Sy 1 c es 
fiibaiUHdhi t id dt, Loiicj amuilacadic 
cas,ob fimitimdinem quam habet eu ea* 
Cumeris vigefuno(cpnmo SctcigcQ' 
mogradu, pomgasquc curium in Oeci- 
dentem,tum pyxidisabitum in Occiden¬ 
tem Jincavna & quadraiircaltcmistcrmi- 
naiividcbis,rumIcito redicet Septen¬ 
trione & Andro aun Capite deSan %6man 
quod in ememiutc ad Nocapeitotcii $ t 
lAurcmij infulx utcer. 

Conticiu^nciad Auftrum $: Septentri¬ 
onem cum liyriibusOsBMXMdeludM^w^ 
cUrrenriquc v te «iis Terram de ftjdtat erige* 
funo & rrigdimo primo gradu, pyxis (eu 
compatlus tres linex quaerar iti Occiden¬ 
te fuperabir,ane minus paululae cxAuilro 
&Scptctrionc Caput da Corntes habebis. 
Venienti adtrigefimma fecundum tfe 
rcrtitito gradum , h pyxis non decimet in 
Orientem vdOccidentcmjfutnlub Mc- 
Fidiano dletc Icito. 


pyxis dimidia vu Linei ab Oricre habet 

Iiidepcriiecimumlcptuiuimaqrodit 

vuiu gradum p pridem bxahi inucnies U £ 
pe ex Septe trione &Auftroiiil , uJar^ rif 

V0110 vbi adeptus etisvcftrum lattoic 
eo modo ve maiiimiF/tfwadfcaurunipo- 
n^fcpyxwfupcEabit trientem iinejEvnms. 

At litarum u&oginra milliariaaucfL 
ptuagiiua diltc&ah inlula lkrcs t pyxiscrat 
iullomdido condicunt, 

I n Fdjtfi 1 n i u J a , 3 r q u c i n d e v er fu s Ttt- 
(er* infulam, pyxidiculaabit in Orientem 
per trierem Linctae .1 fenera vcrfiisXWSo- 
fltfjwpcjdu as «niaspant^ac duusqW 

drantes, 

Vr autem declinatio pyxidis inrtihgi 
poiJic feienduen cft, omnes pyxidiculas, 
qux tamen bene aptique fintcompufirx 
tub Meruiiano^id trftjub Linea^uaRil- 
magj namur in Firmamemi dicuftjdu&u, 

;tb vno Polo ad alterum,ncmpe in medio 
ductam per t ineam Aiquinodtia!cm,cm- 
Lis more) iuftasdfe 5 ne fixas, linevllacfc- 
dinatjcmcad Oticnccm aut Occidtnccm» 
Verum vbi ab Iiac ilUucMnidj^ri pauc 
S tin is j Lilium Icu acus CompaGi ver^ir, 
nitnii-Lmi iis qai ab Oriente ftant inOc- 
ddeutem; iis veto qui ab Occidente m 
Orientem. Hac luffi c i an t,ex quibusiU- 
clinaciouis ratio ladlciurdligi poteft. 

Qug siiones , l{ejp 0 nfim es que di - 
qtm viiUfiima Nanus ac Na* 
ttktdai&rihffl» 

Q^uot (Imtin Orbe Mundi grados? Rt- ^y 11 
I recemilexaginta ? ve vnumgea- 
dum pro quindecim Germanicis millia* 
iibu$,aucfeprcndedm Hilpanicis & di¬ 
midio habeas- 


CompaGum bencin- 
fpice.ne vel pilum erret,oculum iude vnu 
conii deum rus claude, vt vilu aeriore -1 i- 
rjKtiaciSjnam absque ea diligentia nihil 
cfEdcSjinant opera. 

Caput BvnaSpet iuperamm vbi fuctir, 
curlu adnullo inS. Ueietjje:, pyxir 
Jtbit in Orientem per Linex vnius triente, 
it in HeU/u r infula per dimidii!cius duc¬ 
tum. Ab infula S*Hdtti* vfquein Afctnfionk 
iniuiam duas rerrias Unes fupciat ex G“ 
ciente pyxis. 

ytmorix «iftfff.Cum cxLuhtatiiain!Sr4 
filiam nauigos adufquc altitudinem Ca^ 
pitis S.zAugunim & infujae *dfewft<m,c{ub 
pyxis magis Orientem petit, eb ab illo ca¬ 
pite Ori etjj orae rem otior dift as* Itaque 
ani m ad ucrrc. 

Ab Aftenfiotih infula adfcoptdum ?ene- 
da deS.Pedro duftum j nempe di flantia vi- 
gintiaur triginta mifiiarimti ad Orientem 


Qyiid iunt Poli Mundi? Rep. Pundta 
duo,qii3e i maginamur, quibus Fiemamc- 
tum It u Orbis vcrcinir, 

Quuid di Linea jfigamo R$. 

E> u dt us cog i c .1 d 01 ic p i & fu 1 n [ u lj s, a h 01:1 - 
«■'XJtejn Occidentem,pec Mundi rorundf " 
tacem, fcu Firmamen d, cflq u c medius ac 
di (eu minans inter duos Polos* Jn hac Li- 
ntit cum Sol degit, quodiimfokt vigt- 
iuno primoMarrq,& vigdimo tctciuSc- 
ptcm.-bris,nodiumdietumqiie zc\iu !oa* 
gicudo habetur ,vjidc & j£quinoftiahs 
dicitur. 

Quid Meridianus efl? Rejp* Filum qaid 
fen dudtus, quem imaginamur, in circii- " JJpiW ‘ 
curfu Mundi, ab vnoPbload a 3 resu,cum- 
que vmbracua in medio huius flai, tum 
Meridianum tuum agnofees, 

Qmd Para 1 clus? N cfp. Omnia Joca, ' s 
quxtecura Oricntaliterac Occidcntali- 
tcr conutimmr, Paialdum j&ciunr, 

Qjdd 














































































































































































































































































































































































* 


7 < 

f . 1 * 1 * 


\ 


Qua:Iliones aliquot funerNauigandi arte. 

',:i! eftTFropicus* Keffi* Daulis fat 


3J 


: 


; , 'l !■ 

I iri (filleiit 
i Lhh2lJ r 


q^ij i Holi- 
it 4 u * 


^-jiJZcnUh 


5 "i Tx I I. U o 


iiJuro ex imaginationem cfrcumdu&Li 

. ^ 

Firmamenti, tcrmtfitis nempe ad quem fc 
io | proiici^ac i quo poftmoduredit,Etc- 
itiui vi-gcllmo pnmoIunij procedicaJSe- 
ptcmaiii!L’j£qiiiitOii^:ialis lac lis, vl<]i i n vi 
jemmum ratium gradam 5c dimidium. 
Ijlsmt edicitur rropitusCancri :at vige* 
Inno primo Decembris peruenie ad Au* 
jttaleiatU£j&L]uinQd"hilis,cadcm gradu i 
drim Ti ne, vocat uiquc is cetiiainus TfO* 
picus (tancd* 

Quantum didar Polus viihe i Linea? 
Kejp. Nonaginta gradus , id eft t quartam 
partem dectlcudus Firmam ari feu Orbis* 
Quid dt Hoiizon? }{£$< ul quod vi- 
fu i li □ com preli en dis, vc apparer ad cu m 
locum, in quo aereum terravidcturcon- 
Km£;t jiurirqu^bi nonaginta gradus die, 
faCium que Horizonta* 

Qu id Zcnuli? Refp* Quod iu adedi* 
rctfle capiti i m\ immmet. 

Si Iub polo ar£trcocflcs f a.ut fydere Sc- 
j r ,in iniLii pumiriunali ,porcri[ne tibi pyxisindicarc 
p.cii iu e i cti t fus i u ft o s, q 11 i b u s v ri debta s ? . 

M ■.' qu aq u d m, Eteni m ea i n p Liga acus [>y* 
xj.liqqu.ip ure Magnete r&da hiit, virtu 
vi quadam fiibduAapullat^Yt monete fc- 
icr iicquear,a polo vero differens, mOX A- 
ens i no fnng itu ratiido,nullo HKftt&po- 
li impedimento. . □ 

, Ss vi^climqfecuudn iLmii-cfTeSpropd 

jus sui m- fesvMrM portum s apud Furni tractum &. 

Hifpani« t quammtt in Aflrotabiu 
eio i u ntii*io itiucniei in dimetiendo folcf Eo 

priiuifeia. ^J[ c habieums felem locaZfmffr,hoceft, 
diredteCupraverticem,miiI a exparteemi 
nente vmfe , eiusdid declinationem a** 
iiinradacrttsj&tqiicquod cx declinatione 
colligis idipfu m d \ itas a Linea/Equinoc- 
tiali verfus lolcm, catjne altitudo tua clt. 
<^-2aiiHrj- Aicxiflcseodcm in loco vjgcfimo cer- 

Auc^ii iri t i 0 i> cccm bns, quid imn in felisdimcn- 
!ko iioneexAfliol ibiocognofccs? Rt$. Eo 
die fol ab Linea dfepiinofl.iali fellat vi- 
ginri ttc* gradu:.&fenddiumiifeadHinc- 
tis aliis viginti tubus gradibus ac dimi¬ 
dio, fmiitqtiadragiiira fepeem gradus^ vt 
eriamniim ad nonagititagraduum imple 
me ntu m quadraginta tres deficiant- Hos 
quadraginta eres gradus in A liro labio 
fumes dinieiioni folii. 

Quid cfl Gradu si Kr^, Ex trecentis 
fcMaginca gradibus feu partibus, quibus 
Orbisvniucrfus d ilHugu i runEjrraiitis por¬ 
tio eft > ita vt vmisgradus Ectreccntcilma 
fexagefima Orbis pars. 

Si duo homines ab Aufero & Scpten- 
fnQftSiptf- rrtone nati interfeinrcruallo,difiarenr,nu 

i" 1 » 1 *ji_ vtrifquepainltitudo & dc-clinatioTolis to 
ujht, j-jjf? Imo T mod^vnusab AuEtrah 

/EquinoitklispLiga dtpltcvm repeetrio- 


V^cfinin 
tertio Dt 
ccfcibils. 


Qjjld fit 

gt-idta). 


>iutn sb^u- 


nalj>etnp^ vige fimo iecu rrdo Marci j,i5£ 
vigefiuio rcrtioSeptcnabris,cum fol in ea¬ 
dem Linea currit. 

Quialiicudincnncnerctdecem gradu- 1 ,“^^ 
um, iiabcns quinq ue gradus in decimari- ^ gf“iu£ 
onc j ditierfis £t>lc &c vinbu, quantum in 
Aftroiabio fumer? Septuaginta fi*- 

quinque gradus , £c quinque ex declina* 
non e, fu ut qifluayinrajicftant ergi decem 
ad conlumaiioncm nonaginta graduum, 
id ipbnn diftat Line uCquinoitulis inece 
re ik fokm. 

Solc& vmbra idem Jnms tenentibus £liiqu*flio, 
in altitudine exiflcun viginri graduum '* <l lu 
cum dccJjnariotiC(jrffCCin ] quantum in A- 

fLrolabio fu mendum erit? Bejp. Otcua- 
ginta,crgd deliciunt decetn i S: decem ex 
dcclination e faci lu yigi n ii L a al [icinio eft 

Si altitudinem felis fu meres per qua- Fei qutmoi 
tuor, quinque, attfpltircs dies,gradu no- 5k^J£Sip« 
nagdluujqLianmm cmenfijsfuife naui- 
gans? Rffjj. Omne id quod fb 1 procedes dilli^nn] 

i li p era u it, v t c u n ci i g r a d u s &c m u m c n ra ex h * luirf ' T ' 
declinatione ifta imumra, eo die militaria 
con fl i enant qua: confeci fLi, nem pe,fel fex 
gradus fiaieeiidctitjpluSjmiULiSLiCjautde- 
(ccndericytanniin (uperafli & ipfe. 

V r fpiam terrae admotus in altitudine v- 
niusgadtisad Trudium Orientis &; Oc^ cuinTrl-mV 
t qi l) c n ci s, d d U tn p c 0 q u c i n d c c u i f u p e r u c- 
CLiagiiita noucm milliaria m Occiderem uum ..i, 

& M docorum, qua altiuidinceris,qu a m - 
que longe diflabisd firma? Rejp. Ih alti-tend». 
tudine duorum graduum f Sc differentia 
quindecim milliarium Germania:,ac fe- 
ptccdeciin Sc dimidij Hilpania:* Sj . (n 

Solcvnum tenenrc exTropicis^tLi in al-ivnaiitTH. 
rem effes ,quomodo folis dimenfionem 
inibis? WbSo\ tum differtabi£jqtiinoc- tumwf^nt 
ttali viginri rres gradus & dimidium, ad- 
innuis vigimimbus gradibus quibus ab¬ 
es habes quadr.iginta fcprem gradus i ira- 
que ad graduum nonaginta pcs feftiem! 
defi d ut et i amnifm quadraginta rres. Hos 
in ArtrobbiofamtSjridiiinfla imkclma- 
i ion ce Tiginti trium rraduum Sc dituidij. 

Facium pariter fexaginta fex gradus & di* 
miditim : defuntad implementum nona* 
ginta graduum viginri ires 3 e dimidius. 

Ha altitudo eft quam tenes* 

Si aliqua in loco efrcs^ltimdinemquc 
fciiesqua i.icct,verum declinationem i- ^ iffaiono* 

* L .. . j lanimib* 

gnorarcsciusdiei ^uo modo absque n- dui 
bro eam indagabis? Aldtudincm 

felis Adrol-ibiofeme, quodque muenis, 
abitu dini, in qua locus i acet ^adiunges, 
quar fupranonaginta fum,declinationem 

cius dici jj&cuwtit. 

Qnx r»"« Orbis putes in quibus 

Sub duobus Mjp di polis. 

Quideftaltitudor Refc. Incrementum 


I 




























































Qtixftiones aliquot fu per Nauigandi artt 


Ojiomod» 
4 tjmidfl 
i Lilii C<J- 


Maiimi So 
JL^dt<:li tu¬ 
ito, 


IbUtub etortu vfqtieadMeridian : item 
Gradus qui (Unci Polo aci Horizon tcryi: 
icc quod di fla niiiJ i Unca ^-quirioftiali* 
Quo mododeclinationifoliscognof- 
ccnuis? Rt$. Solem d i metiem arvig¬ 
ni a primo luuij, exipciHtes vfqucad vi- 
eefimam tcirium Dcccmbris^uo dicio- 
lis altitudinem dcmio exp lorabimus» In- 
d e 10i n ima m i u rmn a m m a x i ma- fiibd uce- 
truis, qaodqticrcEtarpcf medium diftribu 
emusjcoquc modo declinatio apparebit» 
Qu& maxima eftdeclinatio quam fol 
yc\o dic poreft conficere? Hc/J 1 * Viginti 
quaruor Minutorum, 

Quur jraJqr Q^iotgtsdtiS in qttanqiic Lineam feli 

i-j il ii. do itu m C e a\ pa ITi nu m ex an eu r ? ■ V n- 

Uat. 1 decim & quadrans m . nam Ci vndecinvum 
^quadrantem trigeiies & bis lii mas Tre¬ 
centos Se fexaginta gradus habebis» Orbe 
nempe vniuecfis^np 

Quantum diftat Auftralc fydits ab tmii- 
fibiliPoIo? J Ujp- Triginta gradus. 

Quid fignincitr pyxidicula nautica (en 
Compaliiis? Reffi. Horizotem ac Orbem 
Mundi m triginta duas partesdiuifutn* 
Quid habet Charcafett Tabula dime¬ 
tiens? Tertias SeMare. 

Quid indicat AilroUbiu? T^jp* Qpar¬ 
tam Mumljpancm,nimirdtu 9 u. gradus-. 

QuamobicmLttt€£ Icu du£his omnes 
Coftipafli pates hjbc;nnij,rtinseunrque 
idem Centrum >line differentia in Orbis 
magnitudine,cum tamen vni plura mili¬ 
arii tribuantur quam alteri? ^5^. Ma¬ 
iores circuli tcu d reum currentes ductus. 


A -'tca 
libr una . 


QiUk pm- 

rrj Copjfll 
Li, 1 1x pci 
i 4 rmCcn(tn 

tCCiijI.lfr 


quos diquinodialis naturaliter habet, 
nepe triginta diio gradus, oncspaic^ Cunc 
quindecim Germania: Se Jeptendecimae 
di-midij Hifpania: millUnumivetUm mi¬ 
nores Ciraili.alij plus habent,alij minus 
iuxradeuaxionem Loli, eo modo, ve qui 
ad Lineam propius aece lieris, via longior 
iit quo polum propius reneasbftuiot 
eaiftar. Nam polus Lmp er declinati ane 
futgicvnogcadujatiuxtiUnram curren¬ 
ti , nulla cius deustio animaducrrmm 
Quomodo in Meridie cognolcipore- 
rir s quamum fol in Orientem, quantum 
inOccidentcm ab eae, nem pe qui b usio e tsSXl' 
Mundi tunc aliquis exiiterer» Reil. Cir- 
culus fietin terra,in eu iu 5 medietate acus OcEm 
aut cale quid ffaioetur, exfpe^feibiturque 
Aurora orcusue folatum animaduerren- 
dum inquam partem vmbra tendat ,ei 
nocara vefpera cjripeiftanda donec fol ca¬ 
dar, ibique fignanda Linea vmbra*quem 
reddit locu. Ita computabis, nempefpa- 
tium quod inter duas lineas eft meiifm- 
bis,idq uc e r u e i s fot m a 1 n -pares d i fta atias 
diflribtics, lic tibi Septentrio erit^: Au- 
(ler, Vmbra fotis cum hanc lincamftnr. 
Meridies habebitur, Vtverb friasquan- 
tum acaf declinet in O ccidcnrcm Se 0 - 
ricntcm,apponito pyxidem ,animadvier- 
resque mox in quatn partem vergar Lili¬ 
um fcu acus,atqueiude colliges eius de¬ 
clinationem, 

Vbinam acus fcu Lilia pyxidum qua¬ 
drabunt fixa ftationc* Kejj. SubMeu- 
1 dianoj&c. 


FI ac/r. 




































































































































































































































































































BREVIARIVM 

SEV ELENCHVS OMNI- 

VM REDITVVM.CANONVM.VECTi- 

G A L 1 V M, CHNSVVM, INDIGTIONVMjTRIBVTOR vH 
Decimarum i Tertiarum ac Proventuum Regis Hifpania; e* 
univeifls regnis luis, terris „ provinciis & dominiis, juxta 
fidem codicum Autographorum camerarum Ra¬ 
tionalium ; Cum dilucida brevique deferip- 
tione Regni, potentis 3 ftirpifi 
que Lufitanix Rcgum- 

Sttulio lobannis Tiuoonts Linfiitant ex fUFfranico idiowate is 
'Sekkm r time liero m Latium jtrmomn deduUa. 

AD LtCTORliM. 



VM hoc meum Iti- 

? nerarmm fen Navigatio 
duntaxk tenamm ora- 
'i mnique Orientali* Iiidix 
fub Regis Hilpaoiar do- 
_ minam hodie con fi flen¬ 
dum tractatum habear, nonnbrcmihi vi- 
itim fuit hic iiib jungere Brevi anum Cesa 
ib jn m ar iu m om J i IU m Red i r uu tti, Cano¬ 
num, & proventuum ejufdem Regis, per 
amfla ilia regna , terras , provincias & 
<1 o m inia a q u al t teri p R ego au x i, cx a u ro - 
graphis rabulis camera iu rationalium, kc 
Bdgicir primum tfanftuli , nunc vce& La- 
rine.Quo demum non reditus tamum pro¬ 
vinciarum & j ur i fdi£tiontim fcpirari m ex- 
plic,rntUtjVcru m & par ticu 1 acim omnium 
oppidorum uc plagarum juflii cum no¬ 
minibus & eognominibus , ur non lo- 
Juni pateat voluptati , ac memorix 
v l! m proventuum generalis partitu! ari f- 
quu fdemia* verum Sc numerus oppi¬ 
do LUI n vicorumque coti lis Hifpanhc. Id 
ego delidlabilt, utile, & gratum Leftori 
fore Ipeio, 


CAPVT 


JnflrttBio circa imhtuit» nummifqHc , tfnt- 
hm liijjjani ^mpntauoucs 

P Rimum htijus declarationis ergo feien- 
dum eft 1-hfpmsiatjricomputationibus 
m moribus tnajonbbfquc promdeuum die Hir; 
AfjrttvcdifirKW ulbin. lifioenEu millia fu- 
p cra n t n rtcpc d .ec tes ea i teu a millia Qjgmttm 
faciumq>ropu, Ma mycdtft m\Itione ,quibus 
duobus nominibtUdiMbutionibulq, ude 
reditus annotabuntur, juxta more uLumcp 

R eg latu m c eram tat io n ad i ura H i £ p xnie. 

A t v e rb 3 4. M. irvjdifi u j j u m Hdpamcum 
^rtefinlpeeic Uu argento faciunt & un¬ 
decim HifpaEiiui^^wwumim red¬ 
dunt* QnentM vel Mtttw MtfwedifirxpLi 
1 habet 

t cdtfis-Mara r t-dtfi cxufu Hj fpanix notatur 
cum fbmnia centum odbpcrat, hoc tigno 

prepofito Adbito imeio i millibus fur mini 
ut f icilcic mio ictu ilimma; ratio eempra:- 
hemiiqueat,Id lignum Ubcnrcr adpoiunlc- 
m us e arebat r eo T yppgra phtis ? p rem e bat- 

I que tempons anguftia t ergoaliud locoejus 
habe, nem}K-hoc Vj bomqncuotom ope- 
j ramconfule. 

PRIMYM- 


, /ttnonef Ih{juuUcxregntsfu:>fr , Neapoli»> 

Siciht , jirr*gM*> &c. excepto Rcgm ac tcrMen* 

Ltfjt!Ar>i£ , CMptt opes fuo poftot het/ ftfirtwtMt* 

i ideft, loca ex quibus fal ducit m Hifpauicff corona? aimu : Uaxi R^fenint 

nonaguica tres Occato j Maravedifemwu —-- ' ')J ' 


It 111,1 LtTmtn UIJ]ClCUL¥VNl 4 tLJJ - r 

KhmJhr&tMfr Vatmsfc«i^hc\wnt juntir ad Regios ptovcnws - 70.Qiic.-mor. 
Decimiciiianisjftua:pcrrcjmum LegionistunitUnt,icpcrpO(rus SautimSi P iiUP-mm 
paicttium, fi ligulis annis reddunt _ ^ *' 























































ig Regis H i fpan ia: proventus Se reditus. 

Decimae mari* principatus pet urbi-m Ovieda tianfcunEcs — pfVaao Maiiv, 

Reditus prEfctturai Vcbis oitbxx ex irtcrtribus fbdnfccus advanicnribus. 

-*—■ - ■■ -—-490 V^oo-Mauvedifijs 

CAPVT 1 L , 

DeCUtetio AknwitdrHtiis TiftUtttmu HijpunU. 


A LcmvAjh ac Tcrti.a Rex Htfpauii 

.. . . p^illrn habet ac fibiocigir. Eorum 

tributorum nomina T quud peregrina fmt 
litiusexplicabo. Ev ommbu; boni^Mer- 
cibus* /Edtbus, fundis ,milu exceptio ~ 
ne decima prxSUnda verne Regi, nempe 
quoties ea bona. Merces, Ades* l'undi,ta« 
venduntur. Eam Decimam ^AlcAvaUm^ 
Yocant. Eodem modo Opifices * manU- 
Ikdlorts r aliiquetaberoani,qui quid ven¬ 
dunt, aut diltrahunc* at opificio, au e ma- 
nufiictura, ut & in macellis Pj£c.mj$,kj- 
rjs t cauponis , cujufVis ji homines iint 
artificii . pi^ftare renemur omnes deci¬ 
maro vendi rarum rerum ubivis , ur di- 
dfcum eft. Hujus rei gratia pkrxqucvr- 
bes , earum que membra in termoni fui 
locis s cum Rege conveniunt, eafdotique 
ira AknvaUs colligunt t folventes Regi 
fine ullis impcnlisejus, certam cx locatio¬ 
ne fu minam, Pnterdk in Metropoli unis 


vrbibus ac Provinciis R c -ptorcs Ra^ii 
degunt, qui rationes icdduiic , k ex man- 
dato curant recini ik rradi AIcjyaIw yjUj 
ues, qua- in iis tantonis ex locatione per¬ 
mittuntur. Sed &(iiiiiciaciomin pramio» 
min,qu» Jutos vocantiRege quibufiiatn 
ordinatorum luper hVs Alc.nult* curam 
petunt aliorumque debitorum , ac ad- 
f ignari© mim, quarum deinde rationes r-d^ 
du n r, fu m m v C a m L-ra* ra tio n u m R -g is. 
Ve nunc Tertiam ^qluhtUi iuttdligatur 
habeto; Olim coiicdlum fuilllfi Ponti lici¬ 
bus Romanis H i fpamx Regibus 5 ternum 
nummo om ni u Eccldi^ redituum icnimq. 
Ecddiaslicarum n m fubudiu bello rudjbn- 
jioncmq. Cacholtce ac Roniangrehgionis; 
qui ire aprxdEdtis receptoribus fulcipicur 
finiilicei'cum A'c.ivaUs, k irem locatione 
civinmbus permittatur. Quauimi Akn- 
V^wRex veiididic,alias inuneiis loco do 
nivitjquarum item mendo ficr, 


Civitas Burgos cum Iu rifdidion c fu a fcuter r itorio fol vi t quotannis nomine Akavahrtim 

8 c Tertiatum. —- *-* 17 Queriros 2 lij V SSo Manvedifos 

Baiilivatus Burgis qui deBurckt dicitur, propeque Bstrgos jfcet annui Ibi vir. 


Montana Qt& quotannis folvuntt 
Baiilivatus Provinciae jff/p.vj, 
Bailhvacus//f^f. 


Civitas %}iB$Yia fdlvit Regi quotannis, 


1 Qucucos 646 V Miravcdiibs 
34 V MaravtdifgS 
3 Quentos 7/7 V Maravc, 
x ^ueriros 346 V Maravc, 
169 V Maravc, 


ProvinciaGuipuicoa foIvitquoMnruscxAkavalii&Tatias. — ] lijuenturo iSt VMan 
Ferrumejufdem provincia pendit vc^igalis nomineiingulis annis Regi. — ijo VMara. 
Septem Baillivatusantiqu^Ciftilisut vocanciti itiontaimcx Akavalis&Teniis foh-ut 


quotannis, 

Vallis Mena in iifdemanttqiut 1 CaftiliSt monranis. 

Provincia quam Civitaus Logrono vocant. —— 

Oppidum Itfn&H* cjufque territorium. --- 

Oppidum SSUemmci* ———^ - 

BailHvams vrbis Dtego t --- «— 

Baiilivatus fo ndtWinQrt. -—— ^ 

Biil Ii varus fajin Xerts* - -— 

BadiivamsdAitotydi&uSj --- -— 

Balhvatus Monfon* —--- 

IntcIIigendum auccm Baillivatumantiqui Gaftili^HifpaiiTcam piovincia ihtuerc 
Civitas Faleria* ac Provincia Campos foluuiirquor niuis cx Alcavalis & Tertiis 


—■ V Maravc. 

—• iipVjMime* 

7Queiitos 74^ V Manivt- 

— 1 $1 V Marsvi-diios 

4 Quentus 81 z V Afuavd. 
1 Quciituro j|fj VMara. 
4 Qutentos 61 i - 
8 Qucntos 4SJ V 
1 Quantum yi>; V Mara. 
iQucnrps 176 V M.uavcdiRs 


VrbsC^nu?!. --— -— -- 

Prxfcdturafcu Eaillivacus Carbn, -— 

Vici Fctri AlvffnfiideZJcgi. * -- _ 

Oppidum Sthagon. -—-— _— 

Oppidum SM-.iSa. --, _ - 

Bajllivicus ?mn*> -- r 

Batlivicus Campi in montanis nempe. __, 

Vallis Mtranda in montanis fira. _, 

Quatuor Vjbci Or* mariiim* diilar nempi Uredo , Sar.L. Kinder ■ C.r/ro dc Mitlfh 


1 £ Quantos 54O V Marave. 
4 Que n ros ^45 V Mafavcdifps 
x Qucntos 310 V Marave, 

— iSpjVMara+cditoc 
2 Qncntos 1 V MiravcdU^s 

1 Quenrum 13 V Mtr^ve, 

— ^ 178 VMaravcdUos 

3 Qucmum 740 V Mira ve. 




































































































































































































































































































San Ftnetxtf (oluunt quotannis. 
Principatus djlurU&t civitas Qvtdta. 


Regis Hifpanix proventus &: reditus. 


>9 


3 Que n ros $45 V Mara. 

rrmapacui J5yi«rf*wnviuia i iQutmtos 345 VM-uaveddus 

Vrbs Lavo Regni GililTi# cum loco Epifcopatus fui/olvit. -—■ 4 Quentos t$7 V Mira 

Vrbs Mdmm cj ufdc mGaliflisR^gni. - J Q£Cmtim7jiV^.rav*. 

Vrbs Qrtuft ejtifque m G ah i Ha Tmt corium. 


Vrbs Orcvft quique in GaLlIRa. Termonum.-- 6Quentos yjf V MtfJWfe 

S*Iacobi civitas mGalifiSa Latinis Complutum di&& cum i ui Ardhicpiioopauis terri- 
* rCJi: j 0 __ _— --- j 8 Quentos a. 12 V v Jkftfei> 

Ctvixas Tny k Archicpifcopatus fui juiifdiflio inGaliOia. — /Quentos 817 V Mju. 
Civicas Ponte Fcrii/t,QilUdx - __- j Qucruuin 97^ VMauvc. 


ViVJiiU A y7Ht J- 

Civitas Lco+t locaquu territorii quidem & hpiicopatus, - 
Loca dvu.dquc ac Epifeopatus tsfffarg* Regtu Legionis 
Vici fuu loca Abbatia: Lcgionti tSc tsffiorg£* 

Pramcia; S*U in Pnncipm difluna. -- 

Vrbs Samera cjufque Territorium -- -' 

Vrbs T or& quique jurifdi&io. -— - 

Vrbs T?! 6 >m Ducatus Qjfan&* -— 

Vallis G#y nn&. -- * - 

Vrbs ‘Bityftfl di la Comti, ™ “ ™ 

V rbs SMnrmWca djdfqu e Territor i u i n s 

Vrbs ^ir^ Cjiifqut: jutiidi^m^ - ~ 

luri (H i6t io Tr tgoros, -“- 4 

Civitas Olr/tillo* w ' * 

Civitas Te1 rdcjilL it c ju fqufi «rritorium, ■ " 

Civitas FidadnUd quique territorium, -—' ~ 

Civitas Tordi Fi timos. —-“ - 


6 Quemos 3 jo V Marave 
— tQuen, VMaia. 

-- 757 V Marave 

-♦ 131 V Marav e 


iy Quemos yij V Maca ve. 
1 1 Cluento i 111 V Maca 

^— - 61 V M ara ve. 

* Quentos 535 V Maravt. 

zyo V Marave. 


X4QucntOs 34)’ V Mara. 
j4Quenros ; 43 V Mara, 
—— 417 V Marave 

47 V Mata ve. 


Civitas ejfatdtna dtl Campo quique jumdittlO, 
C iv ira i O Imeda q u fq ueterri ro ri um, “ 

Civitas r vd de Se ptem ec c 1 efia\ - 

Civitas r 'jMitdrtgitl ^ w 

Civitas tsfrtmio qufqUe territorium. 


x Quentos Goo VJViara. 
19 Quentos 730 V Marave. 

&17 V Ma rav^c. 
31 Quenros 37^ VMara» 
1 Queat os 149 V M a rave, 
—~ 3 3 3 V Marave, 

63 i V M ara ve 


Civitas tsi'ftU t j u fcp 1 e po t rft as 
Civitas Segovitz cum)tmi'drdtioncfua. 

Civiras Ar.wdade dacro cum jurifdidionc. 

CtvirasT^- — —-—‘ “ 

Civitas Gumd da T\an qus cft Dttds Ojjtffid. 

Civi rai Sep al re d* c ju fqu e tei r 1 ro riu m * 

Oppidum Sorit cum pgtrftate, - 

Tcn-stonumopp,idi acHpifcopatus Of n*. 
Oppida Agndd & 'Varapona, — " “ 

O [ >p id u m' Mo ima ejiifque r pqteftas» 

O ppi du m S t--H en f a qufq uq I m per iu in 
Civitas Cumtn quique dpmiuiqm. 
Oppidum Uncta cura dominio iuo 
Oppidum UiUa Rexo de Ftante s. 

■m : 1 . . _ -r-. X f/" J ^ 1 11 f 3 FI 1 IT 1 


j Quentos | io V Mira, 
j tj Queiitos 3 6j V Mara 
i i Queurus 4S0V Mara, 

3 Q^uentos 550 Zf Mara. 

1 Queiiiura $i$V Mata. 

_ i j 4 V Marivedi f b,j 

3 Qutntos J40 V Mryava, 
10 Queutos itia V Mara^cdiibs 

__ *- 4 Quciuo£ 

1 Quentos S3 V Marave., 
j Queiiros7ya V M atave. 

3 Quqitosdpi VMarftvc. 
3.4 Quentos 64j V M ara ve. 
17 Quentos $16 V Marave 

1 Arsi *X*' «que Civitas H***,*^* ^ i 1 9 S Ctlf0i ^ 

Oppidum Betmmte tim^m fol vic Tertias qo& dAlcml * Maich ^“ 0j ^ v fc- 
Oppidum Murem cjuftjuernipt-rmro, _ 4 ^~ , Quemos 

Oppidum imperio rao. . % Quencos 

Civitas CaYtagOia CJufqUc termonum. _ Quentos 9S4 V Maiave. 

Oppidum Gu/tdatitXM cjufque poreftas. ___ A y Marave. 

OppTdum iAhLn*$d ac Provin cia Sonu t, qtu: M agiftMtmS. iKQfa ^ VM^^edlfo, 

Oppida n^-.cumcrmonu.quic 

letanum pertincutj _- 413 V Mdeavedifos 

Oppidum TepM. _ cum Oppido^v^c fumArdut;- 

Oppidum vsficaU 4 t UfMrt* quiq^ imprt pj ptfcopatus 










































































































































40 Regis Hifpania; proventus & reditus. 

pifcopitus Toletani- - 

O pp idu m tjfyt adrtdti qufquc poreftas - 


iG Qgentos 

Ij t>_; zatoi 2 JO v Mira* 

i Que nui m ifiiVMarl 


Comir atus /'am* jw id elb,pugn us in fac iem. -- 

Vihes Cnl\a & tjrmtn, qiU5_ Vrfraiw donurtum agnuilmit cui oe A 1 * *va fe 

ioliiutiiurex Tertiis dunraxat -- ^ - - n7 V Maiaydifos 

Vrb5 £ji< r D uc is / r «ji«w<l^■ ——— -- ■ ■ - « ] 6 o V M 

Vibs ptfcv -— —-'■ - - i Oblitos 137^^ 

Vrbs T&tcdv quique membra. -- —- *—- 75 Qiicmns 

Reditus ex m mu anis nui fcluuntur a Dominis armentoedra, qua: Fxfircm.tduYam^ ift u s 

grariupetunr,Rcgi foliiunt --- - 19 Quento* joj VMar^ 

Vici PrioratusS-IoSannis - --- 7 Qujentps p VMara, 

Vibs Aimggro qufa. Provincia que dic itur ck Campo-de CxlatrdVa m ~ 7 Quem 120 V M 
Irem Alcavati 1 iertarum u olerum 3 que in eadem Magillratu venduntur Kc ii i ibluui 


Vrbs Cmd*dReaf 


■m 

giluluunr. 
3 Quentos 438 V Muavcdife 
4 Querneos I joV iVhrave, 


Vici in ea plaga Hei qua* Archidiacotutus Tddver* de U Rcy dicitur 

-\ r -■ --— *4 QuentosVMarav:: 

Vrbs 'TixeenUit cjufquc imperium &L vici qui AcchidiacOnatu* dicuntur* —. 

-- - - -- 18 ^ucmos475 VMinvt 

1 1 Quentos 124 V Muivc* 
7 Quentoi Rjo VMata, 
9 Qiien ros 97 2. V toha. 


Vrbs T tmeilh quique dominium 
Vrbs factres qu fqu v r ciri corium. — — 

Vr bs B.iihtjps cjufquc Provincia & territorium 

Vibs AUmiAW cum territorio {iio qiif ad Magifixacum A!camara pernix.? 

- — -— 1 - 9Queotos 403 Y Mdravediies 

Item annis ungulis Herb$& Oleta (quaepafccndim i i idem Jocis gratia veiiduntur T Kcgi 

adierunt T ' —- * -* 3 Queatttfr^l VMan. 

Provincia Btrn* es Magiltraru Afaniar*. - T —- 7 Qucucos po V Marave. 

Vrbs Merifa cjufquc territorium in ProvinciaZ-ew pertinens ad Magiilracus S, hcobj, 

_ _—.- at Qucncos 234 VMirave. 

Vrbs FaentetlMatftr 0 m Piovmcta Leon MagitfratUSSriacobi — 6 Quen* 97 j V Marj, 

Vrbs GvxdalcxnA ejufque potcflas tubMagiftraruS.Iacobi - 3 QuenSos 305 VJVtara* 

Vrbs Xtfrti de f Maduj$s 1’ub Magiiteam S. lacobicumImptrio [uo - 7 Quen. 100 V Mada* 

Vrbs SevilU cjulque membrade imperium. -- 1S1 QumtoS ^87 VM;ua* 

Reditus dominii qufdcm vibis ut vocant - -* ___ 1 Que mus 

Vrbes 7 fs//wj $c Gtiemes iub Comitibus luis - - — V Maraycditus 

131 V Micavc* 


Vi bc5 Tevarfc ArdAa qu at March 10 n i $ nA^rdaUs Tu nt 
Vrbs Lltrtrn* 6c Imperium qus Provincia; Leon ioMagilteam S.hcobi 


Vrbs C.td:z.> 


3 Que n cos 1 1 3 V Maravediibs 
8 Que utos 4p V Marave, 


Reditus CadiZr quos Altftadyttvd'& vocunr, idciljPilcacro pileis Amn 

. JT ! " , " ~ ~ • — 3 Quentos 3J VMiravctiiDs 

vros (j bfdirar ramum Tcicias iolvir^uod Favere Regis ab AlcavalU iinmunis fk. 

~-- 1 Queri tum yoo V Manive* 

-—-- zi Quentos jo V Matave* 


Vrbs Xeres deUFfomerke ju(que irtiperium 

Vrbs Catmoitj —-, —__ 

Vtbes Lora & SetefiUa ———, 

Vrbs Feja cum luburbiis -— 

Vrbs Cordora csufqnt potcftas* 

Loca didla jtcatwgoi de Cordos —-- 

Civms-/indwAii^e|u{quc imperium 
Ci vitas V/ ieda ejufque impenu m. 

Civitas Arte*, --- 

Civitas Qncxdda - 

AdcUnfaUo de CarcoU ■— 

Comitatus S.Sccphani 


9 Quericos 430 V Mwa. 
tf8o VMirave 


i j Que n ros 300 V M m a v udi foi 
48 Quencos 99 j V Mura* 
17 Quentos 51 6 V Mata, 
-^Quentos Soo V Manvt. 
11 QuentOS 346 V Mari, 
r 7 Quenros 31 6 V Matt. 
j Qucntum4i7 VMarave. 
6 Quenros S3p VMarave. 


oomii^us aiMcpnam --- 3 Quentum340 VMan, 

Vibs M&tet quique imperium Magiftrams C*Utrm& ex Audalufe membris ' -- 


Vr b$ latfu ik cj us terri tortum 

Vebs g rirtad* 1 e j n fqu e ter r it 0 r i U m * 


11 Quentos a\G V Marave. 
15 Cruentos 9O9 V M ara. 
41 Que n ros 91 o V Mar.c 


Stneum Regni Granate n fis oli m (nanpeantcexpulfos Mauros Itu GranarinosjvafcSaf 

41 Quemoshodmamum.-- - . 1% Quantos 

Reditm tAgutU & Avtjki in Granara Regi adfmmr* — z Quenros 7 ro VMaiave* 
^ 1 . ° C 1 ^ Xa Reg ni Gra n at en Jis - 5 Que n tos o V Ma rave. 

- _—toQucntosdi^VMara* 

Civita# 


-^ w- — * r , ra - j 

Civitas Granatar*S#rr^ 

































































































































































































































































































































RegsH%?ni« proventus & reditus. 


4 l 

6 Quvn (us 3 <jy V Mmvcd iiu.t 
— ; Qnfnmj; So V Miivti 

<• ivuires isftMMtecm,Mmril & SukJw».; iu regnoGiulat* — a l$u«n- <4? ; 

CivuasGranate Atfulagx ■-—-■ • .,$ QueutoSi6j, VA awvo. 

Ciyitas Granata yelti jK*Ug* - -■ jjg£ 

CivitisfpiMbcM * ' 1 


Civi ^5 ff raII■ IIfe§^^ c,v 

r T ivit asjC tra ti aca: ^ ir« «t 


jQuantas juV Manve» 
^ Quinos Sjo V Maravtv 
.-- 5 Quencos 


Civici vj u ( lj ue i ni ]n er i u m 

JiifuU C tintina Regi tjuouums roddit 

!fkS '- -- . _ Cientor 

'"quotidiaw obligatio &icomnbimo J quak®giia Hifp*« « «JWW*»!* 
v .fcii.o 4 .Ou*mus } oi VMaravedilo*. haautcmconmbut.o.l.HHbu.turp, um^.. 
&Lincil4a»&v*B iutei jUtaM#* nobiles icudaran» ac fcqmm inaM 
ibu' ibi cviilciurcajuxca. facultatum fc yem* ff 

Regi coiinibuuoncmadlutuadi^am Imiimam f-iciuiic. A . h 

Vectigali* dicimuum lictorum pomum, nl rit,u.uctu,,, tcitcft H <* K- ;••• "® 
valentia:, Aragonis,&Ha?arrv>quaicxOinijibus boiuse* Hilpaiua V ■ - 

vectis, tam I «itu quam introitu pr#g debent reddunt quotannU ^jgnws 

Siteijmuusltuierr«PalliisIfflSUops mgrciii.s * R ‘f' r °^nk ur^u 

dum venus llifpani V Rcgm tatas Citt% 

ex bonorum cve&orum iit invecturum deemm ?ttex nno 'ciinf rcile 

LanarquaiquoMnnis ex Hifpanmn 4»loca «oetunturex ,itto «- 
ctm tAt. Eabet^4*uuainVigintl quinque 1 ibrascomputata) duos u » 

4« S t modo ii incolarum iuit.pttegrinusaiiniquatttor Ducatus teKit^PM»ttj^t^ 


Summum attmna^Scfilk quodva «bs» Rege conducit I 
nrrrin .V. Oiu iuos iOo VMariVcdifos quoumus. Huc notante ddigtinimu dectra» 

foj i$ adveniunt Jbique depoii ujmu . 


S Ser 

item in 


TonsadvcniuntiDiqucaepuuuiutii- . . 11(l 1f1r .,^ 

yilmtx.m fIndi.iT Hitpmcequod ipibv t bs Ico.auXit.quu omu« mu_ . 

vili* navibus execpty.icin Hifpanicam Indiam iKl, ';'t S !Z£®4 
Indiam delataeaUcramyigdunani darccJ® 0 itur,ut titimnii - ^ • 67 „^, lc|KOS 


iieetDticaronimaegeatubu*inMonetanadomplabota uiRulumtfni m, ac noin.-k 

eeter« o m nes is m n 1 >v 1 e e t] m 1 41 n ib . j = , r ,i /r irt tlt u r& 

Rck Fuebaris Au K ufto t wn.ibus ^ S&* 

locavit pretio annuo nonaginta H uct» ib „ s ' m-miIh fnu lolebant. Hifcc 

l inmciiti ,71111,olei,aluminqiic ^ . J 3! .,|S ! . ( . llum Iitmim 

vectigalibus hOn continemur AlcavaW^TdfCW ut dierum at. . g , , . 

,„, e l mm pocdi.,. .u».» p» 

. 

CitLttnivx ^uiku.ij nc^ ■ £ i..m l) ris omnibus jmptiifisredduju 

^V tea jja.SS. &t*m* 

30 . Quentos. ta tumma utoutt- t fa , . fir c fflra c v nroveutu taxato ni*- 


mu» adi;w.j4«*- '‘«r. . 

***”*** 

cos reddebatfliiomam hqdie«nm .. 































































































R egis Hifpaniaz proventus & reditu; 


Ttfmtgjlhi. 


Yfbcs, 


\1\U' 


VSCJ. 

Ftftuv 


Mun l 
ftlUlL’-. 


41 

—'■ ■ Jk ~ — ™» » »■ W w 

Sf lre y - Mataw difitt cu l ufvis inre rconditi ona hotnin«V «*ddir qi Jot5lnnis pro . 
Quod Regi lingulis annis «Hifpaniarum India 

Regnum Navarrarquouimis Rceifert .-— 

2C ?***** "* tsfrr agwtt & l4td**m* prx bcm Re gi excep tis al&b%! 5 SS 

In£ leLx& Mtmtc *milfoRegis frudfcu habentur j 05 ’ 

reduus cuna, incultodiendis iifdero infoi»confutantur, deficit,m, fhffi WfUn *« 
ternarum Opum vi 111 Ridjuql etiatn i». 

Regnum Sicilia fert quowmiis Regi __ __ 

Regnum Neapol-icami m, rcvra ‘f'u ?7m Sc C.iLbns. founc -_ 37>.Quenros. 

Ducatus Mediotfeicnlis _ __ r,_ 4i°-Quci»os. 

Provincia; Belgicae ac Rnrgundic folebantReet adfetre _ ^o.Quemos. 

Urcat, o Itureditus Lufonamm chartarum pcFumverfam Hifpaniam ftffiSS?** 

Nam ex iingulisdiarnsRegeujdimiduK rmtm mance. *°*QueneDj- 

Panni Florentini {kt&tjte qui forisinHifpaniain advehuntur tributi .r i 
lo.Qucntos, nam pannus quique tenetur ad C.ZW« R^, preft al , doi> ° luU::r 

C Vnftafjatce* autographis codicibus fidditi-r tranflata funt etWmn™ , * , 

vefhis. Ejus opes ac qua) itares ideo (enatarim nondum dii-rpro- 

IUS f‘f P^mdbuc reduftifummafaciunt tjfW*'*auri &1» y"”” n' « "P rov J'‘* 
•?**&* moneta, fim-s florenosin DmoMmcSpm», fe, “f* 

4 /*™"«aut,*44V ddo.foroliHoi ip.gr, 8 „«m *LJ 4» TW.^^ 

uS • ’*■** 3SBJ53S 

GftU(da % Gt&raltar, CataUmjiA. Xrv i L * - ^ Cotdrtba } zJtyfircfa, Jacn, 

ipfuinque nomen hodicdefeudcnria. Regna,pSSSaSSSft^S lu 's R^ntia 
conknpto COnlilio k adhibira fu per rehus Lv,oribus d-lihf ^ Hll P 1 ® 3 

metantur regna Ltpon*, Stv./U, TiM, Gr«,,L t Ccrd H blSbtrZT? TT IT 

■uauwm ndminelicetnmtjsdm&il?,it aut finenld " ^’ nbcnc ' 1C ca,,tum opidorumf ul 
Jicmpc& f^Mdotchm fUfframu m f rm * ^ r veniunt, duo dunraxac Madrdu 

Car tlaunia: Proteges fuos JP«fiLs Valenc^.fe 

ut Neapolis, ac Mediolani moderatores. R g “ co 111,110 

CAPVT IJI. 

7l " m r^* 6 *-^** -r pmvwrn 

rcgtji nunc PdfftigaUU, 


R Hgntj Lafitaniat in circuitu 28 

comprehendit, n ero pc jux ta m ari n am 
oram 15J. miil. < 5 c tcrrdtri circuitu 1 
rnfl]. v rb« habet 17. qux f n Hifenuic 
Li tu n n 1 a CW***fo v 0 ca u tu r, q ti d • 1 o m i n - 

^ “«ntmtfcfigjfts funt, mfeopum 

h ,1 bc n c, capita lc kju c ex 1 ftti n r,, aut^I^ &- 

^ a ‘ rc s'° mm?. mttMi<kqws& 
tiveex mum pordfqu-comincanrur Cea 
«pwrpawm^qttte muiuMtweniuncur. 
H.mim ctvimum feu viliamm& cnftdb. 
rum (unemLu&afii* ^70, exceptis papis 

vlbus ffi irn rcs portus, nal 

vibus bitendis idoneos, nemp cli/bmwL, 

P°n«mfkS e mb.dt<n», aiidfgue tres j„ cerri 

Mgarve f tju.-eadcoronamX.ufit.mil. £ 

p.. t.mr j nimirum 7 ayiflam,L i tos & 

u . Um Clavis ac defenticffluminis 

cn.narihpic Ljfboa* caftrnm S. lliliani 
cMftimarnr, ,d objcftum di oftio pri, n d 
que lngrdlm fluminis , quod Tagi olim 


Hurop^ illuftdffimumnoiixen tulit, nunc 
vero f cio dicitur, 

CAPVT IV, 

fxBwaac tmpcrmdt rmh m LttfeftL 
pRimnm TribimaJ civj- 

,,, ,C ^l ) ,I ^ CT dllobU 5 

alui mam plaelidetjTdbufial cnmm.ile 

cum tiuobus judicibus j Audircir Cylonii 

regu sufdridcgit homine, judex propricta¬ 
rum ac bcnOTciomin. Oftopidiccs oipiu- 
iiorum, imus Xenodochiorum. Siimmus 
unus judex Com^y diitns rerum India?, 

'jUtJnej: Capitis Virida, S.Thoma: &Bra-- 
illa l!?+ Ab hifce omnibus ad civiles judicet 
provocatio (ir. Tribunal fupplicadonum 
cU|US fudiccs Dcfitmbitrgadvrcs t idcir, re- 
laxaro res dicuntur magtig authorir.it is ho- 
miues, u et apud nos fu m rui coiulliani ac 
pr^ipcs -Hoc tribunal appellationes a civili 

judicio 


m 









































































































































































































































































































Atcc* t.uGtt 
n«^r ta 1 n Ett 
Attici 

IflJtflr. 


fcttttnnLgfi» 
uuu Rt^is, 


Praecipui rcdirus Lufirapiae regni 


Judicio rori grniL Prarfcdtus voc unr.ibpplj- 
catioiiura corrc&ar. Duo judica , qui 
'jytfem&rtrradorct da fjLertd*, td di, cya- 
totcs&judica regiorum bonorum vocati- 
tuv: Hi jtidickintcncgcm privaro fqucccjr- 
miiunt. Ab his nulla appellatio interponi¬ 
tur. Conilliiitn ordinum, tribunal hipre- 
mum,f cU 'Dtfwk trrni >rcs pilatu - Jn hu- 
nal ConlcicticiiT dictum A tribunal d& vea* 
dom da fMttda, id eft, mfpg&onim tut 6 - 
mmw regiorum rcditoumjiaibuaul regia; 
camera; ratio na] is, quod iub hifoeflbribus 
id is cohdir.ConiiliULn lUtus. Duo Ducum 
rimL Vehis Mare hi Jtus. D ;ccm Comitum 
c u m i ! i igaI o m m q u i 1 i t it i bti s, Araes Lu ii- 
latiammm Africi ibi BirbiriaiUnt, T.fn- 
ocr, Zcpra t Ar^jtta , ml idiAfmidrn, infula; 
Fkndricat ititat dos Acores -itetu J mm i- 
rum ‘fercera t Sdit0$ Mariti 

$* Georgii , Pkv , Furaci , Grauofit^ infula; 
Flores &. Corvo, infula: Capitis Vis-j Jcsjiicpi 
S. 1*1 cubi, O Fo {tji f Afj vo, Boa Ztjht { S&tt An- 

S. ^ Atguyn arx inGumcs: 

ferrifodina &.Gcorgii f caftelluni eadem m 
ota^Hchiopk, item ju^u eundam trabum 
infula Pi‘incLpisjS.Thoma;j^fH^j.Rt;gnu 
Co ttgi <k A t j g i.p I c cade m i n Aii h iop i x o ra 
fub tributo regis Lufitanix jacet. Infula 
SpHclatSx.Adaiind capitis Botuc fpei Litus: 
AtxSirjfaLii, u ili da Moilambicquat, infula 
Onnutii inter Pediam & Arabiam lita, ci¬ 
vicas & arx Diu; V rbds & ateea D.imanj, 
Mac. ty *, C luu 1 j o a,ubi prorcg e s J m h i u 11 r 
jflrao in ora Induc. Vrbes &Z urcas Honor, 
B&rcctor, ±$&aH$sdtn\ Qin.tmr, (^murnt ipjq 
Cuchyn, QwUn, juxta eandem oram fiu;* 
quam tJ^^ dak-irvoai m, Arx in Scylou in- 
mia Columbo didta, Vrbsrs Ncgapsitsm , S. 
7‘hom.t juxta oram CboromandtL Vrbs Se 
arx Mahccicaua. f nl-iltc- MAttees nempe 
Taxm r f, Tydor, r E. tn da &r. Amfayn *. T cita 
oraque Btalibx porrecta m too. mill. in H, 
Capicau^uu* difrributa, unde quotannis 
in Port ti g al 1 i a m dev di u u t lj r fu pra i yo V. 
m il i ia Artoktrum faccar i, ^on cinen t e A r- 
i EJ b,i imd 3 i.podoj Porcus drtedoes S nullos 
fi ve enn nium Sanftorunij ubi lir.ilib^ Gu- 
befnacordcgir. 

Ordinarii rediens Luficanicae cotoitvin 
Imgulos amios Mt&twuf# Auri fiijieranr & 
centena fftcdtcrttnt mi Hia. Red in u; (eU pro¬ 
ventus m agri ftac tui m Crudgctora m 4 quo¬ 
rum hodie rex m.igifler eft, ad quos perti¬ 
nent in fiilx flandi texit ve Afora^ Madera, 
Capitis Viridis In filix,S.Thomi: Ih incipis 
i iifufequrttau nis fu nt too V. m ill ium du- 
catomm. Fodinx reditus, qui m agitatus 
C rn c i g trorum ;i Chri Ito voc aro tum eft, 
q Cio t an nis f ri i oo V. mi 11 Ji&mrrt?»., Re- 
d i tus fen v i 1 ft: g .i 11 .i aro m a t u m &obveu- 
tionum ex-Orientali ludia quotannis furit 
feoV. millium ducat, id eft, r & minarum 
auri, Devedtig ilibus & trio ari i ex merci¬ 
bus advenientibus iunclummam colligi 

w 

\ 


4 J 

po£Temrcliigc;Aiii etenim proventus fru- 
dbfqucitcnai m C|iifdem defenfloue itak 
coidumtuur. Ergo redictis Liditamsregni 
t erratum que eidem obadn-rmum faciunt 
iiooVniullu ducatorum ncnipe66* temnit 
teu vifa siurL 

CAPVT V. 

Amua impettdu regm ZntfirtmU. 

S Tipcndlum leu pr^mium mmiftrorum 
icuadminiltrarcinl julKd* in firma cerri 
quotannis evincit tooT.miU.ducar. 

/ meje f doni j feti privilegia honoraria, 
quibus rex Aios adiicir ex munere, pcniio- 
ncmqiir ad vicatnduncavirprobet lubdu- 
eunt 305 V,nuil*.Ducac, 

Afr.fjfat perpetui cenfus icredimibites, 
quos m)potito, dominiis triburifc]. regiis 
habent, ac m fuccdlorcs ab-mu finguiis 
annisauforunt i j*o V*milLducar. 

Iu defeufoncm arciu Jimnimentaruniq. 
Africae Ico Baebanx lingulis .imus mpu- 
juntilrjoo V.mill.ducat. 

In fijftentarioncm quitique triremium 
quotannis jo V. imlfduc.it. 

Ad mflrucEidam annuam ckdcm pref- 
dianatn uayibu^ Indic 30 , V.mdLducai. 

Jtferuditi Icu i.daria eo ne ei fd evocatis 
(. j U i b u ['d a m , q U os rex m inii Iro s reg tar do - 
mus & eq u ites m 1 1 le pene t i cttl j s i i idjgitar ? 
ave ne cq ais em c j id- g rati a, h er r i p ialb m- 
rna exigua iit,nobildq.inuiriq u im equum 
abm SoVmull.ducit.mtdrunc. Hmus fi- 

lacii neiunuj mulrum (ibi gratulantur Lu- 
iitiiii t vuLut fummo honore arege adfecti, 
quamvis tdipfdm ttuuc ijr,k vixtblvarur, 
Impcniic Jc necdlan.iin cubicu!nm do- 
ini | u a n:g i s L u j i ta 11 te o rd in an c Ii »gu 1 j s 
annis loo V.mill.ducatorum ataahuuti e* 

] 0 ea i’ t fo 1 a b an c, ut et i an m u m h o d te cum 
impetis mcufe Don Albem Cardmajjs A n- 
ftnaci G u b e m aro rifqncl J ori ug a JI u-. 

In ddbnfoiiein munitianemq. ardum 
legniPos tugillix ioo.mil L Duc it. 

Ve in fumnna ea; iinptnfc iubducant 
itfSo V, imM. Ducat* 

CAPVT^YL 
Civi. i,u Lijhema . 

L ffbona habet trigii;ca dsiasI%ochiaks 
Ecdcfias ac fupra undecies mi Heredes, 
q U t b u s f e pra v i c ies mille 1 ta b t tac u la eo ri - 
tmentur, cvcw-icriajium Aula regia cjnfq* 
membris* Haberfupra ruo V- milL hoihi- 
nes i uter quos atnpJj iis quam jo. mlILNi- 
gntx otiftunr hc mancipia, Qux omnia 
cdnftant^ notatis librifqucPaiochonun, 
qui quotannis futs iit Paitrcits homines 
annotant. Excipiuntur otkinnum ab hoc 
mimerci AuIicR Cccnobita:, Xenodochii 
a'g riic miniftn, ite m ad vei i e o m n es c u m 
ranu fit mouaftcriomin dauihommquc 

multitudo^ 













































44 Relatio Regum Lufitanir. 

■"ulritudo, ut locum qualem a:tks (enent bus telis accindi Ciljufviifcnns ambula- 


Ulx JuiU r 


Alforifut [| 
Ac*., 


& ipfft facile occuparem. Sacellorum ac 
xtiiculaium l«cntu mfinitus ntitntrus eft. 
plateas 5 j. juimci^tuuLaCxcliifii vicii obli¬ 
quis* ac iis qtti pervis nequaquam iunt, 
ljUcjlU ulciililL abilis multitudoperhibetur. 

C A P VT VIL 

FjHjiratiM uf 

P Rimus Luliuniat Rex fuit tsfifenftu 
Hmrtqm filius Comitis Hernici, qui 
;;<u Culici- l h annales referunt, gnatus fuerat Ducis 
Luthttcm, ut alri exiLtimam Regis Hon- 
g,uu:: Ve nor tamen opinio Ducem Lorha- 
rjmgi® patrem trad i c. U advenieris i n tegis 
HiJpatui' aulam , xeio excitatus ardenti, 
contra infideles Mauros qui tum pene to¬ 
tam Hsfpaniant, ipiainqiie Luiicauiam oc¬ 
cupabant mirabiliter armis icte cxercuir, 
fijcj ici pbnc fortitudine, ut conjugio regii 
Liuguims dignus habitus, honorario con- 
TiiiDio regis hliam in uxorem a ce ipcret,do¬ 
tem q- fub|ugatim Luti canite pro vineum, 
fs tu Portugaliiaccomes dictus. Filius huic 
predi&us Alfbnfus nafeituraano 1^94. qui 
Uliximam Lu liram® parte Mauri s ereptam 
imperio fuo fiubjcoii, kc Principis titulo, 
qui m Hilpama regum filiis fuccdloribufq. 
regni conceditur per 17, annos rexit, 20 de- 
inu m exiftens annorum 4f. Rex coronat ut, 
privilegio favo reque Pontificis Romani. 
Ab eo tempore Reges PortUgallia: dicti. 
Primus rex annem eum dlct quinquaginta 
duorum uxorem dum, aequo ex oa lilium, 
rrcfquchlias generavit , ante filia ac filia il- 
Icgirciinih.auctus. Regnavit 4^ annis. Mo¬ 
ri me j 21 urbe CormhrA, jaeccque cadaver ie- 
pulchra conditum m S.Crucis nionaftcrio 
quod 1 ple as d dicari Heuae, u: cc tomobu 
Ali S. Vincenti i extra Li Ibo nara. 

Hic idem Rex urbem LiuCbonam coepit 
auxilio Germano cum (eu Belgarum, qui 
diunTemm fimchm petunt, belli gerendi 
c au U c o n t ra in fi J e 1 es, te m pe flate c 0 m p u ] (i 
Ce rm .1 naii forte fo r tu na m Ilis o t ±$ d eve n emn t, tu ott- 
que juftis regis precibus , arma eadem in 
N ia u ros Luiican ifi c. u m poi E c fio res conver¬ 
terunt, quibus LfibcTiam aliiiq. LocapEmi- 
i n a fec foter eripiunt, regem que reg ni i ili 
Emx'vnviit- compotem facium. Plurima inde pra-mii 
lUUitaot. ergo beneficia in Germanicam nationem 
regio edicto manarunt, nempe immunitas 
vectigalium ac mbutotum, es rea ea qua 
n ecdl ai i a fu n t fi bi, fa m! 1 ia - q u e fu® ; i te ni 
libatas vdtimerorum induendorum, mo¬ 
nilium que geiHndorum cujufvis generis, 
c 01 rceflb eo de m pt 1 v i 1 egio i te tn u xoxibus, 
L1 c l- t ipfit Lutitans Jint, Etenim incola? lc- 
g 1 bus c i rea v efli ineu u eo e reen tur. Po (fu n t 
ddli.rc noctuino tempore quinque icxve 
miiiitttix conntiti, iincluce mtcum foci- 




ve, qua: facultas incolis dimrino denegata 
eft. Nemo item puiicum Germanos domo 
c 1 .m f os a p [i rehen dii. N em o j uri lc 11 i fi 1 n 

eri mine kr& Majeft 3 tis. Cetera proprius 
judex h rege otdinams s qui /W dei 
^rfvnrjd iit, Judex Akmannoium vocatur 
eo g n0 fc it * Ad es e otu rn rex ad fuos v d m ^ 
liliis ^ ut fit pe incolis fit, eon verrat nequit, 
ad m millena aliquaiku officia non eon^ 
pellic,mbutLs iudcknfitmem regionis non 
coercet. Iter fadcnnbus hofpitii commo¬ 
ditas prx reliquis patetJn lumina piuiums 
gaudent immumtaubus , quas hio omnes 
bi evitatis mtuitu,quam adkdro non emi- 
rart r i m . P rae c ipu x tau r u m cap i 1 a de gi, ex 
quibus nationis nojfcta* gloriacognoici po. 
idt 3 qu.x 6 : hodie aucta,l!ricta obieivacionc 
emundem edictorum Llibons fiotet. 

Sdttehitts Rex fecundus filius fupradiftfsutLiciid 
mtlcminmno 11J4, Coronamt annorum 13 ' 

31 .Habuit liberos uti inique iexus ij*R eg¬ 
navit 17.annis. Montm inurbe 
Anno tai .;,cxfikns jS.anBomm.Sepditm’ 
in S.Ciucis rtioiiaikiio. 

zs 4 ifonjft$ cjiii nominis fccundus tertius ^ 

rex fit a;,annos natus; moritur anno 1113. 

fcpukus i n mon aRe 1 j o Alcobajj 4 . 

Cttfeflui quartus rex filius fu- S)C(kllilCj . 
p radiet i Alf 4 nli,cormmrut annos natus pdJwiHiv. 

m olitur in urbe Toletana anno 1x47. kpc- 
litui in majori templo. 

Poft obitum ejus rex coronatur frarer, _ 
comes Boloniefitqnequimus tcx^egiuvit 
3.Karmis, moritur Liibona:. Anno 1179, 
te pcl itui in Aleobxjfz m o n alter io. 

Dymifim filius mortui, LiJbons rex tui - djwpi^ 
cipitur, 1S.amiorum exiftens, Icxtulqiieiex ^ CiVL 
fic.Impcrat ^.anniSi moricuc in urbe Situ 
tsfrem anno 1 jxj. i o. Ia nuar i i cum anno s 
natus dlct tS 4 , Sepelitur in monallevio O/, 1 - 
vclU r quod duobus railL k Lifbona tlifiat 
a fc conditu m. Vxorem duxerat Perri regis 
Aragoma: filum, qu® hodieiiitcrfin&s 
re la c a cft, ac m o n u m en t u h abe t in civ itate 
^ymbrH) ibi mulsis miraculis kuret. 

Ppft hunc regnat ieptimus rex AijQtffa 
iSM^Jji.audax^couonatui in urbe SmAycm ,, ’ Sj,ri 
natui 3j.amios. Reguar annis ^ 1 XiJbpjtf 
montur meiikMj|oatiiJj ijjfi. fcpdlturij. 
in magno rrjjgn® Eccldi® Choro. Hse 
Mauros Satad# debellavit auxilio R^ ]s 
C iil i' 111’ 

Filius ejufdcm Pcrtwoftavus rex terrara 
ni p.icc bon.i-6: jiiEiitu .tdmiuiilwvit. Mu- 
rictir anno i} 6 &> fepultus in moiu-ftenu 
Akob-afjx. Filium habebat Fcrnaixiuni ac 
anet commbium ex 'Jjonii 7 WJf IcU Agr^ TC 

de fiittro Iohannrm Dyonyiium. 

\>o ft hujus regis obitu m Fer 11 audus pr^ - 
didtus coronatur 11 onus porcugaOi^e RX* 
Vxorom duxit Lcomr*tw Cjuntlijdhit 
qua: antea mantum habiictar LattrtUiH^ 

Ktitt* di Cmib#* cui v i 1 rege erepeainqus 

coflosu Uim 




















































































































































































































joh&nTiea 


Relatio Rcg 

eon Co r r i u m e$ n c e fTt r* A! i .is i ] iy j rr^v \ c an - 
nis 17. leguui cui .os, <Sl vindex Liciuurofb- 
rum/ igonimq-Iiotniniim. Moritur anno 
13£3.curis 45 f annorumefler. Sepelitur in 
5 ,)tu ncilcichoro inurbe $$np Am>^\ 

Poli obitum ftjprundi exCfjftih;ucx/0- 
awU JCLim uxore 11 catnccadvenit> fufeep- 
timis regni Lu i 1 t^j 117 co ro na rn, Sed obflmr 
filius ilfegiiymus regis Petri. k frater I'er- 
nandiqiii regem Cufiiba: devincit ac fun¬ 
di t i l i S* G co rii: £ [i wgf, m em on h s 1 1 pr£ 1 i o ? 
cujus rei gdbc mtnemacmt) opulentum 
ibidem cuTtobium condit.i quod a pugna 
nnmeiuJar. JcLco) ergo illegutimus com- 
n arvi r rex Lu £ n n ia- d. c imus % cx i ile n s a n na - 
tu* *, rum 3 R. Vixit7^annis#ri0rimr 14. Autgtsfti 

anno 1433. fepuhus eodem in Pugna; mo- 
11 nfte r io. H i c a ree u e bc m q, Scp' Mauris 
in Africa abfiulit* patertjvic fuit Jermndi 
ptxei p is qui h pd re; n ter S ai.lo s nu m era tu r. 

Poli “tum regnat filius Dtmrtmi Ceu £- 
T Tx e dusirdm undecimus Luiitaunr icxAIAl q x- 
aimis; regnavi c j* Obiit in paluio conven¬ 
tus S Promar. Anno 143 B,llpulrus m Pug¬ 
na: ccrnobKi,_ 

A ] fbr. i u s [i: p rn d ifl i reg isfiliuuiafcimr 
AltonfiuRex ‘ tn urbe ^ircip anno 143 ia verum cum 
x u* tCtanuun mol tuo patre anisorum efleTjGius 
v it e tx £n ;i l j n f.i 11 s "Fit rtt .< u i q u e 1 u an n uni 
34.48, ^110 Alfonfo regnum traditu 1 duo- 
decimo Pcnti.g.ilba' legi. Obiit in urbe 
Sttnr Artm cOcfcni in cubiculo in quo na¬ 
tus fuerat ifchAugnlu anno t4t>i jUpudavos 
icpclitur in moiui St eoo Pugna:* 

itthiiiMi Sequitur eum filius {ohanna cognometo 
Magnus. M itanti, r j leLLindus qu$ ncmi in is> decimus 

jux xiii, tertujs Lu fi mitia’ rex. Nafcmir Lfiboiia 
quarta Maii anno 14JJ.H1C judicio pubiic^ 
d a m n a e u dcc 3 p nari | u I 11 t Fmv and u m d u- 
cem ‘Her^tica nempe m foro urbis l&w& 
ii.lutit] anno 14^3. iua^. numi interfecit 
j ngioiie D pw : ngtt m d u ce m £ f£J £ fratrem 
uxoris fmv LeonotiCj Manuclem frauem 
ducas mox evociUts, < ique duenEUtn trades* 
Vixit 40.aimis* Obiit sdlvQn in Balneis if* 
0^<ilu‘is anno 1493 Jepulcus m monallc- 
rio Pugnae* 

Hujus regis ex icHamento regnum fufd- 
J^®*™^*** pjt dux fiUtt autid , fiupie decimus 

quartus LnfiUmit rex,coronatur in Akd- 
cer dfifM i7.p£tQb,annftHic luckos 
omues ad baptEfmnm compellit,lsmitoitp 
L sibo na expeipe anno 149^ unde & porta: 
zS^ttrur* hodie n 0 in e ndb E| 11$ tempore 
rmer holce n OVOS G h 1 i ft ia n 0 5 ac p ] ebcm 
Lifbona: tngens tumultus oritur, dii%m- 


«m Lnfitania-. 

tfsiqiH’ facultates Jud.coruir, . cilkina ic 
a:d es conft mgu nt u tv c u m 1 n ti 1 10 r u m m t a - 
u exi 0 i u% A r reg h acaba vmdi ita d ei nu i n 
vindicatur pacatur que, Idan primmii de¬ 
texit navigationem m OncmaLem Indum 
pOE'1-ifijnetura J J ra flrytni lolumiis; ad¬ 
jeci r; ts. tn i m peri u [ a o a re m bcGj, Sttffy n 
& Adimor ia terra Africa. Obiir LiIbonz 
S. Luci a: fL-ftoauno 1 jn. fepeluLiruue in 
mo naflcno BtthUhtnu. 

Poli qns obitum ipgnar lohatincs 
tuis, decimus quimus Luticanircrcxj natus BlCiXv - 
mciijfeluipo, anno ijpi.in urb_I.ifbon:E 
ubi rex {ufctpLtmanuLP jjrii. Ificpaahca: 
E]atur,ir J libera]is i aiTiicil 3 imiisdero J .nEibut-- 
que liberalibus umvcilit,item Coymbn- 
ccnfem mftiuiit, obiitque n.Iunii. Anno 
j7.fepu]ms in moiitftaioBcthlehcm, 

H u nc fc q u 1 ru r Seb. ijhauxs d ec 1 in u s i ex - r ( 
t u s rex, H ic p ii i r cip 5 s Por c uga J 1 1 c fi L ius era t, x\i 1 " 

filEii fujjiadicti tegis iohanms, qui vivente 
efianinuiu patre. Io irinam C uoJi QviitKf 
Imperatoris libam, fororemque Philippi 
regis Bifpanift uxorem duxerat. Etenim 
yic,a fungitur pr.Ygnan ce uxore S-.bn- 

jlianum parit regem poB avi fui ybumn 
die S.Sebafliano Gero anno ipj'3- Idem 
anno 1 37S- magno curri exercitum Aillr 
cam ci-Aiifmimt, ib-qu; aMauus cum fuis 
cidicur, n-maueiibusqnibuldam capnvis. 

Poft eam cladein inauguratur m Luhta^ aemievjjtu 
nia Hemicais CardinalisuvuncuJustnag- xvu, 
utis pt^dicli regis Sebailuui, crk^uedcg:* 
mus {eptiiiiUs Lufitanisie rex. Obut acmo 
j jSo.tcftamcnEO in^imunsPhdjppum 
fpanLT regem * ut leglmmum i m cdlorcm 
ltgni P01 tugallii.quud paler C[Lis Ca|ofils 
V. luorcm babuillet filiam majorem natu 
Emanuelssj Philippi regis naaricitt s Ibio- 
remq. avi Scballiuniac lUpradliSh Hernici, 
licet fratcraltci fupcrfuUkt cjnfdem Heu- 
dciLudov!cUxdiiti& qui lilium rchqtimt 
Antonium Priorem Ocrattnfcm (Jiuetgc- 
rotummilitum S-Tolumusa Lufitanis in 
regem id cb expeti mitti At pervicit rex Phr- 
bppuSjCXpdlkqnc AntoniunqRegm coro¬ 
nam fufcipir„4iino ij-Bi An motiaiierioS. 

T lioitjje inaugmaQls per tresibitus Seu or¬ 
dines regni,netnpellatjm, nobilitatem 6c rJii]f ]T ir: 
tubnnos plebis* acrex kglttimus proda- XilJC * 
matus*iratqqc L.ufitmiie tes decimas odhi- 
vus redkia corona Porrugallia: .\d Cailel- 
lanomm imperium,cum^4,anni tflluxif- 
fcti t fub Lufitanis regil^tik.factainirio pri- 
mum i duabus Lothanngie&r CaiklLe re- 
gibiiSj.y nunc lettuinaio iifdcpLtcLpibus* 


KX 


FINIS, 


fc 










































INDEX SEV ELENCHVS 

Itintrarii. 


fi 


C 3'p * 


Pagina j, 

F&»- 

vm? 

4 .Detciipuo “TT P 9 S- 5 ' 

t. IMcrif-iiooK- Ar.ibicfelicis liveRubnmaris ufq. aHlnluia&avet'Orraum. -pag.j. 

6 . Dcfaiptio Infula; & civitatis Orimini. —~— ‘ P a g to. 

7. OmOrmumnaufqucad Civitatemicti infulam: 4 ©##, 
i Infula 1 >i« ollra Mxmbanr cum propugnaculo. 

9, Regio Cambaia: 


JL_ jlUUUUM.itLVIIA -"- 

I, PrincipiumNavicaiioiiis Jux in LnlJMiaricuQrientis Indiam. 
^ Ordo Naxium lndixin Orientalem Indiam navigantium - 
4* Ddaipdo fambicfiM} — - " " ~ 

n rf' p .1 _ __ A Lft.. i- r h • J * 1 C 1 


P a g'^ 

pg T n. 

pag.u, 


10. Ora India:,portus Sc loc&efufdetn* -— —- - TO- 15 - 

E . f Ora Indige ab YrbcGoaufq*ad CapntComormcnfequ^Mihbarcrisdicititr- 

1 1. Declara no Reg itm,eorum q. OngOjdivifioKis regioii^rraaufq, MMaktr. — pag. 1/. 

1 * f hiful^ iJftCMdti* live - - - ' - miT 1 ^ 

14 . Ibfula: Scylotu delcriptio. 


p^i ;• 
pagat, 
pag.lff, 

Ffr> 7 ; 

iG, t^cgrmm &cngtwt tuumitii u.m^vs.-— - --' P a gaS. 

17. Tragus 6 : mtw£vaca»*fPtg»jk St£ts ufqucad extremitatem $lngapuc4& civitatem 

ac arcem MaUcca:. —-— -- —— p&frtj;; 

18. Civitas Malacest cum Arte, -- ■ -- 

'pag.11. 


14, ILUUi-t UCIl. .J£T k . V - 

I y. Ora Chromandil^tgmm Narfiugarlive < BipMg 4 r. 
iG. Regnum 'Bengai* 5 c flumen Ganges. - 

■ B ■ 'i i* ,r . _ _ _ 4 JJ - Jij .tt . nia i i i I b JB JTi .J J«.kr 


19. SunurraolimTiprobana, - - - ——— p^;"- 

10> Uv\c d cf c r i p r i o , mere es, nego ciatio, p ojido^m o net a,pr ctia,&c - incolis in ufn — pag ,11* 

n. Moluccx Infula. - ■ 1 ■ - — - ■— - p^g-ij- 

i:, C. Smgapurseufqucad vrbem QraCamboia: Sc Catichinehlnse,Infula: 

l^JfwhyMdmlitxfwc Philtppmt, ——- —-— pag.ij* 

ii;. Q p u lcn ria ,fs:l ic iras munitiones regni Cbinz } aliaque memorabilia. - pag, 1 j. 

14, Prov inei^.vrbes, alUque memo rabii ia Regm Chinsc. —- pag.a?. 

tj k Civitas tk infulaMachau in China vbiLuiitaninegoriafotur& habitantjejus negocia- 

rionis ratio 1 preria J menfuix6£ monetajCLiin Chin^ tumMallaccte. - pag. 

iG.InfuUlapoma« * - -- - -■ pag.30, 

tj* Brevis delcriprio recre poft Goam in cujus Territorio ipfaGoa j&cet. Origines Regum 
Domi nommq. nomina coiunde.Hx annalibus mOnumcntSfqJpfoiu Indoru.~pag.51, 

15. Vtbsic I11 fukGoae: Caputluctiae* -- - * pag-M- 

29, Mores Lufitauotum Mistorum que ex iis progeni torium , tam eorum qui Go^quam 

qui in Caceris Onemis provinciis habtUftt* - - -— pag.36, 

p k Ludcanoru Mixtorumq- ratio familiaris 3 comirate5;nupti;,a]ii(j. ritus in India. p.i.jS, 

^ i. Mulierum LulItinorum Mi\torum que 111 India ritus ac mores. - - pag-4^- 

5:. Prorcgis ludite digmra$,cju(qucin VrbcGoapotciUs. — 

3$, Ethnici,11idi,aliiqucexteriGc&h£bita.nres. -- 


/ r t ^ 1 ’ 1 

3 4. Te m p dt 1 res India 1 1 n h rm i t.ares 3 &c. 

3 f. Moncrajpondcraj&muilurar fnditt acGo^. 


pag. 4 ^. 
pag.41- 
ibidem 
pag-44. 

J.J. IHUIiU^^iyM-B,» «.W-.H.» ..« 1 ^ - - — ^ P 3 £’4J' 

3G. Indorum Bramena fi ve faccrdotcs 4 k: imniftrildolorujvita ritufq. corundc-^pag.id. 

37. Gufurar^:6c Bamsi^cfi cxCambiia, -- --- p a g + 47 ^ 

3S. CananE&Decani m.—. pag.48. 39. Cam tini & Corum bini Indis. — ibid. 

40. Arabes Sc^botmi India ineofa. ——— -pag 4?^ 

41. Nigrirz cx Mollambicqua quos Cajfrcs indigitant. -- pagjO. 

s ■% I! itifsKTflri.Jrtitjr' Mfl l , lk^f(*n(llTin Af KfltWrnrlTni __ l! _I__ plg.Jl- 

P»g ■J 1< 

pjg.j». 

pag-J 4 - 
pig-JJ 1 


1 - 1 'i i IV -L li-A IV i:UI J. it I Ii I 1 J I >% tj! 1J-j- Pijjy f ¥■ J iu 1J L - 

11- Ritus Morcfquc Malabarenlium & Nayrorum Inds^. — 

4| t Mauri ficIndLie lud^ei. *- — — 

44. IdolaIndomm ac religiones. -- - 

4f. Animalia Indus, - —* -- *_—. 

46. Elephas. *-- —-- . 

fivcRhinbccrcs, --- - 

48. Ptfces ic Indiae monflra marina, -- --- pag 57 * 

49. Frudhis Aiboia,pSantXjUuigaafq Indic heib^ipr^c)pua^rfWrfri#defcriptio, p®-^- 

jo.Iaquaflvelaacca. -—— -- - pag-Jp. 

jt.Mangse. -- -- ■ -- -- pag>J9* 

51. Cajoncs* —— __—~ pig.Ga 

53, Limbi. —-— __ __ pagttfi* 

/4, Alit Indis fmdtus. --- -- „ .. .,—n , ibidem 



1 


















































































































































































































































































































































































































































Index. 


jj.Fietis ludiae —“- 

S&+ Palma ludi# qua: Ctm $nuecsfcit -- 

57. DurionesMalace# —— — 

5 S. Arbor nidicuiti,BambLis fivcAlMdO Indix 

55» Arbor trifUs -—- *“ 

£ o, Fo 1 i a B e ti else fi ii 0 . i i fque A rcccae — - 

61. Dtttroa hcrb.ij Semd *dvc Sentiens —- 

61. Aromata, fptcie $ t y lanea;,&c*kprimamdt Pipere 
<5 Cinnamomum * ~ 

64, Zingiber —^-* --* 

6 j. Caryophyllon *-— ■ ■■ ■ ■ 

66 . Macis, nux myriiltca —*- 

6j* Curdamomum --— —■ 

CS» Lacta :—-■ — —■ 

CUj r sfnml five Indigo - -■— -- 

70, Ambarum, Mu frus , Altilia fivcZibcthiirti 

71»Bcaaoirmin Gumini ■—- - 

yi. Thus SeMyrha 


yy Maun.i& r<h;ihas barum - iWd. 

75* VWa de Cvh.iUuu: lignum Serpentum 


74. SandaUUgoum 


7& Lignum Calambaaliter lignum Aloes — ibid 
78. jmjiwt aliter Opium -—— pag.So* 

S& Gimphora -— -- pag.fti. 

Si.MyraboUii^ChtbuhjTildttjte^oScinisChebiilijIndtpicllaidjto 


77. Radix Chiiu 

79 -BangLii -—— 

81. Tatnarmiutrt ■— 


8;»Species alia: heib®qucIndic® 
S4. Yl \ fl0r s a marga r J t a r u m 


pag.Sj» 


8 j> Adamas 


86 , opi, Spinei JijGKin^rijSmaragdijahiquc nobiles lapides 

87. Lap 3sB cz ar - 

S8* Elimationis lapidum ac 
83, Pyropi ItycFdibhi 


am-is rauo 


r 


■jO, VeruiH& Orientales Smaragdi^orumqticadlimano --- 

<fj * Margar it# &ve tkccreO rien ratas --— -- - ” 

31, Hiftoiia divalarum rerum in ludiagallarum lohannis Hugpqis ccmpdtc 


pag.6;- 
pag 64- 
pag.66* 

ibid r 

P%6? 

pag.oS 

P a g* 7 <> 

lbid 5 

t»fr 7 1 
F‘S- 7 1 

p, a 

P a g -?4 

m* 

p’^7; 

ibid. 

pag-Ttf 

f ^’77 

101J, 

P 3 E- 7 S 
- ibi'd: 
ibid. 
ibid. 
pag.Si 

P*g-8j 
lbidp 
pig.80 
p 1^.87 
ibid, 

pag.ip 

ud. 


Adventus triti laponis principii Go^eorLuiiq.naviganuiiisi Europa fi;ccc|us - ibid» 

Pax uu t JLuhnnos ik Samomitim -- " ibid. 

Telomum-Cochmiinftrudkam - pag.$a* _ &Mr*W Mmfmj prorw - ibid. 
*B 't YXfird En vehett s fb e i'i Ioh a 11 n is Hugem is difc df us _ F ■' ■ 9 i 

Obitus pati is Iohanaais Hugonjs — ihid. Obitus principis Auii.ici d>id». 

tSJauIrngtum navis Sdacobi px®toii® 


Tureae tuvis Luiuanojaim mercatorum capiunt 
hx ped i e i u i n T u re as R u bt i m ai i s 


P a S -95 

p*ms 

ibidem 

Regi na Orjn utii baprjfamCo®cj ufquc mors — ■ —7 r : DU |^ in 

Naufragium navis Hoavugcn pag,y6. Archicpilcopl ex Indiadilcd.us ibid 

perenni is navis - — ibid. Milacea ooftlli " p a g -97 

Expcdiuoclairis inlbutl-rcomia e i vir ares Mclindai K>k ‘ Icrp ; 

Navis S.Salvatoris erepta periculo pa.97 ^ 3 bj 1 1 et l arcis Cw; tmiva iu Zcy Eon pa.^S 

Levatur obhdio - ibid. Vi&om Pmti dt; LpB*covimtc^Samum ibid. 

Mors pro regis DuArsti^feneftfic cxcq uiarum r i eu s “ n . ibidem 

Hycms triftis ~ ?*Z- 99 * C®desBdg*eu]uS^i#f^biflpnat — ib;d t 
Mors Archiepifcopi Fortjecz --7-■ ’ pag.ro x 


pag.ioj 

pag.ic; 


Abitus lohaimis HugonisexIndia inLoiifeuiatn 
Conducendi Piperis qufqucfufctpicndi ratio 
01. Redi tus ioh annis Hugonis ex Intimi n Luiiuiiiam , - - 

34, Infula S, H e lente ddcngrio pag. 1 ig, ^j.lnfular Afcenfionis ddcupao p'\ [ b 111 

qj3 ( Infularum Canariarum brevisdderiptio ■ — " “ P 4l S pI1 ? 

aj. In fu Urum Afms iai Flandi icar um dcfcnptio --P 

nSJn fiilx Corvo &: FIqyos - - ' " “ , * pag*il 

53. Gefta qiucdS memorabilia tepore quo Iohannes HugO m 1 erecta morabatur jrw 117 

H om i n es d uo fu l m i ne 1 n t erem pt 1 


Navium quatuordecim adventus ex I iiipamaium ludia 
Adventus feic I n d i. e r ] a v iu m i n Foja ii i r« fu 1 a m - ~ #+ 

Duamm navium adventus in fcrceram magnis cum divitur 
Du^c n^ves occupat# ab Anglis m corafpcolu Facere 


P^g-11 9 
ibid, 
ibid, 
ibid. 

Rvlauo 











































































































































Index pro Bibliopcgis. 

Kelitio captatum ftaftat&mquo navium Hifpanica India:, IUafili*, Guincx, Capitis Viri- 

dis,&c* anno S;> - - -- ~ “ pag-uo 

Aduncus claTCs c Saiita inTcrcaam argento lufdpiendoquodibi rtliftacnt - ibid 

Cometa adfpe&us in Tercera —-—~ —-7 ‘- ibidem 

Claflii Anulorum qua: Oricncilem Indiam petierar fit cc dius -—-* pag.ni 

Ciailis fub Marti™ Forbifchcro — ibid. Marii ia: Albucqucrdi conditio -Ibid. 

Angi; naves capiunt in ludiam raitfas>6: cx Fodina loco venientes -— pag.ui 

Tena - motus terribilis -ibid, C bili sBjfpan orum mTercmia milia — ibil 

Rieliardi Grocnvddii facinus ■—- — - " ibid, 

Mira ejus pertinaciam calicis vitrei manducatione ^ ^ --— ibid. 

Ter ri bilis uav ium fradu u c 11 c a c 1 afie m 1 ndiac, ac i I i fp: 1 u it* in eoa fp.edt u T c icer^ a d j raque 

cabmiutisejusemupU -* ———~ -- pa^iuj 

Iohaimcs Hugo abit ex Tetccraac in Hollandiam redit -— —- ibidem, 

m -m-- ■ _ . , _ ^ 

fn fiemda libra contin^ntu?\ 

Efetiptio Caine*,Congi^'& Anclar,rotiufq-.Africini traditus pag. 5 * & (equentibus. 
Navigationum trium* Batavorum in Septentrionales oras detegendi freti Vaygats 
gratia HtHoria vera —- pag.j7.div £equcntlbui 


D 


Altitudines ioccnlm vaiin, Compaj lotum ditferenna^&QuffttiotKs folutioneicpvarii. 

Breviarium redituum RcgisHifpania: --* "-— psg.jr* 

Hiftoiia regni RegumqueLu filante 1 - p j * — pag.41. 

Sequitur 'Tabuk jeu Index locorum folwrnmquc quibus apponi hujus 

Itbn Chjrtc (jcpgrdphicjtncfg}tr&debent mBtbhaprgQrtim tnJirHllimcm, 


P Rimum uibs&intuUMdlambicqus;--- 

Mal acer Se lava: horni nes —~— -- •—-- pag.io. 

Chiiieiifes viride foimina&ambulantcs -—- ——- paiiij 

ChincnCrs qui gcftancur ac mimi gratia pfofidfctin tu t ordine inlequuiitur — ibid. 

Naves cChina -- — lbid. VrbsGoa -— pagyj^ 

Forum feupi%c'On£umGo«c — pag^S, Ludunieimccs deambulantes — 

LuJiranE Equites -- ibid. Lufltani icu lecticis ■— sbid. 

Naves celoces quibus In bello utuntur -— - - ■-- ibidem 


Mulieres Lufitanoru amifulantcs - pag.42 
A tu U eres comedas pahtuqttinis — ibid* 

Brdmwf) Decani ni ScBknjrmes —— 

Nuptiarum ritus -- ibid- Bramenis monui rogus 

Legali Regis BalUgattx in urbe Goacomi ratus -— 

Agricola Indus Lafcarinus &: BMgderit -« 

Indorum cafae* Vi lia: T Sc vi ei circa Coam ——- 

Scaphae piftatorixquibm in fluminibus utuntur —-— 


A rabes & Aby fijni cum Uxbribus — p:ag. j 1 * 

Cochini Rex Elephans ve&us — pag.ju Malabares 5 cMauri Cananor — ibid* 


Mulieres i 11 p,iUvcfv;ms detecta: — ibid* 
Mulkrqux jio&utouplaobjt — ibid. 

ibsd* 
ibid, 

—* ■——■—* ibid. 

- * . — . ibid* 

-— ■ ■ ibid. 

Nigrita: fcii Cujfrcs — ibid. 


Provincias Pegu incoiz t &c, 

Ftfuctus Matiga% Gajus* Iambi, laqu^&c. 
Nuces Jndicre feu p.ilmx 


Idolorum aedes 


Arbor radicum, Du rienes & Bambus 

A rbor 1 n ft is -- p a g. £ S* 

In fu] a A fcei vfi 0 n i s *— pag .112* 


G 


Eneralis orbis tabul.i 


InfuhiS. Helena 

V;r bs A11 gra i n Iu \q Tltc ere 
T abuU Gwgrxphtctr ubi ponendi. 


ibid* 

pug.n i 

pag -4 

pag.^CS 
UJO 


* IT abu 1 a A fries ex rrc m a* u fq uc ad m a re R n bi u m 
Tabula Rubri m aris u fq u c ad Ben ga 1 4 m 


Tabula Malacc^Sumatr^infularumqucIay^Moiuccanun^hin^Ac* 

fn libro jtcnndo. 

Tabula Gumex, Ango_ _ __ 

Charta Scpremi ionalis tradlus frcciquc Vaygars - _ 

Tabula Au tilharum & Bradlia: ——_ __ _ 


pag. 1 iji 


pagi- 

paPji. 

pag.ll, 

pag.17. 

Pag-i?- 


FINIS. 

























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































y .fVJtfV 




jp A ^ 


t _ ITT ^ 

u/ -. k
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Nauigatio ac itinerarium Iohannis Hugonis Linscotani in orientalem siue Lusitanorum Indiam..."

See other formats
